გეოგრაფიული კოორდინატეფი

გეოგრაფიული კოორდინატეფი — გრძედი დო განედი, გჷთმოთანჯუნს ჭურჭულიშ (პუნქტიშ) დვალუას დიხაუჩაშ ჟინპიჯის.

  • განედი — კუნთხუ, პლანეტაშ ცენტრშე მოჩამილ ჭურჭულშახ გოლებური ღოზის დო ეკვატორიშ ობირტყას შქას, ნამუთ იკოროცხუ 0-შე 90°-შახ ეკვატორიშ ჟირხოლო აკანს. გეოგრაფიული განედი, ნამუთ ოორუე გვერდოსფეროს იდვალუაფუ (ოორუეშ განედი) დადებითო იკოროცხუ, ობჟთე გვერდოსფეროს — უარყოფითო.
  • გრძედი — კუნთხუ, მოჩამილ ჭურჭულს გინმალი მერიდიანიშ ობირტყას დო დაჭყაფუ ნულოვანი მერიდიანიშ ობირტყაშ შქას, სოიშეთ იჭყაფუ გრძედიშ ეკოროცხუა. ასე ნულოვან მერიდიანშეიკოროცხუ თინა, ნამუთ გჷნმურს ნოღა გრინვიჩის მადვალუ ჯვეშ ობსერვატორიას, დო თეშ გეშა თის გრინვიჩიშ მერიდიანს უძახჷნა. გრძედი 0-შე 180°-შახ ნულოვანი მერიდიანიშ ბჟაეიოლშე უჯოხონა ბჟაეიოლიში, ბჟადალშე — ბჟადალიში. ბჟაეიოლიშ გრძედის დადებითის უძახჷნა, ბჟადალიშის — უარყოფითის.
Geographic coordinates sphere
კოორდინატეფიშ სფერო

კორდინატეფიშ DDMMSS ფორმატი

DDMMSS ფორმატი კუნტას - DMS. თენა რე აბრევიატურა კოორდინატეფიშ წჷმმორინაფილი ჟი-ჟირი ლათინური ასოთი. DD თენა რე გრადუსეფი, MM - მინუტეფი დო SS - სეკუნდეფი. თიში სტანდარტული სახე თაშ იძირებე - 42°15′53″ N, 43°50′40″ E.

კორდინატეფიშ DD.DDDDD ფორმატი

DD.DDDDD ფორმატი კუნტას - DD. თენა რე მოდიფიცირაფილი, ნავითალეფო გიშაჸონაფილი ცირფი. ნამუთ გჷმიკოროცხუ გეჸვენჯიშობურო:

42°15′53″ N და 43°50′40″ E = 42+15/60+53/3600 N დო 43+50/60+40/3600 E = 42.26472 N და 43.84444 E.

მუჭოთ ორწყეთი ართი ფორმატშე მაჟირაშა გინოჸონაფა-კონვერტაცია დიდ პრობლემას ვაწჷმარინუანს. მარა თუ თქვა ქოხანდენთ ინტერნეტწკჷმა-და, ინწკჷმა არძაშე ლექინი ფორმა რე ვიკიპედიაშ საიტის გოაქტიურაფილი DDMMSS ფორმატიშ კორდინატეფშა გეწკანტუათ გეგნორთათ ხასჷლაშა, ნამუთ პოზიციურ რუკას აბანს დუგოგორინაფუანა. კინე თექ შეგილებჷნა ავტომატურო გჷმოჸონაფილი ცირფეფი გეშიჭარათ (კოორდინატეფი 42°15′53″ N, 43°50′40″ E ნავითალეფი 42.26472, 43.84444).

აზოვიშ ზუღა

აზოვიშ ზუღა (რუს. Азо́вское мо́ре; უკრ. Азо́вське мо́ре) — ატლანტიშ ოკიანეშ ღანჩოშ განიშ ზუღა, იდვალუაფუ ბჟაეიოლ ევროპაშ ობჟათე ნორთის, უჩა ზუღაწკჷმა მერსხილი რე ქერჩიშ საროტით. თის ოორუეშე უხურგანს უკრაინა, ბჟაეიოლშე - რუსეთი, ბჟადალშე - ყირიმიშ ჩქონი.

