San Marino

San Marino, có tên đầy đủ là Cộng hòa Đại bình yên San Marino (tiếng Ý: Serenissima Repubblica di San Marino), là một trong những nước nhỏ nhất trên thế giới tại châu Âu, nằm hoàn toàn trong lãnh thổ nước Ý.

Cộng hòa Đại bình yên San Marino

Flag of San Marino Coat of arms of San Marino
Quốc kỳ Huy hiệu
Bản đồ
Vị trí của San Marino
Tiêu ngữ
Libertas
(Tiếng Latinh: "Tự do")
Quốc ca
Inno Nazionale
Hành chính
Chính phủCộng hòa tổng thống nghị viện
Thủ đôSan Marino
43°56′B 12°26′Đ / 43,933°B 12,433°Đ
Thành phố lớn nhấtSerravalle
Địa lý
Diện tích61 km² (hạng 191)
Diện tích nước~0 %
Múi giờCET (UTC+1); mùa hè: CEST (UTC+2)
Lịch sử
Độc lập
3 tháng 9 năm 301Từ Đế quốc La Mã
8 tháng 10 năm 1600Hiến pháp
Ngôn ngữ chính thứcTiếng Ý
Dân số (2016)33.285 người
Mật độ520 người/km²
Kinh tế
GDP (PPP) (2017)Tổng số: 2,09 tỷ USD[1] (hạng 175)
Bình quân đầu người: 60.651 USD[1] (hạng 11)
GDP (danh nghĩa) (2017)Tổng số: 1,55 tỷ USD[1] (hạng 174)
Bình quân đầu người: 44.947 USD[1] (hạng 13)
HDI (2013)0,875 [2] rất cao (hạng 26)
Đơn vị tiền tệEuro¹ (EUR)
Thông tin khác
Tên miền Internet.sm

Lịch sử

Theo truyền thuyết, San Marino được thành lập vào thế kỷ IV bởi một người thợ khắc đá Công giáo tên là Marinus từ vùng Dalmatia đến đây lánh nạn tránh cuộc truy lùng, bách hại đạo dưới triều Hoàng đế Diocletianus. Nền độc lập của San Marino được Giáo hoàng Urbanô VIII thừa nhận năm 1631. Có lẽ đây là một trong những quốc gia cộng hòa độc lập lâu đời nhất trên thế giới.

Năm 1862, San Marino và Ý ký hiệp ước thuế quan và hiệp ước hữu nghị, hiệp ước được ký kết lại theo định kì. San Marino tuyên chiến với Đức trong Thế chiến thứ nhất, nhưng lại cố gắng duy trì tính trung lập trong Thế chiến thứ hai. San Marino gia nhập Liên Hiệp Quốc năm 1992.

San Marino trong thế kỷ XX

Trong Thế chiến thứ nhất, khi Ý tuyên chiến với Đế quốc Áo-Hung ngày 23 tháng 5 năm 1915, San Marino vẫn thái độ trung lập và Ý đã có một cái nhìn thù địch về tính trung lập của San Marino, nghi ngờ rằng San Marino có thể là gián điệp Áo. Ý đã cố gắng để buộc San Marino thành lập một đội quân gọi là Carabinieri và sau đó Ý đã cắt đường dây điện thoại của San Marino khi nước này đã từ chối yêu cầu của Ý. Hai nhóm người gồm 10 tình nguyện viên đã tham gia vào lực lượng quân đội của Ý trong cuộc chiến trên mặt trận Ý, đây là các chiến binh San Marino đầu tiên và lần thứ hai như là một hoạt động quân đoàn y tế một bệnh viện Chữ thập đỏ để cứu chữa cho lính Ý. Sự tồn tại của bệnh viện này sau đó làm cho Đế quốc Áo-Hung đình chỉ quan hệ ngoại giao với San Marino.[3]

Từ năm 1923 đến 1943, San Marino đã được cai trị bởi đảng phát xít Sammarinese (PFS).

Trong Thế chiến thứ hai, San Marino vẫn trung lập, mặc dù nó đã được báo cáo sai là đã tuyên chiến với Vương quốc Anh ngày 17 tháng 9 năm 1940.

