Katundan

An Katundan[1] (alternatibo nga kasurat: Katúndan[2] o Katúnod[3]) o Natondan[4] (Iningles: West; Kinatsila: oeste) usa nga direksyon han heyograpiya. Kaatubang ini han Sinirangan ngan nahamutang ha rekto nga anggulo tikang ha Salatan ngan Amihan. "Wisti" (Iningles:West) ini amu in usa nga uryintasyun hit usa nga butang nga adi ha iya wala. Dinhi natunud an adlaw ngan it bulan.

Kumpas

Compass Rose English West

Mga kasarigan

  1. Makabenta, Eduardo A. Sr. Pagpurulungan nga Binisaya (Waray) ha Leyte ug Samar (Binisaya-English English-Binisaya Dictionary) (ika-2 nga edisyon). Adbox Book Distributors and Eduardo A. Makabenta Sr. Foundation. Quezon City Tuig 2004. ISBN 971-92875-1-9 (clothbound) ISBN 971-92875-0-0. Syahan nga pagmantala Quezon City:Emandzsons 1979. Ikaduha nga edisyon gin-editar ni Eduardo T. Makabenta Jr. pakli 35
  2. Tramp, George Dewey Jr. Waray-English Dictionary Dunwoody Press Kensington, Maryland USA 1995 pakli 101
  3. Tramp pakli 101
  4. Abuyen, Tomas A. Diksyunaryo Waray-Waray [Visaya] English-Tagalog. Kalayaan Press Mktg. Ent., Inc. Quezon City. Tuig 2000. ISBN 971-08-6050-X. Pakli Ihap 245.
Aklan

An Aklan usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Kalibo ngan an probinsya nahamutangan ha kanawayon o amihanan-katundan nga dapit han isla han Panay, nasapit hiton probinsya han Antique ha katundan ngan Capiz ha timugan o habagatan-sinirangan. An Aklan naatubang hiton Dagat Sibuyan ngan han probinsya han Romblon ha amihanan.

Andalucía

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

An Andalucía (puyde liwat igsurat ha Winaray nga Andalusiya; ha Iningles: Andalusia) usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahimot tikang han mga lalawigan han Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga ngan Sevilla, nga diin nahamutang an kapital nga dida an lingkoranan han Junta de Andalucía. Didto ha syudad han Granada an lingkoranan han Tribunal Superior de Justicia de la comunidad.

Amo ini an komunidad autonoma nga gidako-i hin populasyon ha Espanya (8,202,220 nga molupyo han 2008) ngan an ikaduha nga gihaluagi, nga nahiusa han iya kaagi ngan kultura nga naghatag hin dako nga impluwensya han kahimo hini nga bahin han Espanya. Nahamutang ini ha habagatan o salatan-katundan han Europa, nga ginsasapitan ha katundan han Republika han Portugal, han Kalawdan Atlantico, han Dagat Mediterraneo ngan han gawas nga teritoryo Britaniko han Gibraltar ha salatan, han Extremadura ha amihanan ngan han Castilla-La Mancha ngan han Región de Murcia ha sidlangan.

Antique

An Antique usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini San Jose ngan an probinsya nahamutangan ha katundan nga dapit han isla han Panay, sapit hiton Aklan, Capiz, ngan Iloilo ha sinirangan. An Antique naatubang hit Dagat Sulu ha katundan.

An Antique ginsisiring nga usa han mga daan nga sakup (mga distrito) han Panay ugsa han pag-abot han mga Katsila nga mga nag-colonizar han isla. An Antique han una gintawag nga Hantik, nga ginngaran tungod han dako nga pula nga mga tubak nga mabibilngan dida han isla nga tinatawag lantik-lantik.

Burkina Faso

An Burkina Faso amo an usa ka nasod ha Katundan nga Africa. An kapital han nasod amo an syudad han Ouagadougou.

