ציפערן

ציפּערן אדער ציפּרוס (גריכיש: Κύπρος קיפּראָס) איז אַן אינזל לאנד אין דעם מיטלענדישן ים, דרום פון טערקיי און מערב פון סיריע. זײַן הױפּט און גרעסטע שטאָט איז ניקאָסיע.

די אפיציעלע שפראכן דארט זענען גריכיש און טערקיש.

רעפובליק פון ציפּערן
Κυπριακή Δημοκρατία
פאן ציפּערן
סימבאָל ציפּערן
פֿאָן הערב
נאציאנאלע זינגליד:
אָרט פֿון ציפּערן
קאנטינענט
אפיציעלע שפראך גריכיש, טערקיש
הויפטשטאט ניקאסיע
רעגירונג פרעזידענט רעפובליק
פרעזידענט
פרעמיער מיניסטער
דמיטריס קריסטאפֿיאס
גרינדונג דאטום
16טן אויגוסט 1960
פלאך מאס
וועלט גראדונג פלאך
פראָצענט וואסער
9,251 קוואדראט ק"מ
167סט
נישטיק
באפעלקערונג
- צאל
- וועלט גראדונג
- ענגקייט

838,897 (2011) אן צפון ציפערן
159סט
117 מענטשן פאר אַ ק"מ
פראדוקט ווערדע $23.728 ביליאן (121סט)
וואלוטע איירא
צייט זאנע +2
אינטערנעט דאמען cy.
טעלעפאן קאד 357+
Cyprus in its region (de-facto)

עקאנאמיע

די טראדיציאנעלע עקאנאמיע פון ציפּערן איז געווען באזירט אויף לאנדווירטשאפט, למשל גערשטן, ווייץ, ציטרוס פרוכט, וויינשטאקן, איילבירטן, קארטאפל און שאף.

אַזיע-לענדער 
אוזבעקיסטאן · אזערביידזשאן · אינדאנעזיע · אינדיע · איראק · איראן · אָמאַן · אפגאניסטאן · ארמעניע · בהוטאן · באכריין · באנגלאדעש · ברוניי · גרוזיע · דרום קארעע · וויעטנאם · טאדזשיקיסטאן · טורקמעניסטאן · טיילאנד · טערקיי · יאפאן · יארדאניע · ישראל · כינע · לאַאָס · לבנון · מאלדיוון · מאלייזיע · מאנגאליי · מזרח טימאר · מיאנמאר · נעפאל · סאודי אראביע · סיריע · סינגאפור · סרי לאנקא · פאקיסטאן · פאראייניגטע אראבישע עמיראטן · פיליפינען · ציפערן · צפון קארעע · קאזאכסטאן · קאטאר · קאמבאדיע · קואווייט · קירגיזסטאן · רוסלאנד · תימן
13טן דעצעמבער

דער 13טער דעצעמבער איז דער 347סטער טאג פון יאר (348סטער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 18 טעג.

14טן מערץ

דעם 14טן מערץ איז דער 73סטער טאג פון יאר (74סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 292 טעג.

16טן אויגוסט

דעם 16טן אויגוסט איז דער 228סטער טאג פון יאר (229סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 137 טעג.

1טן מיי

דעם 1טן מיי איז דער הונדערט איין און צוואנציגסטער טאג פון יאר (122סטער טאג אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 244 טעג.

20סטן יולי

דעם 20סטן יולי איז דער 201טער טאג פון יאר (202טער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 164 טעג .

26סטן יאנואר

26סטן יאנואר איז דער 26סטער טאג פון יאר, אין דער פערטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 339 טעג (340 אין אן עיבור־יאר).

4טן יוני

דעם 4טן יוני איז דער 155סטער טאג פון יאר (156סטער אין אן עיבור־יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 210 טעג .

5טן נאוועמבער

דער 5טער נאוועמבער איז דער 309טער טאג פון יאר (310טער טאג אין אן עיבור־יאר). אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 56 טעג.

אונגארן

אונגאַרן (אױך׃ אונגערן, אונגאַריש: Magyarország מאָדיאָראָרסאַג) איז אַ לאנד איינגעשלאסן לאַנד אין צענטראל אייראפע וואס גרענעצט זיך מיט עסטרייך, סלאוואקיי, אוקראינע, רומעניע, סערביע, קראאטיע און סלאוועניע. זײַן הױפּטשטאָט איז בודאַפּעשט.

אונגארן איז א מיטגליד אין דעם אייראפעישן פארבאנד, נאט"א, ארגאניזאציע פאר עקאנאמישע קאאפעראציע און אנטוויקלונג און איז א שענגען לאנד. די אפיציעלע שפראך איז אונגאריש.