Ba ngày sau sự sụp đổ của Benito MussoliniÝ, Mỹ cai trị Ý và San Marino sau sự sụp đổ này và chính phủ mới của San Marino tuyên bố trung lập trong cuộc xung đột. Nhóm phát xít giành lại quyền lực vào ngày 1 tháng 4 năm 1944 nhưng vẫn giữ thái độ trung lập. Mặc dù vậy, vào ngày 26 tháng 6 năm 1944, San Marino đã bị đánh bom bởi quân Hoàng gia Anh, do nhầm lẫn tin rằng San Marino đã bị tàn phá bởi quân Đức và San Marino đã được sử dụng thành nơi để tích lũy đạn dược cho quân Phát xít Đức. Ít nhất 35 người đã thiệt mạng trong hoạt động không kích của không quân Anh. San Marino chấp nhận hàng ngàn người tị nạn dân sự khi các lực lượng Đồng minh đã đi qua vùng Gothic. Trong tháng 9 năm 1944, San Marino đã nhanh chóng bị Đức chiếm đóng, tuy nhiên quân Đức đã bị tấn công bởi lực lượng Đồng Minh ở mặt trận San Marino. Quân Đồng minh rút khỏi San Marino trong thời gian ngắn sau đó.

San Marino đã có một chính phủ cộng sản đầu tiên được bầu dân chủ trên thế giới, từ năm 1945 và năm 1957 và giữa năm 2006 và 2008.

San Marino là quốc gia nhỏ thứ năm thế giới.[4]

San Marino đã trở thành một thành viên của Hội đồng châu Âu vào năm 1988 và của Liên Hợp Quốc vào năm 1992. Nó không phải là một thành viên của Liên minh châu Âu.

Chính trị

San Marino là nước cộng hòa dân chủ đại diện và đa đảng: với hai vị Nhiếp chính là người đứng đầu của nhà nước và chính phủ, Vị nhiếp chính thứ nhất đứng đầu Chính phủ kiêm nhiệm vị trí Bộ trưởng Ngoại giao, lo về các vấn đề chính trị của đất nước. Vị nhiếp chính thứ hai lãnh đạo Nhà nước. Quyền hành pháp thuộc về chính phủ. Quyền lập pháp thuộc cả chính phủHội đồng nhân dân (quốc hội). Tư pháp độc lập với hành phápcơ quan lập pháp.

San Marino ban đầu được dẫn dắt bởi các Arengo, hình thành từ người đứng đầu của mỗi gia đình. Trong thế kỷ XIII, quyền lực đã được trao cho Hội đồng nhân dân. Năm 1243, hai vị nhiếp chính đầu tiên đã được đề cử bởi Hội đồng. Đến năm 2010, phương pháp được đề cử vẫn còn sử dụng.

Cơ quan lập pháp của nền cộng hòa San Marino Hội đồng nhân dân (Consiglio grande e Generale). Hội đồng này là một cơ quan lập pháp đơn viện với 60 thành viên. Có cuộc bầu cử năm năm một lần đại diện tỷ lệ trong tất cả chín huyện hành chính. Các quận, huyện (thị trấn) tương ứng với các giáo xứ cũ của nền cộng hòa.

Công dân từ 18 tuổi trở lên có đủ điều kiện để bỏ phiếu. Bên cạnh pháp luật nói chung, Hội đồng nhân dân còn có quyền phê duyệt ngân sách và bầu các vị nhiếp chính, người đứng đầu Hội đồng nhân dân, Hội đồng 12 người (mà hình thức \ là chi nhánh tư pháp trong cơ quan lập pháp của Hội đồng), các Uỷ ban Tư vấn, và Chính phủ Liên hiệp. Hội đồng cũng có quyền phê chuẩn các điều ước quốc tế với các nước khác. Hội đồng được chia thành năm Uỷ ban Tư vấn khác nhau bao gồm mười lăm thành viên hội đồng để kiểm tra, đề xuất và thảo luận về việc thực hiện pháp luật mới trên các cuộc đề nghị của Hội đồng.

Mỗi 6 tháng, Hội đồng nhân dân lại bầu hai nhiếp chính là người đứng đầu của nhà nướcchính phủ. Nhiếp chính được lựa chọn từ các bên đối lập để có một sự cân bằng quyền lực giữa các đảng phái. Họ phục vụ một nhiệm kỳ sáu tháng. Lễ tuyên thệ nhậm chức của hai vị nhiếp chính diễn ra vào ngày 1 tháng 4 và ngày 1 tháng 10 hàng năm. Sau khi nhậm chức, công dân có ba ngày để khiếu nại về hoạt động của hai vị nhiếp chính.