Colombia

An Colombia nga ha opisyal nga pagtawag Republika han Colombia (ha Kinatsila: República de Colombia), usa nga nasod ha kanawayan o amihanan-katundan nga Salatan nga Amerika o América del Sur. Ginsasapitan an Colombia ha sidlangan han Venezuela ngan Brasil; han Ecuador ngan Peru ha salatan ; han Dagat Caribe ha amihanan; ha kanawayan han Panama; ngan han Kalawdan Pacifico ha katundan. An Colombia mayda liwat mga pag-ultan ha dagat upod han Jamaica, Haiti, an Republika Dominicana, Honduras, Nicaragua ngan Costa Rica. An amo an ika-26 nga gidako-i nga nasod ha kalibutan ngan an ika-upat nga gidako-i ha Salatan nga Amerika (sunod han Brasil, Argentina, ngan Peru). Amo ini an ika-29 nga gidako-i hin populasyon nga nasod ha kalibutan ngan an ikaduha nga gidako-i ha Salatan nga Amerika, sunod han Brasil. An Colombia amo an mayda han ikatulo nga gidako-i nga populasyon nga nayakan hin Inespanyol o Kinatsila ha kalibutan sunod han Mehiko ngan Espanya.

Fransya

An Fransya (ha Ininggles ngan Frinanses: France (Franses nga IPA: [fʁɑ̃s]); ginsusurat liwat ha Winaray nga Pransya, Pransyá, Pransiya, o Fransiya o kundi man han Kinatsila nga bersyon han ngaran nga Francia), nga kilalado ha opisyal nga Repúblika Fransesa (Frinanses: République française [ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]), usa nga nasod nga an teritoryo hini nahihimo han metropolitano nga Fransya ha katundan nga Europa, pati gihapon hin pipira nga mga rehiyon ngan teritoryo nga tabok-han-dagat. An metropolitano nga teritoryo hini nahamutang ha Katundan nga Europa ngan lakip gihapon han nasod in mga dirudilain nga mga puro o isla ha langyaw ngan mga teritoryo ha iba nga mga kontinente. It Metropolitano nga Fransya tikang hiton Dagat Mediterraneo tubtob han English Channel ngan han Dagat Amihanan, ngan tikang han Salog Rhin tubtob han Dagat Atlantiko. It mga Franses nga mga tawo masurong nga natawag hit Metropolitano nga Fransya nga L'Hexagone (An "Hexagon") tungod han heometriko nga kahimo han teritoryo hini.

Gachalá

An Gachalá amo in usá ka bungto ngan munisipalidad ha Colombia didto han lalawigan han Guavio, nga kabahin han departamento han Cundinamarca. An urban nga sentro han Gachalá nahamutang hin kaharayô nga 148 kilometr0s (92 mi) tikang han pamunuan o kapital nga Bogotá ha kahitas-an nga 1,712 metr0s (5,617 ft) didto han Sinirangan nga mga Kabugkiran han Colombiano nga Andes. Ginsasapitán han munisipyo an katundan nga bahin han tungâ nga munisipyo han Ubalá ngan han departamento han Boyacá ha amihan, an sinirangan nga dapit han Ubalá ngan Medina ha sinirangan, an Fómeque, Junín ngan Gama ha katundan ngan an Fómeque, Medina ngan an departamento han Meta ha salatan.

Galicia

An Galicia (nga agsob liwat ginsusurat ha Galego nga Galiza) usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga nahamutang ha kanawayan o amihanan-katundan han Península Ibérica ngan nahimo ini han mga lalawigan o probinsya han La Coruña, Lugo, Ourense ngan Pontevedra. Ha heyograpiya, ginsasapitan ini ha amihanan han Dagat Cantábrico, han nasod han Portugal ha salatan, han Kalawdan Atlantico ha katundan ngan han Principado de Asturias ngan Castilla y León (mga lalawigan han Zamora ngan León) ha sidlangan.

Nahalakip ha Galicia an kapuropod-an han islas Cíes, an kapuropod-an han Ons, ngan an kapuropod-an han Sálvora, sugad hin iba nga mga isla o puro sugad han Cortegada, Arosa, an kapurupod-an han Sisargas, o an kapuropod-an han Malveiras.

An Galicia mayda 2.78 ka ribo o milyon nga mga molupyo (2008), nga mayda distribusyon hin katawhan nga diin an dako nga bahin nahamutang han katunaan ha butnga han Ferrol ngan Vigo. An Santiago de Compostela amo an kapital han Galicia nga mayda estatuto nga ispisyal, ha sakob han lalawigan han La Coruña.

An himno han Galicia, Os Pinos, ha pagpadayag ni Eduardo Pondal, nareferir han Galicia komo nasod ni Breogán, usa nga Kelta nga bayani. An Estatuto hin Autonomiya, dida han syahan nga artikulo, natawag han Galicia komo usa nga nacionalidad histórica o nasyonalidad ha kaagi..

