Bán đảo Ý

Bán đảo Ý hay bán đảo Apennini (tiếng Ý: Penisola italiana hay Penisola appenninica) là một trong ba bán đảo lớn của Nam Âu (hai bán đảo còn lại là IberiaBalkan), trải dài 1.000 km (620 mi) từ thung lũng Po ở phía bắc đến Địa Trung Hải ở phía nam. Hình dạng của bán đảo khiến nó có biệt danh là Lo Stivale (Giày ống/ủng). Ba bán đảo nhỏ tạo nên hình dạng đặc trưng này là Calabria, Salento và Gargano.

Từ thời Hoàng đế La Mã Augustus (kết thúc thế kỷ 1 TCN), ranh giới phía bắc của bán đảo đã được lập trên đường phân nước của dãy Alpes, tuy nhiên về mặt địa lý ranh giới này trung với một đường kéo dài từ sông Magra đến sông Rubicone, phía bắc của dãy Appennini Tuscany-Emilia, không bao gồm thung lũng Po và sườn phía nam của dãy Alpes.[1][2]

Gần như toàn bộ bán đảo thuộc chủ quyền của Cộng hòa Ý, phần nhỏ còn lại là San MarinoVatican. Ngoài ra, Sicilia, Elba, Malta (một quốc gia độc lập), và các đảo nhỏ hơn, như Palagruža, thuộc về Croatia, thường được coi là đảo ngoài khơi bờ biển bán đảo và được nhóm lại về mặt địa lý với bán đảo.

Bán đảo Ý được bao bọc bởi biển Tyrrhenus ở phía tây, biển Ionia ở phía nam, và biển Adriatic ở phía đông. Xương sống của bán đảo là dãy núi Apennini, vốn cũng tạo nên một tên của bán đảo. Bờ biển của bán đảo hầu hết là các vách đá. Vị trí chiến lược của bán đảo Ý nằm giữa trung tâm châu Âu và Địa Trung Hải khiến nó từng phải chịu nhiều cuộc xâm lược.

Bán đảo chủ yếu của khí hậu Địa Trung Hải, mặc dù ở các vùng đồi núi có khí mật mát hơn, thảm thực vật tự nhiên của bán đảo bao gồm rừng cây bụi (macchia) dọc theo bờ biển và rừng rụng lá và hỗn hợp rụng lá và lá kim trong vùng nội lục.

Bán đảo Ý

Satellite image of Italy in March 2003
Bản đồ vệ tinh nước Ý vào mùa xuân
Italian Peninsula in Europe
Địa lý
Vị tríNam Âu
Tọa độ42°B 13°Đ / 42°B 13°Đ
Diện tích131.337 km2 (50,7095 mi2)
Độ cao tương đối lớn nhất2.912 m (9.554 ft)
Đỉnh cao nhấtCorno Grande
Quốc gia
Thành phố lớn nhấtRoma
Điểm dân cư lớn nhấtSan Marino
Điểm dân cư lớn nhấtVatican
Nhân khẩu học
Tên gọi dân cưApenninen
Dân số26.171.000
Mật độ199.27 /km2 (516,11 /sq mi)
Dân tộcngười Ý và người San Marino

Các quốc gia

Quốc gia Dân số[3] Diện tích Miêu tả
km2 dặm vuông Tỉ lệ bao phủ
 Ý 26.140.000 131.275 50.686 99,9478% Phần lớn bán đảo
 San Marino 31,887 61,2 23,6 0,0518% một vùng đất bị bao bọc ở bắc-trung bán đảo Ý
  Vatican 829 0,44 0,17 0,0004% vùng đất bị bao bọc tại Roma, Ý

Xem thêm

  • Italia (đế quốc La Mã)

Tham khảo

  1. ^ De Agostini Ed., L'Enciclopedia Geografica - Vol. I - Italia, 2004, p.78
  2. ^ Touring Club Italiano, Conosci l’Italia - Vol. I: L’Italia fisica, 1957
  3. ^ Dân số chỉ bao gồm đại lục Ý (ngoại trừ Bắc Ý, Sicilia, Sardinia, San Marino, và Vatican).
Aeneis

Aeneis (tiếng Hy Lạp: Αινειάδα) là sử thi tiếng Latinh do Vergilius sáng tác vào giữa năm 29 TCN và năm 19 TCN. Sử thi kể về câu chuyện anh hùng của Aeneas - một người thành Troy - hành trình đến Latium ở Bán đảo Ý, nơi ông trở thành tổ tiên của người La Mã. Aeneis dài 9.896 dòng.

