Hoa Kỳ lục địa

Hoa Kỳ Lục địa (tiếng Anh: continental United States) là một thuật từ dùng để chỉ phần đất chính của Hoa Kỳ nằm trên lục địa Bắc Mỹ. Tùy theo cách dùng, nó có thể có nghĩa là:

  • 48 tiểu bang dính liền nhau của Hoa Kỳ cộng Đặc khu Columbia; hay là
  • 48 tiểu bang dính liền nhau cộng Đặc khu Columbia và tiểu bang Alaska.

Định nghĩa đầu tiên có tính truyền thống hơn, ngược thời gian trở về thời trước khi Alaska trở thành tiểu bang, và là định nghĩa được sử dụng phổ biến hơn. Định nghĩa thứ hai, về mặt kỹ thuật thì có vẽ chính xác hơn vì Alaska cũng nằm trên lục địa Bắc Mỹ, phía tây bắc của Canada. Trong cả hai ý nghĩa, Hawaii – một chuỗi các đảo nằm ở tây nam Bắc Mỹ trong Thái Bình Dương - không được tính vào.

National-atlas-blank-state-outlines
Điều này cho thấy sự tiếp giáp Hoa Kỳ và trong các hình nhỏ ở phía dưới bên trái, hai trạng thái không tiếp giáp nhau.

Những thuật từ tương tự

Để tránh nhầm lẫn, người ta thường dùng thuật từ Continental United States hay Hoa Kỳ Lục địa khi có ý bao gồm luôn tiểu bang Alaska, và dùng những thuật từ sau đây khi không tính tiểu bang Alaska và chỉ ám chỉ đến 48 tiểu bang nằm trong Trung Bắc Mỹ:

  • contiguous United States (các tiểu bang Hoa Kỳ cận kề nhau)
  • conterminous United States (các tiểu bang Hoa Kỳ tiếp giáp nhau)
  • lower 48 states (48 tiểu bang vùng hạ)
  • CONUS (là chữ viết tắt dùng trong quân đội của chữ Continental United States)

Thuật từ lower 48 states (48 tiểu bang vùng hạ) là để diễn tả những tiểu bang nằm trong Bắc Mỹ nhưng ở phía dưới so với tiểu bang Alaska. Nếu diễn giải đúng văn tự thì tiểu bang Hawaii nằm xa về phía nam hơn so với nhiều tiểu bang khác, và như vậy thì thuật từ này có nghĩa là tất cả các tiểu bang kể cả Hawaii, trừ Alaska và Minnesota vì chúng là hai tiểu bang cận bắc nhất. Tuy nhiên thuật từ này không dùng theo ý nghĩa đó mà được hiểu là để chỉ toàn bộ những tiểu bang kề cận nhau của Hoa Kỳ mà không tính Alaska và Hawaii. 48 tiểu bang kề cận này có tổng diện tích là 7.825.268 km².

Đặc khu Columbia, tuy không phải là một tiểu bang, vẫn được nhìn nhận rộng rãi là một phần của Hoa Kỳ Lục địa hay các tiểu bang Hoa Kỳ kề cận vì nó chính thức được sáp nhập hợp nhất vào lãnh thổ quốc gia.

Cách gọi tại Alaska và Hawaii

Một số nơi, vì vị trí địa lý của chúng cách xa Hoa Kỳ Lục địa nên những nơi này có cách gọi Hoa Kỳ Lục địa theo cách gọi riêng của mình:

  • Tại Hawaii và những lãnh thổ Mỹ hải ngoại, thuật từ "the Mainland" (Chính địa) hay "U.S. Mainland" (Hoa Kỳ Chính địa) được dùng để chỉ Hoa Kỳ Lục địa (có khi bao gồm hoặc không bao gồm Alaska).
  • Tại Alaska, thuật từ "Lower 48" (Hạ 48) đôi khi được dùng để chỉ 48 tiểu bang Hoa Kỳ kề cận nhau. Đôi khi, thường nghe hơn, những cư dân sống lâu tại Alaska hay gọi 48 tiểu bang lục địa là "Outside" (Bên ngoài), thí dụ như họ nói "Anh trai của tôi đi ra Bên ngoài để mổ tim".[1][2] [3][4].
  • Tại Alaska, một thuật từ khác thường được dùng để chỉ 48 tiểu bang lục địa là thuật từ "Stateside" (phía bên Mỹ) mà các nhân viên quân sự thường dùng và được đông đảo dân số gọi theo. Đối với nhiều binh chủng quân sự thì các căn cứ quân sự tại Alaska được họ xem như là các căn cứ hải ngoại, vì vậy mới có tên gọi như vậy. Thuật từ "Hoa Kỳ Lục địa" hầu như không được dùng khi chỉ để ám chỉ 48 tiểu bang kề sát nhau, có lẽ vì nhiều người Alaska cho rằng gọi như vậy là tự tách biệt họ ra khỏi lục địa Bắc Mỹ.

