מלאכי

מיינט איר ספר מלאכי?

מלאכי איז געווען דער לעצטער נביא אין די צייט אפשניט פון בית שני, און לויט די טראדיציע דער שרייבער פון ספר מלאכי.

לויט די חז"ל איז מלאכי מרדכי: אמר רב נחמן: 'מלאכי זה מרדכי, ולמה נקרא שמו מלאכי? שהיה משנה למלך' ברייתא

אילת

אילת (ענגליש: Eilat, אַראַביש: ايلات) איז א שטאָט אין דעם דרום דיסטריקט פון ישראל, א פארט שטאָט און פאר רעזארט (וואקאציע).

אילת איז די מערסטע דרום שטאָט אין ישראל, 238 ק"מ דרום-זייט פון באר שבע, און 346 ק"מ פון תל אביב. דער שטח איז גרויס 84,789 דונאם. דער יישוב אין אילת איז געגרינדעט געווארן 1951, און איז געווארן א שטאָט אין 1959. לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, פאר יוני 2010, איז דא אין אילת 47,600 איינוואוינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 2.5 פראצענט. רוב זענען אידן.

אנשי כנסת הגדולה

אנשי כנסת הגדולה איז דער נאמען מיט וואס ס'ווערט אנגעריפן דער בית דין פון עזרא הסופר.

טבריה

טבריה איז א שטאט אויפן ברעג פונעם ים כנרת אין אונטער גליל אין צפון זייט פון מדינת ישראל.

הורדוס אנטיפאס האָט מיסד געװען טבריה ווי זײַן הױפּטשטאָט אינעם גליל.

די שטאט איז געגרינדעט געווארן אומגעפער אין יאר ג'תת"פ, דארט האבן געוואוינט דער תנא בן עזאי און אויך א טייל פון די אמוראים וואס האבן מסדר געווען תלמוד ירושלמי: רבי יוחנן און ריש לקיש.

חז"ל זאגן אז טבריה איז געווען אויפן ארט פון דער שטאט רקת.‏הרב משה קליערס איז געווען רב פון די אשכנזים אין טבריה, און הרב מאיר וואקנין איז געווען רב פון די ספרדים.

אין 2018 האט מען געוויילט רון קובי בירגערמייסטער פון טבריה.

ירושלים

‫ירושלים (העברעיִש: יְרוּשָׁלַיִם, אַראַביש: القدس אַל־קודס) איז די אָפֿיציעלע הױפּטשטאָט פֿון מדינת ישׂראל, דער צענטער פֿון דעם ייִדישן פֿאָלק, נאָך פֿון גאר אַמאָליקע צײַטן. די שטאָט איז פֿאַרהײליקט, אױף די דרײַ מאָנאָטעיִסטישע, גלױבנס: דאס ייִדישע, דאס איסלאַמישע, און דאס קריסטלעכע גלױבן. דאָס צענטראַלישקײט פֿון דער שטאָט, פֿאַר אַלע גלױבנס, האָט געברענגט אַ סך קריגערײַען און װעלט־מלחמות צװישן זײ, ביז הײַנטיקן טאָג. זייט דעם 19טן יארהונדערט האבן זיך אנטוויקלט ארום דער אלטשטאט אסאך נייע געגנטן, וואס זענען היינטצוטאג דער גרעסטער טייל פון דער שטאט.

די שטאָט פֿון ירושלים געפֿונט זיך אויף די "יהודה-בערג" צווישן דעם מיטלענדישן ים (הים התיכון) און דעם ים המלח אין אַ הויך פֿון אַ 650-840 מעטער איבערן מיטלענדישן ים.

די שטאָט געפֿונט זיך אין די עקזײַט פֿון "מדבר-יהודה".

די צאָל פֿון די רעגנס איז 600 מילימעטר אין אַ ווינטער-צײַט. דער זומער איז הייס און טרוקן. דער ווינטער איז קאַלט און אַ רעגנדיקער. אָפֿטמאָל שנייט אויף אַ פּאָר טעג אין ווינטער.

די צאָל פֿון דער פֿײַכטקייט איז ארום 60% .

