შვეიცარია

შვეიცარია (გერმ. die Schweiz, ფრანგ. la Suisse, იტალ. Svizzera, რეტორომანული la Svizra), ოფიციალურო შვეიცარიაშ კონფედერაცია (ლათ. Confoederatio Helvetica, გერმ. Schweizerische Eidgenossenschaft, ფრანგ. Confédération suisse, იტალ. Confederazione Svizzera) — ბჟადალ ევროპას დვალირი ფედერაციული რესპუბლიკა. ნანანოღა — ბერნი.

შვეიცარიაშ კონფედერაცია
გერმ. Schweizerische Eidgenossenschaft
ფრანგ. Confédération suisse
იტალ. Confederazione Svizzera
რომან. Confederaziun svizra
ლათ. Confoederatio Helvetica

შვეიცარია
შვეიცარიაშ შილა შვეიცარიაშ გერბი
დევიზი: (ტრადიციული)
ლათ. "Unus pro omnibus, omnes pro uno"
"ართი არძაშო, არძა ართიშო"
ჰიმნი: "შვეიცარიაშ ჰიმნი"

შვეიცარიაშ ორენი
ნანანოღავარე (დე იურე)
ბერნი (დე ფაქტო)

46°57′ ოორ. გ. 7°27′ ელ. გ. / 

უდიდაში ნოღა ციურიხი
ოფიციალური ნინა(ეფი) გერმანული, ფრანგული, იტალიური, რეტორომანული
თარობა ფედერალური მიარეპარტიული საპარლამენტო რესპუბლიკა
 -  შვეიცარიაშ ფედერალური სხუნუ ული მაურერი (პრეზიდენტი)
სიმონეტა სომარუგა (ვიცე-პრეზიდენტი
სიმონეტა სომარუგა
გაი პარმელინი
ალენ ბერსე
ინიაციო კასისი
ვიოლა ამერდი
კარინ კელერ-ზუტერი
 -  ფედერალური კანცლერი უალტერ თურნჰერი
 -  პარლამენტი ფედერალური ხუნა
ფართობი
 -  გვალო 41,285 კმ2 (132-ა)
 -  წყარი (%) 4.2
მახორობა
 -  2018 ფასებათ Increase2.svg 8,508,898 (100-ა)
 -   census 8,327,126 
 -  მეჭედალა 206 ად/კმ2 (68-ო)
ედპ (ჸუპ) 2018 ფასებათ
 -  გვალო $548 მილიარდი (19-ა)
 -  ართ მახორუშე $82,950 (2-ა)
აგი (2017) 0.944 (ძალამი მაღალი) (2-ა)
ვალუტა შვეიცარიული ფრანკი (CHF)
ბორჯიშ ორტყაფუ UTC+1
 -  ზარხულიშ (DST) UTC+2 (UTC)
ქიანაშ კოდი CH
Internet TLD ch, .swiss
ოტელეფონე კოდი +41

სახენწჷფო

  • სახენწჷფო სისტემა — ფედერაციული ოპარლამენტე რესპუბლიკა.
  • სახენწჷფოშ მადუდე — პრეზიდენტი.
  • კანონიშდუმადვალუ ორგანო — ჟირპალატამი პარლამენტი (46+200 მაკათური).

ადმინისტრაციული გორთუალა

შვეიცარია ირთუ 26 კანტონო (canton; cantone; kanton). შვეიცარიაშ კანტონეფი ლინგვისტური არეალეფიშ მეჯინათ:

  • გერმანული ნინაშ არეალი: აარგაუ - აპენცელი - ბაზელი - ბრუნენი - გლარუსი - დისტალი - ზოლოტურნი - ლუცერნი - ნიდვალდენი - ობვალდენი - სანკტ-გალენი - ტურგაუ - უნტერვალდენი - შაფჰაუზენი - შვიცი - ციურიხი - ცუგი - ჰერისაუ
  • გერმანულ-ფრანგული ნინაშ არეალი: ბერნი - ვალე
  • გერმანულ-რეტორომანული ნინაშ არეალი: გრაუბიუნდენი
  • ფრანგული ნინაშ არეალი: ვო - ნოშატელი - ჟენევა - ჟურა - ფრიბური
  • იტალიური ნინაშ არეალი: ტიჩინო

რესურსეფი ინტერნეტის

გეოგრაფია
ისტორია
ნინეფი
ავსტრია

ავსტრია (გერმანულო: Österreich) — ქიანა ცენტრალურ ევროპას. ნანანოღა რე ვენა. ოფიციალური ნინა ავსტრიას რე გერმანული. ავსტრია რე ევრორსხუშ ართ-ართი მაკათური. ქიანას ოხორანს 8,150,000 კოჩი. ავსტრიას უხურგანს ბრუო ქიანა: გემანია, ჩეხეთი, სლოვაკეთი, უნგრეთი, სლოვენია, იტალია, შვეიცარია დო ლიხტენშტაინი. ქიანაშ თარი წყარმალუ რე დუნაი.