ალჟირი (ნოღა)

ალჟირი (არაბ. مدينة الجزائر‎‎, Madīnat al-Jazā'ir, ელ-ჯეზაირი; ფრანგ. Alger) — ალჟირიშ ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა. ჯოხოდვალა მოურს „ალ-ჯეზაირშე“, ნამუთ არაბულშე გინოთანგილო შანენს „კოკეფს“, თიშ გეშა ნამჷ-და კინოხ ნოღაშ გოხოლუას 4 კოკი იდვალუდჷნ, ნამუეფქჷთ მატერიკიშ ნორთო გჷნირთეს 1525 წანას. ნოღა ალჟირიშ ვილაიეთიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. ნოღაშ მახორობა 2,9 მლნ ადმ., აგლომერაციას — დოხოლ. 3.35 მლნ მახორუ. გეოგრაფიული კოორდინატეფი:

36.783333,3.06666736°47′ ოორ. გ. 3°04′ ელ. გ.. ნოღა იდვალუაფუ სქირონაშქა ზუღა წყარპიჯის. 2011 წანას ალჟირიშ მეტროპოლიტენქ დო ალჟირიშ ტრამვაიქ გინწყჷ.

ნოღაშ თეხანური ნორთი წყარპიჯიშ მანგას იდვალუაფუ, ჯვეში ნორთი — გერთელ ქჷნდჷრს, ნამუშ კონკას იდვალუაფუ ციტადელი — ზუღაშ დონეშე დოხოლ. 140 მეტრას. ციტადელი დო ჟირი ნოშმიორინი სუმკუნთხურას აკმოქიმინჷნა.

ბალიშ ზუღა

ბალიშ ზუღა (ინგლ. Bali Sea, ინდო. Laut Bali) — რჩქალი ოკიანეშ კოკეფოშქაშე ზუღა იავაშ, ბალიშ, ლომბოკიშ, სუმბავაშ, სულავესიშ დო მადურაშ კოკეფს შქას. ფართობი 119 ვითოში კმ². ზუღაშ ოშქაშე სიტომბა 411 მეტრა, მაქსიმალური - 1590 მეტრა. წყარიშ ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა 27-28°C. ჯიმუამობა 33-34°, მოქცევა ესვარილი. ზუღაშ თარი ონიშოლი რე სურაბაია (კოკი იავა).

ბარენციშ ზუღა

ბარენციშ ზუღა (ნორვ. Barentshavet, 1853 წანაშახ მურმანსკიშ ზუღა, მურმანი) — არქტიკაშ ოკიანეშ ნორთი რე; ნორვეგიაშ დო რუსეთიშ ოორუეშე იდვალუაფუ. ზუღას ჯოხოქ გიადჷ ჰოლანდიარი მეზურეშ ვილემ ბარენციშ პატიოცემელო. ტომბა შელფური ზუღა (ოშქაშე სიტომბა 222 მ), უხურგანს ნორვეგიაშ ზუღა ბჟადალშე, სვალბარგიშ კოკი ოორუე-ბჟადალშე, კოკი ფრანც-იოსეფიშ დიხა დო ახალი დიხა ოორუეშე დო ბჟაეიოლშე.

ოორუე ატლანტიშ ტიბუ ქუმინიშ ჭყოლოფუათ. ეკენიას ედომუშამი ბარენციშ ზუღა მეტ-ნარკას ჸინშე დუდიშულერი რე. ზოთონჯიშ ლჷმაშახ ფინეთის ბარენციშ ზურაშა გიშალი უღუდჷ, სოდე თიშ აკა წანმოწანაშ გოძვენას უჸინუე ჸუჯი რდჷ პეტსამო.

ბერინგიშ ზუღა

ბერინგიშ ზუღა — ზუღა რჩქალი ოკიანეშ ოორუეშე, ნამუთ თიშე გიშართილი რე ალეუტიშ დო კომანდორიშ კოკეფით; ბერინგიშ საროტი მითმიარსხუაფუ ჩუკოტკაშ ზუღაწკჷმა დო ოორუე ჸინჩამი ოკიანეწკჷმა. ბჟადალშე რუსეთი უხურგანს, ბჟაეიოლშე — ალიასკა (ააშ).

