Antropòlogijô

Antropòlogijô je ùczbą ò człowiekù ë lëdzczim ôrce. Zajimô sã ewolucëją Homo sapiens ë wszëtczima aspektama lëdzczich biologijô ë kùlturów.

Archeòlogijô

Archeòlogijô je ùczbą jakô zajimô sã badérowanim rozwiju lëdzczich kùlturów ë cywilizacëjów. Archeòlogijô òdkriwô, dokùmentëje ë analizëje artefaktë, biofaktë, lëdzczé zbiédżi ë przez człowieka zmienioné krôjòbrazë.

Film

Film je wizualnym dokôzã złożonym z dowòlno dłudżi serëji nastąpiającëch pò se òbrazów, jaczé wëwòłëją doznanié rësznotë ë bezùstónkòwòscë. Termin "film" pòchôdô òd anielsczégò słowa na fòtograficzną blewiązkã, jakô bëła pierszim wôżnym medium do jich zapisowaniô ë distribùcëji.

Fòtografijô

Fòtografijô je proces twòrzeniégò sztabilnëch òbrazów w rozmajitëch technikach z pòmòcą widu. Pòchwôt fòtografijô pòchôdô òd grecczich słów: φωτος (fotos) - "wid", ë γραφις (grafis) - "céchòwac". Òbrazë ùzwëskóné fòtograficznyma strzodkama mianëjemë téż fòtografijama, abò òdjimkama.

Krajnô

Krajnô (pol. Krajna, w historëcznëch dokùmeńtach téż jakno: Croja, Kroja, Crayen, Kraine i Kraina ) je dzélã Pòmòrsczi na greńcë z Wiôlgòpòlską. Je zamkłô mizë rzekama: Dobrzinką ë Kamionką na północë, Niecą na pôłnim, Brdą na pòrénkù ë Gwdą na zôpadze.

Kòcéwskô

Kòcéwskô (pòl. Kociewie) je kùlturno-etniczną òbéndą w pòrénkòwi Pòmòrsce, w dorzécznicë Wdë ë Wierzëcë. Za stolëcã Kòcéwsczi czãsto ùznôwónô je Gduńskô Starogarda, równak nôwikszim gardã je Dërszewò. Kòcéwskô je zamieszkónô przez kòl 250 tës. lëdzy.

Kùltura

Kùltura – to wieloznaczeniowi pòchwôt, jaczi je różno interpretowóny w rozmajitëch ùczbach. Kùlturã mòżno w skrodzeniém òpisac jakò òglową lëdzką wërobinã, tak materialną jak i niématerialną.

Kùńszt

Kùńszt – to je artistny ùróbk, a jego spòsobem wëpówiedaniô są dokôzë w òbrëmieniém lëteraturë, mùzyczi, architekturë, malarztwa i jinëch, chtërne òdpòwiôdają wëmôganióm szëkòwnosce, harmónji, esteticzi.

Lëteratura

Lëteratura je pòchwôtã jaczi òznaczô wszëtczé artisticzné dokôzë zachòwóné w pisóny abò mówiony fòrmie. W zôpadnym swiece lëteratura je nôczãscy dzelonô na trzë główné lëteracczé zortë: epikã, lirikã ë dramã. Lëteratura mòże bëc téż dzelonô wedle mòwë, krôju abò kùlturnégò krézu.

Mùzyka

Mùzyka – to je kùńszt ùkłôdanió zwãków w kòmpòzycje i wëkònywanié tich kòmpòzycji na mùzycznëch jinstrumentach abò lëdzczim głosã.

Pòmòrsczé gardë

Lësta pòmòrzczich gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë

Pòmòrsczé wsë

(Je nót doprôcowac ë ùpòrządkòwac)

Pòmòrskô

Pòmòrskô (miem. Pommern, pòl. Pomorze, łac. Pomerania) je to historëcznô krôjna nad pôłniowim pòbrzegù Bôłtëcczégò Mòrzégò. Miono òbéńdë mô słowiańsczi wëprôwodzk, pòchòdzi òd po more (< prasł. *po morьje „(krôjna chtërnô sëgô) pò mòrze”). Mieszkańcë krôjnë zéwą sã Pòmòrzónie.

Radio

Radio – to je jinstitucjô, chtërna obrôbiô i wësélô radiową programã. W Pòlsce dlô wòlnotë słowa w nim wôżnô je òd 1993 rokù Krajowô Radzëzna Radiofònie i Telewizje.

Religijô

Religijô to systema wierzeniów ë praktików, òpisëwôjącëch sparłączenié człowieka z wszelejakò rozmióną sferą swiãtoscë ë sferą bòską. Manifestëje òna sã w doktrinalnym wëmiôrze (doktrina), wierze, w religijnëch dzejaniach (kùlt), w spòleczno-òrganizacëjny sferze (Kòscół, religijnô zrzesznica) ë w indiwidualny sferze dëchòwnosc (m.jin. mistika).

Szpòrt

Szpòrt je zbiérny pòchwôt na rozmajité fòrmë celestny ë môgòwi aktiwnotë jaczé są ùprôwiôné dlô rozwiju fizyczny kòndicëji, pòprôwë zdrowiégò abò dlô dołożnoscë ë szpôsu. Szpòrt mòże bëc ùprôwiôny na amatorsczi abò na warkòwi ôrt. Je mòżlëwé wëapartniwanié registrowónëch szpòrtowëch discëplinów z òficjalnyma reglama (np. Bala) ë rekreacëjnëch fòrmów szpòrtowi aktiwnotë (np. jogging).

Téater

Téater - to je przedstôwianié przez teatrowników zamkłosce scenowich dokôzów.

Zôpadnô Pòmòrskô

Zôpadnô Pòmòrskô, Wieczórnô Pòmòrsko abò Zôchòdnô Pòmòrsko je historëczny krôj midzë rzékama Lebą a Reknicą, ze stolëcą w Sztetënie. We wczasnym strzédnowiekù zamieszkónô bëła przez Pòłabianów pò zôpadny starnie rzéczi Òdrë, a pò pòrénkòwi starnie przez Pòmòrzanów. Na zôpadze grańczi Zôpadnô Pòmòrsko z Meklenbùrską, na pôłniowim zôpadze z Brambòrską, na pôłni z Lubùską ë Wiôlgòpòlską, na pôłniowim pòrénku z Krajną ë na pòrénku z Pòrénkòwą Pòmòrską.

Przeczëtôj w jinszim jãzëkù