Biển Adriatic

Biển Adriatic () là một vùng biển phân cách bán đảo Ý với bán đảo Balkan, được đặt tên theo thành phố Adria. Biển Adriatic là một phần của Địa Trung Hải.

Bờ biển phía tây thuộc Ý trong khi bờ biển phía đông thuộc Croatia, một phần nhỏ khác thuộc lãnh thổ của Slovenia, Bosna và Hercegovina, Montenegro và Albania. Eo biển Otranto nằm giữa Ý và Albania nối biển Adriatic với biển Ionia. Những con sông lớn chảy vào biển này là: Reno, Po, Adige, Brenta, Piave, Soča (Isonzo), Neretva.

Calabria

Calabria (phát âm tiếng Ý: [kaˈlaːbrja], Calavría trong tiếng Hy Lạp Calabria, Καλαβρία trong tiếng Hy Lạp chuẩn, Kalavrì trong tiếng Arbëresh), thời cổ đại gọi là Bruttium, là một vùng ở Nam Ý. Nó thường được xem là phần "mũi" của chiếc "ủng" bán đảo Ý.

Thủ phủ của Calabria là Catanzaro. Thành phố đông dân nhất, và nơi đặt Hội đồng vùng Calabria, là Reggio Calabria tại tỉnh Reggio Calabria. Vùng này giáp với Basilicata về phía bắc, biển Tyrrhenus về phía tây, và biển Ionia về phía đông. Calabria rộng khoảng 15.080 km2 (5.822 sq mi) và dân số khoảng 2 triệu người.

Campania

Campania (phát âm tiếng Ý: [kamˈpaːnja]) là một vùng ở miền nam Ý. Vùng này có dân số khoảng 5.869.000 người, là vùng đông dân thứ ba của Ý, và với tổng diện tích của 13.595 km ², là vùng có mật độ dân cư cao nhất nước Ý. Campania nằm trên bán đảo Ý, với biển Tyrrhenus về phía tây, quần đảo Flegree (Phlegraea) và Capri về mặt hành chính cũng thuộc vùng này.

Trong suốt thời kỳ lịch sử của mình, vùng Campania đã là trung tâm của các thực thể nền văn minh phương Tây quan trọng nhất. Khu vực này từng là thuộc địa của người Hy Lạp cổ đại và đã nằm trong Magna Græcia, cho đến khi nước Cộng hoà La Mã đã bắt đầu thống trị. Trong thời kỳ La Mã vùng này được các hoàng đế La Mã xem như một khu vực văn hoá quan trọng, nơi nền văn hóa Hy Lạp-La Mã được cân bằng.

Cộng hòa Xã hội Ý

Cộng hòa Xã hội Ý (Tiếng Ý: Repubblica Sociale Italiana, viết tắt là RSI), thường được biết đến như là Cộng hòa Salò (Tiếng Ý: Repubblica di Salò), là một chính quyền bù nhìn của Đức Quốc xã trong suốt giai đoạn sau của Thế chiến thứ 2 (từ năm 1943 đến 1945). Là chế độ thứ nhì và là sau cùng của chế độ Phát xít Ý được lãnh đạo bởi Benito Mussolini và Đảng Phát xít cộng hòa mang tính canh tân. Chế độ tuyên bố Roma là thủ đô nhưng trên thực tế thủ đô ở Salò (do tên thông tục), một thị trấn nhỏ ở Lkae Gordon, nơi Mussolini và Bộ Ngoại giao đặt trụ sở ở đó. RSI thực hiện chủ quyền trên danh nghĩa ở miền Bắc nước Ý, nhưng phần lớn phụ thuộc vào quân đội Đức quốc xã để duy trì quyền kiểm soát.

Lãnh địa Giáo hoàng

Lãnh địa Giáo hoàng, tên chính thức là Lãnh địa Giáo hội, là những lãnh địa nằm trên bán đảo Ý nằm dưới quyền của Giáo hoàng, từ thế kỷ 8 đến 1870. Đây từng là một trong những nhà nước lớn tại Ý cho tới năm 1861 khi bán đảo Ý dần được thống nhất. Ở đỉnh cao, Lãnh địa Giáo hoàng gồm hầu hết Lazio (có cả Roma), Marche, Umbria và Romagna, và một phần Emilia.