San Marino là một nước cộng hòa dân chủ đa đảng. Hai đảng chính là Đảng Dân chủ Kitô giáo San Marino (PDC) và Đảng Xã hội Dân chủ PSD (đảng này một sự hợp nhất của Đảng Xã hội San Marino và Đảng Cộng sản San Marino). Chưa có bất kỳ đảng nào giành thắng lợi tuyệt đối để tự thành lập chính phủ, và hầu hết các chính phủ San Marino được điều hành bởi liên minh giữa hai đảng này. Trong cuộc bầu cử năm 2006, PSD đã giành được 20 ghế trong Hội đồng nhân dân và hiện đang điều chỉnh việc liên minh với đảng Dân chủ Kitô giáo San Marino.

Ý là quốc gia chịu trách nhiệm về quốc phòng và cung cấp các viện trợ về nhiều mặt hàng năm cho San Marino.

Quân đội

Quân đội San Marino là một trong những lực lượng quân sự nhỏ nhất trên thế giới. Quân đội nước này có các ngành khác nhau với chức năng đa dạng, bao gồm: thực hiện nhiệm vụ nghi lễ, tuần tra biên giới, bảo vệ các tòa nhà chính phủ và cảnh sát hình sự. Cảnh sát không có trong quân đội của San Marino.

Quân đoàn Crossbow

Mặc dù được xem là trung tâm của quân đội San Marino, nhưng Quân đoàn Crossbow bây giờ chỉ là một lực lượng nghi lễ với khoảng 80 tình nguyện viên. Kể từ 1295, Quân đoàn Crossbow đã cung cấp đội bắn nỏ tại lễ hội. Mặc dù một đơn vị quân sự theo luật định, nhưng ngày nay Quân đoàn Crossbow không có chức năng quân sự.

Lực lượng Rock

Lực lượng Rock là một đơn vị trong quân đội San Marino, lực lượng này có nhiệm vụ tuần tra biên giới và bảo vệ chúng. Trong vai trò của họ như là đội Fortress, họ chịu trách nhiệm về bảo vệ các tòa nhà của chính phủ ở thành phố San Marino. Trong vai trò này họ là lực lượng có thể nhìn thấy hầu hết các khách du lịch, và được biết đến với buổi lễ đầy màu sắc của họ về thay đổi lực lượng Cảnh sát. Theo quy chế năm 1987, Lực lượng Rock được ghi danh là cảnh sát hình sự (ngoài vai trò quân sự của họ) và hỗ trợ cảnh sát điều tra tội phạm. Quân phục thống nhất của Lực lượng Rock là quần màu đỏ đặc biệt và áo màu xanh lá cây.

Lực lượng bảo vệ Hội đồng nhân dân và nhiếp chính

Lực lượng bảo vệ Hội đồng nhân dân thường được gọi là Lực lượng Cảnh sát của Hội đồng hoặc địa phương quân Guard của nhà quý tộc, được hình thành năm 1740, là một đơn vị tình nguyện với nhiệm vụ nghi lễ. Do màu xanh nổi bật, màu trắng, và đồng phục vàng, nó có lẽ là phần nổi tiếng nhất của quân đội San Marino, và xuất hiện vô số lần trên tấm bưu thiếp của San Marino. Các chức năng của lực lượng này là để bảo vệ Nhiếp chính, để bảo vệ Hội đồng và bảo vệ các phiên họp chính thức của Hội đồng.

Lực lượng dân quân tự vệ địa phương

San marino wache
Một người lính thuộc Lực lượng dân quân tự vệ địa phương

Trong thời gian trước đây, tất cả các gia đình San Marino đều phải có hai hay nhiều người thành niên là nam giới được yêu cầu phải ghi danh cho một nửa trong số họ trong Lực lượng dân quân tự vệ địa phương. Đơn vị này vẫn là lực lượng chiến đấu cơ bản của Quân đội San Marino, nhưng phần lớn là nghi lễ. Được trở thành thành viên của lực lượng này là một niềm tự hào dân sự đối với nhiều người San Marino, và tất cả các công dân với ít nhất là sáu năm cư trú ở San Marino mới có thể tham gia lực lượng.

