საქორთუო

საქორთუო (ქორთულო: საქართველო) — ქიანა ევრაზიას, კავკაციას, უჩა ზუღაშ ბჟაეიოლშე. ოორუეშე უხურგანს რუსეთიშ ფედერაცია, ოჩხანეშე — სომხეთი დო თურქეთი, ბჟაეიოლშე — აზერბაიჯანი დო ბჟადაალშე — უჩა ზუღა. საქორთუოს ოხორანს 4 661 473 კოჩი. საქორთუოშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა რე ქართი. ქიანაშ ოფიციალური ნინა რე ქორთული (აფხაზეთის აფხაზური ქორთულწკჷმა ართო). საქორთუო ტრანსკონტინენტური ქიანა რე დო ევროპა-აზიაშ სანძღოს მილარე, მარა სოციალურო დო კულტურულო ევროპაშ ნორთი რე.

საქორთუოშ ამდღარი ტერიტორია ჯვეში ქუაშ ხანაშე მოჸუნაფილი ირო დოხორელი რდჷ. კლასიკურ ანტიკური ხანას თაქ გოპეულუუ მაართა ქორთულ სახენწჷფოეფქ: კოლხაქ დო იბერიაქ. თენა რდჷ გიოჭყაფალი ართამი ქორთული კულტურაშ დო სახენწჷფოშ. ქირსიანობა სახენწჷფო რელიგიათ მაანთხა ოშწანურას აღიარეს ბჟაეიოლ საქორთუოს, მარა აქი თე რელიგიაქ დიო ხოლო მაართა ოშწანურაშე გიისჷმუ. ქიანაქ ართამ მონარქიათ გინირთჷ 1008 წანას. იმპერიულ რუსეთიქ ქორთული დიხეფი მოზოგ-მოზოგო მიდეღჷ 1801-1866 წანეფს. რუსეთიშ რევოლუციაშ უკული საქორთუოქ კჷნ ზოხორინელ, დემოკრატიულ სახენწჷფოთ გინირთჷ, მარა ახალი დუდიშული ქიანა ხვალე სუმ წანას არსებენდჷ (1918 - 1921). 1921 წანას საქორთუოქ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ რსხუშ ნორთო გინირთჷ. 1991 წანას თექ ზოხორინალა მიიღჷ დო ამდღარშახ ზოხორინელი რე.

საქორთუო
საქართველო
საქორთუო
საქორთუოშ შილა საქორთუოშ გერბი
შილა
დევიზი: ძალა ერთობაშია
ჰიმნი: საქორთუოშ სახენწჷფო ჰიმნი
„თავისუფლება“


საქორთუოშ ორენი
ნანანოღაSeal of Tbilisi, Georgia.svg ქართი

41°43′ ოორ. გ. 44°47′ ელ. გ. / 

უდიდაში ნოღა ქართი
ოფიციალური ნინა(ეფი) ქორთული
აფხაზური 1 [1]
თარობა გვერდო საპრეზიდენტო სისტემა
 -  პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი
 -  პრემიერ-მინისტრი მამუკა ბახტაძე
 -  პარლამენტიშ დუდმახვენჯი არჩილ თალაკვაძე
ფართობი
 -  გვალო 69 700 კმ2 (121-ა)
მახორობა
 -  2016 ფასებათ 3 720 400 კოჩი[2] (131-ა)
 -  მეჭედალა 65,1 კოჩი/კმ² 2
57,5 3 ად/კმ2 (113-ა)
ედპ (ჸუპ) 2016 ფასებათ
 -  გვალო $35.6 მილიარდი[3] (117-ა)
 -  ართ მახორუშე $9500 
აგი (2014) 0.754 (76-ა)
ვალუტა Sign of Georgian Lari.svg ლარი 4 (GEL)
ბორჯიშ ორტყაფუ UTC+04:00[4]
Internet TLD .ge
ოტელეფონე კოდი +995

1აფხაზეთიშ ავტონომიურ რესპუბლიკას ხოლო რე აფხაზური ნინა.