Tới năm 1861, đa phần Lãnh địa Giáo hoàng đã bị đánh chiếm bởi Vương quốc Ý. Chỉ Lazio, gồm cả Roma, vẫn nằm trong tầm kiểm soát của Giáo hoàng. Năm 1870, Giáo hoàng mất cả Lazio và Roma. Thủ lĩnh phát xít Benito Mussolini đã kết thúc cuộc khủng hoảng giữa nước Ý thống nhất và Vatican bằng việc ký kết Hiệp ước Lateran, chấp nhận chủ quyền Thành Vatican.

Mirandola

Mirandola là một đô thị (comune) ở tỉnh Modena, vùng Emilia-Romagna của Ý. Đô thị Mirandola có diện tích km2, dân số thời điểm 31 tháng 5 năm 2005 là 22.825 người.

Modena

Modena listen (phát âm tiếng Ý: [ˈmɔːdena]; Mòdna trong tiếng Emilia) là một thành phố ở phía nam của thung lũng Po, thuộc tỉnh Modena vùng Emilia-Romagna của Italia.

Thành phố cổ này được mệnh danh là "thủ đô động cơ" do có các nhà máy sản xuất xe hơi thể thao Ferrari, De Tomaso, Lamborghini, Pagani và Maserati.

Đại học Modena, thành lập năm 1175 và được mở rộng bởi Francesco II d'Este vào năm 1686 nằm ở thành phố này.

Cư dân nổi bật có Mary của Modena, Luciano Pavarotti (1935-2007) và Mirella Freni.

Napoléon Bonaparte

Napoléon Bonaparte (phiên âm: Na-pô-lê-ông Bôn-na-pác; tiếng Pháp: Napoléon Bonaparte [napoleɔ̃ bɔnɑpaʁt], tiếng Ý: Napoleone Buonaparte; một số sách Việt còn ghi tên ông là Nã Phá Luân (拿破侖); 15 tháng 8 năm 1769 – 5 tháng 5 năm 1821) là một nhà quân sự và nhà chính trị tiêu biểu của Pháp trong và sau cuộc cách mạng Pháp cũng như các cuộc chiến tranh liên quan ở châu Âu.

Với đế hiệu Napoléon I, ông là Hoàng đế của người Pháp từ năm 1804 đến năm 1815. Cuộc cải cách pháp luật của ông, Bộ luật Napoléon, đã có những ảnh hưởng lớn lên nhiều bộ luật dân sự trên toàn thế giới, nhưng ông được nhớ đến nhất bởi vai trò của mình trong các cuộc chiến tranh mà Pháp phải đương đầu với hàng loạt liên minh, được gọi là các cuộc chiến tranh Napoléon. Ông đã thiết lập quyền bá chủ trên phần lớn lục địa châu Âu và tìm cách truyền bá những lý tưởng của cách mạng Pháp, đồng thời củng cố nền đế chế làm phục hồi những nét của chế độ cũ Pháp (Ancien Régime). Nhờ thắng lợi trong những cuộc chiến này, thường là chống lại đối phương có ưu thế về quân số, ông được coi là một trong những nhà chỉ huy quân sự tài ba nhất mọi thời đại, và các chiến dịch của Napoléon

được nghiên cứu tại các học viện quân sự trên khắp thế giới.

Napoléon được sinh ra ở Ajaccio thuộc Corse, trong một gia đình thuộc dòng dõi quý tộc Genova (Ý). Ông được đào tạo thành một sĩ quan pháo binh ở Pháp. Bonaparte trở nên nổi tiếng dưới thời Đệ Nhất Cộng hòa Pháp khi chỉ huy thành công nhiều chiến dịch chống lại Liên minh thứ nhất và thứ hai chống Pháp. Ông cũng tiến hành cuộc chinh phạt bán đảo Ý.

Năm 1799, ông đã tổ chức một cuộc đảo chính và tự đưa mình trở thành vị Tổng tài thứ nhất; năm năm sau đó Thượng viện Pháp tuyên xưng ông là Hoàng đế Pháp. Trong thập niên đầu tiên của thế kỷ XIX, Đệ Nhất Đế chế Pháp dưới quyền Napoléon đã tham gia vào một loạt xung đột — những cuộc chiến tranh Napoléon — lôi kéo mọi cường quốc chính ở châu Âu tham gia. Sau một loạt thắng lợi, Pháp đạt được vị trí thống trị ở lục địa châu Âu, và Napoléon duy trì phạm vi ảnh hưởng của Pháp thông qua việc thành lập của những mối đồng minh rộng lớn và bổ nhiệm bạn bè và người thân cai trị các quốc gia châu Âu khác như những chư hầu của Pháp.

