Aru

Aru:

Awya Yala

Awya Yala, Amërika, kuntininti.

Aymar aru

Aymar aruxa (kastilla aruna: idioma aymara) 3.000.000 jila Aymaranakana arupawa. Aymar aruxa arsuta aru, qillqata aruwa. Jichhürunakanxa waranqh waranqh aymaranakarakiw uraqpachan mirantatasipki, janiw Los Andes ukawjanakt utjki aymaranakaxa.

Aymaranaka

Aymaranakax ayllunakan utjapxatayna. Jach'a ayllunakax akham sutinipxataynawa: Lupaqanaka, Parianaka, Umasuyunaka, Pakajinaka, Sikasikanaka, Karankanaka, Yunkanaka, Larikajanaka. Taqi jupanakax uraq yapuchiripxataynawa, uywa uywiripxataynawa. Ukatsti quri, qullqi, kunayman yänak qullunakat apsuñ yatipxatayna.

Chili

Chilixa (mapuchi aru: Chili, kastilla aru: Chile) Awya Yalana mä jach'a markawa.

Iwrupa

Iwrupa, kuntininti.

Piruw

Piruwxa (kastilla aru: Perú) Awya Yalana mä jach'a markawa.

Titiqaqa

Titiqaqa (kastilla aru: Titicaca, lago Titicaca), quta Wuliwya-Piruw. Taqita sipansa wali alaya patxankiri quta. Ramisa jawiraxa Titiqaqa qutaruwa manti. Titiqaqa qutanxa kunaymana challwanakawa utjixa. Nayra yatiyäwina siwa: "Titiqaqa qutata Manku Qhapaqampi Mama Uxllumpixa mistuniritayna", sasa.

Wikipidiya

Wikipidiya (Wikipedia)

Wuliwya

Wuliwyax (kastilla aru: Bolivia) Awya Yalan mä jach'a suyupawa. Kawkinkkitix Bolivia Markax ukawjax nayra pachanakax Qullasuyu sutimp uñt'atataynawa. Aka Qullasuyust pusi suyunkiritaynaw Tawantinsuyu taypinxa. Aka Tawantinsuyunst Inka jila kullakanakaw jakasipxiritayna. Taqi jupanakast wali suman jakañrakw taqi jach'a jisk'a suyunakarux apawayapxiritayna. Uka laq'a achachilanakax taqi kunans wali amuyumpipuniw sartapxiritayna. Ukhamatw arst'asipxiritayna "Qhip nayr uñtasapuniw sarnaqaña" sasina. Ukjamaraki taqi yänakatix utjkäna, taqi uywanakatix utjkäna, jupanakampix wali askinxampunwa qamasipxiritayna. Ukjamatwa uraqixa Pachamamamatayna.

Leer en otro idioma