Alta presyon

Ang alta presyon o hayblad (HTN o HPN) mao ang sitwasyon sa pagtaas sa presyon sa dugo nga makamugnag dakong kadaot sa lawas ug mahimong mosangpot sa dihadihang kamatayon. Ang alta presyon nabahin sa duha, ang esensyal (o panguna) ug segunda. Ang esensyal nga alta presyon mipasabot nga walay nakit-an nga ginikanang sakit sa pag-esplikar sa kondisyon sa pasyente. Ang segunda nga alta presyon mipasabot nga ang alta presyon resulta sa (isip segunda) usa pa ka kondisyon nga medikal, sama sa sakit sa kidney, o mga tumor. Ang permanenteng alta presyon puyde moresulta sa estrok, atake sa kasingkasing, sakit sa kidney, ubp. Bisan kon gamay lang ang pagtaas sa presyon (o presyur), moresulta kini sa pagmubo sa kinabuhi. Kon grabe ang hitas-on sa presyon (50% o mas dako pa sa normal nga presyon sa kaugatan), puyde kini ikamatay sa tawo sa dayon.

Atake sa kasingkasing

Ang atake sa kasingkasing o heart attack gitawag sa medisina isip acute myocardial infarction (AMI o MI), mao ang kondisyon nga medikal kun diin ang blad suplay sa parte sa kasingkasing nainterap, gumikan sa raptyur sa usa ka plaque. Ang nahitabong ischemia o kakulangan sa oksihena makaguba o makapatay sa mga tisyu sa kasingkasing. Usa kini ka emerhensyang medikal, ug kini ang nangunang sakit nga ikamatay sa tawo, lalaki o babaye sa kalibotan. Ang mga risgo mao ang kasaysayan sa vascular disease sama sa atherosclerotic coronary heart disease ug/o angina, miaging atake sa kasingkasing o estrok, miaging mga abnormal nga ritmo sa dughan, katigulangan — hilabi na ang mga kalakihan > 40 anyos ug kabaihan > 50, panigarilyo, sobrahang alkohol, abuso sa droga , taas nga lebel sa triglyceride, taas nga LDL (low-density lipoprotein, "bad cholesterol") ug mubo nga HDL (high density lipoprotein, "good cholesterol"), diyabetes, alta presyon, sobra nga tambok (obesity), ug kronikal nga estres. Ang sakit sa kidney ug heart failure signipikant usab nga mga risgo.

Dugo

Ang dugo maoy usa ka klase sa bodily fluid (tisyu sa teknikal) nga gitibuok sa likido nga gitawag og plasma nga dugo ug mga selula nga dugo. Ang mga selula nga dugo sa dugo mao ang pulang selula nga dugo (red blood cells, o RBC o erythrocytes), puting selula nga dugo (white blood cells o WBC), apil ang leukocytes ug lymphocytes, ug ang platelets (usab thrombocytes).

Estrok

Ang estrok o istrok (gikan sa Iningles nga stroke) gitawag sa medisina isip cerebrovascular accident (CVA) mao ang paspas nga pagkawala sa gamit sa utok (brain functions) tungod sa disturbo sa mga ugat nga misuplay og dugo sa utok. Puyde nga naggumikan kini sa ischemia (kakulangan sa blad suplay) tungod sa thrombosis o embolism, o kaha tungod sa hemorej (hemorrhage). Sa medisina, ang estrok, fit, o pagkalipong usahay gireper isip ictus [cerebri], gikan sa Latin nga icere ("to strike"), bag-o maghatag og ensaktong diagnosis.

Hapon

Ang Hapon o Japan (日本, Nihon or Nippon), usa ka kapopud-ang nasod sa Sidlakang Asya. Nahimutang sa kasadpang Kadagatang Pasipiko, ang Hapon makit-an pa-sidlakan gikan sa Tsina, Korea, ug Rusya. Ang Hapon napalibotan sa mga katubigan nga Dagat Pilipino sa habagatang-sidlakan, Dagat sa Okhotsk sa amihanan, Dagat Hapon sa kasadpan ug sa Kadagatang Pasipiko sa sidlakan. Ang kanji nga teksto sa iyang pangalan nagpasabot nga "gikan-adlaw", mao nga kini nailhan nga "Yuta sa Nagsidlak nga Adlaw" o Land of the Rising Sun. Tokyo ang iyang kapital nga dakbayan.

Internet

Ang Internet mao ang tawag sa kinalibutan nga paghiusa sa mga computer nga usa ka paagi sa paghatag ug pagkuha sa mga data sa nagkalainlain nga mga computer sa laing bahin sa kalibotan. Gitawag pod kini nga Information Superhighway o labing-dakong agianan sa impormasyon.

Kamatayon

Ang kamatayon o pagkamatay mao ang utlanan sa kinabuhi sa usa ka biyolohikal nga organismo. Daghan ug lainlain ang mga butang nga moresulta sa kamatayon, apil dinhi ang sakit, predasyon, pagkaguba sa puy-anan, senesensya, malnutrisyon, ug aksidente. Ang mga prinsipal nga butang nga ikamatay sa tawo sa mga ugmad nga nasod mao ang mga sakit dala sa katigulangan o pagkatiguwang (aging). Ang mga tradisyon ug pagtuo bahin sa kamatayon kabahin na sa kultura ug sentro sa mga relihiyon.

Linog

Ang linog kini mao ang kalit nga kalihukan sa mga bato diha sa Yuta sa tinapay. Sila mahimong hilabihan mapintas nga. Sila mao ang mga resulta sa usa ka kalit nga pagbuhi sa kusog sa Yuta sa tinapay. Kini nagmugna og seismic balud, nga mao ang mga balod sa enerhiya nga mopanaw pinaagi sa Yuta.

Tumor

Alang sa malignant tumor, tan-awa ang kanser.

Wikimedia Foundation

Ang Wikimedia Foundation, Inc. mao ang usa ka non-profit charitable organization diin ang ulohan nahimutang sa San Francisco, California, Estados Unidos, ug giorganisa ubos sa mga balaod sa estado sa Florida, diin nakabase ang pundasyon kaniadto. Mipadagan kini og mga onlayn nga kolaboratibong proyekto gamit ang wiki — ang Wikipedya, Wiksiyonaryo, Wikiquote, Wikilibro (apil ang Wikijunior), Wikisource, Wikimedia Commons, Wikispecies, Wikibalita, Wikibersidad, Wikimedia Incubator ug Meta-Wiki. Ang nangunang proyekto niini, ang Iningles nga Wikipedya, nakakab-ot sa top 10 nga labing gibisitang websayt sa tibuok kalibotan.

Basaha sa laing pinulongan