ריכטיק אויף סוך 2011, איז דאָ אין ירושלים 804,355 בירגער.‏

די בירגערשאַפֿט מערט זיך, אין אַ צאָל פֿון 1.7 פּראָצענט אַ יאָר. די בירגער פון ירושלים זײַנען צומישט:

צווישן זיי 497,000 (62%) וואָס זײַנען ײִדן.

281,000 (35%) זײַנען מוסולמענער אַראַבער.

14,000 (1.8%) זײַנען קריסטן.

די פּראָפּאָרציאָנעלקייט צווישן מענער און פֿרויען איז : 1015 פֿרויען, צו 1000 מענער.דער בירגערמײַסטער איז היינט משה ליאן. די שטאטראט האט 31 מיטגלידער.

נביאים

דער ארטיקל דיסקוטירט די צווייטע אפטיילונג פון תנ"ך. טאמער זוכט איר מענטשן וואס האבן נבואה, זעט נביא.נביאים איז דער נאמען פון דער צווייטער אפטיילונג פון תנ"ך, וואס איז כולל די געשיכטע פון עם ישראל אין ארץ ישראל ביז צום חורבן בית המקדש און די נבואות פון די נביאים. א נביא הייסט איינער וואס הערט און גיט איבער דאס ווארט פונעם באשעפער.

מען לייענט די הפטרה פון נביאים בציבור שבת, יום טוב און תעניתים נאך קריאת התורה.

לויטן רמב"ם, ווערן די ספרים פון תנ"ך צעטיילט אויף דריי דרגות פון קדושה וואס ווענדט זיך ווי אזוי מ'האט זיי געשריבן. משה רבינו האט געשריבן די תורה על פי ד', די ספרים פון נביאים זענען געשריבן מיט נבואה, און די ספרים פון כתובים זענען געשריבן מיט רוח הקודש.

די ספרים פון נביאים ווערן צעטיילט לויט זייער ענין:

נביאים ראשונים, וואס איז כולל ספר יהושע, ספר שופטים, ספר שמואל און ספר מלכים. די ספרים באשרייבן די היסטאריע.

נביאים אחרונים, וואס איז כולל ספר ישעיה, ספר ירמיה, ספר יחזקאל און תרי עשר. די ספרים אנהאלטן די נבואות וואס האבן א צוועק אויך פאר די שפעטער דורות. תרי עשר איז א ספר וואס איז כולל די נבואות פון די צוועלף נביאים: הושע, יואל, עמוס, עובדיה, יונה, מיכה, נחום, חבקוק, צפניה, חגי ,זכריה און מלאכי.

נתיבות

דער ארטיקל דיסקוטירט די שטאט אין ישראל. טאמער זוכט איר דעם מחבר פון "נתיבות המשפט", זעט יעקב לארבערבוים.נתיבות איז א שטאט אין די דרום דיסטריקט אין מדינת ישראל, געגרינדעט אין 1956, באקומען די נאמען שטאט אין 2000, לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, פאר דעצעמבער 2005, איז דא אין נתיבות 24,300 איינוואוינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 2.6 פראצענט. רוב זענען אידן. בבא סאלי וואס האט באקאנט געמאכט די שטאט האט דארט געוואוינט און דארט איז זיין ציון.

דער בירגערמייסטער (מעיאר) פון שטאט איז יחיאל זוהר.

ספר דברים

דברים איז דער פינפטער ספר פון חומש.

ספר ויקרא

ספר ויקרא איז דאס דריטע ספר אין די חמשה חומשי תורה.

אין דעם ספר ערקלערט די תורה די פונקטליכע געזעצן פון די קרבנות וואס מען האט מקריב געווען אינעם משכן.

ספר מלאכי

מיינט איר דער נביא מלאכי?

ספר מלאכי איז דער לעצטער ספר פון די תרי עשר סעקטע. דער ספר הייסט נאכן דער נביא מלאכי וואס געבט איבער די נבואות פונעם ספר.

עפולה

עפולה איז א שטאט אין אונטער גליל אין צפון דיסטריקט אין מדינת ישראל, מיט א שטח פון 28,600 דונאם. ס'האט באקומען דעם שטאָט־סטאטוס אין יאהר 1972. לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, פאר דעצעמבער 2005, איז דא אין עפולה 39,100 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 0.7 פראצענט. רוב זענען אידן.

