ყაზახეთი

ყაზახეთიშ რესპუბლიკა (ყაზახ. Қазақстан Республикасы) — სახენწჷფო ცენტრალურ აზიას დო ბჟაეიოლ ევროპას.

ჯოხოდვალა

  • ოფიციალური: ყაზახეთიშ რესპუბლიკა.
  • ოდაბადური: Қазақстан; Qazaqstan Respublikasy

გეოგრაფია

ქიანა იდვალუაფუ ცენტრალურ აზიას დო უკჷნებუ 2.717.000 კვ.კმ. ათე მაძირაფალით მა-9 აბანი უკჷნებუ მოსოფელს. ყაზახეთიშ ტერიტორია გინოზინდილი რე კასპიაშ ზუღაშე ალტაიშ გვალეფშა. ომძღჷ ქიანეფი: რუსეთი, ჩინეთი, ყირგიზეთი, უზბეკეთი დო თურქმენეთი.

სახენწჷფო

  • პოლიტიკური სისტემა: ოპრეზიდენტე რესპუბლიკა.
  • სახენწჷფოშ მანჯღვერი: პრეზიდენტი კასიმ-ჟომარტ_ტოკაევი (2019 წანაშ 20 მელახშე).
  • კანონიშდუმადვალუ ორგანო: ჟირპალატამი პარლამენტი, აკმოდირთუ სენატშე (47 მაკათური) დო მაჟილისშე (67 მაკათური).

დემოგრაფია

  • მახორობა: 16.763.000 (2003), თენეფშე 30% რუსი, 53% ყაზახი, 3,7% უკრაინარი, 2,5% უზბეკი, 2,4% გერმანარი.
  • ოფიციალური ნინეფი: ყაზახური დო რუსული.
  • ნანანოღა: ნურსულთანი
  • დიდი ნოღეფი: ალმათი (1.046 ვითოში), ყარაგანდა (405), შიმკენტი (335), თარაზი (306), პავლოდარი (300).
ყაზახეთიშ რესპუბლიკა
ყაზახ. Қазақстан Республикасы
ყაზახეთი
ყაზახეთიშ შილა ყაზახეთიშ გერბი
ჰიმნი: Менің Қазақстаным

(ჩქიმი ყაზახეთი)


ყაზახეთიშ ორენი
ნანანოღანურსულთანი
უდიდაში ნოღა ალმათი, ნურსულთანი, შიმქენთი, ყარაღანდა, აქტობე, ტარაზი, პავლოდარი, უსტ-კამენოგორსკი
ოფიციალური ნინა(ეფი) ყაზახური
თარობა საპრეზიდენტო რესპუბლიკა
 -  ყაზახეთიშ უშქურანჯობაშ სხუნუშ მადუდე ნურსულთან ნაზარბაევი
 -  პრეზიდენტი ქასიმ-ჟომარტ ტოკაევი
 -  პრემიერ-მინისტრი ასკარ მამინი
ფართობი
 -  გვალო 2 724 902 კმ2 
 -  წყარი (%) 2,8%
მახორობა
 -  2019 ფასებათ 18 395 660 (60-ა)
 -   census 6,74 
ედპ (ჸუპ) 2016 ფასებათ
 -  გვალო 460,692 მლრდ ააშ დოლარი (40-ა)
 -  ართ მახორუშე 25 669 ააშ დოლარი (45-ა)
აგი (2017) 0,800 (მაღალი) (60-ა)
ვალუტა ტენგე Tenge symbol.svg (KZT,)
ბორჯიშ ორტყაფუ UTC+05:00
 -  ზარხულიშ (DST) UTC+06:00 (UTC)
ქიანაშ კოდი KZ
Internet TLD .kz დო .қаз
ოტელეფონე კოდი +7

ადმინისტრაციული გორთუალა

ყაზახეთი ადმინისტრაციულო ირთუ 14 ოლქო (oblys) დო 3 ნოღათ (qalasy)