Cuộc chiến kéo dài ở bán đảo Iberia và cuộc xâm lược nước Nga năm 1812 đánh dấu bước ngoặt trong cơ đồ của Napoléon. Quân đội chủ lực của Pháp, Grande Armée, bị tổn thất nặng nề trong chiến dịch và không bao giờ có thể khôi phục lại hoàn toàn. Năm 1813, Liên minh thứ sáu đã đánh bại quân đội của ông tại Leipzig, năm sau đó Liên minh xâm lược Pháp, buộc Napoléon phải thoái vị và đày ông đến đảo Elba. Chưa đầy một năm sau, ông thoát khỏi Elba và trở lại nắm quyền, nhưng đã bị đánh bại trong trận Waterloo vào tháng 6 năm 1815. Napoléon trải qua sáu năm cuối cùng của cuộc đời trong sự giam cầm của người Anh trên đảo Saint Helena. Cái chết của ông gây ra nhiều tranh cãi về sau, chẳng hạn một số học giả cho rằng ông là nạn nhân của một vụ đầu độc bằng arsen.

Ảnh hưởng của Napoléon đối với thế giới hiện đại là đã mang lại những cải cách tự do cho nhiều vùng lãnh thổ mà ông đã chinh phục và kiểm soát, chẳng hạn như Hà Lan, Thụy Sĩ và một phần lớn của nước Ý và Đức hiện đại. Ông đã thực hiện các chính sách tự do cơ bản ở Pháp và khắp Tây Âu. Bộ luật Napoleon của ông đã ảnh hưởng đến hệ thống pháp luật của hơn 70 quốc gia trên thế giới. Nhà sử học Anh, Andrew Roberts bình luận: "Những ý tưởng củng cố thế giới hiện đại của chúng ta — công lý, chế độ nhân tài (chính quyền do những người thực sự có tài năng nắm giữ), bình đẳng trước pháp luật, quyền sở hữu, sự khoan dung tôn giáo, giáo dục thế tục hiện đại, tài chính ổn định, và nhiều thứ khác... — đã được bảo vệ, củng cố, chỉnh lý và mở rộng về mặt địa lý bởi Napoleon. Ông còn bổ sung theo đó là một chính quyền địa phương hợp lý và có năng lực, chấm dứt nạn cướp bóc ở nông thôn, khuyến khích khoa học và nghệ thuật, việc bãi bỏ chế độ phong kiến và sự lập pháp lớn nhất kể từ khi Đế quốc La Mã sụp đổ".

Reggio Calabria

Reggio Calabria là một thành phố và đô thị nằm ở Calabria miền nam Ý, và là thủ đô của tỉnh Reggio Calabria.

Reggio di Calabria nằm trên ngón chân của bán đảo Ý và được ngăn cách bởi eo biển Messina từ đảo Sicilia. Nó nằm trên sườn của Aspromonte, một dải núi dài hiểm trở vươn cao lên qua trung tâm của khu vực. khu vực này thường chịu động đất và sóng thần. Đây là thành phố lớn nhất và lâu đời nhất trong khu vực và là thành phố thứ hai lâu đời nhất ở Italy nói chung. Các trung tâm kinh tế thứ ba của lục địa phía Nam Italia, nó cũng được biết đến như một thành phố cảng, thành phố có Đại học Reggio Calabria.

