אברהם אבן עזרא

ר' אברהם בן עזרא (ראב"ע) (געבוירן אין שפאניע ד'תתמ"ט אדער ד'תת"ן - א' אדר א' ד'תתקכ"ד) איז געוועזן א יידישער דיכטער, לינגוויסט, תנ"ך פארטייטשער און א פילאסאף אינעם מיטל אלטער. אויך האט ער זיך באשעפטיקט מיט מאטעמאטיק און אסטראנאמיע.


ער האט געמאכט דעם שיינעם פיוט אויף שבת צמאה נפשי לאלהים לאל חי געדרוקט אין כמעט אלע סידורים און זמירות פרייטיג צונאכטס.

Exodus w commentary by Abraham ibn Ezra 1488
א בלאט פון אבן עזרא'ס פירוש אויף חומש
23סטן יאנואר

23 יאנואר איז דער 23סטער טאג פון יאר, אין דער פערטער וואך אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 342 טעג (343 אין אן עיבור־יאר).

א' אדר

אין די צייטן פון בית המקדש האט מען היינט אפילירט צו גאנץ כלל ישראל פאר מחצית השקל צו פינאנצירן די קרבנות פון פובליק אין בית המקדש. (מסכת שקלים פרק א' משנה א')

אין דער עפאכע פון חז"ל האט מען היינט אויסגערופן אויסצורייסן אלע כלאים. ווייל די געוויקסן זענען שוין געווען דערקענבאר היינטיגן טאג. (מסכת שקלים פרק א' משנה א')

א' אדר א'

א' אדר א' איז דער ערשטער טאג פון אדר ראשון אין אן עיבור יאר, און דער צווייטער טאג ראש חודש.

ד'תתכ"ז

ד'תתכ"ז (4827) איז א יידיש יאר, וואס האט זיך אָנגעהויבן א' תשרי: דעם אוונט ‏פארן 23סטן סעפטעמבער, 1066, און עס האט זיך פֿאַרענדיקט כ"ט אלול: ‏ 12טן סעפטעמבער, 1067. ד'תתכ"ז איז א פשוט יאר (מיט בלויז איין חודש אדר) וואס איז לאנג 355 טאג. דאס איז דאס פערטע יאר צו שמיטה.

ד'תתקי"ט

ד'תתקי"ט (4919) איז א יידיש יאר, וואס האט זיך אָנגעהויבן א' תשרי: דעם אוונט ‏פארן 26סטן אויגוסט, 1158, און עס האט זיך פֿאַרענדיקט כ"ט אלול: ‏ 13טן סעפטעמבער, 1159. ד'תתקי"ט איז אן עיבור יאר (מיט צוויי חדשים אדר: אדר א' און אדר ב') וואס איז לאנג 384 טאג. דאס איז דאס פינפטע יאר צו שמיטה.

הויפט זייט/א' אדר

אין די צייטן פון בית המקדש האט מען היינט אפילירט צו גאנץ כלל ישראל פאר מחצית השקל צו פינאנצירן די קרבנות פון פובליק אין בית המקדש.ד'תתכ"ז - נפטר געווארן רבי אברהם אבן עזרא

ה'תכ"ג (אדר א') - נפטר געווארן רבי שבתי כ"ץ, מחבר פון "שפתי כהן" (ש"ך) אויף שולחן ערוך

הויפט זייט/א' אדר א'

ד'תתכ"ז - נפטר געווארן רבי אברהם אבן עזרא

ה'תכ"ג - נפטר געווארן רבי שבתי כ"ץ, מחבר פון "שפתי כהן" (ש"ך) אויף שולחן ערוך

ה'ת"ר - דער עלילת דם אין דמשק

הויפט זייט/י"ד טבת

ד'תתקי"ט - רבי אברהם אבן עזרא האט א חלום פרייטאג צונאכט און זעט דעם "איגרת השבת"

הויפט זייט/כ"ב שבט

יארצייט פון רבי אברהם אבן עזרא, מפרש פון תנ"ך

ה'תקפ"ג - געבוירן רבי צדוק (ראבינאוויטש) הכהן פון מלובלין (נפטר ט' אלול ה'תר"ס)

ה'תשנ"ג - נפטר געווארן רבי יהודה זאב סג"ל, ראש ישיבה אין מאנטשעסטערלייגט צו נאך היסטארישע פאסירונגען…

הויפט זייט/כ"ז שבט

ד'תתקכ"ד - נפטר געווארן הרב אברהם אבן עזרא, א ראשון און מפורש פון תנ"ךלייגט צו נאך היסטארישע פאסירונגען…

ראציאנאליזם

ראציאנאליזם הייסט דאס פארעכענען דעם ראציאנאל אלץ דער העכסטער און חשוב'סטער קוואל פון וויסנשאפט. אנשטאט אפעלירן צו געפיל אדער מאראל, אדער די חושים, אפעלירט ראציאנאליזם צו קאלטע לאגיק און אינטעלעקטואלער סברא.

די מאדערנע מערב-וועלט אידעאלאגיע שטייט אויף די פילאזאפיע פון ראציאנאליזם. דאס הייסט, אז פאר אלעס זוכט מען א ראציאנאלען ערקלערונג געבויט אויף לאגיק און פאקטן, און מען שטייט אוועק פון ערקלערן געשעענישן אויף א ניסים'דיגער, אומנאטירלעכן אופן. אזוי אויך שטופט ראציאנליזם אפ אמונות טפילות צוליב וואס זיי זענען נישט געבויט אויף די באקאנטע געזעצן פון נאטור.

באקאנטע ראציאנאליסטישע פילאזאפער זענען געווען רענע דעקארט, ברוך שפינאזא, גאטפריד לייבניץ און אימאנועל קאנט.

אין אַנדערע שפראַכן

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.