Espanya

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray
Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

An Ginhadi-an han Espanya (Kinatsila ngan Gallego: Reino de España; Aragones: Reino d'España; Asturianu: Reinu d´España; Kinatalan: Regne d'Espanya; Vascongado: Espainiako Erresuma; Aranes: Regne d'Espanha) usa nga nasod nga nahamutangan ha salatan-habagatan Europa. Ha katundan (ngan, ha Galicia, salatan), sapit an Portugal. Ha salatan, sapit ini han Hibraltar ngan Marrueko. Ha dumagsaan o amihanan-sinirangan, ha daplin han kabugkiran han Pirineos, sapit iton Fransya ngan an guti-ay nga prinsipado han Andorra. Lakip hini an mga Islas Baleares ha Dagat Mediterraneo, an Islas Canarias ha Kalawdan Atlantico, an mga syudad han Ceuta ngan Melilla ha amihanan nga Africa, ngan in pipira nga mga isla nga waray may na-ukoy ha Mediterraneo nga dapit han Estrecho han Gibraltar nga tinatawag nga Plazas de soberanía, sugad han Islas Chafarinas, an mga "kabato-an" (peñones) han Vélez ngan Alhucemas, ngan an guti-ay nga Isla Perejil (gin-awayan). Ha dumagsaan o amihanan-sinirangan ha daplin han Pirineos, usa nga gamay nga exclave nga bungto nga it ngaran Llívia ha Catalunya ginpapalibotan hin teritoryo han Franses.

Ginhadi-an han Espanya

Reino de España
Bandira han Espanya
Bandira
Eskudo han Espanya
Eskudo
Darahonon: "Plus Ultra"  (Latin)
"Ha Ngadto Pa"
Awit: "Marcha Real"  (Kinatsila)[tigaman 1]
"Hadianon nga Martsa"
Kahamutang han  Espanya  (masirom nga lunghaw) – ha kontinente nga Europeo  (manipis nga lunghaw & masirom nga grey) – ha Unyon Europea  (manipis nga lunghaw)  —  [Legend]
Kahamutang han  Espanya  (masirom nga lunghaw)

– ha kontinente nga Europeo  (manipis nga lunghaw & masirom nga grey)
– ha Unyon Europea  (manipis nga lunghaw)  —  [Legend]

Pamunuan
ngan gidako-i nga syudad
Madrid
Opisyal nga mga pinulungan Espanyol
(Kinatsila)
[tigaman 2]
Ginkilala nga mga rehiyonal nga pinulungan Inaranes, Vinascongado, Kinatalan/Vinalensya ngan Ginalego
Ethniko nga mga grupo
88.0% Espanyol, 12.0% (Romaniahanon, Morrocan, Ecuatoriano iba (2009)[1]
(Mga) Tawag hin tawo Espanyol
Kagamhanan Parlamentaryo nga demokrasya ngan Konstitusyonal nga monarkiya
• Hadi
Felipe VI
Pedro Sánchez Perez-Castejón (PSOE)
Pagkahimo 
ika-15 nga siglo
•   Dinastihanon
1479
•   de facto
1516
•   de jure
1716
•   Konstiusyonal na demokrasya
1978
Langyab
• Bug-os
504,030 km2 (194,610 sq mi) (ika-51)
• Katubigan (%)
1.04
Kamolupyohan
• 2009 estimate
46,661,950[2] (ika-27)
• Densidad
$3 (ika-106)
GDP (PPP) 2008 nga banabana
• Bug-os
$1.395 ka trilyon[3] (ika-12)
• Per capita
$30,588[3] (ika-28)
GDP (nominal) 2008 nga banabana
• Bug-os
$1.602 ka trilyon[3] (ika-9)
• Per capita
$35,116[3] (ika-25)
Gini (2016) 34.5[4]
medium
HDI (2018)  0.891[5]
hataas hin duro · ika-26
Salapi Euro (€)[tigaman 3] (EUR)
Zona hin oras UTC+1 (CEST[tigaman 4])
• Summer (DST)
UTC+2 (CEST)
Format hin pitsa dd.mm.yyyy (Espanyol; CE)
Dapit hin pagmanehar tuo
Kodigo hin pagtawag 34
Internet TLD .es[tigaman 5]