ქიანაშ ჯოხოდვალა

ქიანაშ ჯოხო ”საქორთუო” მოურს ”ქართ” ქოქიშე, მუთ მერცხილი რე უჯვეშაშ ოტომე ჯოხოშა - ”ქართუ”, ”კარდუ”,

გეოგრაფია

Georgia Topography
საქორთუოშ ფიზიკურ რუკა

საქორთუო ევროპაშ დო აზიაშ ოკარუუს, კავკაციას მილარე. ბჟადაალშე უხურგანს უჩა ზუღა, ოორუეშე - რუსეთი, ბჟაეიოლშე - აზერბაიჯანი დო ობჟათეშე თურქეთი დო სომხეთი.

საქორთუო თი უჯვეშაშ ოტრანსპორტე ოთხშარააკართუს იდვალუაფუ, ნამუთ მიორსხუანდჷ დო მიორსხუანს ოორუეშ დო ობჟათეშ, ბჟადალუშ დო ბჟაეიოლიშ ქიანეფს. თე შარას გინიშჷ ევროპა-აზიაშ მიმარსხუაფალი ოტრანსპორტე მაგისტრალი - ჯვეში აბრეშუმიშ შარა.

  • ტერიტორია - ქიანაშ ფართობი რე 69.700 კვ.კმ. თანჯეფიშ სიგჷნძა - 1771 კმ.
  • ორთა - საქორთუო, მუჭოთ თელი კავკაცია ბრელი გვალეფით რე გიშაგორილი დო უმოსო ლაკადა დიხა რე.
  • ორთაშობური რესურსეფი: ტყალეფი, ჰიდროენერგია, მანგანუმი, რკინაში მადანი, ლინჯი, ჭიჭე ქუანოშქერი დო ნაფთობი, გვალაში დო ზუღაში კლიმატური კურორტეფი.
  • ქიანაში უდიდაში ნოღეფი
  • ქართი -ოხორანს 1,090,000 კოჩი
  • ქუთეში -ოხორანს 185,965 კოჩი
  • რუსთავი -ოხორანს 138,000 კოჩი
  • ბათუმი -ოხორანს 121,800 კოჩი
  • სოხუმი

შხვა დიდი ნოღეფი:

დო შხვა...

საქორთუო ო.გ. 41o071 დო 43o351 დო ბ.გ. 40o041 დო 46o441-ს იდვალუაფუ.

სახენწჷფო

საქორთუო გვერდოოპრეზიდენტე რესპუბლიკა რე. სახენწჷფოში მანჯღვერი რე პრეზიდენტი, ნამუთ სხუნუშ ხეშულობაში მანჯღვერით რე. თარობაშ მანჯღვერი - პრემიერ-მინისტრი. ქიანაშ უმაღალაშ კანონიშდუმადვალუ ორგანო რე ართპალატამი პარლამენტი (235 მაკათური), ნამუთ ოთხ წანამოწანას ართიშახ ითირუ პროპორციული დო მაჟორიტარული სისტემათ.

  • ერუანული დღახუ - 26 მესი (1918), სახენწჷფოებური დუდიშალაშ დღა.

საქორთუოშ თანჯეფი

ოსქჷრონე თანჯა საქორთუოშ ოორუე-ბჟადალუ ნოწილს, დაბა ლესელიძეწკჷმა იჭყაფუ. უკული თინა მეჸუნს ფსოუს, ნამუთ ოდუდეს გვალა აგეფსთაწკჷმა ეჭოფუნს. საქორთუოშ ოორუე თანჯა უმოსო მეჸუნს კავკასიონიშ თარ წყარგმართალ ქჷნდჷრს. გვალა ვაციკფარსიშე გვალა შავიკლდეშა საქორთუოშ თანჯა გეჸუნს წყარგმართალი ქჷნდჷრიშ ოორუეშე გვალა მყინვარწვერს დო გვერდით ქჷნდჷრს. ბჟაეიოლი თანჯა იჭყაფუ გვალა ტინოვროსოშე, გიმურს ალაზანიშ ვეშა, მეუნს წყარმალ ალაზანს, სოიშახ 1 კმ ვადოსქიდუ მინგეჩაურიშ წყაროთხილუწკჷმა წყარმალიშ კათაფაშა. საქორთუოშ ობჟათე თანჯა იჭყაფუ უჩა ზუღაწკჷმა, ოფუტე სარფის. თანჯა დიო მეჸუნს, უკული კვათჷნს ლაზისტანიშ ქჷნდჷრიშ ოორუე ნოწილს, მეჸუნს შავშეთის დო კჷნ კვათუნს არსიანიშ ქჷნდჷრს, ჯავახეთიშ რეგიონიშ დო სომხეთიშ ვულკანურ გვალონას, ლოქიშ ქჷნდჷრს, წყარმალ ტკვარს დო იორიშ გაბარს.