Ilocos nga Rehiyon

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha WinarayAn Rehiyon 1 han Pilipinas nga tinatawag gihapon nga Ilocos nga Rehiyon nahamutang ha kanawayon o amihanan-katundan nga dapit han Luzon. Ginsasapitan ini han Administratibo nga Rehiyon han Cordillera ngan Siong han Cagayan ha sidlangan, han Butnga nga Luzon ha salatan ngan han Dagat han Tsina Salatan ha katundan.

An rehiyon mayda upat nga mga probinsya, nga amo an: Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ngan Pangasinan. An sentro han rehiyon amo an Syudad han San Fernando, La Union. An demograpiko han rehiyon amo in mga 70% nga Ilocano ngan 28% nga mga Pangasinense.

Bisan kon gindesignar han gobyerno an Rehiyon I nga Ilocos nga Rehiyon, damo nga tawo nagkikita hini nga ngaran nga etnosentriko hin duro. Damo nga mga tawo nakaruyag han ngaran nga Kanawayan nga Luzon nga Rehiyon (o Aminahan-Katundan nga Luzon nga Rehiyon) nga mas naangay kon ha heyograpiya.

Iloilo

An Iloilo usa nga probinsya o lalawigan han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Iloilo nga nahamutangan an lalawigan ha timugan o habagatan-sinirangan nga dapit han isla han Panay, ginsasapitan han probinsya han Antique ha katundan ug han Capiz ha amihanan. Diri la hirayo tikang han timugan nga dapit amo an isla-nga-probinsya han Guimaras ug tabok han Kalawdan han Panay o Golfo han Panay ug Estrecho han Guimaras amo an probinsya han Negros Occidental.

Kabisay-an

An Kabisay-an (o Kabisaya-an; ha ortograpiya han Sanghiran san Binisaya: Kabisay'an o Kabisayaan; Kinatsila: Bisayas; Ininglis: Visayas) ngaran han mga rehiyon nga nahamutangan ha butnga o sentral nga bahin han Pilipinas. Inin nga rehiyon ginngaranan nga Kabisay-an o mga Bisaya kay an mga kultura ngan yinaknan han mga taga-dinhe, sinisiring nga Bisaya. Iton Iningles nga pulong nga Visayas nangangahulogan la nga mga rehiyon ug isla han Kabisay-an samtang an pulong nga Kabisay-an ha Binisaya, nangangahulogan gihapon han mga tawo ug kultura han mga Bisaya. An mga lumad nga yinaknan han Kabisay-an tinatawag nga mga Binisaya.

An mga gidagko-i nga isla o puro ha Kabisay-an amo an:

Bohol

Leyte

Negros

Panay

Samar

Sugbo

Katundan Pomeranya (lalawigan)

An Katundan Pomeranya amo in uska voivodato o lalawigan han Polonya.

Katundan nga Azarbaijan (lalawigan)

An Lalawigan han Katundan nga Azarbaijan amo an usa ka probinsya ha nasod han Iran. An kapital hini amo an Urmia.

Katundan nga Kabisay-an

An Katundan nga Kabisay-an o Kalondan nga Kabisay-an usa han mga rehiyon han Pilipinas, igintawag nga Rehiyon VI. Ini nga rehiyon mayda unom (6) nga mga probinsya o lalawigan, nga amo an, Aklan, Antique, Negros Occidental, Capiz, Guimaras ngan Iloilo. Mayda ini napulo kag pito (17) nga mga syudad ngan amo ini an rehiyon nga gidadamo-i han mga syudad. An yinaknan nga Hiligaynon, ginagamit ha Negros Occidental, Guimaras, Capiz ngan mga kabahin han Iloilo. Kinaray-a an yinaknan ha Antique ngan mga parte han Iloilo. Akeanon o Aklanon an yinaknan ha Aklan. An Syudad han Iloilo amo an sentro han rehiyon.

An Palawan, nga kabahin han una han Rehiyon IV-B, ginbalhin ngadto hini nga rehiyon han Mayo 23, 2005 pinaagi han Executive Order 429. Kundi tungod han negatibo nga reaksyon han mga molupyo ginbalik ini ngadto ha MIMAROPA.