Kitaa Gihapon

Mga tigaman

  1. Amo gihapon an Hadianon nga awit
  2. Ha pira nga mga komunidad autonoma, an Inaranes (Inocsitan), Vinascongado, Kinatalan/Vinalensya, ngan Ginalego mga igkasi-opisyal nga mga pinulongan. An Bable ngan Lineones ginkikilala nga opisyal
  3. Ugsa han 1999 (ha balaod, 2002) : Peseta Espanyola.
  4. Gawas han Islas Canarias, nga aada han WET nga zona hin oras (UTC, UTC+1 ha katsirak).
  5. Ginagamit gihapon an.eu nga dominio, kay ginsasaro ini upod hin iba nga mga estado nga api han Unyon Europeo. An dominio nga .cat ginagamit gihapon ha mga teritoryo nga nayakan-hin-Kinatalan.

Pinanbasaran

  1. "Spain". www.focus-migration.de. 2009-01-01. Ginkuhà 2009-09-22.
  2. "Official Population Figures of Spain. Population on the 1 January 2009". Instituto Nacional de Estadística de España. Ginkuhà 2009-06-03.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 "Spain". International Monetary Fund. Ginkuhà 2009-10-01.
  4. "Gini coefficient of equivalized disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Ginhipos tikang ha orihinal han 4 Marso 2016. Unknown parameter |df= ignored (help); Unknown parameter |access-date= ignored (help)
  5. "2016 Human Development Report". United Nations Development Programme. 2016. Ginhipos tikang ha orihinal han 22 Marso 2017. Ginkuhà 23 Marso 2017. Unknown parameter |df= ignored (help)

Mga sumpay ha gawas

Gobyerno
Mga mapa
Turismo
Mga Komunidad Autonoma han Espanya Bandira Spain
Mga Komunidad Autonoma
Andalucía  · Aragón  · Asturias/Asturies  · Kapuropod-an Balear/Islas Baleares/Illes Balears  · Islas Canarias  · Cantabria  · Castilla-La Mancha  · Castilla y León  · Cataluña/Catalunya  · Extremadura  · Galicia/Galiza  · Madrid  · Murcia  · Navarra  · La Rioja  · Comunidad Valenciana/Comunitat Valenciana  · País Vasco/Euskadi
Mga Syudad nga Autonoma
Ceuta  · Melilla
Mga Plaza de soberanía
Islas Chafarinas  · Isla Perejil  · Peñón de Alhucemas  · Peñón de Vélez de la Gomera
 