Liên kết ngoài

Aikido

Aikido (Nhật: 合気道 (Hiệp khí đạo), Hepburn: aikidō, phát âm tiếng Nhật: [aikiꜜdoː]) là một môn võ thuật Nhật Bản hiện đại được phát triển bởi Ueshiba Morihei như một sự tổng hợp các nghiên cứu võ học, triết học và tín ngưỡng tôn giáo của ông. Aikido thường được dịch là "con đường hợp thông (với) năng lượng cuộc sống" hoặc "con đường của tinh thần hài hòa". Mục tiêu của Ueshiba là tạo ra một nghệ thuật mà các môn sinh có thể sử dụng để tự bảo vệ mình trong khi vẫn bảo vệ người tấn công khỏi bị thương. Các kĩ thuật của Aikido bao gồm: irimi (nhập thân), chuyển động xoay hướng (tenkan - chuyển hướng đà tấn công của đối phương), các loại động tác ném và khóa khớp khác nhau.Aikido chủ yếu xuất phát từ môn võ Daitō-ryū Aiki-jūjutsu, nhưng bắt đầu tách ra từ nó vào cuối những năm 1920, một phần do sự liên quan của Ueshiba với tôn giáo Ōmoto-kyō. Những tài liệu của những môn sinh ban đầu của Ueshiba ghi lại tên gọi môn võ là aiki-jūjutsu. Các môn sinh cấp cao của Ueshiba có những cách tiếp cận khác nhau với Aikido, phụ thuộc phần nào vào thời gian họ học tập với ông. Ngày nay, Aikido hiện diện trên khắp thế giới trong một số phong cách, với phạm vi giải thích và nhấn mạnh rộng rãi. Tuy nhiên, tất cả các phong cách này đều chia sẻ nguồn gốc từ các kỹ thuật do Ueshiba xây dựng và hầu hết đều quan tâm đến sự an toàn của người tấn công.

Arizona

Arizona (phát âm như E-ri-giôn-nơ trong tiếng Anh Mỹ hay được biết đến là A-ri-xô-na trong tiếng Việt, tiếng Navajo: Hoozdo Hahoodzo [xòːztò xɑ̀xòːtsò]; tiếng O'odham: Alĭ ṣonak [ˡaɺi ˡʃonak]) là một tiểu bang tại tây nam Hoa Kỳ. Đây cũng là một bang Tây Hoa Kỳ và thuộc vùng núi. Nó là bang lớn thứ sáu về diện tích và đông dân thứ 14. Thủ phủ và thành phố lớn nhất là Phoenix. Arizona là một trong bốn bang Four Corners. Nó tiếp giáp với New Mexico, Utah, Nevada, California, và México, và có một điểm chung với Colorado. Biên giới giữa Arizona và México dài 389 dặm (626 km), với các bang Sonora và Baja California của México.

Arizona là bang thứ 48 và bang cuối cùng tại Hoa Kỳ lục địa tham gia vào Liên bang; chính thức trở thành một tiểu bang ngày 14 tháng 2 năm 1912. Về lịch sử, nó từng là một phần của lãnh thổ Alta California tại Tân Tây Ban Nha, rồi trở thành một phần của México năm 1821. Sau khi bị đánh bại trong cuộc chiến tranh Hoa Kỳ-México, México đã nhượng phần lớn lãnh thổ này cho Hoa Kỳ năm 1848. Phần nam tiểu bang được mua năm 1853 qua thương vụ Gadsden.

Kiểu khí hậu Nam Arizona là hoang mạc, với mùa hè rất nóng và mùa đông dịu. Bắc Arizona có những rừng thông, linh sam Douglas, và vân sam; cao nguyên Colorado; vài dãy núi (như dãy San Francisco); với những hẽm núi lớn, sâu, với mùa hè mát hơn và mùa đông tuyết rơi. Có những khu trượt tuyết tại khu vực Flagstaff, Alpine, và Tucson. Ngoài vườn quốc gia Grand Canyon nổi tiếng, Arizona còn có nhiều rừng quốc gia, vườn quốc gia, và tượng đài quốc gia.

Khoảng một phần tư diện tích tiểu bang là các khu dành riêng cho người bản địa đóng vai trò là nơi cư ngụ của 27 bộ tộc bản địa châu Mỹ được công nhận liên bang, trong đó có xứ Navajo, khu dành riêng lớn nhất Hoa Kỳ.

Astoria, Oregon

Thành phố Astoria là quận lỵ của Quận Clatsop tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ. 6 Nó nằm gần cửa sông Columbia, và được đặt tên theo tên của nhà đầu tư Hoa Kỳ (và là triệu phú) đầu tiên John Jacob Astor. Dân số là 9.813 theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000. Dân số ước tình trong năm 2006 tăng lên là 9.970 người cư ngụ.

Bờ Tây Hoa Kỳ

Bờ Tây Hoa Kỳ, bờ Tây nước Mỹ hay Tây Duyên hải Hoa Kỳ (tiếng Anh: West Coast of the United States hay "West Coast", "Western Seaboard", "Pacific Coastline") là thuật ngữ chỉ các tiểu bang duyên hải cận tây nhất của Hoa Kỳ. Thông thường nhất là chỉ California, Oregon và Washington, và Alaska. Hai tiểu bang Arizona và Nevada, trong khi không phải là các tiểu bang duyên hải, thường được tính vào vì sự tương tự của chúng đối với Duyên hải Thái Bình Dương cũng như nền kinh tế và văn hoá của chúng có liên hệ mật thiết với California (Ví dụ như hai đại học lớn nhất của Arizona là thành viên của "Pacific-10 Conference" (Nhóm thể thao gồm 10 đại học Thái Bình Dương).