ბოტნიაშ ჸუჯი

ბოტნიაშ ჸუჯი (ფინ. Pohjanlahti; შვედ. Bottniska viken) — ჸუჯი ბალტიაშ ზუღაშ ოორუე ნორთის, ჸუჯიშ ბჟადალშე იდვალუაფუ ფინეთი, ბჟაეიოლშე - შვედეთი დო ალანდიშ კოკეფი.

ჸუჯიშ სიგჷრძა აკმადგინანს 725 კილომეტრის, სიგანა - 80-240 კილომეტრის. ბოტნიაშ ჸუჯიშ ოშქაშე სიტომბა აკმადგინანს 60 მეტრის, მაქსიმალური სიტომბა - 295 მეტრის. ჟინპიჯიშ ფართობი რე 117.000 კმ². უკიდაშ ოორუეშე იდვალუაფუ ბოტენვიკი.

თე ჸუჯიშ ზუღაშ წყარიშ ჯიმუამობა შანულამო მერკე რე, ვინემ ბალტიაშ ზუღას. ჸუჯის ხე ძალამი ბრელი ჯიმუამ წყარიშ ჩხომი. ჸუჯი ხუთ თუთაშ გოძვენას გოჸინილი რე.

უჯიშ თარი ონიშოლეფი რე: რაუმა, პორი, ვაასა, კოკოლო, ოულუ, კემი (ფინეთი) დო ევლე, ჰუდისკვალი, სუნდსვალი, უმეო, ლულეო (შვედეთი).

იაპონიაშ ზუღა

იაპონიაშ ზუღა – რჩქალი ოკიანეშ უკიდაშ ბჟადალშე მადვალუ ზუღა, ნამუთ აკოხურგელი რე იაპონიათ, ობჟათე კორეათ, ოორუე კორეათ დო რუსეთით. სქირონაშქა ზუღაშობურო თინა ხოლო ვაგჷნიცადენს მიმოქცევას. ზუღაშ ოფიციალური ჯოხოდვალაშ გეშა გოეროს დისკუსია რდჷ. გინოჭყვიდირი, ნამჷ-და გიადვას „იაპონიაშ ზუღა“ დაფიქსირებულქ იჸუ გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაციშ ოფიციალურ დოკუმენტის, 2004 წანაშ მელახის.

იონიაშ ზუღა

იონიაშ ზუღა იდვალუაფუ სქირონაშქა ზუღაშ ოორუეშე დო ადრიატიკაშ ზუღაშ ობჟათეშე. ზუღაშ ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ იტალიაშ რეგიონეფი — კალაბრია დო სიცილია, კინე თაქ იდვალუაფუ იტალიაშ ჩქონი სალენტო ხოლო. იონიაშ ზუღაშ ოორუე-ბჟადალშე იდვალუაფუ ალბანეთი, ოორუე-ბჟადალშე — შანულამი კოკეფი, ნამუთ საბერძნეთის ორხველჷ, თინეფშეეიოშინალი რე: კერკირა, ზაკინფი, კეფალინია, ითაკა დო ლეფკასი. საბერძნეთიშ აკოდგინალუაშა მიშმურს იონიაშ კოკეფიშ არქიპელაგი ხოლო. იონიაშ ზუღა იდვალუაფუ მოსოფელიშ ართ-ართ არძაშე აქტიური სეისმურ ზონას.

იონიაშ ზუღაშ ფართობი რე - 169 ვთშ კმ ², მაქსიმალური სიტომბა - 5121 მ, თენა რე სქირონაშქა ზუღაშ არძაშე ტომბა აკანი. ფურთუთას ზუღაშ ტემპერატურა ალმადგინანს - 14 °C, მარაშინათუთას - 25,5 °C. თიში გეოგრაფიული კოორდინატეფი რე:

36.566667,21.13333336°34′ ოორ. გ. 21°08′ ელ. გ..