Mga Probinsya han Espanya
Bandira han Espanya
Álava/Araba  · Albacete  · Alicante/Alacant  · Almería  · Asturias/Asturies  · Ávila  · Badajoz  · Kapuropod-an Balear/Islas Baleares/Illes Balears  · Barcelona  · Burgos  · Cáceres  · Cádiz  · Cantabria  · Castellón/Castelló  · Ceuta  · Ciudad Real  · Córdoba  · La Coruña/A Coruña  · Cuenca  · Gerona/Girona  · Granada  · Guadalajara  · Guipúzcoa/Gipuzkoa  · Huelva  · Huesca  · Jaén  · León  · Lérida/Lleida  · Lugo  · Madrid  · Málaga  · Melilla  · Murcia  · Navarra/Nafarroa  · Orense/Ourense  · Palencia  · Las Palmas  · Pontevedra  · La Rioja  · Salamanca  · Santa Cruz de Tenerife  · Segovia  · Sevilla  · Soria  · Tarragona  · Teruel  · Toledo  · Valencia/València  · Valladolid  · Vizcaya/Bizkaia  · Zamora  · Zaragoza
Bandira han Unyon Europea Unyon Europea Bandira han Unyon Europeo
Alemanya | Austrya | Belhika | Bulgarya | Dinamarka | Eslovakya | Eslovenya | Espanya | Estonya | Finlandya | Fransya | Gresya | Hungarya | Kroasya | Irlanda | Italya | Letonya | Lituanya | Luxemburg | Malta | Nederlandes/Paises Bajos | Polonya | Portugal | Reino Unido | Rumanya | Suwesya | Republika Tseka | Tsipre
Mga Nasod ha Europa
Albanya | Alemanya | Andorra | *Armenya | *Aserbaiyan | Austrya | Belarus | Belhika | Bosnya ngan Hersegovina | Bulgarya | Dinamarka | Eslovakya | Eslovenya | Espanya | Estonya | Finlandya | Fransya | Gresya | *Georgia/Heorhya | Hungarya | Irlanda | Islandya | Italya | *Kasahistan | Kroasya | Lestenstin | Letonya | Lituanya | Luxemburgo | Malta | Moldavya | Monako | Montenegro | Nederlandes/Paises Bajos | Norte nga Macedonia | Noruega | Polonya | Portugal | Reino Unido | Rumanya | *Rusya | San Marino | Serbya | Suwesya | Suisa | Syudad han Vaticano | Republika Tseka | *Tsipre | *Turkeya | Ukranya
Iba nga mga teritoryo: Akrotiri ngan Dhekelya | Esvalbard | Feroe nga Islas | Guernsey | Hibraltar | Jan Mayen | Jersey | Isla han Man
Mga Nasod ngan teritoryo ha Mediterraneo
Albanya | Arhelya | Bosnya ngan Hersegovina | Ehipto | Eslovenya | Espanya | Fransya | Gresya | Israel | Italya | Kroasya | Libano | Libya | Malta | Morocco | Monako | Montenegro | Palestina | Sirya | Tsipre | Tunisya | Turkeya
Andalucía

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

An Andalucía (puyde liwat igsurat ha Winaray nga Andalusiya; ha Iningles: Andalusia) usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahimot tikang han mga lalawigan han Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga ngan Sevilla, nga diin nahamutang an kapital nga dida an lingkoranan han Junta de Andalucía. Didto ha syudad han Granada an lingkoranan han Tribunal Superior de Justicia de la comunidad.

Amo ini an komunidad autonoma nga gidako-i hin populasyon ha Espanya (8,202,220 nga molupyo han 2008) ngan an ikaduha nga gihaluagi, nga nahiusa han iya kaagi ngan kultura nga naghatag hin dako nga impluwensya han kahimo hini nga bahin han Espanya. Nahamutang ini ha habagatan o salatan-katundan han Europa, nga ginsasapitan ha katundan han Republika han Portugal, han Kalawdan Atlantico, han Dagat Mediterraneo ngan han gawas nga teritoryo Britaniko han Gibraltar ha salatan, han Extremadura ha amihanan ngan han Castilla-La Mancha ngan han Región de Murcia ha sidlangan.

Anna, Espanya

An Anna amo an usa ka bungto ha Probinsya han Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.

Aragón

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

An Aragón usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga tikang han ginhadi-an ha kaagi nga amo gihapon an ngaran ngan han butnga nga tramo han siong han Ebro. Ini nahamutang ha amihanan ngan ginsasapitan ini han Fransya ngan han mga komunidad autonoma han Castilla-La Mancha, Castilla y León, Cataluña, La Rioja, Navarra ngan Comunidad Valenciana. Ginkilala ini dida han Estatuto han autonomiya hini nga usa nga nasyonalidad ha kaagi.

An Ginhadi-an han Aragón upod han Kondado han Barcelona (Cataluña), an Ginhadi-an han Valencia ngan an Ginhadi-an han Mallorca amo an api han Korona han Aragón ha kaagi. Tikang han 1978 usa ini nga komunidad autonoma nga espanyola, nga nahimo tikang han mga probinsya han Huesca, Teruel ngan Zaragoza, ngan mayda 32 nga mga comarca nga usa nga delimitasyon hin comarca. An kapital hini amo an syudad han Zaragoza. An 23 han Abril ginsasaorog an fiesta ni San Jorge, adlaw han Aragón.

