აკანი

აკანი — ტერიტორიული ართური საქორთუოს დო რანწკ ქიანეფც. საქორთუოშ გალე, ოაკანე დორთუალა გარჩქჷ რუსეთიშ ფედერაციას, ჩეხეთის დო სლოვაკეთის.

საქორთუოშ აკანეფი

1994-1996 წანეფც საქორთუოშ პრეზიდენტიშ დეკრეტეფიშ ოსხირშა ექსპერიმენტიშ ფორმათ დირსხუ საქორთუოშ კანონდვალათ გოხურგილი ადმინისტრაციულ–ტერიტორიული ართურეფიშ 9 დიდი გოართამაფაქ (აკანქ). აკანც დარინეს საქორთუოშ პრეზიდენტიშ სახენწჷფო რწუმებულეფი. აკანი ვა წჷმჷმარინუანც აბანობური მუშითმართუალაშ ართურც. ოაკანე დორთუალა დოხოლაფირო აკმოხვადუ საქორთუოშ ისტორიულ-გეოგრაფიულ კუნთხუეფც.

2006 წანას გოხორციალაფირი მუშითმართუალაშ რეფორმაშ ალებათ, სახენწჷფო რწუმებულეფიშ ფუნქციათ გიხურგჷ აკანშა მიშმალი მუნიციპალიტეტეფიშ საქვარუაშ კანონიერაფაშ სახენწჷფო გესაძინალაქ.

wikistub ათე სტატია მერკე რე.
თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათ.
აბაშა

აბაშა (ქორთ. აბაშა) — ნოღა საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანს. აბაშაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. აშაძ აბაშაწყარი დო ნოღელა შქას, ზუღაშ ეშე 23 მ–შახ. ზუგდიდიშე 55 კმ, ქართიშე 280 კმ. ნოღა რე 1964 წანაშე. 2002 წანაშ ეჭარუათ, ნოღას ოხორანს 6,400 მახორუ (99.6 % ქორთუ). რკინაშარაშ გიოდგინუ სოხუმ–სამტრედიაშ ღოზის. უხოლაში ონიშოლი – ფუთი (50 კმ), უხოლაში აეროპორტი – სანაკი (18 კმ).

აბაშა მიშურს ჭყონდიდიშ ეპარქიაშა დო რე ეპისკოპოსიშ რეზიდენცია.

ირიშენი ჩინებური აბაშური რე კონსტანტინე გამსახურდია, დიდი ქორთუ ჭარუ, საქორთუოშ მაართა პრეზიდენტიშ ზვიად გამსახურდიაშ მუმა.

ახალციხე

ახალციხე — ნოღა საქორთუოს. სამცხე-ჯავახეთიშ რეგიონიშ დო ახალციხეშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი.

გურიაშ აკანი

გურიის მხარე — აკანი საქორთუოს, იკათუანს ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინცია გურიაშ ტერიტორიას. გურიაშ აკანშა მიშმურს ნოღა ოზურგეთი, ოზურგეთიშ, ლანჩხუთიშ დო ჩოხატაურიშ მუნიციპალიტეტეფი.

დუშეთი

დუშეთი, ნოღა საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანს, დუშეთიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანდჷ 6167 მახორუ.

თუდოლენი ქართლიშ აკანი

თუდოლენი ქართლიშ აკანი — აკანი ბჟაეიოლ საქორთუოს, იკენს ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციეფიშ თუდოლენი ქართლიშ დო თრიალეთიშ ტერიტორიეფს. რეგიონიშ საირქიანო კოდი რე: GE-KK. თუდოლენი ქართლიშ აკანშა მიშმურს საქორთუოშ კანონდვალათ გოთანჯილი გეჸვენჯი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულეფი:

თუდოლენი ქართლიშ უმენტაში ნორთი ქართიშ ობჟათეშე იდვალუაფუ. თიშ ხურგეფი თარო უხვადუ ისტორიული პროვინციაშ ხურგეფს, მორო აკმაართიანენს გალენი კახეთიშ ნორთის ხოლო (კუხეთი დო გარდაბანი). ოორუე დო ბჟადალი ხურგეფი ალაჸუნს თრიალეთიშ დო სამსარაშ ქჷნდჷრეფს. ობჟათეშე უხურგანს - აზერბაიჯანიშ დო სომხეთიშ რესპუბლიკეფი.