ისტორია

ქოძირით თარი სტატია საქორთუოშ ისტორიაშენი

საქორთუოშ ისტორია ართ-ართი არძაში უმოს დიდარი რე ჯვეში ქიანეფშე. საქორთუოშ ტერიტორიას მაართა ქორთული ქიანეფი არსებენდ 3000 წანაშ ოწოხლე. თე ქიანეფი რე კოლხა (ჯვეშ ქორთული წყუეფს ეგრისი) დო დიაოხი (ტაო-კლარჯეთი).

1918-1921 წანეფს საქორთუო რდჷ დემოკრატიული რესპუბლიკა.

1921-1990 წანეფს საქორთუო რდჷ სხუნუშ აკოშქუმალაშ ართ-ართი მაკათური ქიანა.

1990 წანაშ უკული საქორთუო რე დუდიშული სახენწჷფო. დღას ათენა სუამიშ ართ-ართი მაკათური რე უკრაინაწკჷმა, აზერბაიჯანწკჷმა დო მოლდოვაწკჷმა ართო. საქორთუო რე უჩა ზუღაშ ეკონომიკური ალმახანდეობაშ ორგანიზაციაშ მაკათურით.

დემოგრაფია

2006 წანაშ ინფორმაციათ, ოფიციალურო საქორთუოს ოხორანს 4.661.473 მენოღალე:

დო შხვა.

ტერიტორიული მონწყუალა

ამდღარი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალათ საქორთუოს 2 ავტონომიური რესპუბლიკა, 64 მუნიიპალიტეტი დო 5 მუშითმამართვალი ნოღა, თენეფ შქას ნანანოღა ქართი რე.

საქორთუოშ რეგიონეფი
რეგიონი ნანანოღა
1 აფხაზეთი სოხუმი
2 სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი ზუგდიდი
3 გურია ოზურგეთი
4 აჭარა ბათუმი
5 რაჭა-ლეჩხუმიშ
დო თუდოლენი შონეშ აკანი
ამბროლაური
6 იმერეთი ქუთეში
7 სამცხე-ჯავახეთი ახალციხე
8 დინოხოლენი ქართლი გორი
9 მცხეთა-მთიანეთი მცხეთა
10 თუდოლენი ქართლი რუსთავი
11 კახეთი თელავი
12 ქართი ქართი

დემოგრაფია

1989 წანაშ ეჭარუათ საქორთუოშ მახორობა 5,443,000 კოჩი რდჷ, 2002 წანაშო - 4,601,500. მუჭოთ რჩქჷნი, საქორთუოშ მახორობაქ 13 წანაშ დინოხოლე ართი ნოხუთალით მირკჷ. ეკონია პერიოდეფს საქორთუოს მოხვალამირ რთულ პოლიტიკურ მოლინეფქ დო მონკა სოციალურ-ეკონომიკურ კრიზისიქ გჷმიჭანუ საქორთუოშ მახორობაშ ოგჷნაფალი ნორთიშ გუშულა თანჯეფსგალე. თეწკჷმა, მირკჷ დაბადებაქ დო ქჷმიძინჷ ღურუამობაქ დო ქიანაქ მონკა დემოგრაფიულ სიტუაციას ქინოლჷ. მუთ ოწაწჷ ქორთუეფს, 1989 წანას რდჷ 3,787,000 კოჩი, მუთ საქორთუოშ მახორობაშ 70,1%-ს აკმადგინანდჷ. 2002 წანას ქორთუეფიშ მუდანობა აკმადგინანდჷ 3,661,000 კოჩის, მუთ ქიანაშ მახორობაშ 83,8% რდჷ.

2006 წანაშ ოფიციალური მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, საქორთუოშ ცენტრალურ ხეშუულობაშ კონტროლირებად ტერიტორიას დოხოლაფირო 4.661.473 კოჩი, ოხორანს. მახორობაშ ძინაშ ტემპი აკმადგინანს 0,74%-ს.