Mặc dù không thuộc Hoa Kỳ Lục địa, Hawaii có ranh giới với Thái Bình Dương và có thể được tính vào "Tây Duyên hải". Tính đến năm 2007, dân số tổng cộng của Tây Duyên hải khoảng từ 50–60 triệu, tuỳ thuộc vào tiểu bang nào được tính chung vào ước tính dân số.Tây Duyên hải đôi khi được đơn giản gọi là "the Coast" (duyên hải), một thuật từ củ được cho rằng đã từng xuất hiện ở vùng Đông Bắc Hoa Kỳ. Dựa vào sự nổi bật của vùng này về chính trị có tính tả khuynh hơn một số vùng khác của Hoa Kỳ nên thuật từ "Left Coast" (Duyên hải tả khuynh) đôi khi được dùng để chỉ vùng này.

Các thành phố duyên hải chính nằm trên Tây Duyên hải gồm có Los Angeles, California, San Diego, California, San Francisco, California, Seattle, Washington, Anchorage, Alaska, Honolulu, Hawaii, và Long Beach, California. Các thành phố lớn không nằm trên duyên hải gồm có Phoenix, Arizona; San Jose, California; Las Vegas, Nevada; Portland, Oregon; Sacramento, California; Fresno, California; Tucson, Arizona; và Oakland, California.

Lịch sử Tây Duyên hải Hoa Kỳ gồm có: con người đầu tiên đến vùng này khoảng 10 ngàn năm trước đây và sự hiện diện của người định cư, thám hiểm thuộc các nước Tây Ban Nha, Anh, México, Nga và Mỹ.

Canada

Canada (phiên âm: Ca-na-đa; phát âm tiếng Anh: /ˈkænədə/ nghe , phát âm tiếng Pháp: [kanadɑ] nghe ) là quốc gia có diện tích lớn thứ hai trên thế giới, và nằm ở cực bắc của Bắc Mỹ. Lãnh thổ Canada gồm 10 tỉnh bang và 3 vùng lãnh thổ liên bang, trải dài từ Đại Tây Dương ở phía đông sang Thái Bình Dương ở phía tây, và giáp Bắc Băng Dương ở phía bắc. Canada giáp với Hoa Kỳ lục địa ở phía nam, giáp với tiểu bang Alaska của Hoa Kỳ ở phía tây bắc. Ở phía đông bắc của Canada là đảo Greenland thuộc Vương quốc Đan Mạch. Ở ngoài khơi phía nam đảo Newfoundland của Canada có quần đảo Saint-Pierre và Miquelon thuộc Pháp. Biên giới chung của Canada với Hoa Kỳ về phía nam và phía tây bắc là đường biên giới dài nhất thế giới.

Nhiều dân tộc Thổ dân cư trú tại lãnh thổ nay là Canada trong hàng thiên niên kỷ. Bắt đầu từ cuối thế kỷ XV, người Anh và người Pháp thành lập các thuộc địa trên vùng duyên hải Đại Tây Dương của khu vực. Sau các xung đột khác nhau, Anh Quốc giành được rồi để mất nhiều lãnh thổ tại Bắc Mỹ, và đến cuối thế kỷ XVIII thì còn lại lãnh thổ chủ yếu thuộc Canada ngày nay. Căn cứ theo Đạo luật Bắc Mỹ thuộc Anh vào ngày 1 tháng 7 năm 1867, ba thuộc địa hợp thành thuộc địa liên bang tự trị Canada. Sau đó thuộc địa tự trị dần sáp nhập thêm các tỉnh và lãnh thổ. Năm 1931, theo Quy chế Westminster 1931, Anh Quốc trao cho Canada tình trạng độc lập hoàn toàn trên hầu hết các vấn đề. Các quan hệ cuối cùng giữa hai bên bị đoạn tuyệt vào năm 1982 theo Đạo luật Canada 1982.

Canada là một nền dân chủ đại nghị liên bang và một quốc gia quân chủ lập hiến, Nữ hoàng Elizabeth II là nguyên thủ quốc gia. Canada là một thành viên của Khối thịnh vượng chung Anh. Canada là quốc gia song ngữ chính thức (tiếng Anh và tiếng Pháp) tại cấp liên bang. Do tiếp nhận người nhập cư quy mô lớn từ nhiều quốc gia, Canada là một trong các quốc gia đa dạng sắc tộc và đa nguyên văn hóa nhất trên thế giới, với dân số xấp xỉ 35 triệu người vào tháng 12 năm 2012. Canada có nền kinh tế rất phát triển và đứng vào nhóm hàng đầu thế giới, kinh tế Canada dựa chủ yếu vào nguồn tài nguyên tự nhiên phong phú và hệ thống thương mại phát triển cao. Canada có quan hệ lâu dài và phức tạp với Hoa Kỳ, mối quan hệ này có tác động đáng kể đến kinh tế và văn hóa của quốc gia.

Canada là một quốc gia phát triển và nằm trong số các quốc gia giàu có nhất trên thế giới, với thu nhập bình quân đầu người cao thứ tám toàn cầu, và chỉ số phát triển con người cao thứ 11. Canada được xếp vào hàng cao nhất trong các so sánh quốc tế về giáo dục, độ minh bạch của chính phủ, tự do dân sự, chất lượng sinh hoạt, và tự do kinh tế. Canada tham gia vào nhiều tổ chức quốc tế và liên chính phủ về kinh tế: G8, G20, Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ, Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương. Canada là một thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Cleveland

Cleveland là một thành phố ở tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ, và là quận lỵ của Quận Cuyahoga, quận đông người nhất ở tiểu bang. Thành phố nằm ở vùng đông bắc Ohio, ven biển hồ Erie, cách biên giới Pennsylvania khoảng 100 kilômét (60 dặm) về phía tây. Nó được thành lập vào năm 1796 gần cửa sông Cuyahoga và trở thành trung tâm sản xuất vì nằm ở nơi mà nhiều kênh và đường sắt gặp nhau. Sau khi công nghiệp nặng suy tàn, Cleveland mở rộng vào ngành dịch vụ, bao gồm dịch vụ tài chính, bảo hiểm, và y tế. Cleveland nổi tiếng vì nhạc rock; viện bảo tàng Rock and Roll Hall of Fame ở thành phố này.