აზერბაიჯანი

აზერბაიჯანი (Azərbaycan Respublikası) — რე კავკაციაშ ართ-ართი ქიანა. მილარე ევროპას დო აზიას, კასპიაშ ზუღაშ პიჯის. მუშ ნანანოღა რე ბაქო. სახენწჷფო ნინა აზერბაიჯანს რე აზერბაიჯანული. აზერბაიჯანს თანჯა უღუ რუსეთიწკჷმა, საქორთუოწკჷმა, სომხეთიწკჷმა, თურქეთიწკჷმა დო ირანწკჷმა. აზერბაიჯანს რე ნახჭევანიშ ავტონომიური რესპუბლიკა.

ბერნი

ბერნი (გერმ. Bern, ფრანგ. Berne, იტალ. Berne) რე შვეიცარიაშ ნანანოღა. მახორობა უმოსო გერმანული ნინამი რე. მახორობაშ მუდანობათ მანთხა რე შვეიცარიას ციურიხიშ, ჟენევაშ დო ბაზელიშ უკული. ბერნიშ აგლომერაციას ოხორანს 349 000 კოჩი.

გერმანია

გერმანია (გერმანულო: Deutschland) — რე ქიანა ცენტრალური ევროპას. თენა ქიანა ევროკავშირიშ ართ-ართი მაკათური რე. თე კლუბის გერმანია ართ-ართი მაართა მაკათური ქიანა რდჷ. გერმანიაშ ნანანოღა რე ბერლინი. ოფიციალური ნინა რე გერმანული.

იტალია

იტალია (იტალ. Italia), ოფიციალურო იტალიაშ რესპუბლიკა (იტალ. Repubblica italiana) — უნიტარული, საპარლამენტო რესპუბლიკა ობჟათე-ბჟადალ ევროპას. ოორუეჸურე, ალპეფიშ მანგის ომძღჷ საფრანგეთი, შვეიცარია, ავსტრია დო სლოვენია. ობჟათეჸურე თინა ედომუშამო ფორჷნს აპენინიშ ჩქონს, სქირონაშქა ზუღაშ ჟირ უდიდაშ კოკის — სიცილიას დო სარდინიას, თაშნეშე შხვა მიარე ჭიჭე კოკის. იტალიაშ თანჯეფს იდვალუაფუ ჟირი ანკლავი, ზოხორინელი სახენწჷფოეფი სან-მარინო დო ვატიკანი. თე ბორჯის იტალიას შვეიცარიაშ ტერიტორიას უღჷ ექსკლავი კამპიონე-დ'იტალია. იტალიაშ ტერიტორია ფორჷნს 301 338 კმ²-ს დო ახასიათენს ზომიერი ორტყაფუშ კლიმატი. 60,6 მლნ მახორუთ იტალია ევროპას მა-5 სახენწჷფო რე მახორობაშ მუდანობაშე დო მოსოფელს 23-ა.

იტალიური ნინა

იტალიური ნინა (italiano, lingua italiana) — იტალიარეფიშ დო იტალო-შვეიცარალეფიშ ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ რომანულ ნინეფს.

კვიპროსი

კვიპროსი — ქიანა სქირონაშქა ზუღას, იდვალუაფუ კვიპროსიშ კოკის. რე ევრორსხუშ მაკათური ქიანა. ნანანოღა რე ნიქოზია.

ნიდერლანდეფი

ნიდერლანდეფიში ომაფე (ჰოლანდიურო: Koninkrijk der Nederlanden) — სახენწჷფო დო კონსტიტუციური მონარქია ნამუსჷთ ტერიტორიეფი უღჷ ევროპაშ ბჟადალს დო კარიბიშ ზუღას. ოხერწუფეშ ოთხი კუნთხუ - არუბას, კურასაოს, ნიდერლანდეფს დო სინტ მაარტენს - წურაფულენა მუჭოთ "ქიანეფს" დო მიშმულა ოხერწუფეშა, მუჭოთ პარტნიორეფი.

