1704

17inme sieke | 18inme sieke | 19inme sieke

i gn a: 100 - 50 - 25 - 10 ans | dins: 10 - 25 - 50 - 100 ans

anêyes 1680 | anêyes 1690 | anêyes 1700 | anêyes 1710 | anêyes 1720

1699 | 1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708 | 1709

Cisse pådje chal c' est po çou k' s' a passé e l' anêye 1704 do calindrî grigoryin.

Evenmints

Ont vnou å monde ciste anêye la

Rilomés Walons et waloneus

Ôtès djins

Ont morou ciste anêye la

1699

16inme sieke | 17inme sieke | 18inme sieke

i gn a: 100 - 50 - 25 - 10 ans |

dins: 10 - 25 - 50 - 100 ans

anêyes 1670 | anêyes 1680 | anêyes 1690 | anêyes 1700 | anêyes 1710

1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 | 1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704

Cisse pådje chal c' est po çou k' s' a passé e l' anêye 1699 do calindrî grigoryin.

1700

17inme sieke | 18inme sieke | 19inme sieke

la: 100 - 50 - 25 - 10 ans |

dins: 10 - 25 - 50 - 100 ans

anêyes 1680 | anêyes 1690 | anêyes 1700 | anêyes 1710 | anêyes 1720

1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 | 1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705

Cisse pådje chal c' est po çou k' s' a passé e l' anêye 1700 do calindrî grigoryin.

1701

17inme sieke | 18inme sieke | 19inme sieke

i gn a: 100 - 50 - 25 - 10 ans |

dins: 10 - 25 - 50 - 100 ans

anêyes 1680 | anêyes 1690 | anêyes 1700 | anêyes 1710 | anêyes 1720

1696 | 1697 | 1698 | 1699 | 1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706

Cisse pådje chal c' est po çou k' s' a passé e l' anêye 1701 do calindrî grigoryin.

1702

17inme sieke | 18inme sieke | 19inme sieke

i gn a: 100 - 50 - 25 - 10 ans |

dins: 10 - 25 - 50 - 100 ans

anêyes 1680 | anêyes 1690 | anêyes 1700 | anêyes 1710 | anêyes 1720

1697 | 1698 | 1699 | 1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707

Cisse pådje chal c' est po çou k' s' a passé e l' anêye 1701 do calindrî grigoryin.

1703

17inme sieke | 18inme sieke | 19inme sieke

i gn a: 100 - 50 - 25 - 10 ans |

dins: 10 - 25 - 50 - 100 ans

anêyes 1680 | anêyes 1690 | anêyes 1700 | anêyes 1710 | anêyes 1720

1698 | 1699 | 1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708

Cisse pådje chal c' est po çou k' s' a passé e l' anêye 1703 do calindrî grigoryin.

1705

17inme sieke | 18inme sieke | 19inme sieke

i gn a: 100 - 50 - 25 - 10 ans |

dins: 10 - 25 - 50 - 100 ans

anêyes 1680 | anêyes 1690 | anêyes 1700 | anêyes 1710 | anêyes 1720

1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708 | 1709 | 1710

Cisse pådje chal c' est po çou k' s' a passé e l' anêye 1705 do calindrî grigoryin.

1706

17inme sieke | 18inme sieke | 19inme sieke

i gn a: 100 - 50 - 25 - 10 ans |

dins: 10 - 25 - 50 - 100 ans

anêyes 1680 | anêyes 1690 | anêyes 1700 | anêyes 1710 | anêyes 1720

1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708 | 1709 | 1710 | 1711

Cisse pådje chal c' est po çou k' s' a passé e l' anêye 1706 do calindrî grigoryin.

1709

17inme sieke | 18inme sieke | 19inme sieke

i gn a: 100 - 50 - 25 - 10 ans |

dins: 10 - 25 - 50 - 100 ans

anêyes 1680 | anêyes 1690 | anêyes 1700 | anêyes 1710 | anêyes 1720

1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708 | 1709 | 1710 | 1711 | 1712 | 1713 | 1714

Cisse pådje chal c' est po çou k' s' a passé e l' anêye 1709 do calindrî grigoryin.