ოლქი მახორ. ფართ. ცენტრი

  • აკმეჩეთი 519.8 226 000 ყზილ-ორდა
  • აკმოლა 1006.8 92 000 ნურსულთანი
  • აქტობე 595.2 300 600 აქტობე (აკტიუბინსკი)
  • ალმატი 2344.5 224 200 ალმაღი
  • ატირაუ 383.5 118 600 ატირაუ (გურიევი)
  • ბჟად. ყაზახეთი 538.4 151 300 ორალი (ურალსკი)
  • ყარაგანდი 1230.3 428 000 ყარაგანდა
  • კოსტანაი 1309.8 225 700 კუსტანაი
  • მანგიშთაუ 276.2 156 600 აქთაუ (შევჩენკო)
  • ობჟათე ყაზახეთი 1723.1 117 300 შიმკენტი
  • პავლოდარი 880.7 124 800 პავლოდარი
  • ბჟაეიოლ ყაზახეთი 1334.4 283 300 ოსკემენი (უსტ-კამენოგორსკი)
  • ოორუე ყაზახეთი 1167.9 123 200 პეტროპავლი (პეტროპავლოვსკი)
  • თარაზი 857.7 144 300 თარაზი (ჟამბილი)

რესურსეფი ინტერნეტის

თარობა
2011

2011 (ჟირ ვითოშ ვითაართი) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე შურიშხა. თე წანა რე XXI ოშწანურაშ მა-2 დეკადაშ 1-ა წანა.

ალმათი

ალმათი, ალმა-ათა (ყაზ. Алма-Аты́) — ნოღა ყაზახეთის, ყაზახეთიშ არძოშე უდიდაში ნოღა მახორობათ. ალმათის ოხორანს 1,348,500 კოჩი (2008).

ბჟაეიოლი ევროპა

ბჟაეიოლ ევროპა — ევროპაშ ართ-ართი გეოგრაფიული რეგიონი. ბჟადალ ევროპაშ მანგურო, ტერმინი ბჟაეიოლ ევროპა შხვადოშხვა კონტექსტის შხვადოშხვა აზჷრით გჷმირინუაფუ. რჩქვანელობურო, თე ტერმინს იგურხონარებუ ზსწ-შ ევროპული ქიანეფი: რუსეთი, ბელარუსი, უკრაინა, მოლდოვა, ყაზახეთი. არძოშე შხირას თინეფიშ რიცხუს ურხველუანა ობჟათე კავკაციაშ ქიანეფც - საქორთუოს, სომხეთის დო აზერბაიჯანს, მორო თინეფი გეოგრაფიულო აზიას იდვალუაფუნა.

რგილი ლჷმაშ ფარანს, ბჟაეიოლ ევროპაშა მიშმეშეს ვარშავაშ პაქტიშ ქიანეფი (პოლონეთი, გდრ, ჩეხოსლოვაკია, უნგრეთი, რუმინეთი, ბულგარეთი), შხირ შვანს ალბანეთი დო იუგოსლავია, თაშნეშე ბალტიაშ სხუნუეფიშ რესპუბლიკეფი (ესტონეთი, ლატვია, ლიეტუვა. თეჟამო, შხვადოშხვა პოლიტიკურ დო ეკონომიკურ კონტექსტის თე რეგიონს შილებე მეურხველუან თ.გ. ”ვიშეგრადიშ ბუნაშ” (პოლონეთი, ჩეხეთი, სლოვაკეთი, უნგრეთი) დო ბალკანეთიშ ჩქონიშ სახენწჷფოეფი (საბერძნეთიშ მოხ).

ზოხორინელი სახენწჷფოეფიშ წორომაჸალობა

ზოხორინელი სახენწჷფოეფიშ წორომაჸალობა, „ზსწ“ (რუს. Содружество Независимых Государств - СНГ) საირქიანო ორგანიზაცია, ვარა ალიანსი, აკმოდირთუ 10 ჸოფილი სხუნუეფიშ რესპუბლიკაშე: აზერბაიჯანი, ბელარუსი, თურქმენეთი, მოლდოვა, სომხეთი, რუსეთი, ტაჯიკეთი, უზბეკეთი, ყაზახეთი დო ყირგიზეთიშე. თურქმენეთიქ 2005 წანაშ 26 მარაშინათუთას რსულალობამ მაკათურობა ივარუ დო თეჟამო ასოცირაფილი მაკათური რე.