Quân phục thống nhất của Lực lượng dân quân tự vệ địa phương là màu xanh đậm, với một mũ kepi mang chùm lông màu xanh và trắng.

Lực lượng Ensemble

Lực lượng này chính thức là một phần của quân đội San Marino, và là ban nhạc nghi lễ quân sự của San Marino. Nó bao gồm khoảng 50 nhạc sĩ.

Lực lượng hiến binh

Được thành lập năm 1842, Lực lượng hiến binh của San Marino là một cơ quan thực thi pháp luật quân sự. Lực lượng hiến binh có trách nhiệm bảo vệ công dân và tài sản, và bảo đảm quyên thực thi pháp luật và an ninh trật tự của quốc gia.

Địa lý

Italy-CIA WFB Map
Vị trí San Marino trên bán đảo Ý
San Marino-CIA WFB Map
Bản đồ San Marino

Với diện tích 61 km2, San Marino là quốc gia nhỏ nằm ở khu vực Nam Âu, và nằm hoàn toàn trong lãnh thổ của Ý. Phía Bắc, Tây và Đông giáp tỉnh Rimini, phía Nam giáp tỉnh Pesaro và Urbino. San Marino nằm gần biển Adriatic phía đông nước Ý. Hầu hết lãnh thổ quốc gia trải dài trên sườn núi Titano. San Marino có khí hậu Địa Trung Hải mùa đông ẩm và mát, mùa hè nóng và khô.

Hành chính

San Marino
Bản đồ hành chính 9 thành phố của San Marino

San Marino được chia thành 9 thành phố, được biết đến với từ ngữ địa phương là Castelli (có nghĩa là "lâu đài").

Chín thành phố của San Marino là:

Ngoài 9 thành phố San Marino còn được chia nhỏ thành 43 thôn trong các thành phố là: Cà Berlone, Cà Chiavello, Cà Giannino, Cà Melone, Cà Ragni, Cà Rigo, Cailungo, Caladino, Calligaria, Canepa, Capanne, Casole, Castellaro, Cerbaiola, Cinque Vie, Confine, Corianino, Crociale, Dogana, Falciano, Fiorina, Galavotto, Gualdicciolo, La Serra, Lesignano, Molarini, Montalbo, Monte Pulito, Murata, Pianacci, Piandivello, Poggio Casalino, Chiesanuova Poggio, Ponte Mellini, Rovereta, San Giovanni sotto le Penne, Santa Mustiola, Spaccio Giannoni, Teglio, Torraccia, Valdragone, Valgiurata và Ventoso.

Kinh tế

San Marino là nước có nền kinh tế công nghiệp, dịch vụdu lịch phát triển.

Kinh tế chủ yếu dựa vào nguồn tài nguyên truyền thống (nho, đá xây dựng), phát hành tem thư và nhất là du lịch. Ngành du lịch đóng góp hơn 50% tổng sản phẩm quốc nội của San Marino. Năm 1997, có hơn 3,3 triệu du khách đến San Marino. Các ngành dịch vụ và công nghiệp chính gồm có: ngân hàng, dệt may, điện tửđồ gốm.

Nông nghiệp chiếm tỷ trọng nhỏ trong nền kinh tế. Các sản phẩm nông nghiệp chính gồm có ngô, lúa mì, nho, ô liu; ngựa, , lợn, pho mát, da thuộc.

Tính đến năm 2016, GDP của San Marino đạt 1.556 tỷ USD, đứng thứ 171 thế giới và đứng thứ 46 châu Âu.

Dân cư - tôn giáo

Circle frame.svg

Tôn giáo tại San Marino (2011)[5]

  Công giáo Roma (97.2%)
  Tin Lành (1.1%)
  Hệ phái Kitô giáo khác (0.7%)
  Do Thái giáo (0.1%)
  Đức tin khác (0.1%)
  Không tôn giáo (0.7%)
  Không trả lời (0.1%)

Dân số San Marino hiện nay là khoảng 29.615 người. Gồm 2 dân tộc chính là người Sammarin và người Italia. Ngôn ngữ chính thức là tiếng Italia.