ნოღა

ნოღა — შხუ დოხორინელი პუნქტი, ნამუთ მეთხოზჷ ორეწუალე, ოტრანსპორტე, ომეურნული, კულტურული, პოლიტიკური, ადმინისტრაციული ორგანიზაციაშ ფუნქციეფს. ნოღაშ კატეგორია აბანობური მუშობურობეფით იხურგუ გეჸვენჯი შანეფიშ მეჯინათ: მახორობაშ მუდანობა დო საქვარუა, დოხორინელი პუნქტიშ ეკონომიკური დო კულტურული შანულობა. ნოღას ახასიათენს დოხორინიშ დიდი სიჭკუჭკარე დო განაშენიანებაშ კომპაქტურობა.

პოლონეთი

პოლონეთი — ქიანა ევროპას.

რუსეთი

რუსეთი რე ქიანა ბჟადაალ ევროპას დო ოორუე აზიას. რუსეთი ფართობით მოსოფელიშ არძაშე დიდი ქიანა რე. ოხორანს 144 600 400 კოჩი. რუსეთის გიშართუნს დიდი გეოგრაფიული რეგიონეფი: ბჟაიოლ ევროპაშ ხორგული, ბჟადალუ ციმბირიშ რზენი, ცენტრალურუ ციმბირიშ ნარაზენი. ტერიტორიაშ თია უკებუ გვალამი რეგიონემც: ალტაი, ოორუე კავკაცია, კოლიმა, საინი, ურალი. უმაღალაშ კოკი რე იალბუზუ : 5,633 მ.

საბერძნეთი

საბერძემო – ქიანა ევროპას. ნანანოღა რე ათენი. ოფიციალური ნინა რე ბერძენული. საბერძემოს ჯვეში ფარაშ ვალუტა რდჷ დრაჰმა, მარა ამდღა ქიანა ევრორსხუშ ართ-ართ მაკათური რე დო ათეშენი ვალუტა საბერძემოს რე ევრო, მუჭოთ შხვა ევრორსხუშ ქიანეფს.

საფრანგეთი

საფრანგეთი, ოფიციალურო საფრანგეთიშ რესპუბლიკა (ფრანგ. République française) — ქიანა ბჟადალ ევროპას, იკათუანს ევროპაშ თე ნორთის, მუდგაზმარენი კოკიშ დო ზუღაშმელენი ტერიტორიაშ ნორთის. მუს ომძღჷ (ოორუეშე სათიშ კოპულიშ (ისარიშ) გეჸუნათ) ევროპაშ გეჸვენჯი ქიანეფი: ბელგია, ლუქსემბურგი, გერმანია, შვეიცარია, იტალია, მონაკო, ესპანეთი დო ანდორა. ზუღაშმელენ ტერიტორიეფს ომძღჷ ბრაზილია დო სურინამი (საფრანგეთიშ გაიანას), ნიდერლანდიშ ანტილეფი (სენ-მარტენს). საფრანგეთი მერსხუაფილი რე გოართოიანაფილ ომაფეწკჷმა ევროტუნელით, ნამუთ გუთმურს ინგლისის არხიშ თუდო.

საფრანგეთი ორხველჷ გოვითარაფილ ქიანეფს დო მახუთა აბანს რე ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტიშ მეჯინათ მოსოფელს. საფრანგეთი ირ წანას ღებულენს 82 მილიონ ტურისტის. საფრანგეთი რე გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაციაშ ართ-ართი გჷმაჭყაფალი დო რე გეჸვენჯი ორგანიზაციეფიშ მაკათური: ფრანკოფონია, ევროკავშირი, დიდი ბრუოიანი, ეკონომიკური გოვითარაფაშ დო ალმახანდობაშ ორგანიზაცია, მოსოფელიშ სავაჭარო ორგანიზაცია დო ლათინური გოართამაფა. რე გოართოიანაფილი ერეფი ორგანიზაციაშ უშქურანჯობაშ სხუნუშ ხუთ ირიათოიან მაკათურშე ართ-ართი.

უკრაინა

უკრაინა (Україна) — ქიანა ევროპას. ნანანოღა რე კიევი, ოფიციალური ნინა რე უკრაინული. თენა რე უჩა ზუღაშ ართ-ართ ქიანა.