ზსწ-შ აკოქიმინუაქ სხუნუეფიშ რსხუშ აკოცჷმაწკჷმა ართო მოხვადჷ დო რუსეთიშ ლიდერეფიშ ნტკიცებათ თიში მეშანილობა სხუნუეფიშ რესპუბლიკეფც შქას ცივილური დათხიაშ ქიმინუა ოკო ჸოფედუკო. მორო მიარე დჷმაკვირებელიშ აზჷრით ზსწ -ს რუსეთშა მეშქაშალა ოკო მეუჩამუდჷკო ქეუსქილიდაფუაფუდჷკო გოლინა პოსტ-სხუნუეფიშ განშა. წორომაჸალობაშ დორსხუაფაშე ამდღარშახ თიში მაკათურეფქ მიარე ოართე აპიჯაფას მაჭარეს ხე ეკონომიკაშ, დუდთხილუაშ დო ოგალენე პოლიტიკაშ ინტეგრაცია დო კოოპერაციაშ გეშა. პოპულარული წჷმორინაშ უმკუჯინუო ზსწ კონფედერაცია ვა რე.

სხუნუეფიშ რსხუშ ჟირი ჸოფილი რესპუბლიკაქ 1997 წანაშე რუსეთ-ბელარუსიშ რსხუ ქჷდარსხის, კონფედერაციული გოართოიანაფათ.

თურქმენეთი

თურქმენეთი (ოფიციალურო თურქმენისტანი, თურქმ. - Türkmenistan) — ქიანა შქა აზიას. ქიანას ობჟათეშე უხურგანს - ავღანეთი დო ირანი, ოორუეშე - ყაზახეთი დო უზბეკეთი, ბჟადალშე ომძღჷ დინოხოლენი კასპიაშ ზუღას, მოსოფელიშ ოკიანეშა გიშალი ვაუღუ. 1992 წანაშ 2 მელახშე გოეროშ მაკათურიე. სახენწჷფოშ ნანანოღა — ნოღა აშხაბადი. თურქმენეთი ნეიტრალური ქიანა რე.

სვეტური სახენწჷფო, საპრეზიდენტო რესპუბლიკა. თურქმენეთიშ პრეზიდენტი გურბანგული ბერდიმუჰამედოვი (2007 წანაშ 14 ფურთუთა შე). ქიანა ირთუ 6 ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ართულო, თაჸურეშე 5 ვილაიეთი რე, 1 — ნოღა ველაიეთიშ ნებათ.

მორწუმეეფიშ უმენტაში ნორთ ისლამიშ გიმაჸვენჯიე.

თურქმენეთი — მოსოფელს 4-ა აბანსიე ორთაშობური გაზიშ ოზირეეფით.

ქიანაქ ზოხორინალა გჷმაცხადჷ 1991 წანაშ 27 გჷმათუთას. ზოხორინალაშახ, ქიანა 69 წანაშ განობას სსრრ-შა მიშმეშჷ.

მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

თაქი მოჩამილი რე იუნესკოშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას, ავსტრალიას დო ოკიანეთის. მუდგაზმარენი ევროპული ქიანა (თურქეთი, კვიპროსი, აზერბაიჯანი, სომხეთი, საქორთუო დო ისრაელი), თაშნეშე რუსეთიშ აზიური ნორთი იმაჟირებუ თუდო მოჩამილ ერკებულს.

ნურსულთანი

ნურსულთანი (ყაზ. Нұр-Сұлтан; ჸოფილი ასტანა) — ყაზახეთიშ ნანანოღა 1997 წანაშ 10 ქირსეთუთაშე. 2008 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 613,800 კოჩი. უკინებუ ყაზახეთის მაჟირა აბანი ალმათიშ უკული.

