Wikisionario

El Wikisionario (ing: Wiktionary) xè ło un projeto cołaborativo par produre un disionario online libaro e multiłéngue, in tute łe łéngue, có significai, etimołogie e pronunse. Wikisionario xè un conpagno lesicałe de Wikipedia.

Seguendo un'idea nata da Daniel Alston el projeto (originariamente soło in inglexe) gà visto ła luce el 12 de diçenbre 2002. I primi Wikisionari multiłéngue creài, i xè stai queło fransexe e queło połaco, entranbi el 29 marso 2004; a setenbre 2011 ghè xè Wikizionari in 157 lingue, per un totale di quasi 12 milioni di voci.[1]

Fino al 1º majo 2004 el projeto xè stà ospità su un URL tenporaneo, poi spostà all'atuałe indiriso.
El 3 majo 2004 xè nata ła version itałiana, che a febraro 2005 contava xà 12 000 articołi.

El 6 genaio 2013 i 10 majiori wikisionari i xera:[1]

  1. Inglexe: 3 217 180 voxe;
  2. Fransexe: 2 301 100 voxe;
  3. Malgascio: 2 235 820 voxe;
  4. Cinexe: 828 806 voxe;
  5. Lituano: 610 709 voxe
  6. Ruso: 461 330 voxe
  7. Greco: 407 293 voxe
  8. Coreano: 351 434 voxe
  9. Svedese: 332 197 voxe
  10. Turco: 311 740 voxe

Diversamente da molti disionari che i xè mono o biłéngue, Wikisionario xè un disionario multiłéngue e internasionałe, 'l che signifega che el so anbizioxo scopo xè racojiere ogni paroła par ogni łéngua nota.

 Wikisionario
Comerciałe?No
Tipo di sito Disionario online
RegistrasionOpsionałe
Proprietario Wikimedia Foundation
Creà da Jimmy Wales e ła comunidà Wikimedia
Lanso12 de diçenbre 2002
Stato corente del sitoAtivo

Note

  1. 1,0 1,1 Statistighe ufisałi de tuti i projeti Wiktionary. URL consultà el 25 setenbre 2011.

Łigadure foreste

Progeti de ła Wikimedia Foundation
Wikimedia-logo black
Commons-logo.svg Commons • Wikibooks-logo.svg WikibooksWikijunior ) • Wiktionary-logo-en.png Wikisionario • Wikinews-logo.png Wikinotisie • Wikipedia-logo.png Wikipedia • Wikiquote-logo.svg Wikiquote • Wikisource-logo.svg Wikisource • Wikispecies-logo.svg Wikispecies • Wikiversity-logo-beta.png Wikiversità • Wikimedia-logo.svg Meta-Wiki • Wikidata-logo-en.svg Wikidata • MediaWiki.svg MediaWiki • Incubator-logo.svg Wikimedia Incubator • Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Wikivoyage
Flag of Switzerland.svg Wikimedia CH · Flag of Germany.svg Wikimedia Deutschland · Flag of France.svg Wikimédia France · Flag of Italy.svg Wikimedia Itałia · Flag of Poland.svg Wikimedia Polska · Flag of Serbia.svg Wikimedia Serbia
Arxento

L'arxento el xé l'elemento chimego 'nte ła tavoła periòdega chel gà sinboło Ag (dal'abreviasion del łatin Argentum) e numero atomego 47. El xé un metało de tranxision tenero, bianco e łuxido; l'arxento el xé el mejor condutor de całor ed ełetriçità infra tuti i metałi, e se trova en natura puro e soto forma de mineral. Se dopara 'nte ła monedasion, en fotografia e en giojełeria, en el quàl el xé protagonista de na intera branca, l'arxentaría, che ła rigarda cope, cúcume, vasoi, corniçi e posate da tavoła (pironi, cuciari, coltełi ecc...).

Carega

Ła carega xe n'ełemento uxà par sentarse, xeneralmente costituìo da un piano orizontàl che pògia su ganbe e da no schinàl. I materiałi coi quai xeneralmente se costruisse łe careghe i xe legno, fero, plastega, ma, esendo dei oxeti majormente utiłixà come "exerçisio stiłistico" dai designer de tuti i tenpi, no i xe pochi łi exempi creai co altri materiałi.

Ła pì antica forma de carega gera queła egissia, de legno piturà o entarsà co materiałi presioxi quałi ebano, avorio o metało. Podaria aver i piè a forma de sata de animal.