18inme sieke

16inme sieke | 17inme sieke | 18inme sieke | 19inme sieke | 20inme sieke

anêyes 1700 | anêyes 1710 | anêyes 1720 | anêyes 1730 | anêyes 1740anêyes 1750 | anêyes 1760 | anêyes 1770 | anêyes 1780 | anêyes 1790

30 di fevrî

Fevrî n' est ki 28 ou 29 djoûs long; mins nerén, pa troes côps e l' istwere i gn a-st avou, dins des payis k' i gn a, on moes d' fevrî avou 30 djoûs.

Li Suwede (eyet li Finlande, k' adon endè fjheut pårteye) decida di passer do calindrî djulyin eviè l' calindrî grigoryin a pårti di 1700, tot simplumint e n' nén radjoutant les djoûs di pus des anêyes bizetes po les 40 ans shuvants. Do côp, 1700 n' a nén stî bizete el Suwede, mins nerén, 1704 eyet 1708 ont stî bizetes ambedeus, mågré l' plan. Çoula fjha ki l' calindrî suwedwès a stî on djoû trop lon pa rapoirt å

calindrî djulyin mins co dijh djoûs pa drî l' calindrî grigoryin.

Cisse confuzion a stî coridjedje e 1712 tot radjoutant deus djoûs bizetes, çou ki dna ciste anêye la ene date do 30 di fevrî (corespondant å 29 di fevrî do calindrî djulyin, ey å 11 di måss do calindrî grigoryin).

Ci 30 di fevrî 1712 la a stî adon li 61inme djoû d' l' anêye, avou 306 djoûs dmorant disk' a l' fin d' ene anêye di 367 djoûs.

Li candjmint del Suwede viè l' calindrî grigoryin a stî fwait finålmint e

1753.

E 1929 l' Union Sovietike meta-st en alaedje on calindrî revolucionåre sovietike avou tos les moes di 30 djoûs, eyet les 5 ou 6 djoûs dmorant estant des djoûs d' condjî sins moes.

Do côp, i gn ourit e 1930 ey 1931 on 30 di fevrî, mins e 1932 les moes ont stî rmetous dins leu longeu di dvant.

Ces deus 30 di fevrî 1930 et 1931 la ont stî adon les 60inmes djoûs d' l' anêye, avou 305 djoûs dmorant disk' a l' fin d' l' anêye.

A noter eto kel moes d' fevrî aveut bén 30 djoûs les anêyes bizetes do calindrî djulyin d' oridjinne, ça fwait 12 côps inte les anêyes 710 eyet 746 di Rome (-44 eyet -8 di noste ere).

Mins nerén ci n' esteut nén on 30 di fevrî, la k' on n' loméve nén les djoûs do moes come asteure; on djheut li Pridie Calendas Martias.

On pout vey eto ki, normålmint, i n' åreut dvou aveur ki 9 anêyes bizetes, et nén 12, so ces 36 ans la...

Et c' est po rimerciyî l' impreur Ågusse, ki s' rinda conte di l' aroke, k' on dna si no a on moes (awousse) eyet l' passer di 30 a 31 djoûs; do côp, on rsaetcha on djoû å moes d' fevrî, ki n' fijha pus adon ki 29 djoûs el plaece di 30 les anêyes bizetes, eyet 28 el plaece di 29 les ôtes anêyes.

Vey eto:

28 di fevrî - 29 di fevrî - 1î d' måss - 2 d' måss - les 366 djoûs d' l' anêye

djanvî, fevrî, måss, avri, may, djun, djulete,

awousse, setimbe, octôbe, nôvimbe, decimbe

Anêyes 1700

17inme sieke | 18inme sieke | 19inme sieke

anêyes 1680 | anêyes 1690 | anêyes 1700 | anêyes 1710 | anêyes 1720

1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708 | 1709

Calindrî suwedwès

Li calindrî suwedwès fourit-st eployî el Suwede (ey el Finlande, k' adon fjheut pårteye do rweyåme di Suwede) do 1î d' måss 1700 disk' å 30 di fevrî 1712, ey esteut ewal å calindrî djulyin mins avou on djoû di decalaedje.