אייראפע

אײראָפּע איז איינע פון די זיבן קאָנטינענטן. צו דער צפון זײַט איז דער ארקטישער אקעאן, צו מערב דער אטלאנטישער אקעאן און צו דרום דער מיטלענדישער ים.

אייראפע וועלכע געפינט זיך אין דער מזרח העלפט פונעם גלאבוס ווערט אין אלגעמיין איינגעטיילט אין פינף אפטיילונגען: מזרח, מערב, דרום, צפון און צענטראל.

אייראפע איז דער וועלטס צווייטע קלענסטע קאנטינענט לויטן שטח, און באדעקט בערך 10,180,000 קוואדראט ק"מ ד"ה 2% פון דער ערד'ס אייבערפלאך און בערך 6.8% פונעם שטח פון דער יבשה. אייראפע האט אומגעפער 50 לענדער. דאס גרעסטע, סיי אין שטח סיי אין באפעלקערונג, איז רוסלאנד, וואס באדעקט 40% פונעם קאנטינענט (אחוץ וואס עס האט טעריטאריע אויך אין אזיע), און דאס קלענסטע איז וואטיקאן שטאט. אייראפע איז דער דריטער מערסט־באפעלקערטער קאנטינענט נאך אזיע און אפריקע, מיט א באפעלקערונג פון 733 מיליאן וואס איז 11% פון דער וועלט'ס באפעלקערונג.כלל ישראל האט זיך פלאצירט במשך די פארגאנגענע דורות אין די מזרח און אין די צענטראלע אפטיילונג.

לצורך הבנת הענין וועלן מיר אראפברענגען די גאנצע אנגעלעגנהייט:

דער ערד קוגל איז איינגעטיילט אויף די פאלגנדע 'גרויסע' קאָנטינענטן:

אמעריקע (וועלכע נעמט אריין אין זיך אויך די וואס די וועלט רופט אמעריקע, נעמליך די פאראייניגטע שטאטן), אפריקע, אייראפע, אזיע, אויסטראליע.

די אויבערדערמאנטע נעמען זענען די נעמען פון די קאָנטינענטן, אבער יעדער קאָנטינענט פארמאגט אין זיך פילע לענדער, אייראפע איז א יבשה אויף דער מזרח זייט פונעם ערד קוגל, זי גרעניצט זיך מיט אזיע, זי פארמאגט פילע לענדער, פילע פון זיי זענען אומבאקאנטע נעמען פאר אידן וועלכע האבן גאנץ ווייניג געהאט פארבינדונגען מיט זיי אין די היסטאריע.

אידן זענען געקומען צו דער אייראפעישער יבשה נאך אין די צייטן פונעם צווייטן ביהמ"ק, אין לויף פון די דורות האבן אידן געוואנדערט פון איין לאנד צום צווייטן אין אייראפע.

די ביימער וואס וואקסן אסאך אין אייראפע זענען דער בוק, דעמב, טענענבוים, סאסנע און די בערעזע.

אירלאנד

אירלאַנד איז אַ לאַנד אין אײראָפּע. זײַן הױפּטשטאָט איז דובלין. אירלאנד אקופירט רוב פון דעם אירלאנד אינזל.

אין 1949 איז אירלאנד געווארן א רעפובליק און עס האט פארלאזט דער בריטישער קאמאנוועלט.

גריכיש

גריכיש (ελληνικά העלעניקאַ) איז א שפראך מיט א היסטאריע פון 3400 יאר. בערך 17–25 מיליאן מענטשן רעדן גריכיש היינט, אין די לענדער גריכנלאנד (אפיציעל), ציפערן (אפיציעל), אונגארן, אוקראינע, איטאליע, אלבאניע, ארמעניע, טערקיי און רומעניע אחוץ פון גריכישע אויסלענדער געמיינדעס איבער דער וועלט, איינשליסנדיג אויסטראליע, בולגאריע, גרוזיע, מאלדאווע, מאקעדאניע, פאראייניגטע שטאטן, קאנאדע, רוסלאנד, דייטשלאנד און נאך.

מען שרייבט גריכיש אינעם גריכישן אלפאבעט (דער ערשטער אלפאבעט מיט וואקאלן) זייט דעם 9טן יארהונדערט פאר נול אין גריכנלאנד (פריער פלעג מיין שרייבן גריכיש מיט לינעאר B), און זייט דעם 4טן יארהונדערט פאר נול אין ציפּערן.

טערקיי

דאס טערקײַ (טערקיש: Türkiye), אפיציעל די רעפובליק פון טערקיי (טערקיש: Türkiye Cumhuriyeti) איז אן איסלאמיש לאנד אין אייראפע און מערבֿ־אַזיע. זײַן הױפּטשטאָט איז אַנקאַראַ. עס גרענעצט דעם מיטלענדישן ים, סיריע און איראק פון דרום, דעם אגאישן ים פון מערב, גריכנלאנד און בולגאריע פון צפון-מערב, דעם שווארצן ים פון צפון, גרוזיע פון צפון-מזרח און ארמעניע און איראן פון מזרח.