Theo Thống kê Dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có tổng dân số là 478.403; nó là thành phố lớn thứ 33 trong nước và lớn thứ hai trong Ohio. Nó là trung tâm của miền Đại Cleveland, khu vực đô thị lớn nhất ở Ohio, bao gồm vài quận và có vài định nghĩa theo Cục Thống kê Dân số. Khu vực thống kê đô thị (Metropolitan Statistical Area, MSA) Cleveland–Elyria–Mentor có 2.250.871 dân cư và là MSA lớn thứ 23 trong nước, theo Thống kê Dân số năm 2000. Cleveland cũng thuộc về Khu vực thống kê tổng hợp (Combined Statistical Area, CSA) Cleveland–Akron–Elyria lớn hơn, CSA lớn thứ 14 trong nước với dân số 2.945.831 theo Thống kê Dân số năm 2000.Trong cuộc điều tra của tạp chí The Economist năm 2005, Cleveland và Pittsburgh được nhận là những thành phố có chất lượng cuộc sống tốt nhất ở nước Mỹ, và Cleveland được nhận là thành phố tốt nhất về hội họp kinh doanh ở Hoa Kỳ lục địa. Tuy nhiên, thành phố vẫn có nhiều vấn đề khó khăn, nhất là nghèo nàn ở một số khu và những khó khăn cấp tiền cho trường công chất lượng cao.Dân Cleveland thường được gọi là Clevelanders trong tiếng Anh. Các tên hiệu của thành phố bao gồm "Thành phố Rừng" (The Forest City), "Thủ phủ Western Reserve" (Metropolis of the Western Reserve), "Thành phố Mỹ mới" (The New American City), "Bờ biển bắc của Mỹ" (America's North Coast), "Thành phố thứ 6" (Sixth City), The Land, và C-Town.

Thành phố được phục vụ bởi sân bay quốc tế Cleveland-Hopkins.

Danh sách xa lộ liên tiểu bang chỉ nằm trong một tiểu bang

Có một số Xa lộ Liên tiểu bang "nội tiểu bang" (tiếng Anh: intrastate Interstate Highway); có nghĩa là các xa lộ liên tiểu bang này nằm hoàn toàn bên trong một tiểu bang. Khái niệm này có vẽ như mâu thuẫn nhưng thuật từ "liên tiểu bang" ở đây chỉ ám chỉ đến cách thức mà toàn bộ nhóm xa lộ được cấp quỹ xây dựng (như một hệ thống các xa lộ liên kết lại với nhau trong phạm vi quốc gia), chớ không phải là lộ trình mà mỗi xa lộ đi qua.

Douglas MacArthur

Thống tướng Douglas MacArthur (26 tháng 1 năm 1880 - 5 tháng 4 năm 1964) là một danh tướng của Hoa Kỳ và là Thống tướng Quân đội Philippines (Field Marshal of the Philippines Army). Ông là Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ trong suốt thập niên 1930 và sau đó đã đóng một vai trò quan trọng trên mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh thế giới thứ hai. MacArthur đã nhận được Huân chương Danh dự. Ông được bổ nhiệm chỉ huy cuộc xâm chiếm Nhật Bản mà đã được hoạch định tiến hành vào tháng 11 năm 1945. Nhưng khi thấy không còn cần thiết nữa, MacArthur chính thức chấp nhận sự đầu hàng của Nhật ngày 2 tháng 9 năm 1945.

MacArthur giám sát cuộc chiếm đóng Nhật Bản từ 1945 đến 1951 và được công nhận vì những đóng góp cho những thay đổi dân chủ sâu rộng của đất nước này. Ông chỉ huy Tổng lực lượng quân sự do Liên hiệp quốc lãnh đạo để bảo vệ Nam Triều Tiên trước sự tấn công của Bắc Triều Tiên từ 1950-1951. MacArthur bị Tổng thống Harry Truman cách chức tư lệnh vào tháng 4 năm 1951 vì không nghe lời thượng cấp, liên quan đến việc ông không tuân theo các chỉ thị của tổng thống.

Ông được biết đến với câu nói quân sự nổi tiếng: "In war, there is no substitute for victory" (Trong chiến tranh, không có gì thay thế được chiến thắng). MacArthur đã chiến đấu trong 3 cuộc chiến lớn (Chiến tranh thế giới thứ nhất, Chiến tranh thế giới thứ hai và Chiến tranh Triều Tiên) và là một trong 5 người được phong quân hàm Thống tướng (General of the Army).

Hiệp ước 1818

Hiệp ước về ngư nghiệp, ranh giới và sự phục hồi chế độ nô lệ giữa Hoa Kỳ và Liên hiệp Vương quốc Anh và Ireland, còn được gọi là Hiệp ước London, Hiệp ước Anh-Mỹ năm 1818, Hiệp ước 1818, hoặc chỉ đơn giản là Điều ước ước 1818 được ký ngày 20 tháng 10 năm 1818 giữa Hoa Kỳ và Anh Quốc, mà, cùng với những điều khác, quy định biên giới Canada – Hoa Kỳ theo hầu hết chiều dài vĩ tuyến 49.

