West-Europa

West-Europa is 'n deêl van Europa dat-a z'n eige onderscheidt van zuud-, noôrd-, centraol- en Oôst-Europa doeu de geografie en deu de verschillen in geschiedenisse en cultuur.

Western-Europe-map
Locatie van West-Europa

In West-Europa leie volgende landen

Duutsland en Zwitserland ore soms oôk toet West-Europa gerekend, awast ore ze meêstal gerekend bie Centraol-Europa. Frankriek (zeker Zuud-Frankriek) oor deur eur liggienge en cultuur oôk wel toet Zuud-Europa gerekend.

Brandhanze

De brandhanze (Branta leucopsis) is een hanze uut de femielje Anatidae van 't heslacht Branta.

De brandhanze liek vee op de rothanze en de Canadese hanze, ok twi soôrten uut 't heslacht Branta. De brandhanze is overwehend zwart, mie een witte buuk en kop en wat hries op z'n rik. Alle kleeën zien helieke. A 't 'n vlieg is der een wit V-patroôn zichbaer op z'n stuut.

Centraol-Europa

Centraol-Europa is 'n deêl van Europa dat-a z'n eige onderscheidt van zuud-, noôrd-, West- en Oôst-Europa doeu de geografie en deu de verschillen in geschiedenisse en cultuur.

Die Afrikaanse Taalmonument

Het Afrikaanse Taelmonument (Afrikaans: Die Afrikaanse Taalmonument) is een van de twee monumenten in de wereld, die an een taal gewijd zijn (het aore is het Nederlandse taelmonument in Burgersdorp, ok in Zuud-Afrika). Het is gebouwd op een 'euvel in Paarl, in de West-Kaapprovincie, Zuud-Afrika. Het wier voltooid in 1975 en 'erdenkt het 'alve-eeuwfeêst van de erkenning van het Afrikaans as een ofzonderlijke taal van het Nederlands.

Het monument bestit uut diverse structuren van die invloeden van verscheie taelen en culturen op Afrikaans zelf, evenas politieke ontwikkelingen in Zuud-Afrika symboliseren, als volgt:

Heldere Wes'n - de Europese oorsprong van de taal

Magisch Afrika - Afrikaanse invloeden op de taal

Brugge - tussen Europa en Afrika

Afrikaans – de taal zelf

Republiek – uutgeroepe in 1961

Maleise tael en cultuurOp een groôte inscriptie bie de ingang, bin twee citaten van prominente dichters in de Afrikaanse taal gebeiteld:

Afrikaans is die taal wat vir Wes-Europa en Afrika verbind... Dit vorm 'n brug tussen die groot helder Weste en die magiese Afrika... En wat daar groots aan hulle vereniging kan ontspruit – dit is miskien wat vir Afrikaans voorlê om te ontdek. Maar wat ons nooit moet vergeet nie, is dat hierdie verandering van land en landskap as't ware aan die nuwe wordende taal geslyp, geknee, gebrei het... En so het Afrikaans in staat geword om hierdie nuwe land uit te sê... Ons taak lê in die gebruik wat ons maak en sal maak van hierdie glansende werktuig...N.P. van Wyk Louw

“Afrikaans is de taal die West-Europa en Afrika verbindt... Het vormt een brug tussen het grote, heldere Westen en magisch Afrika... En welke grote dingen aan deze vereniging ontspruiten - dat is misschien wat te ontdekken valt voor het Afrikaans. Maar wat wij nooit moeten vergeten, is dat deze verandering van land en landschap als het ware de nieuwe taal geslepen, gekneed en gebreid heeft... En zo is Afrikaans in staat gebleken om uit dit onontgonnen land te spreken... Onze taak ligt in het gebruik dat wij van dit glanzende werktuig maken, en zullen maken...”