კამოტესიშ ზუღა

კამოტესიშ ზუღა — მორჩილი ზუღა, იდვალუაფუ ფილიპინიშ არქიპელაგიშ დინოხოლე. ზუღა გჷნოზინდილი რე ფილიპინეფიშ ჟირ რეგიონს - ბჟეიოლ ვისაიასიშ დო ცენტრალურ ვისაიასიშ შქას. ოორუეშე დო ბჟაეიოლშე უხურგანს კოკი ლეიტე, ობჟათეშე — ბოჰოლი დო ბჟადალშე სებუ. ზუღა მერსხილი რე ვისაიანიშ დო ბოჰოლიშ ზუღეფწკჷმა.

ლაპტევეფიშ ზუღა

ლაპტევეფიშ ზუღა (რუს. мо́ре Ла́птевых; ცჷნდჷრიშ ზუღა, ნორდენშელდიშ ზუღა) — ოორუე ჸინჩამი ოკიანეშ ელახიანი ზუღა. ზუღა იდვალუაფუ ცჷნდჷრიშ დო ტაიმირიშ ჩქონიშ ოორუე ნორთეფიშ, ოორუე დიხაშ დო ახალი ცჷნდჷრიშ კოკეფიშ შქას. ბჟადალშე უხურგანს კარიშ ზუღა, ბჟაეილშე – ბჟაეიოლი ცჷნდრიშ ზუღა.

მინდანაოშ ზუღა

მინდანაოშ, კინე ბოჰოლიშ ზუღა — იდვალუაფუ ფილიპინეფიშ კოკი მინდანაოშ დო ვისაიასიშ შქას. ზუღა გჷნოზინდილი რე კოკი ბოჰოლიშ ობჟათეშე დო მინდანაოშ ოორუეშე. ზუღას იდვალუაფუ ჟირი შანულამი კოკი - სიქიჯორი დო კამიგუინი. ზუღაშ მაქსიმალური სიტომბა 1975 მ.

ზუღას იდვალუაფუ შანულამი ნოღეფი: ილიგანი, ბუტუანი, დუმაგუეტე, ოზამისი დო ტაგბილარანი.

მოუსონიშ ზუღა

მოუსონიშ ზუღა — ობჟათეშ ოკიანეს მადვალუ ელახიანი ზუღა, ბჟაეიოლ ანტარქტიდაშ დედოფალ მერიშ დიხაშ წყარპიჯწკჷმა. იდვალუაფუ შეკლტონოშ შელფურ ჯიშთიშ დო წიმინდე ვინსენტიშ ჸუჯიშ შქას. ოორუეშე უხურგანს დეივისიშ ზუღა, ბჟაეილშე — კოკი ბოუმენი. ზუღაშ ფართობი - 333,000 კმ², წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷრძა - 800 კმ. მაქსიმალური სიტომბეეფი ონდეთ გინმანჭუ 1000 მ-ს. დიდწილო იდვალუაფუ კონტინენტური მეჩეჩიშ ფარგალეფს, სოდე სიტომბეეფი 200-500 მ-ს ონჭუ. წყარი უმენტაშო ფორილი რე მოდრეიფე ჸინეფით, ბრელი რე აისბერგი. ობჟათე წყარპიჯეფი აკმოქიმინუნა შეკლტონიშ შელფური ჯიშთეფიშ დო კონტინენტური ჸინამი ფარიშ კიდას. 1956-1958 წანეფს, მოუსონიშ ზუღაშ წყარპიჯის ხანდენდჷ სხუნუეფიშ სამენცარო დგჷმილი ოაზისი; 1957-1968 წანეფს — ავსტრალიური დგჷმილი უილქსი, 1969 წანაშე, ხანდენს ავსტრალიური დგმილი კეისი. მუჭიოთ ზოხო ზუღა გეგშართეს სხუნუეფიშ მენცარეფქ დო გიოდვეს ანტარქტიკაშ ავსტრალიარი მარკვიალიშ დაგლას მოუსონიშ ჯოხო.

პეჩორაშ ზუღა

პეჩორაშ ზუღა (რუს. Печорское море) — ზუღა რუსეთიშ ოორუე-ბჟადალ წყარპიჯწკჷმა, ბარენციშ ზუღაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე. ოორუეშე უხურგანს კოკი ახალი დიხა.

