Belun

Belun (na olta ciamada anca Cividal de Belun) al 'è an comun de 36112 abitanti, capoluogo de provincia, e pì gros zentro abità de la Valbelluna.

Fiume (Croasia)

Fiume (en croato Rijeka) ła xè na sità de ła Croasia, ła tersa dopo Zagavria e Spàłato. Ła gà 155.000 abitanti.

Friul

El Friùl (Friuli in Itałian, Friûl in furlan, Forum Iulii in latin, Furlanija in sloveno, Friaul in todesco) el xe na region storico-giografica che corisponde a łe moderne province de Udine, Pordenon, Gorisia, un toco de ła provincia de Venesia (el Mandamento de Portogruaro, sensa Caorle).

Istria

L'Istria o Ístria (in croato e in sloveno Istra) ła xe ła più granda penixoła del Mar Adriatico (superfice: suparzó 3 500 km²).

Pàdova

Pàdova, o pi raramente Pàdoa, (Patavium in latin, Padua in inglexe e in todesco, Padoue in francexe) ła xe na sità de 210.536 àneme, co una dee pi vece e grande università d'Europa. Trovandose sol croxevia tra e strade che va'ntel nord-est che vien da Roma e da Miłan, in mexo al Veneto, Pàdova ła xe el più gran sentro comerciałe del nord-est del'Italia.

Republica de Venesia

Ła Repùblega Vèneta, (in łatin: Venetiarum Respublica), al inisio dita Repùblega de Venèsia, ła xe stà un stado che 'l gavea cofà teritorio prinsipał el Vèneto e Venèsia cofà cavedal. Ciamà anca Repùblica de San Marco, se se riferise a ea anca soło che come Ła Serenìsima.

Rovigo

Rovigo el xe un comun del Vèneto de 51 295 aneme caołogo de ła omonima provincia.

Storia del Vèneto

La storia del Veneto ła xe in gran parte comun con queła deła più granda rejon conosùa come Triveneto o Tri Venesie, 'ntel Nord-est deła penixola taliana, situà tra el confine del Mar Adriatico e tuta ła caena dełe Alpi Orientałi, che ła conprende Trentin-Alto Àdexe, Veneto e Friułi-Venesia Julia.

Tre Venesie

Le Tre Venesie, come termine giografico, xe comparìo par ła prima volta int'el Otoçento, in alcuni çircoi culturałi, dopo ła Seconda Guera de Indipendensa e indicheła tre rexoni diverse, Łe Venessie: ła Venessia Euganea, ciamada anca ła Venessia Propria, che corisponde al Veneto e al Friuli de deso (senza però çerte łocaità del bełunese, cofà Cortina, e del Friuli, come Tarvisio, che ałora el jera ancora soto l'Austria), a Venessia Tridentina (el Trentin-Alto Adixe) e ła Venessia Giulia, Trieste, Gorizia, e l'Istria.

Trevixo

Trevixo (o anca Travixo, in trevixan de sanca Piave) ła xe na sità de 83 167 aneme, caołogo de ła provinsia de Trevixo.

Trénto

Trénto (Trènt in Trentin) l'è ła sità cavedal de ła Provinsia Autonoma de Trénto, en ła Region Trentin-Alto Àdexe e en Itałia. Ła sta su łe rive del Àdexe e l'è sircondada de monti alti sirca miłesinquesénto-domiłe metri. Ła ga pasà sentomiła abitanti e l'è recordada dapertuto perché dal 1545 al 1563 gh'è stà el Conséjo de Trénto.

Venesia

Venèsia ła xe na sità de 260 717 aneme. Situada inte ƚa region storego-giogràfega omonima, infrà el golfo che da eƚa ciapa el nòme e ƚa piana Vèneta, ƚa xe caoliogo de l'omonima sità metropoƚitana e de ƚa region Vèneto. Primo comun de ƚa region par popoƚasion e superfise, el comun venesian el ga un toco del so teritorio inte ƚa laguna che ciapa el nòme da la sità, 'ndove che se cata anca el sentro storego sitadin, co sirca 82 000 abitanti, e 'n altro toco in teraferma, che ga come sentro prinsipaƚe Mestre, co sirca 260 000 abitanti.

Venesia Julia

La Venessia Julia ła xe na rejon giografica longo el Mar Adriatico, sarà in mexo tra el corso del'Isonzo, le Alpi Julie da łe quali ła tol el nome, el golfo de Trieste e el golfo del Carnaro, e che quindi ciapa drento l'altipian del Carso e l'Istria.

Verona

Verona l'è la cità pì a ovest del Veneto, l'è vissina al Lago de Garda. Ła g'ha na posission giografica che ła ghe permete de esar senpre al sentro dei trafichi de mercanti, che i vegna da levante, che i vegna da Milan, chi sia tamochi o chi vegna dal sud. Infati l'è una de i centri piasè importanti par łe comunicassion par strada, e gh'è na mota de robe inportanti par exenpio 'n fiera, 'ndo che i fa tute łe 'spoxissioni.

Vicensa

Vicensa ła xe na sità del Vèneto e ła ga sirca sentoventimiła abitanti, trexentotrentamia co ła cinta urbana.

Vèneti en Itałia e 'ntel mondo

Al dì de ancó, sirca ła metà dei Vèneti (intexi in senso largo, cioè "zente che parla ła lengoa veneta") ła se cata in Itałia in queło che xera el vecio "stato da tera" deła Republica Vèneta (cioè da Verona a Gorizia, difati in realtà i diałeti de Bresia e Bergamo i fa parte del ramo oriental deła lengoa lonbarda), ma anca in Trentin e Friułi-Venessia Julia, neła zona tra Pordenon e Trieste.

Vèneto

El Vèneto ła xe na rejón (sirca 18 400 km², sirca 4 900 000 àneme, cavołogo Venesia) de el nord-est de l'Itałia.

Wikimedia Foundation

La Wikimedia Foundation Inc. xè l’organixassion prinsipałe de Wikipedia, Wiktionary (Wikizionario), Wikiquote, Wikibooks, Wikisource, Wikinews, Commons, Wikispecies e Nupedia. Xè na società non-profit organixà secondo łe legi de ła Florida, USA.

Łéngua vèneta

Ƚa łéngoa vèneta ła xe na łéngoa parlà in 'nte ła regixón del Vèneto, 'ntel Trentin e 'nte ła xona osindentał e costiera del Friul-Venesia Julia, in Croasia drio łe coste de l'Istria e de ła Dalmasia, in Argentina, 'nte i Stadi de San Poło (in portoghexe São Paulo), Paraná, Rio Grande do Sul in Braxil, e inte 'l paéxe de Chipilo (Mèsico). Ƚa xe riconosùa da ła Región del Vèneto dal 13 de marso 2007, da ła Rexón Friul-Venesia Julia dal 17 de febraro 2010 e anca dal UNESCO cofà na łéngoa minoritaria, e xe stà mesa 'ntel Ƚibro róso de łe łéngoe in pericoło [1]. Ƚa gà anca un codexe identifegadivo łenguistego ( ISO 639-3 vec ) .

Lexe inte n'altra léngua