Thỏa ước này giải quyết các vấn đề biên giới tồn đọng giữa hai quốc gia, và cho phép chiếm đóng và định cư chung chung ở xứ Oregon, được biết trong lịch sử Anh và trong lịch sử Canada là Khu vực Columbia của Công ty Bay Hudson, và bao gồm cả các phần phía nam kết nghĩa của nó là Khu vực New Caledonia.

Hiệp ước đánh dấu việc Vương quốc Anh đánh mất vĩnh viễn sau cùng đối với lãnh thổ nay là Hoa Kỳ Lục địa, trong khi đạt được nó ở mũi cực bắc của lãnh thổ Louisiana ở trên phía vĩ tuyến 49 vĩ bắc, được gọi là sông Milk ngày nay là miền nam Alberta. Anh nhượng lại tất cả của nam đất Rupert, từ vĩ tuyến 49 và phía tây dãy núi Rocky, bao gồm tất cả các phía nam sông Red Colony của vĩ độ đó.

Hoa Kỳ

Hoa Kỳ (tiếng Anh: United States - U.S) hay Mỹ (tiếng Anh: America) tên gọi đầy đủ là Hợp chúng quốc Hoa Kỳ hoặc Hợp chúng quốc Mỹ (tiếng Anh: United States of America - USA) là một nước cộng hòa lập hiến liên bang gồm 50 tiểu bang và 1 đặc khu liên bang. Quốc gia này nằm gần hoàn toàn trong Tây Bán cầu: 48 tiểu bang lục địa và thủ đô Washington, D.C., nằm giữa Bắc Mỹ, giáp Thái Bình Dương ở phía tây, Đại Tây Dương ở phía đông, Canada ở phía bắc, và México ở phía nam. Tiểu bang Alaska nằm trong vùng tây bắc của lục địa Bắc Mỹ, giáp với Canada ở phía đông. Tiểu bang Hawaii nằm giữa Thái Bình Dương. Hoa Kỳ cũng có 14 lãnh thổ hay còn được gọi là vùng quốc hải rải rác trong vùng biển Caribe và Thái Bình Dương.

Với 3,79 triệu dặm vuông (9.833.520 triệu km²) và 324,1 triệu dân (2018), Hoa Kỳ là quốc gia lớn thứ 3 hoặc thứ 4 về tổng diện tích (xem phần địa lý để biết thêm chi tiết) và thứ 3 về dân số trên thế giới. Hoa Kỳ là một trong những quốc gia đa dạng chủng tộc nhất trên thế giới, do kết quả của những cuộc di dân đến từ nhiều quốc gia khác trên thế giới. Nền kinh tế quốc dân của Hoa Kỳ lớn nhất trên thế giới và đứng thứ 2 thế giới (tính theo sức mua tương đương). Tổng sản phẩm nội địa (GDP) của Mỹ được ước tính cho năm 2015 là trên 18,1 ngàn tỷ đô la (khoảng 23% tổng sản lượng thế giới dựa trên GDP danh nghĩa, và khoảng 16% theo sức mua tương đương). GDP bình quân đầu người của Hoa Kỳ là 56.421 đô la, đứng hạng 5 thế giới theo giá trị thực và hạng 10 theo sức mua tương đương.Quốc gia được thành lập ban đầu với 13 thuộc địa của Liên hiệp Anh nằm dọc theo bờ biển Đại Tây Dương. Sau khi tự tuyên bố trở thành các "tiểu quốc", cả 13 cựu thuộc địa này đã đưa ra tuyên ngôn độc lập vào ngày 4 tháng 7 năm 1776. Các tiểu bang nổi loạn đã đánh bại Đế quốc Anh trong Chiến tranh Cách mạng Mỹ, đây là cuộc chiến tranh thuộc địa giành độc lập đầu tiên thành công trong lịch sử. Hội nghị Liên bang quyết định sử dụng bản Hiến pháp Hoa Kỳ hiện tại vào ngày 17 tháng 9 năm 1787. Việc thông qua bản hiến pháp một năm sau đó đã biến các cựu thuộc địa thành một phần của một nước cộng hòa duy nhất. Đạo luật nhân quyền Hoa Kỳ gồm có mười tu chính án hiến pháp được thông qua năm 1791.

Theo tư tưởng Vận mệnh hiển nhiên, Hoa Kỳ đã bắt đầu cuộc mở rộng lãnh thổ mạnh mẽ trên khắp Bắc Mỹ trong thế kỷ XIX. Sự kiện này bao gồm việc tiêu diệt các dân tộc bản địa (Diệt chủng người da đỏ), đánh chiếm những lãnh thổ mới, và từng bước thành lập các tiểu bang mới. Nội chiến Hoa Kỳ kết thúc chế độ nô lệ tại Hoa Kỳ và ngăn ngừa sự chia xé quốc gia. Đến cuối thế kỷ XIX, Hoa Kỳ đã mở rộng đến Thái Bình Dương, và trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới. Chiến tranh Tây Ban Nha – Hoa Kỳ và Chiến tranh thế giới thứ nhất đã xác định vị thế cường quốc quân sự toàn cầu của Hoa Kỳ. Chiến tranh thế giới thứ hai đã xác định vị thế siêu cường toàn cầu của Hoa Kỳ, là quốc gia đầu tiên có vũ khí hạt nhân, và là một trong năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc. Là siêu cường duy nhất còn lại sau Chiến tranh Lạnh, Hoa Kỳ được nhiều quốc gia nhìn nhận như là một thế lực quân sự, văn hóa, và kinh tế có ảnh hưởng lớn nhất trên thế giới. Tuy nhiên, xã hội Hoa Kỳ cũng đang tồn tại những vấn đề nan giải khó giải quyết (chênh lệch giàu nghèo cao, nạn xả súng bừa bãi, nạn phân biệt chủng tộc, tỷ lệ tội phạm cao, chi phí y tế đắt đỏ...).