ნოღეფიშ მახორობა

ქართი

ქართი
ქუთეში

ქუთეში
ბათუმი

ბათუმი

ნოღა აკანი მახორობა ნოღა აკანი მახორობა

რუსთავი

რუსთავი
გორი

გორი
ზუგდიდი

ზუგდიდი

1 ქართი ქართი 1 108 000 10 ხაშური დინოხოლენი ქართლი 33 627
2 ქუთეში იმერეთი 147 000 11 სანაკი სამარგალო-ჟიმოლენი შონე 21 596
3 ბათუმი აჭარა 152 839 12 ზესტაფონი იმერეთი 20 814
4 რუსთავი თუდოლენი ქართლი 125 000 13 თელავი კახეთი 19 629
5 ზუგდიდი სამარგალო-ჟიმოლენი შონე 42 998 14 მარნეული თუდოლენი ქართლი 20 211
6 გორი დინოხოლენი ქართლი 48 143 15 ცხინვალი დინოხოლენი ქართლი 30 000
7 ფუთი სამარგალო-ჟიმოლენი შონე 41 465 16 ოზურგეთი გურია 14 785
8 სოხუმი აფხაზეთი 39 100 17 ქობულეთი აჭარა 28 621
9 სამტრედია იმერეთი 27 020 18 ახალციხე სამცხე-ჯავახეთი 17 903
საქორთუოშ ისტორია
საქორთუოშ გერბი

ათე სტატია რე ნორთი სერიაშე
უჯვეშაში ისტორია
დიაოხიშ ომაფე
კოლხეთიშ ომაფე
იბერიაშ ომაფე
ლაზიკა-ეგრისიშ ომაფე
ჯვეში დო ახალი ისტორიეფი
ტაო-კლარჯეთიშ ომაფე
აფხაზეთიშ ომაფე
ჰერეთიშ ომაფე
ქართლიშ ომაფე
კახეთიშ ომაფე
იმერეთიშ ომაფე
ქართლ-კახეთიშ ომაფე
სამცხე-საათაბაგო
ართოიანი ქორთული სახენწჷფო
რუსეთიშ იმპერიაშ აკოდგინალუას
უახალაში ისტორია
საქორთუოშ დრ
საქორთუოშ სსრ
საქორთუოშ რესპუბლიკა
საქორთუო

საქორთუოშ პორტალი
  

ეკონომიკა

ზოხორინელობაშ გუმოცხადებაშე ამდღარშახ იგინძორებუ საბაზარო რეფორმეფი. ეკონომიკაშ თარი დარგეფი რე ოფუტეშ მეურნება (ჩაი, ციტრუსი, ხილი, თამბაქო, ღვინი, მანქანაშკიდანჯალა, მეტალურგია, ჰიდრორესურსეფი.

საბანკო-საფინანსო დო დაზღვიებაშ სისტემეფი

დიდი ქორთუ, ილია ჭავჭავაძე "საადგილმამულო სათავადაზნაურო ბანკიშ" ხემანჯღვერობაშ პერიოდის, დიო ხოლო 1883 წანაშე გაზეთ ივერიას ობჟინუანს მოშინაფილი ორგანიზაციაშ მუშობაშ შედეგეფს. თენა რდჷ მაართა ქორთული საბანკო-საფინანსო ინსტიტუტიშ მაართა საჯარო წჷმორინაფა.

ამდღა საქორთუოშ ეკონომიკაშ სექტორს მუშენს მუდგაზმარენი ძალიერი კომერციული ბანკი დო ბანკეფიშ ასოციაცია.

  • საქორთუოშ ბანკეფიშ ასოციაცია (ქორთ. საქართველოს ბანკების ასოციაცია)
  • ბაზის ბანკი
  • ბანკი რესპუბლიკა (ბუნა სოსიეტე ჟენერალი)
  • ვითიბი
  • თიბისი ბანკი
  • პროკრედიტბანკი
  • საქართველოს ბანკი
  • სახალხო ბანკი
  • სილქ როუდ ბანკი
  • სტანდარტ ბანკი
  • ტაოპრივატბანკი

ვასაბანკო საკრედიტო-სადეპოზიტო ორგანიზაციეფი დო საფინანსო-საკრედიტო ხუჯიშდაკინებაშ (მხარდაჭერა) პროგრამეფი:

  • "განათლების ერთიანი საკრედიტო კავშირი"

დაზღვიებაშ სისტემა:

  • დაზღვევის ასოციაცია
  • ალდაგი-ბი-სი-აი
  • ჯი-პი-აი ჰოლდინგი

სახენწჷფო ინსტიტუტეფი:

  • საქორთუოშ ფინანსეფიშ სამინისტრო
  • საქორთუოშ ცენტრალური ბანკი

საქორთუოშ ისტორია ართ-ართი არძაში უმოს დიდარი რე ჯვეში ქიანეფშე. საქორთუოშ ტერიტორიას მაართა ქორთული ქიანეფი არსებენდ 3000 წანაშ ოწოხლე. თე ქიანეფი რე კოლხა (ჯვეშ ქორთული წყუეფს ეგრისი) დო დიაოხი (ტაო-კლარჯეთი).