דער בירגערמייסטער פון שטאט (מעיאר) איז יצחק מירון.

פתח תקוה

פתח תקוה איז א שטאט אין דעם צענטער דיסטריקט פון ארץ ישראל, די שטח איז גרויס 39,000 דונעם. געגרינדעט 1878 , ס'האט באקומען די נאמען שטאט אין 1937. לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק, פאר דעצעמבער 2005, איז דא אין פתח תקווה 179,400 איינוואוינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 3.3 פראצענט. רוב זענען אידן.

די שטאט גרענעצט זיך מיט הוד השרון און רמת השרון פון לינקס, מיט תל אביב פון לינקס-מערב, און מיט בני ברק און גבעת שמואל פון מערב, און פון דרום מיט גני תקוה און קרית אונו.

דיִ שטאָט איז באַקאַנט אלס די מוטער פֿון אַלע ייִשובים װײַל זי איז די עלטסטע פֿון אַלע ייִשובים װאָס זײַנען געגרינדעט געװאָרן אין דער נײַער צײַט.

און 1984 איז געפענט געווארן נייט-קלאב'ס מיט פראטעסטן וואס האט אנגעהאלטן צוויי יאר, און פתח תקווה איז דא א קאמפלעקס פון שפיטעלער וואס רופט זיך מרכז רפואי רבין, און אירע דריי אפטיילונגען ביילינסאן, שניידער, און גולדה-השרון, דארט זענען די היי-טעק אפטיילונגען פון IBM, Oracle און אויך די עסן פאבריק "אסם".

דער בירגערמייסטער (מעיאר) איז אורי אוהד.

די הויפט רבנים געוויילט שבט תשע"ב זענען הרב מיכה הלוי (אשכנזיש) און הרב אריאל עטיאס (ספרדיש).

קרית מלאכי

קריַת מלאכי איז א שטאט אין דרום דיסטריקט אין מדינת ישראל, די באָדן איז גרויס 5,000 דונאם. געגרינדעט אין 1950, באקומען דעם סטאטוס שטאט אין 1998, לויטן צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק (הלשכה המרכזית לסטטיסטיקה) פאר דעצעמבער 2005, איז דא אין קריית מלאכי 19,400 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי 0.1 פראצענט. רוב זענען אידן.

דער פרעזידענט פון מדינת ישראל משה קצב איז געווען דער 3טער בירגערמייסטער.

דער בירגערמייסטער (מעיאר) פון שטאט איז אליהו (לאלא) זוהר.

קרית שמונה

קרית שמונה איז א שטאט פלאצירט אינעם צפון ארץ ישראל טייל נעבן דעם גרעניץ מיט לבנון.

איר נאמען א שטאט פון אכט איז נאך 8 קעמפער וואס זענען אומגעקומען ביים פארטיידיקן יענעם געגנט אין דעם ערשטן וועלט קריג, ביי די תל-חי פאגראמען, וואו יוסף טרומפעלדאר איז אומגעקומען.

עס איז געבויט אויף די חרבנות פון אן אמאליגען אראבישן דארף פון בעדואינער.

היינט צוטאגס וואוינען דארטן 22,000 אידן.

איין דריטל דערפון איז אינגער ווי 19 יאר.

רוב זענען ספרדים פון מאראקא.

ראש העין

ראש העין איז א שטאט אין צענטער דיסטריקט פון ישראל. די שטאט איז באקאנט פאר איר גרויסער תימנישער מסורה'דיקער באפעלקערונג. אין ראש העין הייבט אן דער טייך ירקון, וואס פליסט ביז תל אביבס ברעג ים.

רהט

רהט איז א שטאט אין די דרום דיסטריקט אין מדינת ישראל, די באָדן איז גרויס 8,560 דונאם. געגרינדעט אין 1972, באקומען די נאמען שטאט אין 1994, לויט דעם צענטראלן ביורא פאר סטאטיסטיק (העברעיִש: הלשכה המרכזית לסטטיסטיקה) פאר דעצעמבער 2005, איז דא אין רהט 38,900 איינוואינער. די יערליכע וואוקס ראטע האלט ביי פיר פראצענט. רוב זענען מוסולמענער.

