1889

1889 (ვითოშ ბრუოშ ოთხონეჩდოჩხორო) წანაგრიგორიანული კალენადრიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თუთაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 12 დღა. თე წანა რე XIX ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-9 წანა.

wikistub ათე სტატია მერკე რე.
თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათ.
ვითოშწანურა: I · II · III
ოშწანურა: XVIII · XIX · XX
წანეფი: 1886 · 1887 · 1888 
1889
1890 · 1891 · 1892
1890

1890 (ვითოშ ბრუოშ ოთხონეჩდოვითი) წანა — გრიგორიანული კალენადრიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თუთაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 12 დღა. თე წანა რე XIX ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-10 წანა.

1896

1896 (ვითოშ ბრუოშ ოთხონეჩდოვითაამშვი) წანა — გრიგორიანული კალენადრიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე თუთაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 12 დღა. თე წანა რე XIX ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ მა-6 წანა.

1897

1897 (ვითოშ ბრუოშ ოთხონეჩდოვითოშკვითი) წანა — გრიგორიანული კალენადრიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ობიშხა დო იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 12 დღა. თე წანა რე XIX ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ მა-7 წანა.

1965

1965 (ვითოშ ჩხოროშ სუმენეჩდოხუთი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XX ოშწანურაშ მა-7 დეკადაშ მა-5 წანა.

1966

1966 (ვითოშ ჩხოროშ სუმენეჩდოამშვი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე შურიშხა. თე წანა რე XX ოშწანურაშ მა-7 დეკადაშ მა-6 წანა.

1967

1967 (ვითოშ ჩხოროშ სუმენეჩდოშკვითი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XX ოშწანურაშ მა-7 დეკადაშ მა-7 წანა.

8 კვირკვე

8 კვირკვე რე გრიგორიანული კალენდარიშ 189-ა დღა (ნარკი წანეფს — 190-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 176 დღა.

XIX ოშწანურა

მავითოჩხორა (XIX) ოშწანურა — იულიანური კალენდარიშ მეჯინათ, ოშწანურა იჭყაფუ 1801 წანას დო ითებუ 1900 წანას.

ვითწანურეფი დო წანეფი

ოშწანურაშ შანულამი მოლინეფი

1801 -

1802 -...

1898 -

1899 -ოშწანურაშ შანულამი მოღალეეფი

1801 -

1802 -...

1898 -

1899 -

ადოლფ ჰიტლერი

ადოლფ ჰიტლერი (გერმ. Adolf Hitler (Schilkgruber) დ. 20 პირელი 1889, ბრაუნაუ, ავსტრია – ღ. 30 პირელი 1945, ბერლინი, გერმანია) - გერმანალი პოლიტიკოსი, ნაციონალ-სოციალისტური გერმანალი მუშეფიშ პარტიაშ ლიდერი, გერმანიაშ კანცლერი 1933-45 წანეფს, ნაცისტური გერმანიაშ დიქტატორი, ნაცისტური გერმანიაშ ფიურერი დო რაიხსკანცლერი.

ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ ნანანოღეფიშ ერკებული

მოჩამილი სტატია იკათუანს ააშ-შ მიმალი დო ჸოფილი ერუანულ დო სუბერუანული ნანანოღეფიშ ერკებულს, თაშნეშე ჸოფილ კოლონიეფს, ტერიტორიეფს, ომაფეეფს ნამუთ ასეიან ბორჯიშო გჷნორთელი რენა შტატეფო.

შხვადოშხვა ბორჯის შხვადოშხვა რეგიონეფს ნანანოღეფიშ ნებეფქ შილებე ართ ნოღაშე მაჟირაშა გჷნორთუკონ, თეჯგურა პროცესეფი ტიპიური რე მახორობაშ მაღალი ძინაშ ვარდა პოლიტიკურო ვასტაბილური რეგიონეფშო. მაართა რანწკის თენა დჷმახასიათაფალი რდჷ XIX ოშწანურაშო, მუჟამსჷთ გოჭყაფილი რდჷ მიარე შტატი, დო თინეფს ნანანოღეფიშ გიშაგორუაშ პროცესეფი მიშუნ.

ბანგი

ბანგი (ფრანგ. Bangui, სანგო Kötä gbätä tî Bangî) — ცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა. ქიანაშ მახორობაშ უმენტაშობა რესპუბლიკაშ ბჟადალი რაიონეფს ოხორანს, ბანგიშ გოხოლუას.