1918-1921 წანეფს საქორთუო რდჷ დემოკრატიული რესპუბლიკა.

1921-1990 წანეფს საქორთუო რდჷ სხუნუშ აკოშქუმალაშ ართ-ართი მაკათური ქიანა.

1990 წანაშ უკული საქორთუო რე დუდიშული სახენწჷფო. დღას ათენა სუამიშ ართ-ართი მაკათური რე უკრაინაწკჷმა, აზერბაიჯანწკჷმა დო მოლდოვაწკჷმა ართო. საქორთუო რე უჩა ზუღაშ ეკონომიკური ალმახანდეობაშ ორგანიზაციაშ მაკათურით.

დემოგრაფია

2006 წანაშ ინფორმაციათ, ოფიციალურო საქორთუოს ოხორანს 4 661 473 მენოღალე:

დო შხვა.

ტერიტორიული მონწყუალა

ამდღარი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალათ საქორთუოს 2 ავტონომიური რესპუბლიკა, 64 მუნიიპალიტეტი დო 5 მუშითმამართვალი ნოღა, თენეფ შქას ნანანოღა ქართი რე.

ქორთული რესურსეფი ინტერნეტის

  1. კოროცხუაფონი ერკებულიშ ელემენტი

{{ქიანაშ მუნაჩემეფი {{{1}}} | country flaglink2 | variant = | size = | name = | altlink = მორაგბეეფიშ ერუანული ნაკორობა | altvar = rugby }}

  1. საქართველოს კონსტიტუცია, მუხლი 8
  2. Population. კითხირიშ თარიღი: 2 May 2016.
  3. World GDP Ranking 2015.
  4. საქართველო გადავიდა UTC+4 ზონიდან UTC+3 ზონაში 2004 წლის 27 ივნისს, მაგრამ დაუბრუნდა UTC+4 ზონას 2005 წლის 27 მარტს[1][2].
აბედათი

აბედათი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ აბაშაშ მარძგვან ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 130 მეტრა, მარტვილიშე 7 კმ. 2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 464 კოჩი.

ალერტი

ალერტი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ცჷიშ კვარჩხან ოძგაშეს, ზუღაშ დონეშე 220 მეტრას, მარტვილიშე 22 კმ-ს. 2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 220 კოჩი.

აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკა

აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკა — საქორთუოშ ართ-ართი ავტონომიური ართური. აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაწკუმა ართო საქორთუოს ხოლო რე ართი რეგიონი, ნამუსჷთ საქორთუოშ კონსტიტუციათ უღუ ავტონომიური რესპუბლიკაშ სტატუსი. თე რეგიონი რე აჭარა.

ბჟაეიოლი საქორთუო

ბჟაეიოლი საქორთუო — საქორთუოშ ტერიტორიაშ მჷნაკვათი, ნამუთ იფაჩუ ლიხიშ ქჷნდჷრიშ ბჟაეიოლშე. საქორთუოშ ბჟაეიოლ ნორთიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ ფართე რეგიონეფი: დინოხოლენი ქართლი, თუდოლენი ქართლი, მცხეთა-მთიანეთი დო კახეთი. თიშ ტერიტორიას რე თაშნეშე ისტორიულ-გეოგრაფიული აკანეფი: ფშავი, ხევსურეთი, ხევი, მთიულეთი, თუშეთი, ერწო-თიანეთი დო შხვა.

დობერაზენი

დობერაზენი – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ოდიშიშ დჷკის, წყარმალუ ტეხირიშ მარძგვანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 360 მეტრა, მარტვილიშე 29 კმ. 2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 283 ადამიერი.