Tikang han 2 han Agosto han 1999, hi Marcelino Iglesias Ricou (PSOE) amo an presidente autonomiko han Aragón upod hin koalisyon han PAR (Partido Aragonés).

Cardona, Espanya

An Cardona in uska munisipyo ha Provincia de Barcelona, Cataluña, Espanya.

Castilla-La Mancha

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha WinarayAn Castilla-La Mancha usa nga komunidad autonoma han Espanya. Nahimo ini tikang han mga lalawigan o probinsya han Albacete, Ciudad Real, Cuenca, Guadalajara ngan Toledo. Ginsasapitan ini han Castilla y León, Comunidad de Madrid, Aragón, Comunidad Valenciana, Región de Murcia, Andalucía ngan Extremadura.

Amo ini an heredera o nagsunod han rehiyon ha kaagi han Castilla la Nueva, gawas la han probinsya han Madrid, nga nagpili nga maghimo hin kalugaringon nga komunidad autonoma nga uusa la hin probinsya nga bulag tikang han Castilla-La Mancha nga waray referendum sugad han kaso ha iba nga mga komunidad. Ha pagsunod han teritoryal nga pagbahinbahin han Espanya katapos han pagpromulgar han Konstitusyon han 1978, naglakip ini han bug-os han La Mancha, ha paglakip han lalawigan han Albacete (nga kabahin han una han Murcia).

Castilla y León

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha WinarayAn Castilla y León o Castilla ngan León usa nag komunidad autonoma han Espanya. Nahimo ini han 1983 ngan an teritoryo hini nahamutang ha amihanan nga dapit han meselta han península Ibérica ngan ini nahanunungod ha kadam-an han dapit han Espanya ha natutubigan nga patag han Duero. Nahimo ini tikang han mga lalawigan han Ávila, Burgos, León, Palencia, Salamanca, Segovia, Soria, Valladolid ngan Zamora.Amo ini an komunidad autonoma nga gidako-i hin kahaluag ha Espanya ngan ikatulo nga rehiyon nga gihaluagi ha Unyon Europea. Tal ngan sugad han gindeklara han Estatuto de Autonomía de Castilla y León dida han preambulo (2007):

Waray mag-estableser hin explisito hin kapital an estatuto han autonomiya. Ha syahan, an Cortes didto anay na-instalar hin probisyonal ha Burgos; ginhimangraw gihapon an posibilidad nga igbutang an kapitalidad ha Tordesillas, bisan man kon an kataposan nga desisyon nagbutang han Cortes ha probisyonal nga menera didto han castillo han Fuensaldaña. Ha kataposan, pinaagi han Balaod Orgánica nga gin-aprobahan han 1987, nagpili hin pag-estableser nga an Junta de Castilla y León —an gobyerno han Komunidad— ngan an Cortes —an organo lehislatibo— magkaada han ira mga lingkoranan nga definitiba didto han syudad han Valladolid. Parehas han iba nga mga komunidad autonoma Espanyola, sugad han País Vasco, ginkonsidera nga kapital an syudad nga diin gin-estableser an mga institusyon basika han komunidad.