San Marino là một nhà nước có đa số dân theo Công giáo Rôma - hơn 97% dân số tuyên xưng đức tin Công giáo Rôma, nhưng nó không phải là tôn giáo của quốc gia. Khoảng một nửa trong số những người xưng là Công giáo thực hành đức tin, không thấy Giám mục ở San Marino. Trong lịch sử, các giáo xứ khác nhau ở San Marino đã được phân chia giữa hai giáo phận Ý, chủ yếu trong giáo phận Montefeltro, và một phần trong giáo phận Rimini. Năm 1977, biên giới giữa Montefeltro và Rimini đã được điều chỉnh để tất cả các giáo xứ ở San Marino tách khỏi giáo phận Montefeltro. Các Giám mục Montefeltro-San Marino nằm ở Pennabilli, Ý.

Tuy nhiên, có một quy định về thuế thu nhập mà đối tượng nộp thuế có quyền yêu cầu phân bổ 0,3% thuế thu nhập của họ với Giáo hội Công giáo Rôma hoặc các tổ chức từ thiện khác. Các nhà thờ khác bao gồm hai giáo phái của Kitô giáo là Giáo hội Waldensian và Nhân Chứng Giê-hô-va.

Sự hiện diện của Do Thái giáo ở San Marino đã có ít nhất là 600 năm qua được đề cập đến đầu tiên bởi người Do Thái ở San Marino cuối thế kỷ XIV, trong các văn bản chính thức có ghi lại các giao dịch kinh doanh của người Do Thái. Có nhiều tài liệu trong suốt thế kỷ XVthế kỷ XVII mô tả các giao dịch của người Do Thái và xác minh sự hiện diện của một cộng đồng Do Thái ở San Marino. Người Do Thái đã được yêu cầu đeo phù hiệu đặc biệt và sống cách biệt với người Công giáo, nhưng cũng được phép có sự bảo vệ chính thức của chính phủ.

Tham khảo

  1. ^ a ă â b San Marino. Imf.org.
  2. ^ Filling Gaps in the Human Development Index, United Nations ESCAP, February 2009
  3. ^ “San Marino e la Prima Guerra Mondiale”. Educazione.sm. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2009.
  4. ^ Planet, Lonely. “San Marino – Lonely Planet”. Lonely Planet. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2016.
  5. ^ Mục “San Marino” trên trang của CIA World Factbook.

Liên kết ngoài

Dữ liệu địa lý liên quan đến San Marino tại OpenStreetMap

.sm

.sm là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của San Marino.

Bảng mã IOC

Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) sử dụng ba ký tự tiêu biểu cho mã quốc gia và chùm ký tự này sẽ đại diện cho các vận động viên trong các kì Đại hội Olympic. Mỗi chùm ký tự đại diện cho Ủy ban Olympic của các quốc gia; nhưng cũng có thể trong các sự kiện quá khứ nó được dùng để đại diện cho liên hiệp các quốc gia hay tập thể cá nhân không đại diện cho bất kì một quốc gia nào.

Bảng mã này có một vài điểm khác biệt so với bảng chuẩn ISO 3166-1 alpha-3. Trong một số tổ chức thể thao khác, chẳng hạn FIFA hay Liên đoàn Thịnh vượng chung Anh, dùng ký hiệu giống với bảng này.

Chính sách thị thực của San Marino

San Marino không phải khành viên Liên minh Châu Âu hay Khu vực Kinh tế Châu Âu. Tuy nhiên, nó có biên giới mở với Ý. Vì chỉ có thể tiếp cận được San Marino qua Ý, nên không thể đến đây mà không đi qua Khối Schengen và vì thế phải có thị thực Schengen. Du khách ở trên 10 ngày tại San Marino phải có cho phép từ chính phủ.

Công nhận các cặp đồng giới ở San Marino

San Marino đã công nhận kết hợp dân sự (tiếng Ý: unione civile) cho cả các cặp đồng giới và khác giới kể từ ngày 5 tháng 12 năm 2018.