ოავტომობილე ნომერი

ოავტომობილე ნომერი — ავტომობილიშ ინდივიდუალური ორეგისტრაციე შანი (ნომერი). თინა, მუჭოთ წესი, გჷმიხანტუ ლითონიშ ვარდა პლასტმასიშ სინთეემასარკალ გრავიურას (ონომერე შანი), მანქანაშ წოხოლე დო უკახალე, ვარდა გჷმოხანტი ქარღადის დო იდვალუაფუ ოტრანსპორტე საშუალებაშ წჷმი დო უკახალენ სარკეს.

შხირას ოავტომობილე ნომერი მეუწურუანს სახენწჷფოშ ადმინისტრაციულ ართულშა, ნამუსჷთ დარეგისტრირაფილი რე ოტრანსპორტე საშუალება.

მიარე სახენწჷფოს ნომერეფს გინმოჩანს ცენტრალური ორეგისტრაციე დჷნაწესებუ, კანადას, ავსტრალიას, გერმანიას, პაკისტანს დო ააშ-ს ნომერეფს გინმოჩანს აბანური ხეშუულებაშ დჷნაწესებუ.

ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი

ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) რე ინტერნეტიშ ჟილენი დონეშ დომენი, ნამუთ, მუჭოთ წესინ, ნამუდგა იჸინი კონკრეტული ქიანაშო ვარა მუკობუნაფილი ტერიტორიაშო გჷმირინუაფუ.

რუსული ნინა

რუსული ნინა — რუსი კათაშ ოდაბადური ნინა. ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ ელახ სლავურ ნინეფს. რუსული ნინაშ ჭარალუაშ ისტორია იჭყაფუ X ოშწანურაშე.

რუსული რუბლი

რუბლი— რუსეთიშ ფედერაციაშ ვალუტა.

რუსული რუბლიშ ვალუტაშ კოდი ISO 4217-შ დოჸუნათ რე — RUB, 1998 წანაშ დენომინაციაშახ იხვარუაფუდუ კოდი RUR.

ტაშკენტი

ტაშკენტი (უზბეკ. Тошкент; რუს. Ташкент – „ქუაშ ნოღა“) — უზბეკეთიშ დო ტაშკენტიშ პროვინციაშ ნანანოღა. 1999 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღაშ მახორობა 2.142.700 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ნოღაშ კოორდინატეფი რე 41°16′N 69°13′E, ბორჯიშ ორტყაფუ - UTC/GMT +5 სთ.

უზბეკეთი

უზბეკეთი (უზბ. - O'zbekiston, უოზბეკისტონ ვარდა უზბ. - O'zbekiston Respublikasi, უოზბეკისტონ რესპუბლიკასი) — სახენწჷფო, იდვალუაფუ ოშქაშე აზიაშ ცენტრალურ ნორთის. სახენწჷფოშ ჯოხოდვალეფი „უზბეკეთიშ რესპუბლიკა“ დო „უზბეკეთი“ ართშანულობაშიე. მახურგე სახენწჷფოეფი: ბჟაეიოლშე — ყირგიზეთი; ოორუე-ბჟაეიოლშე, ოორუეშე დო ოორუე-ბჟადალშე — ყაზახეთი; ობჟათე-ბჟადალშე დო ობჟათეშე — თურქმენეთი; ობჟათეშე — ავღანეთი დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე — ტაჯიკეთი.

უზბეკეთი ნეიტრალური სახენწჷფო რე.

ყაზახეთიშ პრეზიდენტი

ყაზახეთიშ პრეზიდენტი — ყაზახეთიშ სახენწჷფოშ მადუდე დო აკოანჯარაფილი ნძალეფიშ თარსარდალი. პრეზიდენტიშ პოსტიქ დირსხუ 1990 წანაშ 24 პირელს. პრეზიდენტის მახორობა გიშმაგორუნს 7 წანაშ ხანით.

ყაზახური ტენგე

ყაზახური ტენგე (ყაზახ. Қазақстан теңгесі; გჷმირაგადუაფუ (teŋˈgʲe, qɑzɑqsˈtɑn teŋgʲeˈsʲi) — ყაზახეთიშ ერუანული ვალუტა. ქიანას მიმოულაშა მიშეღეს 1993 წანაშ 15 გერგობათუთას.

