2015 сон

2015 (кІиазаралда анцІила щуабилеб) сон — григорианияб календаралъул хамиз къоялъ байбихьараб сон. Гьеб ккола нилъер рикIкIеналъул 2015 сон, лъабабилеб азарсоналъул 15 сон, XXI гІасруялъул 15 сон, XXI гІасруялъул кІиабилеб анцІсоналъул 5-леб сон.

20 Июл

20-абилеб июл — грегорианияб календаралда рекъон лъагIалил 201-абилеб къо (високоснияб соналъ — 202-абилеб). ЛъагIел сверизе хутIула 164 къо.

24 Июл

24-абилеб июл — грегорианияб календаралда рекъон лъагIалил 205-абилеб къо (високоснияб соналъ — 206-абилеб). ЛъагIел сверизе хутIула 160 къо.

Charlie Hebdo

Charlie Hebdo (абула: [ʃaʁli ɛbdo], Шарли́ Эбдо́, гІур. «Еженедельник Чарли») — франсиялъул сатирияб анкьил журнал, щибаб арбагІ къоялъ бачІунеб. Гьеб журналалъ рахъула карикатураби, репортажал, бахІсал ва анекдотал.

Citroën

Citroën (МФА (фр.): [si.tʁo.ɛn]; [Ситроэн]) — франсиялъул автомобилал гьарулеб компания, Андре Ситроеница 1919 соналъ рагьараб. Гьелъул штаб-квартира буго Парижалъул Fructidor къотІноб.

«Charlie Hebdo» казияталъул редакциялда кьвагьдей

«Charlie Hebdo» казияталъул редакциялда кьвагьдей — ккола Парижалда 2015 соналъул 7 январалъ франсиялъул анкьилаб сатираялъулаб «Charlie Hebdo» казияталъул редакциялде, щалали лъалареца гьабураб гьужум. Кьавагьа-гIанхъиялъул хIасилалда хвана 12 чи, лъукъана 11. Цереккун кьурал баяназда рекъон, гьужум гьабун буго «Ал-КъагIида» гIуцIиялъул мужагьидаз.

Ал-КъагIида

«Аль-Къа́гІида» (гӀар. القاعدة‎‎, al-qāʿidah,IPA: /ælˈqɑːʕɪdɐ/, «аслу», «кьучІ») — дунялалда бищун кІудияблъун ва жиндасан бищун цІикІкІун хІинкъи кьей бугеблъун рикІкІунеб мужагьидзабазул гІуцІцІи. Гьеб ккола тІолабго дунялалда гьукъараб гІуцІцІилъун.

Александр Македонияв

Алекса́ндр Македо́нияв (Александр III ТӀадегӀанав, н.-грек Ἀλέξανδρος Γ' ὁ Μέγας, лат. Alexander III Magnus, бусурбабазул Искъандер Зулькъарнайн, гӀага-шагарго гь. 20 июлалъ н.р.ц. 356 соналъ — хвана 10 июналъ н.р.ц. 323 соналъ) — н.р.ц. 336 соналдаса нахъе Аргеадазул династиялдасан Македониялъул хан, рагъул цевехъан, жив хун хадуб биххараб гӀаламалъул пачалъихъ гӀуцӀарав чи. Магърибияб тарихалда гӀемериса Алекса́ндр ТӀадегӀанав-илан абула гьесда. НекӀсиял заманабаздасанго гьев машгьурав вуго кӀудияв бищунго къуватав рагъул цевехъан гӀадин.

Европаялъул централияб банк

Европаялъул централияб банк — евро зонаялъул централияб банк. ГІуцІана 1 июналъ 1998 соналъул. Штаб-квартира буго алманиялъул шагьар Франкфурталда. Гьелъул нухмалъиялъул органазда гъорлъе уна киналниги ЕЦялъул гІахьалчагІи-пачалихъазул вактлзаби. Банк тІубанго жибго жиндаго чІараб ва бачІеблъун буго ЕЦялъул хутІарал органазда.