טערקיי באדעקט א שטח פון בערך 780,000 קוואדראט ק"מ.

די ביזאנטישע און אטאמאנע אימפעריעס זענען ביידע געווען אויפן ארט פון היינטיגן טערקיי. די טערקישע קולטור איז געמישט אריענטאל און וועסטערן, אזוי ווי ס'פאסט פאר א לאנד וואס איז סיי אין אזיע סיי אין אייראפע.

טערקיי איז א סעקולערע, דעמאקראטישע רעפובליק. מוסטאפא קעמאל אטאטורק האט אויפגעבויט זיין פאליטישע סיסטעם אין 1923, נאך דעם איינבראך פון דער אטאמאנישער אימפעריע. טערקיי איז געווען א פונדאציע מיטגליד פון די פאראייניגטע פעלקער, און פון די ארגאניזאציע פון מוסולמענישע לענדער, און האט אריינגעטרעטן נאט"א אין 1952. זייט 2005, פירט טערקיי א משא-מתן אריינצוטרעטן דעם אייראפעישן פארבאנד, וואס ווערט נישט ערלויבט דורך די אייראפעישע לענדער, וויבאלד טערקייס מענטשן רעכט איז געפלאגט מיט פראבלעמען, וואס איז נישט צופרידנשטעלענד פארן אייראפעישע געמיינדע. ווי דאס קעגנשטעלן זיך ארויסצוציען פון ציפערן, ווי עטליכע פארטן זענען פארשלאסן פארן פארקער, און מערערע לענדער פארלאנגען דאס ארויסציען פון טערקיי.

די אפיציעלע שפראך פונעם לאנד איז טערקיש, א טערקישע שפראך וואס בערך 85% פון דער באפעלקערונג רעדן אלס מוטערשפראך.

טערקיי איז דער וועלט'ס הויפט פראדוצירער פון אפריקאסן, מיט 390,000 טאנען אין 2005.

ליטע

ליטע (ליטװיש: Lietuva ליעטוּװאַ) איז אַ לאַנד אין צפֿון־אײראָפּע. איר הױפּטשטאָט און גרעסטע שטאט איז װילנע.

פלאצירט ביים דרום-מזרח בארטן פונעם באלטישן ים,האט ליטע גרענעצן מיט לעטלאנד צו צפון, בעלארוס צו דרום-מזרח, פוילן, און רוסלאנד (קאלינינגראד) צו דרום-מערב.

ליטע איז א מיטגליד פון נאט"א, דעם ראט פון אייראפע און דעם אייראפעישן פארבאנד. איר באפעלקערונג איז 3.6 מיליאן. דעם 1טן יאנואר 2015, האט ליטע אדאפטירט די איירא ווי איר אפיציעלע וואלוטע און איז געווארן דער 19טן מיטגליד אין דער אייראזאנע.

די גרעסטע שטעט אין ליטע זענען:

װילנע

שאַװל

יורבורג

קאוונע

מאראקא

מאַראָקאָ איז אַ לאַנד אין צפון אַפֿריקע. זײַן הױפּטשטאָט איז ראַבאַט. ער האט א בארטן אויפן אטלאנטישן אקעאן ביזן דורכגאס פון גיבראלטאר און דעם מיטלענדישן ים.

די גרעסטע שטעט זענען קאסאבלאנקא, פֿאַס, סאלע, מאראקעש און מעקנעס.

ניקאסיע

ניקאסיע (גריכיש: Λευκωσία, טערקיש: Lefkoşa לעווקאסיע) איז די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט אין ציפערן.

עסטלאנד

עסטלאַנד (עסטיש: Eesti) איז אַ לאַנד אין צפון אײראָפּע. זײַן הױפּטשטאָט איז טאַלין. עס גרענעצט לעטלאנד צו דרום און רוסלאנד צו מזרח.

די ערשטע שול אין עסטלאנד איז געגרינדעט אין 2005.

קראאטיע

קראָאַטיע (קראאטיש: Hrvatska ‏[xř̩ʋaːtskaː] כרוואַצקאַ), אפיציעל די רעפובליק פון קראאטיע, איז אַ לאַנד אין מיזרח־אײראָפּע. זײַן הױפּטשטאָט איז זאַגרעב.

דעם 1טן יולי 2013 איז קראאטיע געווארן א מיטגליד אינעם אייראפעישן פארבאנד

רומעניע

רומעניע (רומעניש: România) איז אַ לאַנד אין מזרח־אײראָפּע. זײַן הױפּטשטאָט איז בוקאַרעשט.

אין אַנדערע שפראַכן

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.