Katundan nga Europa

An Katundan nga Europa usa nga rehiyon nga namumutang ha katundan nga bahin han Europa. Ubos hini, an pipira nga durudilain nga depenisyon heyographika, heyopolitikal ngan kultural han termimo.

Mga mahinungdanon nga panhitabo ha kaagi nga naghurma han konsepto han Katundan nga Europa upod an pagpasaka han Roma, an paggamit han kultura han Griyego ha panahon han Republika Romano, an pagtuo han Kristianismo han mga Emperador Romano, an dibisyon han Latin ha Katundan ngan an Griyego ha Sinirangan, an pagkatumba han Katundan nga Emperyo Romano, an pamumuno ni Carlomagno, an pag-sulong han mga Viking, an Pagburublag han Sinirangan-Katundan, an Itom nga Kamatayon, an Renasimyento, an Panahon han Pandidiskubre, an Reporma Protestantehanon pati liwat an Kontra-Repormasyon han Singbahan Katoliko, an Panahon han Panlalamrag, an Rebolusyon Pranses, an Rebolusyon Industriyal, an duha nga Gera Pankalibutan, an Matugnaw nga Gyera, an Gera Kontra Terorismo, an pagkatukod han NATO, ngan an pagpahaluag han EU.

Western Europe map
Alemanya

An Alemanya (Inaleman: Deutschland, pronounced [ˈdɔʏtʃlant]; Ininggles: Germany, ( pamati-a)), nga ha opisyal nga ngaran Repúblika nga Federal han Alemanya (Inaleman: Bundesrepublik Deutschland, listen , Ininggles: Federal Republic of Germany), usá nga federal nga parlamentaryo nga repúblika ha butnga-katundan nga Europa. Naglalakip ini hin 16 nga konstituente nga mga estado, naglalakip hin langyab nga 357,021 square kilometres (137,847 sq mi), ngan mayda iní hin kamasurong temperate nga seasonal nga klima. Upod hin mga 82 ka ribo o milyo nga mga molupyo, an Alemanya amo an gidamo-i hin tawo nga api nga estado han Unyon Europeo. Sunod han Estados Unidos, amo ini an ikaduha nga pinaka-popular nga kinakadto-an hin mga inmigrante ha kalibutan. Berlin an pamunuan o kapital ngan gidako-i nga metropolis han Alemanya, samtang an gidako-i nga con-urbasyon hini amo an Ruhr, upod han mga prinsipal nga mga sentro hini han Dortmund ngan Essen. An iba nga mga dagko nga syudad han nasod amo an Hamburg, Munich, Cologne, Frankfurt, Stuttgart, Düsseldorf, Leipzig, Bremen, Dresden, Hannover ngan Nuremberg.

Pipira nga mga tribu Alemanyanon an inmukoy ha norte nga bahin han moderno nga Alemanya tikang pa ha antiquidad klasikal. An usa ka rehiyon nga may ngaran nga Germania an nai-dokumento san-o pa an 100 AD. Han panahon han Migrasyon, an mga tribu Alemanyanon in dinmako pasalatan. Tikang han ika-10 gatos tuig, an mga teritoryo han Alemanya in nahimo nga sentro nga bahin han Baraan nga Imperyo Romano. Han ika-16 siglo, an norte nga rehiyon han Alemanya in nagin sentro han Repormasyon Protestantehanon. Katima nawara an Baraan nga Imperyo Romano, an Konpederasyon Alemanya in naporma han tuig 1815. An mga rebolusyon Alemanya han 1848-49 in nagresulta han Parlamento han Frankfurt nga nagtukod han pipira nga mahinungdanon nga mga katungod pan-demokratiko.