Giải đua ô tô Công thức 1 San Marino

Giải đua ô tô Công thức 1 San Marino là một trong nhiều giải thuộc giải đua xe Công thức 1 vô địch thế giới diễn ra hàng năm. Các đội đua sẽ thi đấu trên đường đua Autodromo Enzo e Dino Ferrari ở Imola, một thị trấn nhỏ của Ý. Giải San Marino trở thành một chặng đua giải Công thức 1 từ năm 1981. Tuy nhiên, đường đua Autodromo Enzo e Dino Ferrari đã từng tham gia giải Công thức 1 năm 1980 - giải đua ô tô Công thức 1 Ý. Ngoài ra, ở đây đã diễn ra 2 giải đua xe Công thức 1 (không tranh chức vô địch thế giới) vào các năm 1963 và 1979.

Liên đoàn bóng đá San Marino

Liên đoàn bóng đá San Marino (tiếng Ý: Federazione Sammarinese Giuoco Calcio) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở San Marino. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia San Marino, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá San Marino gia nhập FIFA và UEFA cùng năm 1988.

Quốc kỳ San Marino

Quốc kỳ San Marino (tiếng Ý: Bandiera di San Marino) gồm nửa trên màu trắng và nửa dưới màu lam.

San Leo

San Leo là một đô thị ở tỉnh Pesaro và Urbino trong vùng Marche, nằm cách 100 km về phía tây bắc của Ancona và khoảng 45 km về phía tây của Pesaro.

San Leo giáp các đô thị sau: Acquaviva (San Marino), Chiesanuova (San Marino), Città di San Marino (San Marino), Maiolo, Montecopiolo, Monte Grimano, Novafeltria, Sassofeltrio, Torriana, Verucchio.

San Leo có pháo đài lớn nằm ở độ cao 600 m trên mực nước biển.

San Marino Calcio

San Marino Calcio là một câu lạc bộ bóng đá đến từ San Marino có trụ sở tại Serravalle, đang thi đấu trong hệ thống giải bóng đá Ý, không giống như các câu lạc bộ San Marino khác. Trở thành một thành viên đầy đủ của hệ thống giải đấu Ý có nghĩa là câu lạc bộ sẽ đại diện cho Ý trong các cuộc thi lục địa nếu nó đủ điều kiện.

Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1960 với tên SS Serenissima (Società Sportiva Serenissima). Serenissima sáp nhập với SS Juvenes năm 1973, đổi tên thành AC San Marino (Associazione Calcio San Marino) và năm 1988 Câu lạc bộ hiện đang chơi ở Serie D.

Sassofeltrio

Sassofeltrio là một đô thị ở tỉnh Pesaro và Urbino trong vùng Marche, nằm cách 90 km về phía tây bắc của Ancona và khoảng 30 km về phía tây của Pesaro. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.292 và diện tích là 20.9 km².

Sassofeltrio giáp các đô thị sau: Chiesanuova (San Marino), Faetano (San Marino), Fiorentino (San Marino), Gemmano, Mercatino Conca, Montegiardino (San Marino), Monte Grimano, Montescudo, San Leo, Verucchio.

Serravalle (San Marino)

Serravalle là một castello nước cộng hòa của San Marino. Với dân số 9.394 người và diện tích 10,53 ² km, không chỉ các thành phố đông dân cư nhất ở San Marino, mà còn chứa thành phố lớn nhất (Dogana). Serravalle nằm ở rìa của dãy núi Apennines.

Thành phố San Marino

Thành phố San Marino là thủ đô của cộng hòa San Marino trên bán đảo Italia, nằm cạnh Biển Adriatic. Thành phố này có dân số 4.493 người.

Dù là thủ đô của San Marino nhưng kinh tế và thương mại của đất nước này không tập trung ở thủ đô mà tập trung chủ yếu ở Borgo Maggiore. Thành phố San Marino là thành phố lớn thứ ba tại đất nước này, sau Dogana và Borgo Maggiore. Nó giáp với các thành phố tự trị Acquaviva, Borgo Maggiore, Fiorentino, Chiesanuova và thành phố tự trị của Ý San Leo.

Học viện quốc tế khoa học của đất nước Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino nằm ở trung tâm thành phố này.