ფრანგული ნინა

ფრანგული ნინა (ფრანგ. français, langue française) — ფრანგეფიშ, ვალონეფიშ, ფრანკო-კანადარეფიშ, ფრანკო-შვეიცარიალეფიშ ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ რომანული ბუნას. ფრანგული ნინათ რგებაფულენს აფრიკაშ ბრელი ქიანა, ჰაიტი, საფრანგეთიშ გვიანა დო შხვა. ფრანგული ნინაქ შხვა ნინეფშე წოხლე გინირთჷ საირქიანო ნინათ.

მორაგადეეფიშ მუდანობა: 128,000,000

ნინაშ კოდი: fr

ჯოხო: fr – français; en – French; eo – franca

ჭარალუა: ლათინური

უჯვეშაშ ფრანგულნინამი ნაჭარეფი IX ოშწანურას ორხველჷ. ახალი ოლიტერატურე ნინა XVI ოშწანურაშე მოურს დო მეღებული რე ილ-დე-ფრანსიშ დიალექტშე (ცენტრი - პარიზი. შქა ოშწანურეფიშ დიალექტური სანძღოეფი ილასუ. ჯგირო რე დოსქილადირი ოოროუეშ დიალექტეფი - პიკარდიული (ოორ. საფრანგეთი) დო ვალონური (ბელგია).

სტატუსი

ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი - ლუიზიანაბელგია - ნიდრლანდურ დო გერმანულწკჷმა ართობურკინა ფასობურუნდი - კირუნდიწკჷმა დო სუაჰილწკჷმა ართოგაბონიეკვატორული გვინეა - ესპანურწკჷმა ართოვანუატუ - ინგლისურწკჷმა დო ბისლამაწკჷმა ართოიტალია - ვალე-დ'აოსტა - იტალიურწკჷმა ართოკამერუნი - ინგლისურწკჷმა ართოკანადა - ინგლისურწკჷმა ართო - იუკონი, კვებეკი, ნიუ-ბრანსუიკი, ნუნავუთი ოორუე-ბჟადალი ტერიტორიაკომორიშ კოკეფი - არაბულწკჷმა დო კომორულწკჷმა ართოკონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკაკონგო-კინშასაკოტ-დივუარისაფრანგეთიმადაგასკარი - მალგაშურწკჷმა ართომავრიკი - ინგლისურწკჷმა ართომალიმონაკორუანდა - ინგლისურწკჷმა დო კინიარუანდაწკჷმა ართოსეიშელიშ კოკეფი - ინგლისურწკჷმა ართოსენეგალიტოგოშვეიცარია - გერმანულწკჷმა, იტალიურწკჷმა დო რეტო-რომანულწკჷმა ართოჩადი - არაბულწკჷმა ართოცენტრალური აფრიკაშ რესპუბლიკაჯიბუტი- არაბულწკჷმა ართოჰაიტი - ჰაიტურწკჷმა ართოჰაიტი - ჰაიტურწკჷმა ართოგოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაციაევროპაშ რსხუ

შვეიცარიაშ პრეზიდენტი

შვეიცარიაშ პრეზიდენტი (თაშნეშე შვეიცარიაშ ბუნდესპრეზიდენტი) — გიშმაგორუნს შვეიცარიაშ პარლამენტი ართი წანაშ ხანით ფედერალური სხუნუშ მაკათურეფშე. პრეზიდენტი ვარე სახენწჷფოშ მადუდე, სახენწჷფოშ კოლექტიური მადუდეშ ფუნქციას ასრულენს ფედერალური სხუნუ.

ცენტრალური ევროპა

ცენტრალური ევროპა — ევროპაშ ართ-ართი გეოგრაფიული რეგიონი. ცენტრალური ევროპა ვა რე თიშნერი დოკვირდაფილი ტერმინი, მუჭოთ ბჟადალი, ვარაბ ჟაეიოლი ევროპა. რგილი ლჷმაშ თებაშ დო ევროპაშ გოფართაფაშ გეშა ევროპაშ ცენტრიქჷთ ბჟაეიოლჸურე გჷნილჷ. თეჟამო თის იანეფიშ ჟირი ბუნა მიაზჷრუაფუ:

ალპური ქიანეფი — გერმანია, შვეიცარია, ლიხტენშტაინი, ავსტრია, სლოვენია.

ვიშეგრადის ქიანეფი — პოლონეთი, ჩეხეთი, სლოვაკეთი, უნგრეთი.მიკოღანკუა: ცენტრალური ევროპაშ ქიანეფი რუქას მოღანკილიე ცაშფერო.

ევრორსხუშ
მაკათურეფი
დოსკილადირი ევროპა

შხვა ნინეფს

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.