ზუღა ძალამი დუდთხითხუ რე, ოშქაშე სიტომბა ხვალე 6 მეტრი რე, არძოშე ტომბა აკანი - 210 მ. ფართობი აკმადგინანს 8.1263 კმ²-ს. გერგობათუთაშე მანგიშა ზუღა ჩიხილი რე მონჩურუ ჸინეფით. თაქ გჷნმალი შანულამი წყარმალუ რე პეჩორა.

პრინც გუსტავ-ადოლფიშ ზუღა

პრინც გუსტავ ადოლფიშ ზუღა (ინგლ. Prince Gustav Adolf Sea) — ოორუე ჸინჩამი ოკიანეშ კოკეფშქაფონი ზუღა კანადაშ არქტიკულ არქიპელაგის. ბჟადალშე გოხურგელი რე კოკეფით ბორდენით დო მაკენზი-კინგით, ბჟაეიოლშე — ელეფ-რინგნესით, ობჟათეშე — ლაფიდიშ კოკით. ჯოხო გიოდჷ ოტო სვერდრუპქ მუში ექსპედიციაშ ბორჯის, შვედეთიშ პრინციშ — გუსტავ-ადოლფიშ (მუმალს მუჭოთ მაფა გუსტავ VI) პატიოცემელო, 1902 წანას.

სანაკი

სანაკი — ნოღა ბჟადალ საქორთუოს, სანაკიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 1933 წანაშე 1976 წანაშა თე ნოღას ჯოხოდჷ მიხა ცხაკაია დო 1976-1989 წანეფს - ცხაკაია. სანაკი იდვალუაფუ კოლხეთიშ რზენს, წყარმალუ ტეხირიშ პიჯის, ზუღაშ დონეშე 28 მეტრაშ სიმაღალას. სანაკის ნოღაშ სტატუსი მეჩეს 1966 წანას. 2002 წანაშ მუნაჩემეფით სანაკიშ მახორობა 28 600 კოჩი რე. სანაკის რე ნოხეფიშ დო ჩაიშ ფაბრიკეფი, დიარაფაშ რეწუაშ საწარმოეფი, შხვადოშხვა პროფილიშ სკოლეფი, ბიბლიოთეკეფი, კულტურაშ ჸუდე, თეატრი, მ. ცხაკაიაშ ჸუდე-მუზეუმი. სანაკიშ ხოლოს იდვალუაფუ ბალნეოლოგიური კურორტი მენჯი. სანაკი რე სანაკიშ დო ჩხოროწყუშ ეპარქიაშ რეზიდენცია.

სტავროპოლი

სტავროპოლი (რუს.: Ста́врополь) — ნოღა რუსეთიშ ობჟათე-ბჟადალ რეგიონს. გეოგრაფიული კოორდინატეფი: 45°03′N 41°58′E; სტავროპოლიშ აკანიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. მახორობა: 398,539 (2010).

სტამბოლი

სტამბოლი (თურქ. İstanbul) — თურქეთიშ არძაშე დიდი ნოღა. ისვალუაფუ ბოსფორიშ საროტის ონიშოლწკჷმა „ორქოშ ქა“ (თურქ. Haliç), ქიანაშ ოორუე-ბჟადალშე. ოფიციალურო მუჭოთ თეშინ, სტამბოლი ევროპული ნოღათ იშინუაფუ, შილებე მუშ კჷნოხონ კონსტანტინოპოლიშ, ელახ რომიშ იმპერიაშ ნანანოღაშ გეშა. 2000 წანაშ ეკოროცხუათ ნოღაშ მახორობა რდჷ 8.803.468 კოჩი (10.018.735 აგლომერაციას). სტამბოლი ევროპაშ არძაშე დიდი ნოღეფს შქას რე. ნოღაშ გეოგრაფიული კოორდინატეფი რე 41° N 28° E. სტამბოლი რე სტამბოლიშ პროვინციაშ ნანანოღა.