ჩინეთი

ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკა (ჩინ. 中华人民共和国, პინ-ინი Zhōngguó), ზოგადო ჩინებული მუჭოთ ჩინეთი — მოსოფელიშ არძაშე მიარეკათამი ქიანა რე 1.3 მილიარდშე უმოსი მახორუთ. ჩინეთი იდვალუაფუ ბჟაეიოლ აზიას. ქიანას რე ართპარტიული სისტემა დო მამართალი ნძალა ჩინეთიშ კომუნისტური პარტია. ჩინეთიშ იურისდიქცია იფაჩუ 22 პროვინციაშა, ხუთ ავტონომიურ რეგიონშა, ოთხ ბონ კონტროლირებაფონ მუნიციპალიტეტშა, (პეკინი, ტიანძინი, შანხაი დო ჩუნცინი) დო ჟირ მაღალი ავტონომიაშ მაღვენი სპეციალურ ადმინისტრაციულ რეგიონშა (ჰონგ-კონგი დო მაკაო). ჩინეთიშ ნანანოღა რე პეკინი (ბეიჯინგი).

ქიანას ბჟაეიოლშე ომძღჷ ჸვინთელი, ბჟაეიოლ ჩინეთიშ დო ობჟთე ჩინეთიშ ზუღეფი (რჩქალი ოკიანე). წყარპიჯწკჷმა მიარე კოკი რე, ნამუეფშე უდიდაშ რე ტაივანი დო ჰაინანი. პპრუშე უხურგანს — მონღოლეთი დო რუსეთი, ბჟადალშე — ყაზახეთი, ყირგიზეთი, ტაჯიკეთი, ავღანეთი; ობჟთეშე — ნეპალი, ინდოეთი, ბჰუტანი, მიანმარი, ლაოსი, ვიეტნამი; ოორუეშე — ოორუე კორეა. ოფიციალური ნინა — ჩინური. ერუანული დღახუ 1 გჷმათუთა — რესპუბლიკაშ გჷმოცხადაფაშ დღა (1949). ოფიციალური კალენდარი — გრიგორიანული რე, თაშნეშე გჷმირინუანა თუთაშ დო ბჟაშ კალენდარს. ფარაშ ართული რე იუანი.

ცენტრალური აზია

ცენტრალური აზია (ყაზახ. Орталық Азия, მონღ. Төв Ази, თურქმ. Merkezi Aziýa, უზბეკ. Markaziy Osiyo, ყირგ. Борбор Азия, ტაჯ. Осиёи Марказӣ,

სპარს. آسیای مرکزی, ურდუ: وسط ایشیا‎‎, ჩინ. 中亚) — ორთაშობური რეგიონი აზიას, ტერმინშე ზუსტი აპიჯალა ვა არსებენს. მუჭოთ წესი, თინა იკათუანს გეჸვენჯი დიხაუჩაშ აკანეფს:

ჸოფილი სხუნუეფიშ რესპუბლიკეფი: ყაზახეთი (მორჩილი ევროპული ნორთიშ მოხ), უზბეკეთი, ყირგიზეთი, ტაჯიკეთი, თურქმენეთი. თე ეკონია ოთხი ქიანა შქა აზიაშ რეგიონო მიშინუაფუდჷ.

აზიაშ დინოხმატერიკული რაიონეფი: ავღანეთი, ბჟადალი ჩინეთი დო მონღოლეთი.ცენტრალური აზიაშ ფართობი დოხოლაფირო 6 მლნ კვ.კმ. გაბარეფი დო რძენეფი აკმოქინინჷნა ჟირ თარი იარუსის, ოშქაშე სიმაღალე 500-1500 მ (გობი, ალაშანი, ორდოსი, ჯუნგარიშ დო ტარიმიშ რზენეფი) დო 4000-4500 მ (ტიბეტიშ გაბარი), ნამუთ გიშართილი რე დო აკოხურგელი რე მაღალი ქჷნდჷრეფით — ტიან-შანი, კუნლუნი, ნანშანი, ყარაყორუმი დო შხვა. კლიმატი კონტინენტური რე, ნოლექეფი რზენს 50-200 მმ რე, გვალეფს — 500-1000 მმ წანმოწანას. რეგიონს მიარეთ რე ტიოზეფი დო გვერდოტიოზეფი, ტიბეტიშ გაბარს - რგილი ტიოზეფი.