Khủng hoảng Sputnik

Khủng hoảng Spunik là những phản ứng của Hoa Kỳ trước thành công của chương trình Sputnik. Đây là một sự kiện quan trọng trong Chiến tranh Lạnh bắt đầu từ ngày 4 tháng 10 năm 1957 khi Liên Xô phóng thành công Sputnik 1, vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trái Đất.

Vụ phóng Sputnik I của Liên Xô và hai thử nghiệm dự án Vanguard thất bại của Mỹ đã gây xôn xao công chúng Hoa Kỳ, Tổng thống Dwight D. Eisenhower đã gọi đây là "Khủng hoảng Sputnik". Mặc dù bản thân Sputnik là vô hại, việc phóng nó đã nêu bật mối đe dọa liên tục mà Hoa Kỳ đã nhận thấy từ Liên Xô kể từ khi chiến tranh Lạnh nổ ra sau thế chiến thứ hai. Tên lửa đã đẩy Sputnik cũng có thể đưa một đầu đạn hạt nhân đến bất cứ đâu trên thế giới chỉ trong vài phút, chọc thủng chiến hào đại dương, thứ đã bảo vệ thành công Hoa Kỳ lục địa khỏi bị tấn công trong cả hai cuộc thế chiến. Trước đó, người Liên Xô đã chứng minh khả năng này vào ngày 21 tháng 8 bằng một chuyến bay thử nghiệm 6.000 km thành công của Tên lửa R-7; Cục Điện báo Liên Xô đã thông báo về vụ thử nghiệm 5 ngày sau đó và sự kiện này được truyền thông rộng rãi trên Aviation Week và các báo đài khác.

Chưa đầy một năm sau sự kiện phóng Sputnik, Quốc hội Mỹ đã thông qua Đạo luật Giáo dục Quốc phòng (NDEA). Luật này là một chương trình 4 năm tiêu tốn hàng tỷ đô la vào hệ thống giáo dục Hoa Kỳ.

Sau cú sốc dư luận ban đầu, cuộc chạy đua vào không gian bắt đầu, dẫn đến sự kiện con người lần đầu bay vào không gian, chương trình Apollo và những người đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng năm 1969.

Long Island

Long Island là một hòn đảo nằm ở Đông Nam New York, Hoa Kỳ. Long Island nằm về phía đông của Manhattan. Kéo dài về phía đông bắc thành Đại Tây Dương, Long Island có bốn quận hạt, hai trong số đó là quận (Queens và Brooklyn) của Thành phố New York, và hai trong số đó (Nassau và Suffolk) chủ yếu là vùng ngoại ô hoặc nông thôn. Trong việc sử dụng phổ biến, thuật ngữ "Long Island" thường chỉ đề cập đến quận Nassau và Suffolk để phân biệt với Thành phố New York, mặc dù tất cả bốn quận trên đảo là một phần của vùng đô thị New York.

Long Island có dân số 7.448.618 theo điều tra dân số năm 2000, khiến cho nó là đảo đông dân nhất trong bất kỳ tiểu bang hoặc vùng lãnh thổ. Đây cũng là 17 hòn đảo đông dân nhất trên thế giới, xếp trước Ireland, Jamaica và đảo Hokkaido của Nhật Bản. Mật độ dân số của nó là 5.470 người trên mỗi dặm vuông (2.110 / km 2). Nếu nó là một tiểu bang, Long Island sẽ xếp hạng thứ 12 về dân số.

Đây là đảo vừa dài nhất đảo lớn nhất ở Hoa Kỳ Lục địa, Long Island có kích thước 118 dặm (190 km) về phía đông từ bến cảng New York để Montauk Point, và có một bề rộng tối đa bắc-nam 23 dặm (37 km) giữa bờ biển Long Island Sound và phía bắc bờ biển Đại Tây Dương về phía nam. Với diện tích 1.401 dặm vuông (3.629 km2), Long Island là hòn đảo lớn thứ 11 ở Hoa Kỳ, lớn thứ 148 trong các hòn đảo trên thế giới, lớn hơn bất kỳ lãnh thổ Hoa Kỳ, ngoại trừ Puerto Rico, và chỉ nhỏ hơn tiểu bang Rhode Island (1545 dặm Anh vuông). Chín cây cầu và 13 đường hầm (bao gồm cả các đường hầm đường sắt) kết nối Brooklyn và Queens (và như vậy bao gồm cả Long Island) với ba quận khác của Thành phố New York. Phà kết nối quận Suffolk về phía bắc ngang qua Long Island Sound đến bang Connecticut. Hai trong số những sân bay chính của thành phố New York, sân bay La Guardia và sân bay quốc tế John F. Kennedy (sân bay JFK), nằm trên Long Island, ở Queens.