ბერძენი კოლონისტეფიშ მაართა ოხორექ ბიზანტიური ჯოხო, მუნეფიშ ლიდერი მეგარელი ბიზაშე მიღ. ახ.წ. 324 წანას თიქ ელახ რომიშ იმპერიაშ ნანანოღათ გინართინუ იმპერატორი კონსტანტინე დიდიქ. ბიზანტიუმს ნოვა-რომა ქიგიოდვეს, მარა თაქიან მახორუეფს თე ჯოხოქ ვამოხვადეს ჸუჯის ჯგირო დო ნოღაქ მალას ჩინებულქ იჸუ, მუჭოთ კონსტანტინოპოლი -„კონსტანტინეშ ნოღა.“ რომიშ დო ბჟადალ რომიშ იმპერიაშ დონთხაფაშ უკული კონსტანტინოპოლქ გინირთჷ ბიზანტიაშ იმპერიაშ ნანანოღათ. ბიზანტია კულტურულო ბერძენული იმპერია რდჷ დო ბერძენული ორთოდოქსული ქირსიანობაშ ცენტრო გინირთჷ რომშე მოსოფუაშ უკული. თე ბორჯეფს იკიდუ თაქ ბრელი ოხვამე დო მონასტერქ, ართ-ართი რე - აია სოფია. კონსტანტინოპოლიშ პატრიარქიშ, ბერძნული ორთოდოქსული ეკლესიაშ შურიელი ლიდერიშ ხვისტა ამდღარშახ სტამბოლს სქიდუ.

1453 წანას კონსტანტინოპოლი ოსმალეფიშ იმპერიაქ გეჭოფუ დო მალას თე იმპერიაშ ნანანოღათ გინირთჷ. ეჭოფუაშახ თურქეფი ნოღას სტამბოლს უძახჷდეს, მარა ოფიციალურო ქუსტანტანია ( القسطنطنية ) გჷმირინუაფუდჷ, მუთ არაბულო „კონსტანტინეშ ნოღას“ ჯოხოდ. ნოღას ოფიციალურო სტამბოლქ 1930 წანაშ 28 მელახის გიადუ.

ეტიმოლოგია

ამდღა თურქული ჯოხო რე İstanbul (ისტანბული). ჯოხოქ მორთ ბერძნული ფრაზაშე „εἰς τὴν Πόλιν“ (ისტიმ ბოლინ), ეგურ დიალექტშა „εἰς τὰν Πόλιν“ (ისტამ ბოლინი), მუთ „ნოღას,“ „ნოღაშა,“ ვარ და „ნოღაშ ცენტრის.“

ნოღაშ მაართა ჩინებული ჯოხო რე ბიზანტი. 330 წანაშ 11 მესის რომაარი იმპერატორქ კონსტანტინე I-ქ ნოღა ელახ რომიშ იმპერიაშ ნოღათ გინაშქუ დო თის ნოვა რომა (რუმ. Nova Roma — „ახალ რომი“) ქიგიოდუ.

ფიჯიშ ზუღა

ფიჯიშ ზუღა — კოკეფოშქაშე ზუღა რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე-ბჟადალ რჩქონს. თიშ ოორუეშე იდვალუაფუ კოკი ფიჯი, ბჟაეიოლშე — კერმადეკიშ კოკეფი, ობჟათეშე — ახალი ზელანდია და ტასმანიაშ ზუღა, ბჟადალშე — მარჯანიშ ზუღა.

ზუღაშ ფართობი რე 3.177 კმ². ოშქაშე სიტომბა 2741 მ, არძაშე უტომბაში გიონჭაფუ 7633 მ. წყართუდონი რელიეფი ძალამი რთული რე, ბრელიე ვულკანი. ზუღაშ თარი პორტი რე ფიჯიშ ნანანოღა სუვა.

ჸვინთელი ზუღა

ჸვინთელი ზუღა (ჩინ. - 黄海 - Huanghai, იკითხირუაფუ "ხუან-ხაი", კორ. 황해, იკითხირუაფუ "ხვან-ხე") — გვერდო-დინოხოლენი ზუღა რჩქალ ოკიანეს, აზიაშ ბჟაეილ წყარპიჯის, კორეაშ ჩქონიშ ბჟადალშე. ზუღას ჯოხოქ გიადუ წყარიშ ფერიშ გეშა.

შხვა ნინეფს

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.