Andorra

An Andorra nga an opisyal nga ngaran Prinsipado han Andorra (Kinatalan: Principat d'Andorra, Kinatsila: Principado de Andorra;Frinanses: Principauté d’Andorre) tinatawag gihapon nga Prinsipado han mga Siong han Andorra (Kinatalan: Principat de les Valls d'Andorra) usa nga guti-ay nga, ginpalibotan hin tuna nga prinsipado ha habagatan o salatan-katundan nga Europa, nahamutangan ha sinirangan nga Pirineos nga kabugkiran ngan ginsasapitan han Fransya ngan Espanya. Ha una isolated, yana iton nasod malinamposon nga nasod tungod han turismo ngan iton status hini komo tax haven. Iton Andorra diri angay iglipat hiton Comune di Andora.

Ginhimo ini ha ilarom hin karta dida han 988, ngan an yana nga Prinsipado nahimo dida han 1278. Kilalado ini nga usa nga prinsipado kay usa ini nga diarka o monarka nga pinamunoan hin duha nga mag-prinsipe - an Katoliko nga Obispo han Urgell ngan an Mangulo han Fransya.

Butnga nga Europa

An Butnga nga Europa amo an rehiyon nga aada ha kabutngaan han Sinirangan nga Europa ngan Katundan nga Europa.

Enero 1

Batakan:EneroKalendaryo2019

An Enero 1 an ika-1 nga adlaw han tuig han Kalendaryo Juliano ug kalendaryo Gregoriano. Ha alternatibo nga pagngaran ha Winaray, Paniniyahan 1. Iton pulong nga tuig han kalendaryo o calendar year amo an kabutang han mga bulan, tikang Enero tubtob Disyembre. An syahan nga adlaw han medieval nga Juliano nga tuig ha kasagaran dida hin adlaw nga diri Enero 1. Ini nga adlaw ginpili nga syahan nga adlaw han tuig Juliano han tanan nga Katundan nga Europa nga mga kanasuran labot la han Inglaterra dida han mga 1450 ug 1600. An kalendaryo Gregoriano nga ginpagawas dida han 1582 waray magmando nga an Enero 1 amo an New Year's Day o an syahan nga adlaw han ihap hini nga tuig. Bisan man kon an Inglaterra nagtikang han ihap han iya tuig dida han Marso 20 (Lady Day o Adlaw han Annunciacion), dida han butnga han ika-13 nga siglo ug 1752, an Enero 1 gintawag nga New Year's Day, ngan kaupod han Pasko ngan ha panalagsaon, Twelfth Night (Ika-Napulo kag Duha nga Gab-i), usa nga holiday nga mahinhatag hin mga hatag o regalo. Mayda pa 364 nga adlaw (365 kon leap year) nga nahabilin hit tuig.

Europeonon nga Katiringban han Uring ngan Asero

An Europeonon nga Katiringban han Uring ngan Asero (Iningles: European Coal and Steel Community (ECSC)) in unom-nga-nasod nga katig-uban pankanasoran nga nagserbi han pag-urusa han Katundan nga Europa ha panahon han Matugnaw nga Gera nga naghimo hin pundasyon han kayanaan nga pagdukwag han Unyon Europea.

Fransya

An Fransya (ha Ininggles ngan Frinanses: France (Franses nga IPA: [fʁɑ̃s]); ginsusurat liwat ha Winaray nga Pransya, Pransyá, Pransiya, o Fransiya o kundi man han Kinatsila nga bersyon han ngaran nga Francia), nga kilalado ha opisyal nga Repúblika Fransesa (Frinanses: République française [ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]), usa nga nasod nga an teritoryo hini nahihimo han metropolitano nga Fransya ha katundan nga Europa, pati gihapon hin pipira nga mga rehiyon ngan teritoryo nga tabok-han-dagat. An metropolitano nga teritoryo hini nahamutang ha Katundan nga Europa ngan lakip gihapon han nasod in mga dirudilain nga mga puro o isla ha langyaw ngan mga teritoryo ha iba nga mga kontinente. It Metropolitano nga Fransya tikang hiton Dagat Mediterraneo tubtob han English Channel ngan han Dagat Amihanan, ngan tikang han Salog Rhin tubtob han Dagat Atlantiko. It mga Franses nga mga tawo masurong nga natawag hit Metropolitano nga Fransya nga L'Hexagone (An "Hexagon") tungod han heometriko nga kahimo han teritoryo hini.

