Angliya

Angliya Ullı Britaniyadag'ı en' u'lken ma'mleket esaplanadı.

Astronom

Astronom bul planeta, juldızlar ha'mde galaktika sıyaqlı aspan denelerin u'yreniwshi ilimpaz.

Filosofiya

Filosofiya bul barlıq, bilim, haqıyqatlıq, go'zallıq, a'dillik, oy-pikir ha'm til sıyaqlı mashqalalardı u'yreniwshi pa'n esaplanadı. Filosofiya basqa usınday sorawlarg'a juwap beriwshi pa'nlerden (mistisizm ha'm mifologiya sıyaqlı) o'zgesheligi, onın' oy-pikirlewge bolg'an ulıwmalıq sistemalıq qaraw usılındadır. Filosofiya so'zi A'yyemgi Grek tilindegi φιλοσοφία so'zinen kelip shıqqan bolıp "danıshpanlıqtı su'yiw" degen ma'nisti an'latadı.

Fizik

Fizik bul fizika tarawın u'yreniwshi yamasa ol bag'darda jumıs alıp barıwshı ilimpaz esaplanadı.

Isaac Newton

Ser Isaac Newton (4-Yanvar' 1643 – 31-Mart 1727) - Angliyalı fizik, matematik, astronom, ta'biyiy filosof, alximik, teolog ha'm adamzat tariyxinda en' a'hmiyetli insanlardin' biri. Onın' 1687-jılı basılıp shiqqan Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (Tabiyiy filosofiyanın' matematikalıq printsipleri) kitabı ilim tariyxında en' a'hmiyetli kitap esaplanadı. Bul kitabında Newton dunya-ju'zlik tartılısıw (gravitatsiya) ha'm qozg'alıstın' u'sh nizamın sipatlap berdi. Bul jumisı menen ol zamanag'oy injener isinin' tiykarı ha'm kelesi u'sh a'sir dawamında fizikalıq du'nyag'a ilimiy ko'z qarastı belgilep bergen klassik mexanikanın' tiykarın saldı. Newton jerdegi ob'ektlerdin' ha'm aspan denelerinin' ha'reketleri birdey ta'biyiy nızamlarg'a boysınatug'ınlıg'ın o'zinin' gravitatsiya teoriyası menen Keplerdin' planetar qozg'alıs nizamları sa'ykesligin da'lillewi menen ko'rsetip berdi. Bul arqali ol geliotsentrizm haqqındag'i aqırg'ı isenbewshiliklerdi joq etti ha'm ilimiy revolyutsuyanı tezletti.

Matematik

Matematik bul matematika tarawında ilimiy is alıp baratug'ın yamasa bul tarawdı u'yreniwshi ilimpazg'a aytıladı.

Басқа тілде оқу