ბუჟუმბურა

ბუჟუმბურა (ფრანგ. Bujumbura) — ბურუნდიშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა. მახორობა დოხოლაფირო 550 ვთშ. ადმ. ნოღა ოორუე-ბჟაეიოლშე ომძღჷ ტობა ტანგანიკას, ქიანაშ თარი ონიშოლი რე ტობას.

გროვერ კლივლენდი

სტივენ გროვერ კლივლენდი (ინგლ. Stephen Grover Cleveland; დ. 18 მელახი, 1837 — ღ. 24 მანგი, 1908) — ამერიკაშ ალოართაფილი შტატეფიშ რანწკით 22-ა (1885-1889) დო 24-ა (1893-1897) პრეზიდენტი. აკა პრეზიდენტი, ნამუქით ჟირშა იჸუ სხუნაფილქ პრეზიდენტო, მარა ვარი მეჸუნელო. თინა აკა დემოკრატი რდჷ, მით რესპუბლიკარი პოლიტიკოსეფიშ ერას, ნამუთ 1860 წანაშე 1912 წანაშა რდჷ, პრეზიდენტო სხუნაფილი. თიქ მაართათ 1884 წანაშ სხუნუეფს გიმორძგჷ. 1888 წანაშ სხუნუეფს კლივლენდიქ გიშმაგორალეფიშ ხონარეფიშ უმოსობა მიპალჷ, მარა გიშმაგორალეფიშ კოლეგიაშ ხონარეფიშ უმოსობათ პრეზიდენტიქ ბენჯამენ ჰარისონქ იჸუ. ოთხი წანაშ უკული 1892 წანაშ სხუნუეფს თინაქ კინი აწუდირთჷ ჰარისონს დო ათეჟამს დამარცხჷ.

ვაშინგტონიშ შტატი

ვაშინგტონი (Washington, Wa) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ რჩქალი ოკიანეშ წყარპიჯის. ჯოხოქ გიადჷ ააშ-იშ 1-ა პრეზიდენტიშ ჯორჯ ვაშინგტონიშ პატიოცემელო. XVIII ოშწანურას ირკუენდეს ესპანარეფი დო ინგლისარეფი. 1811 — მაართა ოხორუეფი. რდჷ ორეგონიშ ნორთი. 1853 — ააშ-იშ ტერიტორია. 1889 წანაშე ააშ-შ შტატი რე.

ფართობი — 172ვითოში კმ².

მახრობა — 7,170,351 (ჩეკანამეფი 88,2 %, აფროამერიკალეფი 3,1 %, აზიარეფი 4,3 %: 29 ვითოში იაპონარი, 32 ვითოში ჩინარი, ლათინურამერიკალეფი 4,4 %).

ნოღაშ მახორობა — 73,5 %.

ნოღეფი — ოლიმპია (ნანანოღა) — 49,218 ვითოში, სიეტლი — 684,451 ვითოში, სპოკენი — 212,052 ვითოში, ტაკომა — 205,159 ვითოში.

ჩინებული ადამიერეფი — ბინგ კროსბი, ჯიმი ჰენდრიქსი.

ვიქტორ ფლემინგი

ვიქტორ ფლემინგი (ინგლ. Victor Fleming დ. 23 ფურთუთა, 1889 — ღ. 6 ღურთუთა, 1949) — ამერიკალი კინორეჟისორი, პროდიუსერი დო ოპერატორი. თიში არძაშე ჩინებული ფილმეფი რე „ოზიშ ჯადოქარი“ და „ჰავაშ ნახვამილეფი“. აკა თინა რე რეჟისორი, ნამუშ ჟირ ფილმიქ ამერიკაშ კინოინსტიტუტიშ ტოპვითულს მოხვადჷ.

ლუდვიგ ვიტგენშტაინი

ლუდვიგ იოზეფ იოჰან ვიტგენშტაინი (გერმ. Ludwig Wittgenstein) (დ. 26 პირელი, 1889, ვენა — ღ. 29 პირელი, 1951, კემბრიჯი) — მაეჩა ოშწანურაშ ართ-ართი არძაშე გოლინამი ავსტრიალ-ინგლისარი ფილოსოფოსი, თეხანიშ ლოგიკაშ, ანალიტიკური ფილოსოფიაშ, ჩინებურობაშ დო ნინაშ ფილოსოფიაშ უშანულამაში წჷმმარინაფალი.