As ons nou hier in die saal af 'n ry pale sou plant, tien pale, om die laatste tien jaar voor te stel, en aan elke paal 'n merk sou maak op 'n hoogte van die vloer af ooreenkomende met die betreklike skryfgebruik van Afrikaans in die respektiewe jaartal, en 'n streep deur die merke trek van die eerste af hier naby die vloer tot by die laatste daar anderkant teen die solder, dan sou die streep 'n snelstygende boog beskryf, nie net vinnig opgaande nie, maar opgaande na 'n vinnig vermeerderende rede. Laat ons nou in ons verbeelding die boog verleng vir die tien komende jare van nou af. Sien u menere waar die punt sal wees, daar buite in die bloue lug hoog oor Bloemfontein, in die jaar 1924.C.J. Langenhoven

“Als wij nu een rij van palen onderaan deze zaal planten, tien palen, om de laatste tien jaar voor te stellen, en op elke paal maken wij een teken op een hoogte van de vloer overeenkomstig met het relatieve geschreven gebruik van Afrikaans in het respectieve jaar, en wij trekken een lijn, hier van de eerste dichtbij de vloer tot de laatste daar tegen de zolder, dan zou die lijn een snel stijgende boog die beschrijven, die niet alleen snel, maar op een snel stijgende manier toeneemt. Laat ons nu, in verbeelding, de boog verlengen voor de komende tien jaar. Aanschouw, heren, waar het punt zal zijn, daar buiten in de blauwe hemel hoog boven Bloemfontein, in het jaar 1924.”

De zin "DIT IS ONS ERNS" stit op het pad nae 't monument.

Duutsland

Duutsland (Duuts: Deutschland), officieel de Bundesrepublik Deutschland, is 'n land in West-Europa. Den oôdstad is Berlijn. 't Land hrens op volhorde van noôrd ni west an de volhende zeê'n en lan'n: den Oôstzeê, Noôrdzeê, Denemarken, Poôl'n, Tsjehhië, Oesteriek, Zwitserland, Frankriek, Luxemburg, Belhië en Nederland.

De Bondsrepubliek Duutsland ei mie zen 82.422.299 (2006) inweuners nae Rusland de groôtste bevolkinge van alle Europese lan'n. 't Is een belangriek lid van de Europese Unie en de economische, politieke en militaire organisaoties in Europa.

Europa

Europa is 'n werelddeel in bestoôt uut circa 50 landen. Nae oppervlak ist ien van de kleinere werelddelen, je kan eihenlijk twiste of Europa we een apart werelddeel is, in plekke van een deel van Azië. Ma zeker deu z'n heschiedenisse ongerscheid Europa zich van de rest van de wereld. Van 'ieruut begonnen rond het jaer 1500 de grote ontdekkingen. Amerika wier 'ekoloniseerd, leater ok Afrika, Australië in grote delen van Azië. Rond 1900 was Europa op 't toppunt van z'n macht. Vooral Iengeland was zeer machtig. Aore belangrieke koloniaole mach'n waore Frankriek en Nederland.

Na 1950 begon de dekolonisaotie in nam de macht van Europa of, awast tehenwoordig nog wel ien van de riekste delen van de weareld is. Tussen de Twidde Weareldoorlog in 1990 was Europa verdeeld in een oôstelek communistisch deel in een westelek kapitalistisch deel. Dizze periode wor ok we de Kouwe Oôrlog 'enoemd.

Vee landen binne verenigd in de Europese Unie.

Kluut

De kluut (Recurvirostra avosetta) is een veugel uut de femielje van de kluten (Recurvirostridae) uut 't heslacht Recurvirostra.

De kluut is een 40-45 centimeter hroôte steltloôper mie een zwarte teêkenieng en kappe en een wit veêrenkleêd. De kluut ei een lang'n opewupte snaevel en zeêr lange poôten voe 't foeraheern in ondiep waeter. Juveniele kluten zien in tehenstellieng tot der ouwers bruun in plekke van zwart eteêkend.

An ze vliehen, steekn de poôten buuten de staert uut. De lange poôten dien voe 't zoeken van der eetn, wat an ze vin'n in modder en ondiep waeter deur bie der lange snaevel te zwaoien deur 't waeter. Ze leven aoltied in de buurte van waeter en broeien in kelonies bie moerassihe weilan'n en derhelijke.