Tiếng Ý

Tiếng Ý (italiano) là một ngôn ngữ thuộc nhóm Rôman của hệ Ấn-Âu và được dùng bởi khoảng 70 triệu người, đa số sinh sống tại Ý. Giọng Ý được xem như chuẩn hiện nay là giọng của vùng Toscana (tiếng Anh: Tuscany, tiếng Pháp: Toscane), nhất là giọng của những người sống tại thành phố Firenze (còn được gọi là Florence). Trên bán đảo Ý và các đảo phụ cận, nó được xem như đứng trung gian giữa các tiếng miền nam (thuộc nhánh phía Nam của nhóm Rôman) và các tiếng miền bắc (thuộc nhóm ngôn ngữ Gaul-Rôman, một phân nhóm của nhóm Rôman). Trong nhóm Rôman, nó là tiếng gần tiếng Latinh nhất và, giống như các ngôn ngữ khác trong nhóm, dùng rất nhiều trọng âm (stress) trong lối phát âm.

Trận San Marino

Trận San Marino là một trận đánh diễn ra vào ngày 17–20 tháng 9 năm 1944 trong Chiến dịch nước Ý của chiến tranh thế giới thứ hai, khi quân đội Đức Quốc xã chiếm đóng nước Cộng hoà trung lập San Marino rồi sau đó đã bị quân Đồng Minh tấn công. Nó còn được biết đến với tên gọi trận Monte Pulitoa.

San Marino đã tuyên bố trung lập trước đó trong chiến tranh và nhìn chung vẫn chưa bị ảnh hưởng bởi các sự kiện ở châu Âu cho đến năm 1944, khi quân Đồng Minh đã tiến một khoảng cách khá lớn lên bán đảo Ý. Vị trí phòng thủ quan trọng của Đức là Phòng tuyến Gothic chạy ngang qua bán đảo một khoảng cách ngắn ở phía nam biên giới San Marino, và vào cuối tháng 6, cả nước đã bị Không quân Hoàng gia Anh ném bom làm thiệt mạng 35 người, vì tin tưởng rằng quân đội Đức đã chiếm các vị trí trên lãnh thổ nước này. Trong Chiến dịch Olive được phát động vào cuối tháng 8, một lực lượng của quân Đồng Minh đã tấn công dữ dội ở cuối phía đông của tuyến phòng thủ, nhằm vượt qua Rimini–ngay phía đông của San Marino và mở ra cửa ngõ vùng đồng bằng phía bắc của thành phố. Trong khi San Marino ở phía tây nam Rimini thì kế hoạch dành cho nó đã bị bỏ qua hoàn toàn. Để đối phó với động thái của quân Đồng Minh, người Đức đã gửi một lực lượng nhỏ tiến vào San Marino để bảo vệ tuyến liên lạc của họ và hoạt động như các nhà quan sát pháo binh.

Sau một vài ngày, sự đột phá chính của cuộc tấn công đã phải tạm dừng ở phía nam Rimini do quân Đức kháng cự mãnh liệt và thời tiết khắc nghiệt, thêm vào đó cánh trái của liên quân Anh-Ấn đã bắt đầu bị đẩy lùi về phía tây, lấy tiền tuyến về phía San Marino. Ngày 17 tháng 9 Sư đoàn Ấn Độ số 4 đã tấn công lực lượng của Sư đoàn Bộ binh 278 của Đức đang nắm giữ hai ngọn đồi ngay bên kia biên giới San Marino; sau trận giao tranh ác liệt nhằm giành quyền kiểm soát những ngọn đồi, tình hình dần ổn định vào ngày 19, và quân Đồng Minh bắt đầu đánh thúc vào chính thành phố San Marino. Thành phố bị chiếm vào chiều ngày 20 tháng 9 và Sư đoàn Ấn Độ số 4 đã rời khỏi vùng này vào ngày 21, trao nó lại dưới sự kiểm soát của lực lượng tự vệ địa phương.

Wayne Rooney

Wayne Mark Rooney (sinh ngày 24 tháng 10 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá người Anh hiện đang chơi ở vị trí Tiền vệ tấn công cho câu lạc bộ D.C. United tại Giải bóng đá nhà nghề Mỹ MLS cũng như từng thi đấu cho đội tuyển Anh ở các trận đấu cấp độ quốc tế. Trước đây vị trí thi đấu của anh là trung phong hoặc hộ công tuy nhiên hiện nay anh thường thi đấu ở hàng tiền vệ. Rooney là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho Manchester United trong lịch sử câu lạc bộ (253 bàn) và đội tuyển Anh (53 bàn). Anh đã ghi 208 bàn tại Giải bóng đá Ngoại hạng Anh, chỉ sau Alan Shearer (260 bàn).