Lòng chảo Harney

Lòng chảo Harney là một vùng trũng khô khan ở đông nam tiểu bang Oregon của Hoa Kỳ. Nó nằm ở góc tây bắc của vùng Đại Lòng chảo. Nó là một trong các khu vực ít dân cư nhất Hoa Kỳ Lục địa, nằm phần nhiều ở phía bắc của Quận Harney, được bao quanh ở phía bắc và phía đông bởi Cao nguyên Sông Columbia, phía nam và phía tây bởi một đồng bằng do núi lửa tạo ra. Lòng chảo này chiếm một diện tích khoảng 13.800 dặm vuông Anh (38.900 km²) trong lưu vực Hồ Malheur và Hồ Harney. Hồ Malheur là một hồ nước ngọt trong khi Hồ Harney có nước muối kiềm.

Manhattan

Manhattan (phát âm tiếng Anh: , ) là quận có mật độ dân số đông nhất Thành phố New York, là trung tâm kinh tế và thương mại, và cũng là nơi khai sinh lịch sử của thành phố. Còn được gọi là Quận New York, Manhattan được thành lập ngày 1 tháng 11 năm 1683, như một hạt của tiểu bang Hoa Kỳ New York. Quận này bao gồm chủ yếu đảo Manhattan (vây quanh bởi các sông Hudson, Đông, và Harlem); nhiều đảo nhỏ lân cận; và Marble Hill, một vùng lận cận nằm ở Hoa Kỳ lục địa mà về mặt địa lý giáp với the Bronx và bị sông Harlem tách khỏi phần còn lại của Manhattan.

Manhattan thường được mô tả là thủ phủ văn hóa, tài chính, truyền thông, và giải trí của thế giới, và là nơi đặt trụ sở Liên Hiệp Quốc. Nổi tiếng từ phố Wall tại Financial District của Hạ Manhattan, Thành phố New York còn được gọi là thành phố hùng mạnh nhất về kinh tế và trung tâm tài chính dẫn đầu thế giới, và Manhattan là nơi có hai sàn giao dịch chứng khoán lớn nhất thế giới theo giá trị vốn hóa thị trường: Sở giao dịch chứng khoán New York và NASDAQ. Nhiều tập đoàn truyền thông đa quốc gia đặt trụ sở ở Manhattan, và đây cũng là nơi đặt bối cảnh cho nhiều quyển sách, bộ phim, và chương trình truyền hình. Manhattan về lịch sử được ghi nhận là đã được thực dân Hà Lan mua lại từ người bản địa vào năm 1626 với giá 60 gulden, tương đương 1050 đô la Mỹ ngày nay. Giá bất động sản Manhattan thuộc hàng đắt nhất thế giới, với giá trị của đảo Manhattan, gồm cả bất động sản, được ước tính là vượt quá 3 tỷ tỷ đô la Mỹ vào năm 2013.

Người Mỹ gốc Á

Người Mỹ gốc Á (tiếng Anh: Asian Americans) là người Mỹ gốc châu Á. Thuật ngữ này đề cập đến một nhóm dân tộc bao gồm các quần thể đa dạng, có nguồn gốc tổ tiên ở Đông Á, Đông Nam Á hoặc Nam Á, theo quy định của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ. Điều này bao gồm những người chỉ ra (các) chủng tộc của họ trong cuộc điều tra là "châu Á" hoặc các mục báo cáo như "Ấn Độ, Thái Lan, Trung Quốc, Philippines, Hàn Quốc, Pakistan, Nhật Bản, Việt Nam và các sắc tộc châu Á khác". Người Mỹ gốc Á không có tổ tiên khác bao gồm 5,4% dân số Hoa Kỳ, trong khi những người châu Á một mình và những người kết hợp với ít nhất một chủng tộc khác, chiếm 6,8%.

Mặc dù người di cư từ châu Á đã ở một phần của nước Mỹ hiện đại kể từ thế kỷ 17, việc di dân quy mô lớn đã không bắt đầu cho đến giữa thế kỷ 18. Luật nhập cư tự nhiên trong những năm 1880-1920 loại trừ các nhóm người gốc Châu Á khác nhau, cuối cùng cấm hầu hết người nhập cư châu Á đến Hoa Kỳ lục địa. Sau khi luật nhập cư được cải cách trong những năm 1940-60, bãi bỏ hạn ngạch xuất xứ quốc gia, nhập cư châu Á tăng nhanh. Phân tích của cuộc điều tra dân số năm 2010 đã chỉ ra rằng người Mỹ gốc Á là dân tộc thiểu số phát triển nhanh nhất hoặc dân tộc thiểu số ở Hoa Kỳ.

Quy ước giờ mùa hè

Quy ước giờ mùa hè hay giờ tiết kiệm ánh sáng ban ngày (DST) là quy ước chỉnh đồng hồ tăng thêm một khoảng thời gian (thường là 1 giờ) so với giờ tiêu chuẩn, tại một số địa phương của một số quốc gia, trong một giai đoạn (thường là vào mùa hè) trong năm.