רהט איז די ערשטע שטאט פון בעדואינער, וואס מ'האט זיי ספעציעל געבויט. די שטאט איז 12 קילאמעטער צפון-זייט פון באר שבע, נאנט צו קיבוץ משמר הנגב.

דער בירגערמייסטער (מעיאר) פון שטאט איז טלל אל קרינאואי.

רחובות

רחובות איז א שטאט אין דער צענטער-געגנט פון ישראל, וואס ליגט נעבן נס ציונה און רמלה, די באפעלקערונג פון רחובות שאצט אפ אומגעפער 107,000 איינוואוינערס. רחובות איז באקאנקט אלס א שטאט פון וויסנשאפט, צוליב דעם וואס ווייצמאן אינסטיטוט פאר וויסנשאפט און דער לאנדווירטשאפטלעכע פאקולטעט פון דעם העברעאישן אוניווערסיטעט געפינען זיך אין דער שטאט.

אין דער שטאט געפינען זיך אויכעט פילצאליגע היימישע אידן פון פארשידענע חסידישע קרייזן וואס זענען קאנצענטרירט הויפטזעכלעך אין דער "קרית קרעטשענעוו" געגנט, וואס באדינט אלס א הויפטקווארטיר פון קרעטשענעווער חסידים אין ארץ ישראל, און דארט וואוינט אויכעט דער רבי, רבי מנחם אליעזר זאב ראזנבוים. אויסער דעם, אין רחובות הויפטקווארטירט אויכעט דער דזשיקאווער הויף, אין הויפט פון רבי ישראל אליעזר אדלער. אויכעט קען מען טרעפן דארט פילע וויזשניצער חסידים און נאך.

דער בירגערמייסטער איז רחמים מעלול.

רמת גן

רמת גן איז א שטאט אין גוש דן, אין ישראל, וואס ליגט צווישן תל אביב, בני ברק און גבעתיים, און באגערענעצט פונעם ירקון טייך צו צפון. אין דער שטאט געפינט זיך די בריליאנטן-בערזע פון ישראל, די רעליגיעזע בר אילן אוניווערסיטעט, דער שיבא מעדיצינישער צענטער, דער סאפארי און אנדערע וויכטיקע אינסטיטוציעס.

אין 1968 האט געעפנט אין רמת גן די ישראל דימענטן בערזע, די גרעסטע דימענטן בערזע אין דער וועלט.

תנ"ך

תנ"ך (ראשי תיבות: תורה, נביאים וכתובים) זײַנען די 24 הייליגע ספרים פון יידישקייט. די ספרים פון תנ"ך זענען די עלסטע ספרים ביי יידן, וואס לויט דער טראדיציע זײַנען זיי געגעבן געווארן דורך משה רבינו אין מעמד הר סיני. רוב פון די ספרים זענען געשריבן אין לשון הקודש אבער א טייל איז געשריבן אין אראמיש, למשל א גרויסער חלק פון ספר דניאל. די 24 ספרים זענען צעטיילט אויף תורה, נביאים און כתובים:

5 - חמשה חומשי תורה

8 - ספרי נביאים; באהאנדלט פון יהושע בן נון ביז חורבן בית ראשון

4 - נביאים ראשונים

3 - נביאים אחרונים

1 - תרי עשר

11 - כתוביםדער תנ"ך האט געהאט א גרויסע השפעה אויף די רעליגיע פון דער מערב'דיגער וועלט.

תרי עשר

תְּרֵי עשׂר איז איינער פון די פיר און צוואנציק ספרים אין תנ"ך. דער נאמען פונעם ספר (תְּרֵיסָר, צוועלף אין תרגום לשון) באדייט די צוועלף נביאים וואס זייערע קורצע נבואות זענען צוזאמגעשטעלט אין איין ספר כדי זיי זאלן נישט פארלוירן גיין (אין דעם לשון פון תלמוד בבלי מסכת בבא בתרא יד, ב: "איידי דזוטר מירכס" - א זאך וואס איז קורץ ווערט פארלוירן).

דער ספר קומט אין תנ"ך נאך ספר יחזקאל (אזוי האבן די בעלי המסוֹרָה אוועקגעשטעלט) און ווערט אריינגערעכנט אין דעם אפטייל נביאים אחרונים.

אין אַנדערע שפראַכן

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.