Roma

Roma (tiếng Latinh và tiếng Ý: Roma; còn phổ biến với tên gọi Rome trong tiếng Anh và tiếng Pháp hay La Mã theo phiên âm Hán Việt) là thủ đô của nước Ý và là một đô thị cấp huyện (comune) loại đặc biệt (có tên đầy đủ là Comune di Roma Capitale), đồng thời đóng vai trò là thủ phủ vùng Lazio của quốc gia này. Roma là thành phố lớn nhất và đông dân nhất ở Ý với hơn 2,8 triệu cư dân trong phạm vi 1.285 km². Đây là thành phố đông dân thứ tư của Liên minh châu Âu, sau Luân Đôn, Berlin và Madrid, tính theo số dân sinh sống bên trong phạm vi thành phố. Roma cũng đồng thời là trung tâm của Thành phố đô thị Roma Thủ đô với hơn 4,3 triệu cư dân, do đó là thành phố đô thị đông dân nhất của nước Ý. Roma tọa lạc ở vùng Lazio, dọc theo con sông Tevere (khu vực Latium lịch sử) thuộc Trung Tây của bán đảo Ý. Thành quốc Vatican (quốc gia nhỏ nhất thế giới) là một đất nước độc lập nằm trong lòng Roma, đây là ví dụ duy nhất về một quốc gia nằm trong lãnh thổ của một thành phố; cũng vì lý do này mà Roma thường được xem là thủ đô lưỡng quốc.Lịch sử Roma trải dài 28 thế kỷ. Mặc dù thần thoại La Mã đặt mốc thời gian thành lập Roma vào khoảng năm 753 TCN, tuy nhiên thành phố đã có mặt cư dân sinh sống lâu hơn thế, khiến nó trở thành một trong những khu định cư lâu đời nhất có con người vẫn đang tiếp tục sinh sống tại châu Âu. Cư dân ban đầu của thành phố có nguồn gốc hỗn hợp từ người Latinh, Etrusca và Sabine. Sau đó, thành phố trở thành thủ đô của Vương quốc La Mã, Cộng hòa La Mã và Đế quốc La Mã, và được nhận định là cái nôi của nền văn minh phương Tây cũng như là kiểu mẫu đô thị trung tâm đầu tiên từng xuất hiện. Roma ban đầu được gọi là Thành phố vĩnh hằng (tiếng Latinh: Urbs Aeterna) bởi thi hào Tibullus người La Mã trong thế kỷ thứ nhất TCN và ý tưởng đó đã được Ovidius, Vergilius và Livius tiếp nối. Thành phố còn nổi tiếng với danh hiệu "Caput Mundi" trong tiếng Latinh có nghĩa là Kinh đô thế giới. Theo sau sự sụp đổ của Đế quốc Tây La Mã đánh dấu khởi đầu của Đêm trường Trung Cổ, Roma dần rơi vào sự thống trị của giáo hoàng (đã cư ngụ tại thành phố kể từ thế kỷ 1) và chính thức thế kỷ 8 trở thành thủ đô của Vương quốc Giáo hoàng tồn tại cho đến năm 1870. Bắt đầu từ thời kỳ Phục Hưng, hầu như tất cả các giáo hoàng từ Nicôla V (1447–1455) trở đi đều chủ trương theo đuổi tiến trình mang tính kiến trúc và đô thị hóa liên tục suốt 400 năm nhằm mục đích biến thành phố trở thành trung tâm nghệ thuật và văn hóa của thế giới. Do vậy, Roma trở thành trung tâm lớn của nền Phục Hưng Ý, và sau đó là nơi khai sinh của trường phái Baroque và chủ nghĩa Tân cổ điển. Các nghệ sĩ, họa sĩ, nhà điêu khắc và kiến trúc sư nổi tiếng đã biến Roma trở thành trung tâm hoạt động của họ, tạo ra những kiệt tác khắp toàn thành phố. Năm 1871, Roma chính thức trở thành thủ đô của Vương quốc Ý thống nhất và sau đó là Cộng hòa Ý từ năm 1946 cho đến ngày nay.