წყარმალუ

წყარმალუ — წყარიშ ნადუ, ნამუთ ორთაშობური კალაპოტის მეურს დო მუშ ღანჩოშ ჟიდოხური დო დიხაშთუდოლენი გიმნაველით ირდუ.

წყარმალუეფს მენცარულო გურაფულენს დიხაუჩაშ ჰიდროლოგიაშ ართ-ართი დარგი - წყარმალუეფიშ ჰიდროლოგია.

წყარმალუს უღუ ოდუდე — აბანი, სოჸურეშეთ იჭყაფუ, დო აკაკათაფუ — აბანი, სოდეთ თინა ზუღას, ტობას ვარა შხვა წყარმალუს ახოლუ. წყარმალუ, ნამუთ უოშქარუეთ აკათუ ზუღას, ტობას, ჭყონჭყოს ვარა ქვიშეფს მიშმადინუ — თარი წყარმალუ რე. წყარმალუს აკათუ ნოჸელეფი.

თარი წყარმალუ მუში ნადუეფწკჷმა ართო აკმოქიმინჷნს წყარმალუეფიშ სისტემას. სქირონაშ ჯიდოხი, სოჸურეშეთ წყარმალუშ სისტემა წყარს ეკოროფუნს, რე წყარმაშაყარუ ღანჩო. თენა დო ვარ თი წყარმალუშ სისტემაშ წყარმაშაყარუ ღანჩოს, ნამუთ შხვა წყარმალუეფიშ სისტემეფშე გჷმორთილიე წყარგჷმართალეფით, ჯოხო წყარმალუშ ღანჩო.

წყარმალუ ლეხერს მეურს. ლეხერიშ ჯინც არძაშე უდაბალაშ ნორთი რე კალაპოტი, ოდო თი თია, ნამუთ ხვალე წყარალაშ ბორჯის იფორუ წყარით — ჭალე რე. ოდუდეშ დო ნადუშ სიმაღალეფიშ შხვაობას წყარმალუშ ლაფა ჯოხო.

წყარმალუ გარემოშ შანულამი ელემენტეფიე: სიგჷრძა, სიგანა, სიტომბა, წყარიშ დონე, ხჷრჩუაშ ნჭება, წყარიშ დო ნაღელიშ ხარჯი. რელიეფიშ ოსქვებურო რსებენს გვალაშ დო დჷკიშ წყარმალუ. გვალაშ წყარმალუ მეურს ცორქო დო ტომბა ლეხერს, გჷშმეგორუ ჩხორჩხოლი დინაფათ, კალაპოტი ჭოროამი უღუ დო ორჩქინანს წყარგელაფუეფს. დჷკიშ წყარმალუ განიერი, ჯგირო გჷმომუშებულ ლეხერს მეხჷრჩანს, კალაპოტი ღიროკილი დო ჩხვინჩხვალი უღუ, გეკინალა — უშანულამე , ულა — წყჷნარი.

წყარმალუშ ხასიათი დო გოვითარაფა მებუნაფილი რე კლიმატი, რელიეფი, გეოლოგიური სტრუქტურა დო ღანჩოშ სიდიდაშა. კუნტახანური, სეზონური წყარმალუეფს უედეფს უძახჷნა (არაბულო Wadi). თინეფი აშაძუნა საჰარას დო მეთე კლიმატური პიჯალეფიშ რეგიონეფს. თინეფიშ კალაპოტეფი სქჷრიე, იფშაფუ ხვალე დიდი ჭვემეფიშ უკული.