Kolle

De kolle, zeêkolle of kollemeêuwe (Latien: Larus argentatus) is 'n veugel uut de fermielje meêuwen (Laridae), die-a voraol lanks de kusten van Europa vokomt, maer ok gezieën oort an de kusten van Noôrd-Amerika en steês meer in 't binneland van West-Europa.

Luxemburg (land)

Luxemburg is 'n land in West-Europa. Oôdstad is de gelieknaemige plekke Luxemburg. 't land heit 465.000 inweuners op een oppervlakte van 2.586 km². Luxemburg grenst an Belhie, Duutsland en Frankriek.

Maes

De Maes of ok we Maos (Frans: Meuse) is een rivier in West-Europa. Deurdat ze vernaemelek deu regenwaeter 'evoed wor kant waeterpeil noga wissele. De Maes ontspringt in Frankriek en strômt deerna nog deu België en Nederland. Bie Eijsden komt de rivier uus land binne. In Nederland is de Maes de zujelekste van de groôte rivieren en mondt ze bie Rotterdam uut in de Noordzeê.

Belangrieke steên an de Maes in Nederland bin Maestricht en Rotterdam. Belangrieke steên an de Maes in België bin Luik en Dinant.

Noôrdzeê

De Noôrdzeê is 'n randzeê van d'n Atlantischen Oceaon, die-a in West-Europa leit. Ze oor gedefinieerd deu de kuste van Noord-Frankriek, België, Nederland, Noordwest-Duutsland, West-Denemarken, 't zujen van Noorwegen en de oôstkuste van Groôt-Brittannië. Ze is onder meêr de naemgeefster van Zeêland. De Noôrdzeê is de drukst bevaere zeê t'r waereld en is van groôt economisch belang. Ok is 't 'n vreêd belangrieke biotoop, daerin vee verschillende beêsten endemisch (tuus) bin. Vo de visserieje is de zeê ok eel belangriek. D'r komt vee boômkorvisserie voo.

Oôst-Europa

Oôst-Europa is 'n deêl van Europa dat-a z'n eige onderscheidt van zuud-, noôrd-, West- en Centraol-Europa doeu de geografie en deu de verschillen in geschiedenisse en cultuur. Tussen 1945 en 1990 waere deze lan'n meest communistisch in stonge ze onger leiding van de Sovjetunie op gespanne voet mee West-Europa.

Ross' hanze

De Ross' hanze (Anser rossii of Chen rossii) is een hanze uut de femielje Anatidae van 't heslacht Anser of soms ok wè ezeid van 't heslacht Chen.

Deur de American Ornithologist's Union wor de Ross' hanze saemen mie de twi aore witte hanzen in 't heslacht Chen eplekt.

De Ross' hanze is een bieni aelemal witte hanze mie zwarte vleuheltoppen, een roôie snaevel en roôie poôten. Ze zien 53 tot 66 centimer hroôt en wehen tussen de 1,2 en 1,6 kilo. De wuufjes zien iets luchter dan de ventjes. Ie liekt vee op zen broertje de snieuwhanze, mè is bieni 40% kleiner en zen snaevel is kleiner ten opzichte van zen lief.

Rothanze

De rothanze (Branta bernicla) is een hanze uut de femielje Anatidae uut 't heslacht Branta.

De rothanze is een zeêr doenkere hanze mie een zwarte kop en nikke bie een witt'n 'alsband en kont. De rik is doenkerhries en de buuk in sommihe hevall'n wit en ars zwart. Ze zien onheveêr 60 cm hroôt en dus vrie kleine voe een hanze, ok èn ze een kort'n staert.

Vereênigd Konienkriek

Verenigd Koninkriek is 'n land in West-Europa. 't Grenst an Frankriek en Ierland en leit in 't westen en noorden an de Noordzeê. Oôdstad is Londen, aore belangriek steeën bin o.a. Manchester, Birmingham, Glasgow, Cardiff en Belfast. 't Land is geen lid van de EU. Populair oort 't land ok wè Iengeland genoemd, wat-a aors maer eên van de vier deêlen van 't land is.

In aore taelen

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.