მონტანა

მონტანა (Montana, Mt), შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ გვალამი რეგიონს. ჯოხო ესპანურო „გვალამს“ შანენს. მონატანა 1740 წანას გუმორკვიებურქ იჸუ ფრანგი ვერენდრიეშ გეშა. 1809 – დირსხუ მაართა ხორუეფქი. მა-19 ო-ს მონტანას ორქოშ მაგორალეფქ მიოჭყორდეს. 1864 – ააშ-იშ ტერიტორია რე. 1867-1877 – ლჷმეფი ინდიარეფწკჷმა. 1889-შე შტატი.

მონტანას ოხურგუ კანადაშ პროვინცია ალბერტა დო სასკატჩევანი, ოორუე დაკოტა, ობჟათე დაკოტა, უაიომინგი დო აიდაჰო. მოქჷიმინალენს უმაღალაში ოსინთალე დაწესებურებეფი: მონტანაშ უნივერსიტეტი (დორსხუაფილი რე 1893 წ.) დო მონტანაშ სახენწჷფო უნივერსიტეტი (1893).

ფართობი – 377 ვითოში.

მახორობა – 909 ვითოში (ჩეკანამი 92,4 %, აფროამერიკალი 0,3 %, ინდიარი 5,8 %, ლათინოამერიკალი 1,5 %).

ნოღაშ მახორობა - 52,9 %.

ნოღეფი – ჰელენა (ნანანოღა), 28 ვითოში, ბილინგსი, 91 ვითოში, გრეით-ფოლსი, 58 ვითოში.

მუშბურობეფი – იელოუსტონიშ ერუანული პარკი, ინდიარეფიშ ვეეშ მუზეუმი, ოგვალე-ოთხიამურე კურორტეფი.

ობჟათე დაკოტა

ობჟათე დაკოტა (South Dakota, Sd), შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟადალიშ ცენტრალურ რეგიონს. 1743-შე საფრანგეთიშ კოლონია რდჷ, 1861-შე – ააშ-იშ ტერიტორი რე, 1889-შე - ააშ-იშ შტატი.

ფართობი – 197 ვითოში.

მახორობა – 760 ვითოში (ჩეკანამი 91,5 %, აფროამერიკალი 0,5 %, ინდიარი 7,3 %, ლათინოამერიკალი 0,7 %).

ნოღაშ მახორობა - 46,4 %.

ნოღეფი – პიერი (ნანანოღა), 13 ვითოში, სიუ-ფოლსი, 113 ვითოში, რაპიდ სიტი, 58 ვითოში, აბერდინი, 25 ვითოში.

მუშობურობეფი – დიდი რზენეფი, რაშმორიშ გვალა, ნამუსით გიშაკვათილი რე ააშ-იშ პრეზიდენტეფიშ ვაშინგტონიშ, ჯეფერსონიშ, ლინკოლნიშ დო თეოდორ რუზველტიშ პორტრეტეფი.

ოორუე დაკოტა

ოორუე დაკოტა (North Dakota, Nd), შტატი ააშ-ს, იდვალუაფუ ოორუე-ბჟადალიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ დაკოტაშ თურეფიშ მეჯინათ, მუთ „მაჸალეს“ ვარდა “მორსხუეს“ შანენს. 1738-1740 წანეფსი ათე ტერიტორია გიმირკვიუ კანადაშ ექსპედიციაქ (ვერენდრიე). 1803 – ლუიზიანაშ გიმოჩამათ გინირთჷ ააშ-იშ ნორთო. 1861 – დაკოტაშ ტერიტორიაშ ნორთი რე, 1889 წანაშე ააშ-იშ შტატი რე. თაქ ბრელი გერმანალი დო ნორვეგიალ ახალმახორუეფქ მორთეს.

ფართობი – 179 ვითოში.

მახორობა – 621 ვითოში (ჩეკანამი 94,6 %, აფროამერიკალი 0,6 %, ინდიარი 4,1 %, ლათინოამერიკალი 0,7 %).

ნოღაშ მახორობა - 48,8 %.

ნოღეფი – ბისმარკი ნანანოღა), 53 ვითოში, ფარგო, 84 ვითოში, გრანდ ფორქსი, 51 ვითოში.

ჩინებული ადამიერეფი – მაქსველ ანდერსონი, ლუი ლამური.

შხვა ნინეფს

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.