Roma mang đẳng cấp của một thành phố toàn cầu. Trong năm 2016, Roma xếp thứ 14 trong số những thành phố được viếng thăm nhiều nhất thế giới, đứng thứ 3 tại châu Âu và là điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng nhất tại Ý. Khu trung tâm lịch sử của Roma được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Bảo tàng Vatican nổi tiếng nằm trong số những bảo tàng được viếng thăm nhiều nhất thế giới và Đấu trường La Mã trở thành điểm thu hút khách du lịch phổ biến nhất thế giới với 7,4 triệu lượt khách trong năm 2018. Roma cũng là nơi tổ chức Thế vận hội Mùa hè 1960. Roma là trụ sở của các cơ quan chuyên môn thuộc Liên Hiệp Quốc như Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO), Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) và Quỹ quốc tế về phát triển nông nghiệp (IFAD). Thành phố cũng là nơi đặt văn phòng Tổng thư ký Hội đồng Nghị viện Liên minh Địa Trung Hải (UfM) cũng như trụ sở của nhiều tập đoàn kinh doanh quốc tế như Eni, Enel, TIM, Leonardo S.p.A., và các ngân hàng nhà nước và quốc tế như Unicredit và BNL. Khu vực quận kinh tế và trung tâm thương mại của thành phố được gọi là EUR, là cơ sở của nhiều công ty quan trọng tham gia vào các ngành công nghiệp dầu mỏ, công nghiệp dược phẩm và dịch vụ tài chính. Roma cũng là một trung tâm thiết kế và thời trang quan trọng nhờ các thương hiệu quốc tế nổi tiếng có trụ sở tại thành phố, và đứng ở vị trí thứ 5 trong bảng xếp hạng các kinh đô thời trang của thế giới trong những năm gần đây. Phim trường Cinecittà của Roma, phim trường lớn nhất tại châu Âu, đã trở thành nơi bấm máy của rất nhiều bộ phim đoạt giải Oscar.

Split

Split (phát âm tiếng Croatia: [splît]) là thành phố lớn thứ nhì Croatia và là thành phố lớn nhất vùng Dalmatia. Nó nằm bên bờ biển Adriatic và lan rộng trên một bán đảo. Là một trung tâm vận tải liên vùng và một điểm đến du lịch nổi tiếng, nơi đây có mối quan hệ lịch sử với quần đảo Adriatic và bán đảo Ý.

Tiếng Ý

Tiếng Ý (italiano) là một ngôn ngữ thuộc nhóm Rôman của hệ Ấn-Âu và được dùng bởi khoảng 70 triệu người, đa số sinh sống tại Ý. Giọng Ý được xem như chuẩn hiện nay là giọng của vùng Toscana (tiếng Anh: Tuscany, tiếng Pháp: Toscane), nhất là giọng của những người sống tại thành phố Firenze (còn được gọi là Florence). Trên bán đảo Ý và các đảo phụ cận, nó được xem như đứng trung gian giữa các tiếng miền nam (thuộc nhánh phía Nam của nhóm Rôman) và các tiếng miền bắc (thuộc nhóm ngôn ngữ Gaul-Rôman, một phân nhóm của nhóm Rôman). Trong nhóm Rôman, nó là tiếng gần tiếng Latinh nhất và, giống như các ngôn ngữ khác trong nhóm, dùng rất nhiều trọng âm (stress) trong lối phát âm.

Trung Cổ

Thời kỳ Trung Cổ (hay Trung Đại) là giai đoạn trong lịch sử châu Âu bắt đầu từ sự sụp đổ của Đế quốc Tây Rôma vào thế kỷ 5, kéo dài tới thế kỉ 15, hòa vào thời Phục hưng và Thời đại khám phá. Thời Trung Cổ (Trung đại) là thời đại thứ hai trong ba thời đại lịch sử theo cách phân kỳ truyền thống của lịch sử phương Tây, cùng với Cổ đại và Hiện đại. Thời kỳ Trung Cổ tự nó chia làm ba giai đoạn, Sơ kỳ Trung Cổ, Trung kỳ Trung Cổ và Hậu kỳ Trung Cổ.

Suy giảm dân số, sự đảo ngược đô thị hóa, xâm lược, và di dân, bắt đầu từ Hậu kỳ Cổ đại, tiếp diễn trong thời Sơ kỳ Trung Cổ. Những man tộc xâm lược, bao gồm các dân tộc German, lập nên những vương quốc mới trên tàn tích của Đế quốc Tây Rôma. Bắc Phi, Trung Đông và bán đảo Iberia rơi vào tay người Hồi giáo, tuy Đế quốc Đông Rôma (tức Byzantine) vẫn duy trì vai trò một cường quốc quan trọng ở phương Đông. Quá trình Kitô hóa vẫn tiếp tục, chế độ tu viện được thành lập. Người Frank, dưới triều đại Nhà Carolingien, đã thiết lập nên một đế chế ngắn ngủi bao phủ phần lớn Tây Âu, trước khi tàn lụi dưới áp lực của nội chiến cộng với ngoại xâm.