E novimbe 1699 i fourit decidé kel Suwede aléve adopter li novea calindrî grigoryin (k' esteut ddja eployî påzès estats pretestants almands) a pårti di 1700.

Mins purade ki d' passer les 10 djoûs di decalaedje avou l' calindrî grigoryin, l' idêye esteut del fé graduwelmint, on djoû par an so les 11 anêyes bizetes (sorlon li calindrî djulyin) inte 1700 eyet 1740, tot n' contant nén les djoûs d' rawete di ces anêyes la.

Li plan fourit shuvou po 1700, bizete d' après l' calindrî djulyin, et on passa adon do 28 di fevrî 1700 å 1î d' måss; do côp, li Suwede esteut decalêye ossu bén des payis eployant l' calindrî grigoryin (di 10 djoûs trop court) ki des payis eployant li calindrî djulyin (di 1 djoû di trop).

Mins on n' shuva nén l' plan po 1704 eyet 1708; çou ki fwait ki nén seulmint li Suwede eployive on calindrî diferint do resse do monde, mins ki l' plan po passer å novea calindrî aveut tourné a cou d' poyon.

Do côp, e djanvî 1711, li rwè Tchåle XII decida d' abandner ci calindrî speciål la, et d' rivni å vî calindrî djulyin.

Po çoula, on radjouta-st on djoû di pus a l' anêye 1712 ki fourit-st insi deus côps bizete, avou on 29 eyet on bizåre 30 di fevrî.

Finålmint, li Suwede passa-st å calindrî grigoryin e 1753, tot passant 11 djoûs, li 17 di fevrî åyant come londmwin li 1î d' måss.

Mins nerén, les rîles grigoryinnes pol cårculaedje del date di Påke ni seront acceptêyes pal Suwede k' e 1844.

Djan-Bietrumé Picård

Djan-Bietrumé Picård, c' est on persounaedje do foclore namurwès k' åreut skepyî e 1704. C' est on couyoneu djamåy parey.

Djibraltar

Djibraltar, c' est ene iye, 6 km² longue et lådje, metowe al Nonne di l' Espagne, tot près des teres, k' a dné s' no å Stroet d' Djibraltar.

Eciclopedeye

Ene eciclopedeye est ene ouve sicrîte ki rashonne li sepiance uminne.

El Djadida

El Djadida, e-n arabe «الجديدة», al-djadîda; arabe marokin «جّديدة», j-jdida, amazir «ⵊⵊⴷⵉⴷⴰ», jjdida (minme prononcaedje: aschoûtez lu), francès «El Jadida», dinltins «El Djedida», espagnol «El-Yadida»), c' est ene veye do Marok, mwaisse leu del province do minme no, et del contrêye des Douccalas.

Ele s' a lomé divinltins Mazagan.

Inketes Bruneau so les patwès d' Årdene (lives)

Les Inketes Bruneau so les patwès d' Årdene, c' est des rcwerances da Tchåle Bruneau so les lingaedjes diléreces del Bijhe do dpårtumint des Årdenes francesses, k' i lome les “patwès d' Årdene” et del Nonne del Walonreye (Payis di Smwès, bote di Djivet, bote do Hinnot, dizo del Gåme).

John Locke

John Locke, c' esteut on filozofe inglès, medcén di s' mestî.

I skepia li 29 d' awousse 1632 et mora li 28 d' octôbe 1704.

Il est rloukî come onk des pus impôrtants des tuzeus del filozofeye des loumires.

John Locke est rindjî å limero 48 del djivêye Michael Hart des 100 djins les pus inflouwinnes di l' Istwere.

Sambe

Sambe (fr: la Sambre), c' est ene aiwe ki prind sourd e France, ki court e payis d' Måbeudje (e France), pu d' Tchålerwè (el Walonreye), et-z egoliner e Mouze a Nameur.

Dins ds ôtes lingaedjes

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.