Жоан Энрик Вивес-и-Сисилиа

Жоан Энрик Вивес-и-Сисилия (кат. Joan Enric Vives i Sicília, гь. 1949 соналъул 24 июлалъ, Барселона, Испания) — испаниялъул гьатІанхъулухъчи, Уржелалъул архиепископ. Андорра пачалихъалъул кІиго бетІеразул цояв (Франсияялъул президентгун).

Калашниковасул автомат

7,62-мм Калашниковасул автомат (АК) — СССРалъул яргъидгІуцІарал Къуватаз 1949 соналъ хІалтІизабизе байбихьараб рагъул автомат; индекс ГРАУ — 56-А-212. Гьеб ургъана 1947 соналъ М.Т. Калашниковас.

Париж

Пари́ж (фр. Paris [paˈʁi] /пари́/) — шагьар, Франсиялъул тахшагьар; Иль-де-Франс икълималъул административияб центр.

Синаялъул бащдаб чІинкІиллъи

Синаялъул бащдаб чІинкІиллъи, Сина́й (гӀар. شبه جزيرة سيناء‎‎ — БагІар ралъдалъ бугеб бащдаб чІинкІиллъи, Азиялъулги Африкаялъулги гӀурхъабазда гьоркьоб кколеб, Египеталъул ракьалъул цо бутӀа. Ракьалъул рахъалъ гьеб рикӀкӀуна Азиялда гъорлъ.

Синаялъул бащдаб чІинкІиллъиялда тІад А321-ялъул катастрофа

Синаялъул бащдаб чІинкІиллъиялда тІад А321-ялъул катастрофа — ккола, 2015 соналъул щамат къо 31 октябралъ Синаялъул бащдаб чІинкІиллъиялъул централияб бутӀаялда ккараб дунялалъул авиациялъул тарихалда жаниб бищун чӀахӀиял катастрофабазул цояблъун ккараб авиациялъул катастрофа. Россиялъул «Когалымавиа» (Metrojet марка) авиакомпаниялъул авиалайнер Airbus A321 букӀана туризмаялъул Brisco операторалъ ижараялъе босун иргадулал гурел рорженал гьабизе биччан Шарам аш-Шайх — Санкт-Петербург мухъалда. Ракьалдаса батӀалъун 23 минут араб заманаялда экипажалъулгун бухьен къотӀана ва жибго лайнер радараздаса тӀагӀана. Египеталъул хӀукуматалъул хъирщиялъул къокъабазда самолёталъул хутӀарал кускул ратана Нехел (ингл.)авар. шагьаралда аскӀоб.

Такбир

Такби́р (гӀар. تكبير‎‎ — кІодо гьави‎) — исламалда: ТІадегІанав Аллагь кІодо гьавула «Аллагьу акбар» - абурал рагІабаздалъун (гӀар. ﷲ اكبر‎‎). ГІараб мацІалдасан таржама гьабидал гьелъул магІна ккола: «Аллагь — КІудияв» яги «Аллагь — ТІадегІанав абураб». Гьеб хІалтІизабула рохел загьир гьабун ва гьединго щибав бусурманав чиясда тIадал какал ралеб мехалдаги, как ахIулеб мехалъги. Гьединго такбир бачуна КъурбангІидалъги, кІалбиччанкъоялъги. «Аллагьу Акбар» абурал рагІаби хъван руго цо чанго пачалихъалъул байрахъаздаги.

Халкъаздагьоркьосеб валюталъул фонд

Халкъаздагьоркьосеб валюталъул фонд, ХВФ (ингл. International Monetary Fund, IMF, гІур. Международный валютный фонд, МВФ) — дунялалъулго органицазия, киналниги жалго жододаго чІарал пачалихъал жинда гъорлъ гІахьаллъулеб ва ЦМГІ-ялъул хасаб махщалилаб идара, АЦШялъул Вашингтоналда жиндир штаб-квартира бугеб организация.

Цоги мацӀалда цӀализе