Catalunya

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

An Catalunya (an ngaran ha Kinatalan) o Cataluña (an ngaran ha Kinatsila) nga ha Aranes Catalonha; Ininglis: Catalonia; nga puyde liwat igsurat ha Winaray nga Katalunya, usa nga komunidad autonoma han Espanya nga nahamutang ha dumagsaan nga dapit han Península Ibérica ngan nahimo ini han mga lalawigan o probinsya han Barcelona, Girona, Lleida ngan Tarragona. Na-okupa ini hin teritoryo nga mga 32,000 km² nga ginsasapitan ini ha amihanan han Francia (Mediodía-Pirineos ngan Languedoc-Rosellón) ngan Andorra, hn Dagat Mediterraneo ha sidlangan nga diin mayda ini labnasan hin mga 580 ka kilometro. Ginsasapitan ini ha salatan han Comunidad Valenciana (Castellón), ngan ha katundan, ginsasapitan ini han Aragón (Zaragoza, Teruel ngan Huesca). Nahamutang an Catalunya hin estratehika nga kamutangan nga naghahatag hin kaupayan nga pagkadugtong han mga teritoryo han natutubigan nga patag han Mediterraneo ngan han kontinental nga Europa. An kapital han Catalunya amo an syudad han Barcelona.

Ha Catalan nga teritoryo mayda naukoy ha yana nga mga 7,364,078 ka persona hin mga 946 ka munisipyo nga diin 63 mayda labaw hin 20,000 ka molupyo (nga diin naukoy in mga 70 ka porsyento han Catalanan nga katawhan). Duha nga ikatulo nga bahin han katawhan naukoy ha Rehiyon Metropolitana han Barcelona. Ini usa nga teritoryo nga denso ngan hataas nga na-industriyalisado, namumuno hini nga sektor ha Espanya tikang han siglo XIX ngan an ekonomiya hini amo an pinaka-importante ha mga komunidad autonoma, nga na-henerar hin 18,7% han PIB/GDP han Espanya, ngan amo an ika-upat ha PIB per cápita, sunod han País Vasco, Navarra ngan Comunidad de Madrid.

An Catalunya dida han Butnga nag Panahon usa han mga prinsipal nga teritoryo han Corona de Aragón. Upod han pag-ubos han Corona nag-ubos liwat an Catalunya, nga diin waray ini makabalik tubtob han pag-industrialisar. An kaagi hini ngan an yinaknan hini gintatagad nga birilhon han mga molupyo hini ngan para hin kadam-an amo an basehan han ira identidad kolektiba.

Corella, Espanya

An Corella amo an usa ka bungto ha Navarra, Espanya.

Esparza de Salazar

An Esparza amo an usa ka bungto ha Navarra, Espanya.

Extremadura

An Extremadura (ha Estremenyo ngan ha castúo: Estremaura) amo in usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga nahimo hin duha nga mga probinsya o lalawigan: Cáceres ha amihanan ngan Badajoz ha salatan ngan nahamutang ini dida han kwadrante nga timugan han península Ibérica. An kapital hini amo an Mérida.

An Extremadura ginsasapitan ha amihanan han Castilla y León (mga lalawigan han Salamanca ngan Ávila). Ginsasapitan ini ha salatan han Andalucía (mga lalawigan han Huelva, Sevilla ngan Córdoba); han Castilla-La Mancha (mga lalawigan han Toledo ngan Ciudad Real) ha sidlangan. Ha katundan han Extremadura amo an nasod han Portugal.

An Adlaw han Extremadura ginsasaurog dida han 8 han Septyembre.

Galicia

An Galicia (nga agsob liwat ginsusurat ha Galego nga Galiza) usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga nahamutang ha kanawayan o amihanan-katundan han Península Ibérica ngan nahimo ini han mga lalawigan o probinsya han La Coruña, Lugo, Ourense ngan Pontevedra. Ha heyograpiya, ginsasapitan ini ha amihanan han Dagat Cantábrico, han nasod han Portugal ha salatan, han Kalawdan Atlantico ha katundan ngan han Principado de Asturias ngan Castilla y León (mga lalawigan han Zamora ngan León) ha sidlangan.

Nahalakip ha Galicia an kapuropod-an han islas Cíes, an kapuropod-an han Ons, ngan an kapuropod-an han Sálvora, sugad hin iba nga mga isla o puro sugad han Cortegada, Arosa, an kapurupod-an han Sisargas, o an kapuropod-an han Malveiras.