Galia

An Galia (Latin: Gallia) usa ka ngaran han Romano nga kasaysayan ha rehiyon ha katundan nga Europa ha panahon Keltiko han Fransya, Luxembourg, Belhika, katundan han Swissa, pagparte ha amihanan han Italya nga Nederlandes ngan katundan han salog Rhine.

Ginhadi-an han Nederlandes

An Nederlandes ngan an Ginhadi-an han Nederlandes duduha nga magkalain ngan mga entidad ha heyograpiya ngan administrasyon.

Diri ini angay igkalipat han Ginhadi-an han Olandya ha kaagi.An Ginhadi-an han Nederlandes (ha Nederlandes:Koninkrijk der Nederlanden; ha Kinatsila: Reino de los Países Bajos) usa nga katig-uban nga may-ada federal nga mga karakteristika (federasya), nga nahibatikan hin politikal nga pakigsabot, nga nahimo hin tulo nga mga nasod (landen): an Nederlandes ha Katundan nga Europa, ngan han Antillas Neerlandesas ngan Aruba ha Caribe. An yana nga Ginhadi-an han Nederlandes nahimo dida han pagpasamwak han Carta para han Ginhadi-an han Nederlandes dida han Oktubre 28, 1954.

Homo antecessor

An Homo antecessor in uska pagnamatay ha species han tawo nga syahan Katundan nga Europa tikang 1.2 milyon tuig nga 0.8 milyon tuig ginhulagway ni Eudald Carbonell, Juan Luis Arsuaga nga J. M. Bermúdez de Castro hadton 1997.

Meuse

An Meuse o Mosa o Maas amo an usa ka gihahalaba-i ngan importante nga salog ha Europa ha nasod han Fransya, Belhika ngan Nederlandes hi rehiyon han Katundan nga Europa nga mayda 925 km (575 mi).

Reino Unido

An Reino Unido han Gran Bretanya ngan Amihanan nga Irlanda (ha literal nga Winaray: Nahiusa nga Ginhadi-an han Dako nga Bretanya ngan Amihanan nga Irlanda; ha Ininggles: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland; Kinatsila: Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda del Norte) nga kilalado ha halipot nga Reino Unido (Nahiusa nga Ginhadi-an) o kun ha Ininggles United Kingdom o UK o Britain usa nga soberano nga estado nga nahamutang ha kanawayon o amihanan-katundan nga mga labnasan han katundan nga Europa. Usa ini nga isla-nga-nasod nga naglalakip han Gran Bretanya, an dumagsaan nga dapit han Irlanda ngan damo nga mga gudti-gudti nga mga puro o isla.

Richard Strauss

Hi Richard Georg Strauss (11 Hunyo 1864 – 8 Septyembre 1949) usá nga nangunguna nga Aleman nga kompositor han urhe nga Romantico ngan syahan nga moderno nga mga panahon. Kilalado hiyá tungod han iya mga opera, sugad han Der Rosenkavalier, Elektra, Die Frau ohne Schatten ngan Salome; an iya Lieder, labi na an iya Vier letzte Lieder; an iya mga siday ha tunog, upod an Don Juan, Tod und Verklärung, Till Eulenspiegels lustige Streiche, Also sprach Zarathustra, Ein Heldenleben, Symphonia Domestica, ngan Eine Alpensinfonie; ngan iba nga mga instrumental nga mga sinurat sugad han Metamorphosen ngan an iya Oboe nga Concerto. Hi Strauss usá gihapon nga prominente nga konduktor ha Katundan nga Europa ngan ha mga Amerika, nga nakatilaw hin quasi-celebrity nga status han kahimo nga mga standard hin orkestra ngan operatiko nga mga repertoire an iya mga ginkumposo.