იმერეთიშ აკანი

იმერეთიშ აკანი — ადმინისტრაციული აკანი საქორთუოს. ამდღანერ დღაშ დგომარებათ, საქორთუოშ რეგიონეფს შქას (ქართიშ გიშარკებულო), მახორუეფიშ მუდანობათ (დახე 700 000) რე მაართა აბანს. რეგიონიშ ოერეფოშქარე კოდი რე GE-IM.

მარტვილი

მარტვილი თაშნეშე გეგეჭკორი (ქორთ. მარტვილი) — ნოღა საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანს, მარტვილიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. გეგაფილი რე ოდიშიშ რზენს, ინჩხია-ღალიშ კვარჩხანი პიჯის. ზუღაშ ეშე 170 მ. 1936 წანას გიოდვეს გეგეჭკორი, რევოლუციონერ საშა გეგეჭკორიშ ჯოხოშ მაშინალო, ნამუთ 1990 წანაშახ ჯოხოდჷნ. 6,700 მახორუ (2006 წ.; 99.5 % ქორთუ). ზუგიდიშახ მეუძუ 80 კმ ქართიშახ – 279 კმ უხოლაში ონიშოლი – ფუთი (70 კმ), უხოლაში რკინაშარაშ გიოდგინუ – აბაშა (33 კმ), უხოლაში აეროპორტი – კოპიტნარი (ქუთეში; 40 კმ).

ნოღა მარტვილიშ ჯოხოდვალათ მაართათ მოშინელი რე XVII ოშწანურაშ 40-აიანი წანეფშე. მუში ჯვეში კოლხური ჯოხო რე ჭყონდიდი, ნამუთ მოურს ნოღაშ გოხოლუა სუკის, I ო.-ს ქირსეშ მოჩქვაფილი ანდრია პირველწოდებულიშ ხეთ ჭყონიშ ჯალეფით ეგაფილი ოხვამეშენინ, სოდეთ ამდღანერი მარტვილიშ ოხიდა რენ. ეიშახ ექ გინოდგვე კაპუნია. ამდღანერი ოხვამე დოკიდილი რე VII ოშწანურაშ I გვერდის, მარტვილეფიშ (ბერძნულოთ: წამებური) ჯოხონობაშა. IX-X ოშწანურეფს ქიდარცხუეს ჭყონდიდიშ ეპარქია, კათედრალით მარტვილს. X ოშწანურას აფხაზეთიშ მაფა გიორგი II-ქ ოხვამე გაახალუ: ქოგეუძინეს გალენი კიდალეფი დო ახალაშოთ დოკიდეს გუმბათიშ ჸალი ხოლო.

ირიშენ ჩინებური ჭყონდიდური ეპისკოპოსი რდჷ გიორგი ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი (XI-XII ოო.).

ამდღა მარტვილი ჭყონდიდიშ ეპარქიაშ ცენტრი დო მიტროპოლიტიშ რეზიდენცია რე.

მცხეთა

მცხეთა — ნოღა საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანს, მცხეთაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2014 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 7940 მახორუ. წყარმალუეფი მტკვარიშ დო არაგვიშ აკაკათაფუწკჷმა, მტკვარიშ მელე-მოლე დო არაგვიშ მარძგვან პიჯის. ნოღას რე რკინაშარაშ გიორენჯი, ნამუთ მიარსხუაფუ ქართი-სამტრედიაშ რკინაშარაშ მაგისტრალს.

სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი

სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანი — აკანი ბჟადალ საქორთუოს, იკათუანს ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინციეფიშ სამარგალოშ დო შონეშ (ჟიმოლენი შონეშ) ტერიტორიეფს. რეგიონიშ ოერეფოშქარე კოდი რე GE-SZ.

სამცხე-ჯავახეთიშ აკანი

სამცხე-ჯავახეთიშ აკანი (ქორთულო სამცხე-ჯავახეთის მხარე) – აკანი ობჟათე საქორთუოს, იკათუანს საქორთუოშ ისტორიულ–გეოგრაფიული პროვინციეფიშ სამცხეშ, ჯავახეთიშ დო თორიშ ტერიტორიეფს. რეგიონიშ საირქიანო კოდი რე: GE-SJ.

უზბეკეთი

უზბეკეთი (უზბ. - O'zbekiston, უოზბეკისტონ ვარდა უზბ. - O'zbekiston Respublikasi, უოზბეკისტონ რესპუბლიკასი) — სახენწჷფო, იდვალუაფუ ოშქაშე აზიაშ ცენტრალურ ნორთის. სახენწჷფოშ ჯოხოდვალეფი „უზბეკეთიშ რესპუბლიკა“ დო „უზბეკეთი“ ართშანულობაშიე. მახურგე სახენწჷფოეფი: ბჟაეიოლშე — ყირგიზეთი; ოორუე-ბჟაეიოლშე, ოორუეშე დო ოორუე-ბჟადალშე — ყაზახეთი; ობჟათე-ბჟადალშე დო ობჟათეშე — თურქმენეთი; ობჟათეშე — ავღანეთი დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე — ტაჯიკეთი.

უზბეკეთი ნეიტრალური სახენწჷფო რე.

ქედა

ქედა — დაბა საქორთუოს, აჭარაშ ავტონომიურ რესპუბლიკას, ქედაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წანაშ მუნაჩემეფით დაბას ოხორანს 1,2 ვითოში მახორუ.

ყირგიზეთი

ყირგიზეთი (ოფიციალურო ყირგიზეთიშ რესპუბლიკა, (ყირგ. - Кыргызстан, (qyrgyz'stan))) — ევრაზიაშ ცენტრის მადვალუ სახენწჷფო, ედომუშამო ორხველჷ აზიას. იდვალუაფუ ტიან-შანიშ ბჟადალი დო ცენტრალური ნორთეფიშ დო პამირიშ ოორუე ნორთეფს შქას. სახენწჷფოშ პრეზიდენტი — ალმაზბეკ ატამბაევი.

წალენჯიხა

წალენჯიხა, წენდიხა (ქორთ. წალენჯიხა) — ნოღა საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენ შონეშ რეგიონს. წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციულ ცენტრი. იდვალუაფუ წყარმალუ წენწყარიშ პიჯის, ზუღაშ დონეშე 222 მეტრას. ნოღაშ სტატუსით რგებაფულენს 1964 წანაშე. ნოღას რე ორეწუე ოწარმეეფი, ჭყანათელობაშ თხილუაშ, განათლებაშ დო კულტურაშ დაწესებულებეფი.2002 წანაშ ეჭარუათ ოხორანს 8 900 ადამიერი.

ჯვარი (ნოღა)

ჯვარი — ნოღა საქორთუოს, წალენჯიხაშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ წყარმალუ ინგირიშ პიჯის, ზუგდიდი-მესტიაშ ოავტომობილე შარას, ზუღაშ დონეშე 280 მ სიმაღალას. ნოღათ გჷმიცხადინჷ 1981 წანას. მახორობა 4,8 ვითოში (2002 წ.). ნოღას რე ორეწუალე საწარმეფი, სინთელუანობაშ, გონათუაშ დო კულტურაშ გჷნართეფი, წჷმოსქილადირი რე შქა ოშწანურეფიშ ჯიხაშ აკნაცჷმეფი.

შხვა ნინეფს

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.