Negros Occidental

An Negros Occidental (kon ha Winaray: Katundan nga Negros o Kalondan nga Negros) usa nga lalawigan o probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha Katundan nga Kabisay-an nga rehiyon. An kapital hini amo an Syudad han Bacolod ngan an lalawigan ada nahamutangan han kanawayon o amihanan-katundan nga katunga han isla han Negros; an lalawigan han Negros Oriental ada hiton timugan o habagatan-sinirangan nga dapit han isla. Ha tabok han Golfo han Panay ngan han Estrecho han Guimaras ha kanawayon o amihanan-katundan amo an isla-nga-probinsya han Guimaras ngan an probinsya han Iloilo ha Isla han Panay.

Occidental Mindoro

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha WinarayAn Occidental Mindoro (ha Winaray: Katundan nga Mindoro o Kalondan nga Mindoro) usa nga probinsya han Pilipinas nga nahamutangan ha MIMARO nga rehiyon ha Luzon. An kapital hini amo an Mamburao ngan ini naglalakip han katundan nga katunga han isla han Mindoro; samtang an lalawigan han Oriental Mindoro nahamutang ha sidlangan nga bahin. An Dagat Tsina Salatan ada ha katundan han lalawigan ngan an Palawan nahamutang ha habagatan o salatan-katundan, tabok han Estrecho han Mindoro. An Batangas nahamutang ha amihanan, bulag tikang han lalawigan han Verde Island Passage o Agi-anan han Isla Verde.

Provincia de León

An León usa nga probinsya, han Castilla y León, ha kanawayon o amihanan-katundan nga Espanya, ha kanawayon o amihanan-katundan nga bahin hankomunidad autonoma han Castilla y León. Ginsasapita ini han mga probinsya han Zamora, Ourense, Lugo, Asturias, Cantabria, Palencia, ngan Valladolid.

Mga usa nga ika-upat nga bahin han populasyon han probinsya nga 496,655 (2002) naukoy dida han kapital, León.

Mayda movimiento nga natuo nga iton León angay mahimo nga iya kalugaringon nga komunidad autonoma.

Nasaro an probinsya han Parque Nacional Picos de Europa (ha may Picos de Europa nga kabugkiran) upod han Cantabria ngan Asturias.

Provincia de Salamanca

An Salamanca usa nga probinsya ha katundan nga Espanya, ha katundan nga bahin han komunidad autonoma han Castilla y León. Ginsasapitan ini han mga probinsya han Zamora, Valladolid, Ávila, ngan Cáceres, ngan han Portugal.

Mga 347,120 ka tawo (2002) naukoy dida hini nga probinsya, ngan 45% hini nangungukoy didto han kapital nga an ngaran gihapon Salamanca. Mayda 362 ka munisipyo an probinsya, ngan labaw hin katunga hini mga barrio nga mayda diri maabot hin 300 ka tawo.

Mayda mga katederal nga Katoliko Romano ha Salamanca ngan ha Ciudad Rodrigo.

Provincia de Zamora

An Zamora usa nga probinsya ha katundan nga Espanya, ha katundan nga bahin han komunidad autonoma han Castilla y León.

Ginsasapitan ini han mga probinsya han Ourense, León, Valladolid, ngan Salamanca, ngan han Portugal.

Han mga 200,678 ka tawo (2002) hini nga probinsya, haros usa nga ika-tulo nga bahin hini na-ukoy didto han kapital hini, nga it ngaran Zamora gihapon.

Swiza

An Swiza o Swisa (Inaleman: die Schweiz, Frinanses: Suisse, Initalyano: Svizzera, Rinumansh: [Svizra] ; Kinatsila: Suiza; Iningles: Switzerland), nga an opisyal nga pagtawag Konfederasyon Swiza (Linatin: Confoederatio Helvetica, amo an pagpahalipot CH; Inaleman: Schweizerische Eidgenossenschaft; Frinanses: Confédération Suisse; Initalyano: Confederazione Svizzera; Rinumansh: [Confederaziun Svizra] ; Kinatsila: Confederación Suiza; Ininglis: Swiss Confederation), usa nga federal nga republika nga nahimo tikang hin 26 ka kanton, ngan an Bern amo an lingkoranan han mga kagamhanan federal. Nahamutang an nasod ha Katundan nga Europa, nga diin ginsasapitan ini han Alemanya ha amihanan, han Fransya ha katundan, han Italya ha salatan, ngan han Austrya ngan Liechtenstein ha sidlangan.

Mga direksyon nga Cardinal ngan Ordinal

Ha iba nga mga yinaknan

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.