Hi Strauss, upod kan Gustav Mahler, narepresenta han urhe nga pagbukad han Aleman nga Romantisismo katapos kan Richard Wagner, nga diin an pagpanguna nga mga pagpaaliday ha pag-orkestrar ginkombinar hin avansado nga estilo ha harmoniya.

Roma

An Roma amo in syudad ngan amo an ulohan han Italya ngan ini gihapon an pinakadako ngan may gidamoi nga tawo nga syudad ngan comuna han nasod, nga may-ada labaw han 2.7 ka milyones nga molupyo ha 1,285.3 ka km2 (496.3 sq mi). An kanan syudad metropolitana nga sakop in pinakadako gihapon ha Italya nga may-ada 4.2 milyones nga mga molupyo han Lalawigan han Roma. An syudad in nahamutang ha butnga-katundan nga bahin han Rawis han Italya, ha dapit han Salog Tiber ha sulod han Rehiyon han Lazio.

An kaagi han Roma in naunat ha labaw han duha ngan katunga ka mil ka mga tuig. Ini an naging ulohan han kagamhanan han Ginhadian han Roman, an Republika han Roma ngan an Imperyo han Roma, kun diin ini an nangunguna nga kusog ha Katundan nga Europa ngan an katunaan nga nagpapalibot ha Dagat Mediteranyo han labaw ha pito ka gatos nga mga katuigan tikang ha ika-1 gatostuig BC tubtob ha ika-7 gatostuig AD. Tikang han ika-1 gatostuig AD, an Roma an naging lingkuran han Papahan ngan, katima han pagkahuman han pamuno han Imperyo Bizantino, ha ika-8 gatostuig ini in naging ulohan han mga Estado han Papa, nga natima tubtob 1870. Han 1871 Roma an naging ulohan han Ginhadian han Italya, ngan han 1946 an Republika han Italya.

Kahuman han Butnga nga panahon, an Roma in pinamunoan han mga papa sugad kanda Alejandro VI ngan Leon X, nga ginhimo an syudad ha usa ha mga dagko nga sentro han Renasimyento ha Italya, kalakip an Florensya. An yana nga bersyon han Basilica ni San Pedro in gintukod ngan an Sistine Chapel in ginpintar ni Michelangelo. An mga bantog nga mga man-aarte ngan mga arkitekto, sugad kanda Bramante, Bernini ngan Raffaello in nangukoy hin pipira nga mga panahon ha Roma, nga nakabulig ha Renasimyento ngan arkitektura Barroco.

Han 2007, an Roma an ika-11-nga-ginkakadtoan nga syudad ha kalibutan, ika-3 ha Unyon Europeo, ngan pinakaginkakadtoan nga syudad ha Italya.

Swiza

An Swiza o Swisa (Inaleman: die Schweiz, Frinanses: Suisse, Initalyano: Svizzera, Rinumansh: [Svizra] ; Kinatsila: Suiza; Iningles: Switzerland), nga an opisyal nga pagtawag Konfederasyon Swiza (Linatin: Confoederatio Helvetica, amo an pagpahalipot CH; Inaleman: Schweizerische Eidgenossenschaft; Frinanses: Confédération Suisse; Initalyano: Confederazione Svizzera; Rinumansh: [Confederaziun Svizra] ; Kinatsila: Confederación Suiza; Ininglis: Swiss Confederation), usa nga federal nga republika nga nahimo tikang hin 26 ka kanton, ngan an Bern amo an lingkoranan han mga kagamhanan federal. Nahamutang an nasod ha Katundan nga Europa, nga diin ginsasapitan ini han Alemanya ha amihanan, han Fransya ha katundan, han Italya ha salatan, ngan han Austrya ngan Liechtenstein ha sidlangan.

Ha iba nga mga yinaknan

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.