დიხაუჩაშ ჟიდოხის წყარმალუეფი ვაართმანგურო რე გორთილი. წყარმალუეფიშ რშვილი შხირი რე მირყას ლამე აკანეფს დო იმარჩხებუ ჰავაშ სისქირუეშ რდუალაშ ოსქვებურო. ტიოზის ხვალე კუნტახანური (ეპიზოდური) დო ტრანზიტული წყარმალუეფი რე. დიხაუჩაშ თარი წყარგჷმართალი კონტინენტეფიშ ჟიდოხის ჟირ ჯინჯიერი ღანჩოთ რთჷნს: ატლანტიკურ-არქტიკული ღანჩოშ წყარი აკათუ ატლანტიშ დო ოორუეშ ჸინუამ ოკიანეეფს, წყჷნაროკიანური ღანჩოშ — წყჷნარი დო ინდოეთიშ ოკიანეეფს.მაართა ღანჩოშ გიმნაველი ბრელით უმოსი რე, ვინდარო მაჟირაშ.

წყარმალუეფი ირდუ ჭვემაშ თჷრიშ, ჯიშთური დო დიხაშთუდოლენი წყარით, წყარმალუეფიშ რდუალა უმოსო აკოწყორილიე (სამანგათ, წყმ. რიონი თუდოლენს ჭვემაშ წყარით ირდუ, ჟიმოლენს — თჷრიშ დო ჯიშთური წყარით). რდუალაშ მუშობურობაშ მეჯინათ დოდგინელი რე წყარმალუშ წყარიშ რეჟიმიშ სუმი ჯინჯიერი ფაზა: წყარალა — ჯიშთური წყარით მარდუ წყარმალუეფიშ ზარხულიშ ხანდარა, მაღალი დონეეფი, კანკალეშა თინეფიშ ძგალეფშა გინულა; წყარმოლაფა — თქორშოთ ვარა თჷრიშ ნჭებულ წირიდუათ გიშაჭანაფილი წყარმალუშ წყარიანობაშ ართი ჰალამო რდუალა; წყარმორჩილობა — წყარიშ რგილი პერიოდის უმოსო დიხაშთუდონი წყარით რდუალაშა გინულათ გოპიჯალაფირი წყარიშ დაბალი დონე დო მორჩილი ხარჯი (ვანორკებუ 10 დღა-სერიშ მალობას). ზომიერი დო რგილი ორტყაფუშ წყარმალუეფს ახასიათენს ჸინუამი მოლინეფი: გაძგიფვა; სალარჩიხილი, ჸინიშულა დო შხვა.

ძალამ დიდი რე წყარმალუეფიშ როლი ოკათე მეურნობას. თინა რე ოშუმალი დო ინდუსტრიული წყარიშ მიმაჭირინაფალი, ორთაშობური წყარიშ შარა, ჰიდროენერგიაშ წყუ, ჩხომეფიშ დო შხვა ორგანიზმეფიშ ოხორინალი. წყარმალუეფიშ ართი ნორთი, უმოსო გოვითარაფილ ქიანეფს, დანძვარებული რე. თე ქიანეფიშ თარობეფი აკმოგორუნა არძო ღარჯილს - კანონმადვალუს, სანიტარულს, ტექნიკურს, ნამდა მურკანი ვარა დუდშე გეიჩილითუანი წყარმალუეფიშ ორეწუალე ნოსქილედეფიშ მოხვამილაფა. წყარმალუეფი, ნამუეფით მუდგაზმარენი ქიანაშ ტერიტორიას მიხვარჩალჷნან (დუნაი, რაინი, კონგო) გაკინებულეფი რენა კომერციული ხვამარდეფიშ მეულა-მოულაშო. თაქ ნავიგაციაშ წესეფი დოდგინელი რე ოერეფოშქაშე აკოალებათ. წყარმალუშ ალუვიონს ფხვადუთ ორგებაფალი ნაგურაშ (ორქო, პლატინა, ალმასი დო შხვა) ქვიშონური ობადაშეეფს.

შხვა ნინეფს

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.