დომენური ჯოხო

დომენური ჯოხო (Domain name) მიოწურუანს კონკრეტულ სერვერშა ვარდა საიტშა, ნამუსჷთ იდვალუსფუ ოგორალი დოკუმენტი. თინა აკმოდირთუ ჟირ ნორთიშე, ნამუშ მაართა ნორთი რე სერვერიშ ჯოხო, ბოლო ნორთი - რჩქაველობურო რე დომენიშ ჯოხო. კანკალე URL-ს დომენიშ ჯოხოთ მიაჭარუ სერვერიშ პორტი, მარა თეს აბანი უღუ ვასტანდარტული პორტიშ შვანს. არსებენს 6 სუმი სიმბოლოშე აკოქიმინელი თარი დომენიშ ჯოხო, ნამუთ ეთმეჭარუნს აკოართაფილი შტატეფიშ დომენური ჯოხოეფიშ სისტემას:

edu (education) — გონათუაშ სისტემაშ;

mil (military)— ოურდუმე სისტემაშ;

org (organization)— ვაკომერციული ორგანიზაციეფიშ;

gov (government) — ოთარობე;

com (commercial)— კომერციული ორგანიზაციეფიშ

net (network)— რშვილური რესურსეფიშ.თინეფს გიაძინჷ ხოლო ამშვი, ხუთი, ოთხი ვარდა სუმი სიმბოლოშე აკოქიმინელი დომენიშ ჯოხო:

arts — კულტურა დო ბორჯიშღალა;

firm — ბიზნესი;

store — ვაჭრობა;

web — ვებ-საქვარუა;

rec — მოსვანჯა;

info — საინფორმაციო ონინალეეფი.თეშ მოხ, არსებენს ოშშახ ჟირ სიმბოლოშე აკოქიმინელი დომენიშ ჯოხო, ნამუთ წჷმარინუანს შხვადოშხვა ქიანას, რეგიონს ვარდა კონტინენტის, სამანგ.:

uk — გოართოიანაფილი ომაფე;

ca — კანადა;

ru — რუსეთი;

ua — უკრაინა;

ge — საქორთუო, დო თ.უ.

ევროპა

ევროპა — მოსოფელიშ ნორთი, აზიაწკჷმა ართო აკმოქიმინუნს ევრაზიაშ კონტინენტის. თინეფს შქას ხურგაშ ღოზიშეხ არსებენს მუსხირენ ვარიანტი.

ევროპაშ ფართობი 10 180 000 კმ2-იე, მახორობა - 742 452 000. ევროპა ფართობიშ მეჯინათ მაჟია უჭიჭაში კონტინენტიე (ევროპას ხვალე ავსტრალია უწორუანს), მარა მახორობაშ მუდანობათ ევროპა გინმამეტენს მუჭოთ ავსტრალიასჷნ, თეშ ობჟათე ამერიკასჷთ, მახორობაშ მეჭედალათ ხვალე აზიას კჷნასქიდუ. ევროპას იდვალუაფუ 50 ქიანა. თაჸურეშე 28 ქიანა რე ევრორსხუშ მაკათური. ევროპას იდვალუაფუ 6 ჯუჯა-სახენწჷფო:

ანდორა

მონაკო

ლუქსემბურგი

ლიხტენშტაინი

სან-მარინო

ვატიკანი

ვახა

ვახა — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ასხიშ მასივიშ ბჟადალ კართეს, წყარმალუ ტეხირიშ ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 310 მეტრა, მარტვილიშე 18 კმ. 2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 318 ადამიერი.

თამაკონი

თამაკონი — ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის.

კავკაცია

კავკაცია — რე რეგიონი უჩა დო კასპიაშ ზუღეფს შქას. მუშ ოორუეშე მილარე კუმა-მანიჩიშ ღრამილი, ობჟათეშე ირანი დო თურქეთი, ბჟაეიოლშე — უჩა ზუღა დო ბჟადალუშე — კასპიაშ ზუღა.

ლეგულორდავე

ლეგულორდავე – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, ასხიშ მასივიშ ბჟადალ კართეს, წყარმალუ წაჩხურაშ მარძგვანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 310 მეტრა, მარტვილიშე 18 კმ. 2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 404 ადამიერი.