I babiłonexi doparea careghe de legno de palma, un materiałe morbido e façiłe da łaorà, mentre i re asiri i uxava troni ricamente decorai.

Cuba

Ła Republica de Cuba el xe on arsipełago dei Caraibi de sora che el se cata tra el Mar dei Caraibi, el Golfo del Mesico e ł'Oçeano Atlantego.

Verso nord a se cata i Stati Unìi e Bahamas, a ovest el Mesico, a sud łe Ixołe Cayman e ła Giamaica, e a sud-est Haiti.

Ebanista

Ł'ebanista xe un marangon ke łavora ł'ebano o altri legni presiosi (ad esenpio par dargheli al liutaio par far viołini) o par far diretamente mobiłi tanto bełi quanto cari o statue e altari 'ntełe ciexe e ke'l fa in ogni caxo łavori fati con cura.

Enołogo

Ł'enołogo xe el profesionista ke se ocupa de enołogia.

Ełetricista

Ł'ełetricista xe ł'artigian ke łavora coła corente ełetrica e ke monta e giusta inpianti ełetrici.

Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Ełetricista

Feramenta

El feramenta xe el botegaro che vende atresi e picołi trapełi de fero (tipo ciodi, vidi, cadene), ma no sol, da adoparare in caxa o al łaor de artexan.

Giometra

El giometra xe el diplomà in un istituto tenico par giometri. El progeta e dirige ła costrusion de caxe e altre struture basta ke no łe sia masa grande el efa riłevasion e mixurasion topografeghe.

Giornałista

Giornałista ła xe ła profesion de chi ca fa on'atività retribuìa scrivendo articołi, inchieste (o reportage) e editoriałi par testate giornałisteghe quotidiane o periodeghe, o agensie de stanpa, so carta stanpada o par emitenti radiofoneghe o tełevixive.

Mastro biraro

El mastro biraro xe el profesionista ke tira fora łe formułe dei diversi tipi de bira e ghin controła ła produsion 'ntełe birarie industriałi e in quełe artigianałi.

MediaWiki

MediaWiki 'l xè un difuso softuér libaro wiki par el web. Sviłupà da ła Wikimedia Foundation par Wikipedia, MediaWiki xè uxà da tuti i projeti de ła Wikimedia Foundation e da molti altri siti web wiki. 'L xè scrito in PHP e utiłixa un RDBMS MySQL o PostgreSQL. MediaWiki xè rilasià soto ła licensa GNU GPL.

El nome xè un anagrama de "Wikimedia" e el logo raprexenta come el so linguajio de markup uxi łe dopie parentexi quadre ("[[","]]") par crear łigadure ipertestuałi. MediaWiki xè in grado de interfaciarse có altri programi opsionałi, par mijiorar prestasion e funsionałità. El suporto par memcached, el sistema Squid cache e 'l rendering de TeX math, i xè tuti disponibiłi inte 'l atuałe version. Un sistema de estension parmete de xontare funsionałità e interfase xuntive.

Siensiato

A se definise siensiato 'na persona che ła xe esperta inte on canpo deła siensa e che el dopara metodi sientifeghi 'nte ła ricerca.

Sità

Na sità (dita anca zità o zhità) el xe on insediamento umano estexo e stabiłe, on'area urbana che ła se diferensia da on paexe o da on viłajo par dimension, densità de popołassion, inportansa o stato łegałe. El termine el deriva dal latin civitas, e deriva dała stesa etimołogia de siviltà.

Sociałismo

El sociałismo el xe on anpio conpleso de ideołoxìe e orientamenti połiteghi che el conprende i movimenti e łe dutrine che łe tende a 'na trasformasion deła società bona de reałisare ł'uguajansa de tuti i sitadini sol piano economico e sociałe, oltre che giuridico.

Orixinariamente tute łe dutrine e movimenti sociałisti i vołeva reałisar i obietivi atraverso el superamento dełe clasi sociałi e ła sopresion, totałe o parsiałe, deła proprietà privata dei mesi de produsion e de scanbio; co' ła rivołusion bolsievega (1917) e ła costitusion deła Tersa internasionałe (1919) ł'ała rivołusionaria del sociałismo el se ga distacà organisandose 'nte i partiti comunisti, mentre i partiti sociałisti, ormai orientài in senso riformista e inserìi 'nte i sistemi democratego - borghexi dei diversi paexi, par ło pì i ga ciapà gradualmente łe distanse dal marxismo e i ga recuperà łe istanse łiberałi de ł'utopismo sociałista pre-marxista.