An Galicia mayda 2.78 ka ribo o milyon nga mga molupyo (2008), nga mayda distribusyon hin katawhan nga diin an dako nga bahin nahamutang han katunaan ha butnga han Ferrol ngan Vigo. An Santiago de Compostela amo an kapital han Galicia nga mayda estatuto nga ispisyal, ha sakob han lalawigan han La Coruña.

An himno han Galicia, Os Pinos, ha pagpadayag ni Eduardo Pondal, nareferir han Galicia komo nasod ni Breogán, usa nga Kelta nga bayani. An Estatuto hin Autonomiya, dida han syahan nga artikulo, natawag han Galicia komo usa nga nacionalidad histórica o nasyonalidad ha kaagi..

Guadalajara, Espanya

An syudad han Guadalajara amo an ulohan han Provincia de Guadalajara, Castilla-La Mancha ha nasod han Espanya.

La Rioja (Espanya)

An La Rioja (ha literal nga Winaray: An Rioja) usa nga komunidad autonoma han Espanya, nga nahamutang dida han amihanan nga dapit han Península Ibérica. Kabahin ini han siong han Ebro dida han zona septentrional o amihanan nga zona ngan han Sistema Ibérico dida ha salatan. An komunidad uusa la an lalawigan o probinsya, an probinsya han La Rioja ngan mayda ini 174 ka munisipyo. An kapital hini Logroño ngan an katawhan hini ginbanabana nga mga 317,501 ka molupyo (INE 2008).

Ginsasapita ini han País Vasco ha amihanan (lalawigan han Álava), han Navarra ha dumagsaan, han Aragón ha timugan (mga lalawigan han Zaragoza) ngan han Castilla y León ha habagatan (mga lalawigan han Burgos ngan Soria).

Ini an kahadto nga katunaan han mga tribu nga dida ugsa han panahon han mga Romano sugad han mga Berones, mga Pelendones ngan an mga Vascones, ngan katapos han reconquista tikang han mga musulman o muslim, an teritoryo han yana nga komunidad nagin lakip han Ginhadi-an han Nájera-Pamplona ngan han Navarra, nga nagin sakop ha urhe nga panahon han Ginhadi-an han Castilla. Nahamutang an La Rioja hin pagtunga nga padumara han Burgos ngan Soria tubtob han 1833 han paghimo-a han lalawigan han Logroño, nga gin-iba an ngaran ngadto han lalawigan han La Rioja han 1980 ha ilarom han konstitusyon komo usa nga komunidad autonoma nga uusa la an lalawigan katapos han pag-aprobar han Estatuto de San Millán han 1982.

Lana, Navarre

An Lana amo an usa ka bungto ha Navarra, Espanya.

Oliva, Espanya

An Oliva amo an usa ka bungto ha Probinsya han Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.

Olza, Espanya

An Olza amo an usa ka bungto ha Navarra, Espanya.

Riola, Espanya

An Riola amo an usa ka bungto ha Probinsya han Valencia, Comunidad Valenciana, Espanya.

Valencia, Espanya

Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Kinatsila nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray

An Valencia (ha Valenciano, València) amo an kapital ngan gidako-i nga syudad han Comunidad Valenciana ngan han lalawigan han probinsya han Valencia. Amo in an ikatulo nga syudad ha importansya ngan ha populasyon ha Espanya ngan amo ini an ika-napulo-kag-lima ha Unyon Europea: 810,064 ka molupyo ha munisipyo ngan 1,738,690 ka molupyo ha area metropolitana (INE 2008). Kilalado ini komo Cap i Casal ngan an Capital del Turia. Nahamutang ini ha mga pangpang han salog han Turia, ngan gintukod ini ha ngaran nga Valentia Edetanorum han tuig 138 ugsa kan Kristo, han konsul Romano nga hi Décimo Junio Bruto Galaico.

Viana, Espanya

An Viana amo an usa ka bungto ha Navarra, Espanya.

Ha iba nga mga yinaknan

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.