Arbêa

Arbêa (Albéra Lìgure in italiàn) o l'è 'n paîze ch'o gh'à 308 abitanti e o s'trêuva inta Provìnsa d'Alesàndria inte l'öta val Borbèia.

Baàsche

I Baàsche (in italiàn: Albarasca) l'è na frasión id Stasàn, pruvéincia ‘d Lisàndria, in Piemónte.

Bâze Carlini

A Bâze Carlîni (za conosciûa cómme Bâze Jubany) a l’é ’na bâze antàrtica argentìnn-a de riçèrca scentìfica costitoîa inte l’anno 1953 in sce l’Îzoa de Rè Zòrzo (King George Island).

Casté 'd Surli

N’pó de stória n’sümma d’Surli e u só Casté

Færo

Inta scénsa, o færo o l'é in eleménto chìmico raprezentòu co-o scìnbolo Fe (abreviaçión da paròlla latìnn-a ferrum) e nùmero atòmico 26.

Gazaia

Gazàia (colònia zenéize)

Greta Thunberg

Greta Eleonora Thunberg Ernman, conosciûa senplicemente comme Greta Thunberg (IPA: [ɡreːta tʉːnbærj]); nasciûa a Stoccòlma a-i 3 de zenâ do 2003, a l'é 'n ativìsta svedeize po-u svilùppo sostenìbile e contra o cangiaménto do clìmma in sciâ tæra. A l'é avoxâ pe-e seu manifestaçioìn davanti a-o Riksdag (parlamento) de Stoccòlma, in Svéçia, co-o slògan Skolstrejk för klimatet (Sciòpero da schêua po-u clìmma).

Gêxa di Santi Cöximo e Damiàn (Zêna)

A Gêxa di Santi Cöximo e Damiàn, dedicâ a-i doî fræ mêghi martirizæ in Çilîcia into 287 d.c., a l'é unn-a de gêxe ciù antîghe de Zêna (fòscia pròpio a ciù antîga). Gioiéllo romànico incastonòu a-i pê da colìnn-a do Castéllo, se ghe peu arivâ da ciù parte ma sôlo pasàndo pe di stréiti caróggi.

Kurdistan

O Kurdistàn o l’é ’n làrgo âtociàn inta pàrte setentrionâle e nòrd-òrientâle da Mȇzopotàmia, ch’o l’inclùdde l’ȇrta cónca de l’Oufrâte e do Tîgri, o lâgo de Vàn e o lâgo d’Urmîa e-e cadénne di mónti Zâgros e Tòuro. O clìmma o l’é continentâle fréido, ghe cȇuve in abondànsa e i terén són fèrtili pe-i cereâli e l’alevàménto.

Mentun

Mentun (Mentàn ün mentunascu) è üna cumüna françese d'u departamentu d'i Arpi-Marìtimi sitüà a ra fruntiera cu r' Italia, visina d'u principatu de Mùnegu a sulamente sete kilòmetri. È tamben üna staçiun turìstica renumà d'a Costa d'Asür, Syden cuma diju i norvegian per e coste lìgura, pruvençala e catalana.

Patto do Ninfeo

Co-o nómme de Tratâto do Ninfêo (ciamòu ascì Patto do Ninfêo) vén aregordâ a convençión firmâ a-i 13 de màrso do 1261 a Nàffo, inte l’Àzia Minô, da Zêna, goidâ da-o sò prìmmo Capitànio do Pòpolo, o Ghigèrmo Bocanéigra, e da l’Inperatô bizantìn Michê VIII Paleòlogo (1259-1281). O Tratâto o prevedéiva l’arénbo zenéize a Costantinòpoli co-îna flòtta òrmezâ into pòrto da capitâle bizantìnn-a, p’evitâ incurscioìn veneçiànn-e da-o mâ, e o sucescîvo inpégno da pàrte di Zenéixi de provédde a-a diféiza marìtima do ricostroîo inpêro.

Repùbrica de Venéçia

A Repùbrica de Venéçia (in latin: Venetiarum Res Publica; in italiàn: Repubblica di Venezia; in vèneto: Repùblega de Venesia), conosciûa ascì comme Repubrica Vèneta ò Serenìscima Repubbrica de Venéçia (ò senplicemente comme a Sereniscima) a l'é stæta 'na naçion mainâ, existîa tra-o IX e o XVIII sécolo.

Robert Schumann

Robert Schumann (Zwickau, 8 zugno 1810 – Endenich, 29 luggio 1856) o l'é stæto un conpoxitô, pianista e critico muxicâle tedesco.

Lezi inte n'atra lengua