14-р Далай Лама

Дээрэхиин гэгээн арбан дүрбэдүгээр Далай Лама Данзан Жамсо (түбэдөөр བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་; 1935 оной 7 һарын 6-ны үдэр түрэһэн) — Түбэд, Монгол, Буряад, Хальмаг, Тува дахи буддын шажанта шарын шажанай сүсэгтэнүүдэй этигэл бэшэрэлэй манлайлагша. 1989 оной Нобелиин энхэ тайбанай шагналтан.

Антон Чехов

Антон Павлович Чехов — Ород богони үгүүлэлгэ болон зүжэгэй зохёолшо байба.

Винсент ван Гог

Винсент ван Гог (нидерл. Vincent Willem van Gogh) — Нидерландын пост-импрессионист зурааша. Түүниин зарим зураг мүнөөдэр дэлхэйдэ хамагай алдартай, нэрэтэй, үнэтэй бүтээлүүд болоһон.

Грек хэлэн

Грек хэлэн гээшэ Энэдхэг-Европын хэлэнэй изагуурай хэлэн юм. Грек хэлэниинь Греци уласай болон Кипрын аралнуудта дуугарагдадаг. Мүн бага тооной дуугарагшад хойто Итали болон Бага Ази ярилсадаг. Грекээр өөрынгөө хэлые Ελληνικά (эллиника) гэжэ нэрлэдэг.

Зэргэдэ дэбжүүлхэ

Зэргэдэ дэбжүүлхэ хадаа тоониие оло дахин өөрөөр үрэжүүлхэ бинарна үйлэдэл. һууритай натуральна харуулагшатай зэргые гээд тэмдэглээд, эндэһээ  хадаа үрэжүүлэгшэнүүдэй тоо.

Леонид Потапов

Леонид Васильевич Потапов (1935 оной 7 һарын 4, Буряад АССР) — Бүгэдэ Найрамдаха Буряад Уласай анханай юрынхэлэгшэ (1994-2007).

Логарифм

тооной һууритай логарифм (грекээр λόγος «үгэ; хамаарал» + грекээр ἀριθμός «тоон») гэжэ -е зэргэ дэбжүүлжэ -е гаргаха зэргын элидхэгшые нэрлэхэ ба гэжэ тэмдэглээд « һууритай -гэй логарифм» гэжэ хэлэнэ.

Нельсон Мандела

Нельсон Ролилахла Мандела (косаар Nelson Rolihlahla Mandela; 1918.7.18 — 2013.12.5) Урда Африкын бүрин түлөөлэлэй арадшалһан (демократическэ) һунгууляар һунгагдаһан түрүүшын юрэнхылэгшэ. Тэрэ 1994—1999 ондо юрэнхылэгшын албаниие хашаһан. Юрэнхылэгшын һунгагдахаһаан үмэнэ Мандела апартеидтэ эсэргүү эдэбхитэй, Африкын Үндэһэнэй Конгрессын зэбсэгтэ бүлэглэл Умхонто вэ Сизвегиин ударидагша байгаа. Урда Африкын шүүхэһээ тэрэниие апартеидтэ эсэргүү хүдэлөөниие толгойлжо байхадаа хорлон һүйдхэхэ ажаллалга болон бусад гэмтэ хэрэг үйлэдһэн гэжэ яла шиидхэбэ. Шүүхын шиидбэриин дахуу Мандела түрмэ шорондо 27 жэл хоригдоһоной нэлээд ехэ хугасаае Роббен арал дээрэхи шорондо үнгэрүүлһэн юм.

Нэмэлтэ

Нэмэхэ үйлэдэл хадаа хоёр аргументуудай (нэмэгдэгшэд) үндэһэн бинарна арифметикын үйлэдэлнүүдэй нэгэн. Нэмэлтын дүн хадаа нэгэдэхи аргументые хоёрдохи аргументээр ехэ болоһоной үрэ дүндэ бии болоһон шэнэ дүн тоо (сумма) мүн. Ондоогоор хэлэбэл, ба нэмэхын дүн тоо хадаа .

Пьер-Симон Лаплас

Пьер-Симон, маркиз де Лаплас (францяар Pierre-Simon de Laplace; 1749 оной 3 һарын 23 — 1827 оной 3 һарын 5) — тэнгэриин механикын, дифференциал тэгшэдхэлэй талаар алдарта Франциин эрдэмтэн, математик, физик ба астроном, магадлалай онолые үндэһэлэгшэдэй нэгэн. Сэбэр ба хабсаргаһан тооной ухаанда ба астрономида Лапласай аша габьяа туйлай ехэ байна.

Тэгшэдхэл

Тэгшэдхэл (ᠲᠡᠭᠰᠢᠳᠬᠡᠯ) — гээшэ янзын тэнсүүри, эндэһээ юрэнхыдөө тоото функци, хариншье баһал үлүү хэсүү функци — жэшээлбэл, вектор-функциин тэгшэдхэл, функционал тэгшэдхэл гэхэ мэтэ.

Хаһалта

Хаһаха үйлэдэл (хороолго) — хоёр аргументуудай (хаһагдагша/хороогдогшо ба хаһагша/хороогшо) туһалагша бинарна арифметикын үйлэдэлнүүдэй нэгэн. Нэгэдэхи элементые хоёрдохи элементээр бага болоһон шэнэ тоониие хаһахын дүн гү, али илгабари гэдэг. Бэшэхэдэнь хаһалтые хаһахын тэмдэгээр («минус») тэмдэглэдэг: . Хаһалта болбол нэмэлтын урбуу үйлэдэл мүн.

Хубаалта

Хубааха үйлэдэл хадаа үрэжүүлхэдэ урбуу үйлэдэл юм. Хубаалтые хоёр сэгээр , обелюсээр , ташуу зурлаагаар ба хүндэлэн зурлаагаар тэмдэглэнэ.

Үрэжүүлтэ

Үрэжүүлхэ үйлэдэл (үдхэлгэ) — хадаа хоёр аргументуудай (үрэжүүлэгшэ, үрэжэлэгдэхүүн/үдхэлсэгшэ) үндэһэн арифметикын бинарна үйлэдэл. Заримдаа нэгэдэхи аргументые үрэжүүлэгдэгшэ (үдхэгдэгшэ), хоердохи аргументые үрэжүүлэгшэ гээд; үрэжүүлгын үрэ дүнгые үрэжэбэри гэдэг.

Читать на другом языке