Trong thời Trung kỳ Trung Cổ, bắt đầu từ thế kỉ 11, dân số châu Âu tăng nhanh khi các tiến bộ kĩ thuật và thời tiết thuận lợi giúp sản xuất phát triển và theo đó là thương mại phát đạt. Chế độ trang viên và chế độ phong kiến xác lập nên cấu trúc kinh tế-chính trị của xã hội thời Trung kỳ Trung Cổ. Giáo hội Công giáo củng cố sức ảnh hưởng trong khi những cuộc thập tự chinh được kêu gọi để tái chiếm Đất Thánh từ tay người Hồi giáo. Các nhà quân chủ ở nhiều quốc gia củng cố nhà nước trung ương tập quyền, giảm bớt tình trạng cát cứ. Đời sống trí thức ghi nhận sự thống trị của chủ nghĩa kinh viện và sự thành lập những trường đại học, trong khi nghệ thuật chứng kiến phong cách Gothic lên đến đỉnh cao.

Thời Hậu kỳ Trung Cổ đánh dấu một loạt những khó khăn và tai họa bao gồm nạn đói, dịch hạch, và chiến tranh, gây suy giảm nghiêm trọng dân số Tây Âu; chỉ riêng Cái chết Đen đã hủy diệt một phần ba dân số châu Âu. Tranh cãi giáo lý, dị giáo và ly giáo bên trong Giáo hội song hành với chiến tranh quy mô giữa các cường quốc, nội chiến, khởi nghĩa nông dân nổ ra trong khắp châu lục. Trong khi đó, những phát triển và văn hóa biến đổi xã hội châu Âu, khép lại thời Trung Cổ và bắt đầu thời kỳ Cận đại.

Vương quốc Hai Sicilia

Vương quốc Hai Sicilia (tiếng Ý: Regno delle Due Sicilie, tiếng Sicilia: Regnu dî Dui Sicili) là quốc gia lớn nhất trong các quốc gia từng tồn tại trên bán đảo Ý trước khi nước Ý thống nhất. Vương quốc này tồn tại tới năm 1860 và bị thôn tính vào Vương quốc Sardegna và được đổi tên thành Vương quốc Ý năm 1861. Vương quốc Hai Sicilia có thủ đô là thành phố Napoli.

Vương quốc Hai Sicilia bao gồm phần phía nam bán đảo Ý và hòn đảo Sicilia. Vương quốc này là kết quả của sự thống nhất giữa hai vương quốc cũ có cùng lịch sử là Vương quốc Napoli bao gồm phấn phía nam bán đảo Ý và Vương quốc Sicilia trên đảo Sicilia.

Vương quốc Napoli

Vương quốc Napoli còn gọi là vương quốc Naples là một vương quốc từng tồn tại ở phần phía nam của bán đảo Ý, là phần còn lại của Vương quốc Sicilia sau khi hòn đảo Sicilia bị tách ra sau cuộc nổi dậy của người Sicilia năm 1282. Trong suốt thời kỳ tồn tại, vương quốc này là nơi tranh giành quyền lực giữa các triều đại của Pháp và Tây Ban Nha. Năm 1816, Vương quốc Napoli thống nhất với Vương quốc Sicilia đặt tại đảo Sicilia để thành lập Vương quốc Hai Sicilia.

Vương quốc Sicilia

Vương quốc Sicilia là một quốc gia tồn tại ở miền nam nước Ý sau sự thành lập của Roger II năm 1130 và tồn tại cho tới năm 1861. Đây là một quốc gia kế thừa của County of Sicily, một bang được thành lập năm 1071 sau cuộc chinh phục miền nam Ý của người Norman. Vương quốc Sicilia bao gồm hòn đảo Sicilia và toàn bộ vùng Mezzogiorno ở miền nam Ý. Bán đảo này được chia làm 3 vùng; Val di Mazara, Val Demone và Val di Noto.

Vương quốc này đôi khi được gọi là regnum Apuliae et Siciliae cho tới năm 1282. Năm 1282, một cuộc nổi dậy chống lại sự thống trị của Angevin, đã lật đổ sự cai trị của Charles I. Nhà Anjou cố gắng dùy trì kiểm soát ở vùng đất chính của vương, sau đó vùng này trở thành Vương quốc Napoli. Bán đảo bị chia cắt, nằm dưới sự cai trị của triều đại Aragon. Năm 1816 Vương quốc Sicilia nhập với Vương quốc Napoli để trở thành Vương quốc Hai Sicilia. Năm 1861 vùng này được thống nhất với Vương quốc Ý.

Ngôn ngữ khác

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.