ოავტომობილე ნომერი

ოავტომობილე ნომერი — ავტომობილიშ ინდივიდუალური ორეგისტრაციე შანი (ნომერი). თინა, მუჭოთ წესი, გჷმიხანტუ ლითონიშ ვარდა პლასტმასიშ სინთეემასარკალ გრავიურას (ონომერე შანი), მანქანაშ წოხოლე დო უკახალე, ვარდა გჷმოხანტი ქარღადის დო იდვალუაფუ ოტრანსპორტე საშუალებაშ წჷმი დო უკახალენ სარკეს.

შხირას ოავტომობილე ნომერი მეუწურუანს სახენწჷფოშ ადმინისტრაციულ ართულშა, ნამუსჷთ დარეგისტრირაფილი რე ოტრანსპორტე საშუალება.

მიარე სახენწჷფოს ნომერეფს გინმოჩანს ცენტრალური ორეგისტრაციე დჷნაწესებუ, კანადას, ავსტრალიას, გერმანიას, პაკისტანს დო ააშ-ს ნომერეფს გინმოჩანს აბანური ხეშუულებაშ დჷნაწესებუ.

ოფუტე

ოფუტე — დოხორინიშ ართ-ართი უჯვეშაში დო ოირკოჩეთ გოფაჩილი ფორმა. მახორუეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ გჷშმაგორჷნა ჭიჭე (მუდგაზმარენი ფანია, ვარა კოჩი) დო დიდ (მუდგაზმარენი ვითოში) ოფუტეეფს. ოფუტეეფიშ ანგარია გოშხვანერაფილიე ქიანაშ ორთაშობური პიჯალეფიშ დო ოწარმუე გეზაშ გეშა, მარა თინეფიშ ოართე დჷმახასიათაფალი შანი რე ინდივიდუალური ოხორინალი ჸუდეეფით გოკიდუაშ დო ოფუტურ-ომეურნულ წარმებაშ უმოსო გოფაჩუა.

ისტორიულო დირსხუ ოფუტურ დოხორინიშ მუსხირენი ფორმაქ:

გინძური ნაშენუა — მუჟამცჷთ ჸუდეეფი გორანწკილი რენა ართი შარაშ (შოშეშ) მანგას.

ქართული ნაშემნუა — მუჟამცჷთ ჸუდეეფი გორანწკილი რენა ცენტრალური ოართე მოედანიშ მუკი-მუკი ქართაშობურო.თე ჟირი ფორმა არქაულიე, თეჟამო ვანაფერო აფხვადუნა, თიშ გეშა ნამდა ოფუტეეფს მახორობაშ რდუალაქ თინეფიშ ტრანსფორმაცია გიშეჭანუნ.

ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი

ჟილენი დონეშ ერუანული დომენი (ccTLD) რე ინტერნეტიშ ჟილენი დონეშ დომენი, ნამუთ, მუჭოთ წესინ, ნამუდგა იჸინი კონკრეტული ქიანაშო ვარა მუკობუნაფილი ტერიტორიაშო გჷმირინუაფუ.

საქორთუოშ ტერიტორიული მონწყუალა

საქორთუოშ ტერიტორიული მონწყუალა ასიმეტრიული რე, ნამუთ იკათუანს 2 ავტონომიურ რესპუბლიკას დო 83 მუნიციპალიტეტის. მუნიციპალიტეტეფშე: 12 რე მუშითმამართალი ნოღა, თინეფს შქას საქორთუოშ ნანანოღა, ქართი, დო 71 მუშითმამართალი თემი.

მუნიციპალიტეტეფი აკმიართიანუნა 9 აკანს, ნამუეფით ვაწჷმარინუანა აბანური მუშითმართუალაშ ართულეფს. თინეფს ხვალე საკოორდინაციო დო საკონსულტაციო ფუნქცია უღუნა მუშითმართუალაშ ართულეფს დო საქორთუოშ თარობაშ შქას, სოდე თარობა წჷმარინუანს სახენწჷფო რწუმებული – გუბერნატორი, მუშითმართუალაშ ართულს – გამგებელი/მერი, საკრებულოშ მადუდე დო თიში მოაბანე.

საქორთუოშ ტერიტორიულ მონწყუალაქ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, საბოლოო სახე ქიანაშ ედომუშამი ტერიტორიას საქორთუოშ იურისდიქციაშ რსულას აკოდგინუაშ უკული ოკო მიღას.