Quy ước này thường được thực hiện tại các nước ôn đới hay gần cực, nơi mà vào mùa hè, ban ngày bắt đầu sớm hơn so với mùa đông vài tiếng đồng hồ. Nó có ý nghĩa thực tiễn là giúp tiết kiệm năng lượng chiếu sáng và sưởi ấm, khi tận dụng ánh sáng ban ngày của ngày làm việc từ sớm, giảm chiếu sáng ban đêm nhờ ngủ sớm. Chính vì ý nghĩa này mà một số nước gọi quy ước này với cái tên "Giờ tiết kiệm ánh sáng ban ngày" (daylight saving time trong tiếng Anh). Ví dụ tại phần lớn Hoa Kỳ Lục địa và Canada, thời gian sử dụng "giờ tiết kiệm ánh sáng ngày" bắt đầu từ chủ nhật trong tuần thứ hai của tháng 3 đến chủ nhật trong tuần đầu tiên của tháng 11. Như vậy thời kỳ sử dụng giờ tiết kiệm ánh sáng ngày kéo dài gần như 2/3 năm.

San Diego

San Diego là một thành phố duyên hải miền nam tiểu bang California, góc tây nam Hoa Kỳ lục địa, phía bắc biên giới México. Thành phố này là quận lỵ của Quận San Diego và là trung tâm kinh tế vùng đô thị San Diego—Carlsbad—San Marcos. Tính đến năm 2010 Thành phố San Diego có 1,301,617 người. San Diego là thành phố lớn thứ nhì trong tiểu bang California (sau thành phố Los Angeles), và lớn thứ tám tại Hoa Kỳ.

Trung Tây Hoa Kỳ

Trung tây Hoa Kỳ (tiếng Anh: Midwestern United States hay thường được nói tắt là Midwest) là một trong bốn vùng địa lý của Hoa Kỳ, được Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ chính thức công nhận. Thuật từ "Midwest" hay có nghĩa "trung tây" là một thuật từ sai nghĩa vì phần lớn vùng này nằm trong nữa phía đông của Hoa Kỳ..

Vùng này bao gồm 12 tiểu bang nằm ở giữa và phía bên trong đông bắc Hoa Kỳ: Illinois, Indiana, Iowa, Kansas, Michigan, Minnesota, Missouri, Nebraska, Bắc Dakota, Ohio, Nam Dakota, và Wisconsin. Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ ước tính dân số vùng vào năm 2006 là 66.217.736 người. Cả trung tâm địa lý của Hoa Kỳ Lục địa và trung tâm dân số của Hoa Kỳ là ở vùng Trung tây. Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ chia vùng này thành các tiểu bang Trung Đông Bắc (đặc biệt là các tiểu bang Ngũ Đại Hồ) và các tiểu bang Trung Tây Bắc.

Chicago là thành phố lớn nhất trong vùng, theo sau là Detroit và Indianapolis. Chicagoland là vùng đô thị lớn nhất, theo sau là Vùng đô thị Detroit, Minneapolis – Saint Paul, và Đại St. Louis. Sault Ste. Marie, Michigan là thành phố cổ nhất trong vùng, được thành lập bởi những người truyền giáo và thám hiểm Pháp vào năm 1668.

Thuật từ Midwest (Trung Tây) đã được sử dụng phổ thông trên 100 năm. Một thuật từ khác đôi khi được dùng để chỉ cùng vùng tương tự là "the heartland" (vùng đất trung tâm). Những thuật từ khác được dùng để chỉ vùng này nhưng không còn được sử dụng nữa còn gồm có "Northwest" (Tây Bắc) hay "Old Northwest" (Cựu Tây Bắc vì toàn bộ Hoa Kỳ lúc đó chỉ nằm bên duyên hải phía đông ngày nay) và "Mid-America" (Trung-Hoa Kỳ). Từ khi cuốn sách Middletown xuất hiện năm 1929, các nhà xã hội học thường hay dùng các thành phố Trung Tây như "đại diện đặc trưng" cho cả quốc gia. Vùng này có một tỉ lệ cao giữa dân số và công ăn việc làm (phần trăm số người có việc làm, tuổi ít nhất là 16) hơn vùng Đông Bắc, vùng miền Tây, vùng miền Nam, hay các tiểu bang vùng Vành đai Mặt trời.

Đại bàng đầu trắng

Đại bàng đầu trắng (danh pháp hai phần: Haliaeetus leucocephalus) là một loài chim săn mồi hàng đầu tại Bắc Mỹ. Đây là loài chim quốc gia và biểu tượng của Hoa Kỳ. Loài đại bàng biển này có hai phân loài được biết đến và hình thành một cặp loài với đại bàng đuôi trắng. Phạm vi phân bố của nó bao gồm phần lớn Canada và Alaska, tất cả phần Hoa Kỳ lục địa và miền bắc México. Nó được tìm thấy gần các vùng nước thoáng đãng rộng lớn với một nguồn thức ăn dồi dào và cây lâu năm để chúng làm tổ.

Vào cuối thế kỷ 20, đại bàng đầu trắng đã ở bên bờ vực của sự tiêu vong tại Hoa Kỳ lục địa, trong khi lại phát triển mạnh ở Alaska và Canada. Các quần thể loài này đã phục hồi và ổn định, do đó, chúng đã được loại khỏi danh sách các loài nguy cấp của chính quyền Hoa Kỳ và chuyển vào danh sách các loài bị đe dọa vào ngày 12 tháng 7 năm 1995, và sau đó đã được loại khỏi danh sách động vật hoang dã nguy cấp và bị đe dọa ở 48 bang tại Hoa Kỳ lục địa vào ngày 28 tháng 6 năm 2007.

Tên gọi trong tiếng Anh của nó là Bald Eagles với nghĩa hiểu như hiện nay là đại bàng hói. Tuy nhiên nó không thực sự hói, mà tên gọi xuất phát từ ý nghĩa cũ hơn của từ là "đầu trắng".

Ngôn ngữ khác

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.