Rooney bắt đầu sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp của mình với câu lạc bộ Everton vào năm 2002 và bàn thắng đầu tiên của Rooney vào lưới Arsenal khiến anh trở thành cầu thủ ghi bàn trẻ nhất trong lịch sử Premier League vào thời điểm đó. Anh nhanh chóng trở thành một phần của đội bóng và thi đấu hai mùa giải ở câu lạc bộ vùng Merseyside.

Trước khi bắt đầu mùa giải 2004-05, anh chuyển tới Manchester United với mức phí chuyển nhượng là 25,6 triệu bảng và trở thành một thành viên chủ chốt của đội một United. Kể từ đó, anh đã giành được Cúp ngoại hạng Anh năm lần, một danh hiệu UEFA Champions League mùa giải 2007-08, ba Cúp Liên Đoàn và hai cúp FA cùng câu lạc bộ. Cá nhân anh cũng được trao giải Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Hiệp hội Nhà báo Bóng đá Anh, Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp Anh và Cầu thủ xuất sắc nhất mùa giải của Barclays trong cùng một mùa giải 2009-2010.

Rooney được gọi vào đội tuyển Anh lần đầu tiên vào năm 2003 và tại UEFA Euro 2004, anh có một thời gian ngắn trở thành cầu thủ ghi bàn trẻ nhất qua các kì giải đấu và cũng là cầu thủ thứ hai dưới 20 tuổi được gọi vào đội tuyển. Rooney thường xuyên được chọn để thi đấu cho đội tuyển Anh và đã có mặt tại FIFA World Cup 2006 và 2010. Tuy nhiên cả hai đều là những giải đấu đáng quên đối với anh khi Rooney không ghi được bàn thắng nào và đội tuyển Anh chỉ có thành tích cao nhất là vào đến tứ kết năm 2006.

Anh và người bạn gái từ thuở nhỏ Coleen Rooney đã cưới nhau vào năm 2008 và có con trai đầu lòng là Kai Rooney vào năm 2009.

Điện ảnh San Marino

Điện ảnh San Marino (tiếng Ý: Cinema di San Marino) là tên gọi ngành công nghiệp điện ảnh của San Marino.

Đồng 2 euro kỷ niệm

Đồng 2 € kỷ niệm là những tiền kỷ niệm euro đặc biệt được các quốc gia thành viên của khu vực đồng euro đúc và phát hành từ năm 2004 dùng làm tiền pháp định tại tất cả các quốc gia thành viên khu vực đồng euro. Những đồng xu này thường để kỷ niệm các sự kiện lịch sử hoặc để thu hút sự chú ý vào những sự kiện quan trọng đặc biệt đang diễn ra. Vào năm 2009, đã có 69 mẫu thiết kế (phiên bản) của đồng kỷ niệm 2 € được đúc—sáu phiên bản vào năm 2004, tám phiên bản vào năm 2005, bảy phiên bản vào năm 2006, 20 loại năm 2007 (gồm mười ba phiên bản của đồng thông thường), 10 vào năm 2008, 18 vào năm 2009 (gồm cả 16 phiên bản của đồng thông thường). Người ta đã lên kế hoạch đúc thêm ít nhất 6 mẫu thiết kế nữa vào năm 2009. Những đồng kỷ niệm 2 € đã trở thành vật sưu tập. Không nên nhầm lẫn tiền kỷ niệm 2 € với các tiền kỷ niệm (giá trị in trên mặt lớn hơn 2 €), được quy định chính thức là "tiền sưu tập" và thường được làm từ kim loại quý.

Đội tuyển bóng đá quốc gia San Marino

Đội tuyển bóng đá quốc gia San Marino là đội tuyển cấp quốc gia của San Marino do Liên đoàn bóng đá San Marino quản lý.

Ẩm thực San Marino

Vì San Marino là một vi quốc gia hoàn toàn không giáp biển vì bị bao bọc bởi Ý, ẩm thực San Marino có rất nhiều nét tương đồng với ẩm thực Ý, đặc biệt là các vùng Emilia-Romagna và Marche liền kề.

Các quốc gia có chủ quyền và lãnh thổ phụ thuộc tại Châu Âu
Quốc gia
có chủ quyền

Ngôn ngữ khác

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.