სომხეთი

სომხეთი (სომეხ. Հայաստան), ოფიციალურო სომხეთიშ რესპუბლიკა (სომეხ. Հայաստանի Հանրապետություն) — ზუღაშ კარშა გიშალიშ უღვენი სახენწჷფო ობჟათე კავკაციას. იდვალუაფუ ბჟადალ აზიას. ბჟადალშე უხურგანს თურქეთი, ოორუეშე საქორთუო, ბჟაეილშე აზერბაიჯანი, ობჟათეშე ირანი დო აზერბაიჯანიშ ექსკლავი ნახიჩევანი.

ქორთული ნინა

ქორთული ნინა — რე ქორთუეფიშ ოდაბადური ნინა, საქორთუოშ სახენწჷფო ნინა (აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკას, ქორთულიშ პარალელურო, სახენწჷფო ნინაშ სტატუსი უღუ აფხაზურ ნინას). ქორთულ ნინაშა 5 მილიონიშ უმოსი კოჩი იჩიებუ.

ქორთული ნინა იბერიულ-კავკასიური ნინეფიშ ფანიაშ ქართველური ნინეფიშ ბუნას ორხველჷ. მენცარეფი თე ბუნას მიოჭარანა ქორთულიშ მონათესე მარგალურ, ლაზურ დო შონურ ნინეფს, ნამუეფსჷთ მუკოტებული აფუნა არქაული პროტოქართველური ნინაშ შანეფი. თე ნინეფიშ მენცარული დოგურაფა დო გჷთოგორუა შელებუანს გინაშქვანს ქორთული ნინაშ გოვითარაფაშ კანონზომიერაფეფიშ დოდგინას დო ქორთული ნინაშ ისტორიაშ დოგურაფას.

ამდღარი ქორთული ნინას რე შქვითი რთინა.ქორთული ნინას უღუ მუშ ანბანი („მხედრული“), ნამუთ რე „ნუსხურიშ“ გოვითარაფაშ მოღალუ, „ნუსხურ“ რე მეღებული „ასომთავრულშე“ („მრგვლოვანი“). ამდღარი ქორთული ანბანი იკათუანს 33 ასოს, თაურე ხუთი ასო რე ხონარამი.ქორთული ჭარილობაშ უჯვეშაშ ძეგლო მერჩქინელი რე პალესტინას ძირაფილი „ასომთავრული“ ნაჭარა (ახ. წ. IV ოშწანურა) დო ბოლნისიშ სიონიშ „ასომთავრული“ ნაჭარა (492—493 წწ).ქორთული ნინაშ გოვითარაფას გჷშმერთუ ჯვეში დო ახალი ქორთული. ჯვეში ქორთული ნინა არქაული ხანაშე მავითაართა ოშწანურაშ ეკონიაშა მოურს დო თე პერიოდეფიშ გარგვალებურს თინა ვარე ართფერამი, გჷშართჷნა „ხანმეტობას“ დო „ჰემეტობას.“

ახალი ქორთული ოლიტერატურე ნინა მოურს მავითაართა ოშწანურაშე. ახალი ქორთული ნინა გერცხუაფილი რე ელახ საქორთუოშ რზენიშ კილოეფშა - ქართლურშა დო კახურშა.

ამდღარი ქორთული ოლიტერატურე ნინაშ ნორმეფიშ დოდგინას ფასუგუდვალუ ხანდა გედვეს ილია ჭავჭავაძექ, აკაკი წერეთელქ, იაკობ გოგებაშვილქ, სილოვან ხუნდაძექ დო შხვა ჯოხოშინელი ქორთუ მოხანდეეფქ.

ამდღარ ქორთულ ნინას უღუ არძა ფუნქცია, მუთ ოკო უღუდას პოლივალენტამ ჭარილობამ ნინას. თე ნინაშა ქიმინელი რე დიდარი ლიტერატურა.

ქორთული ნინაშა აკოდგინელი რე ბრელი ლერსიკონი.

ჭიჭე ჟინოთა

ჭიჭე ჟინოთა – ოფუტე საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ მარტვილიშ მუნიციპალიტეტის, წყარმალუ ტეხირიშ კვარჩხანი ოძგაშე, ზუღაშ დონეშე 240 მეტრა, მარტვილიშე 13 კმ. 2002 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით ოფუტეს ოხორანს 400 ადამიერი.

ევრორსხუშ
მაკათურეფი
დოსკილადირი ევროპა

შხვა ნინეფს

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.