Vóvo

El vóvo (o óvo; plural vóvi, óvi o uvi) el xé ła sèłuła germinal femenil (gamede femenil). El ga 'ntel só citoplasma łe sostanse nutritive ùtiłi almanco al primo sviłupo del'enbrion. Par èser fecondà, un vóvo el gà cuaxi senpre da unirse col gamede maschil (spermatozoo).

El vóvo el nase da łe gònadi femeniłi e ghe xé en tutte łe spece sesuade, ła ga na fórma generalmente sfèrega e dimensióni variàbiłi. Ła sèłuła del vóvo ła xé en gènere łimitada da ła menbrana videłina a ła qual se pol xontar altri envòłucri.

Wikimedia Commons

Wikimedia Commons (ciamà anca Commons o Wikicommons) xè un archivio de imaxini, soni e altri file multimediałi có licensa libara. Commons xè un projeto de ła Wikimedia Foundation. I file inviai a sto archivio i pol essar dopàrai diretamente da tuti i altri projeti che i se cata soi server Wikimedia, incluxi Wikipedia, Wikibooks e Wikisource come se i fusse cargai localmente so ogni singoło projeto (in alcuni caxi xè però posibiłe che l'uxo de serte imaxini xè vietà in spesifici projeti a cauxa de problematiche legixlative dovùe a lexi locałi).

Wikimedia Commons, che inte'l xenaro 2012 ła ghèva oltre 13 000 000 file, costituise uno dei magiori archivi de risorse multimediałi a scopo didatico e documentałe liberamente utiłixabiłi inte'l web.

Wikimedia Incubator

Wikimedia Incubator ła xè na wiki multiłéngue de propietà de ła Wikimedia Foundation el cui obietivo xè queło de crear edision in łéngue diverse dei projeti wiki che nò i xè gancora stai publicài. So dimanda, vien organixae e scrite da ła Language Subcommittee in modo che se pol poi verxare łe nuoe version de Wikipedia, Wikiquote, Wikibooks, Wikisionario o Wikinotisie. Łe nove version de ciascun projeto łe vien poi testae all'interno dell'incubator có l'ecesion de Wikiversity łe cui version łe xè testae so BetaVersity e de Wikisource łe cui version vien testae invese so Old Wikisource. Nò se pol tacar a scrivare un novo projeto, ma soło na nova version łénguistega de un projeto xà existente.

Wikipedia

Wikipedia ła ze na ensiclopedìa online, multiłenguìstega, ła ga un contenjudo łìbaro, scrita da vołontari che i cołàbora tra de łori e sostenjùa da ła Wikimedia Foundation, na organizasion non-profit.

Al dì de ancò ła ze pubregada in pì de 200 łengue difarente (de 'ste cuà so par zo 100 parlàe corentemente), co cueła ingreze ancò la pì granda; par zonta ła gà rento parołe come so i argomenti propi de na tradisionałe ensiclopedìa. Ła só intension ła ze cueła de scuminsiar e difóndar na ensiclopedìa intarnasionałe lìbara inte'l pì gran nùmaro de łengue posìbiłi. Wikipedia ła ze zà tra i siti de consultasion pì popołari de'l web, ła ga infati so par zo 60 miłioni de contati a'l dì.

El łanso de Wikipedia en łengua veneta el ze avenjùo inte l'otobre de'l 2005. Uno de i vari projeti łigà a Wikipedia el ze cueło de Wikisource.

Łengoa vèneta

Ła łéngoa vèneta ła xe na łengoa romanxa parlà in gran parte de ła Venetia, 'ntel Trentin centro-orientał e 'nte ła zona osindentał, costiera e orientał de 'l Friul-Venesia Jułia. El vèneto xe parlà anca da ła minoransa vèneta aotoctona de 'l Istria e de ła Dalmasia e da i migranti vèneti 'nte 'l Sud de 'l Braxil, in Arxentina e 'nte 'l paexe de Chipiło in Mèsico.

El vèneto xe parlà da sirca 4 mijoni de parsone 'nte ła Venetia e se stima che 'l sipia parlà da 8 mijoni de persone 'ntel mondo, anca se xe conplegà far na stima propia.

Ƚa łengoa vèneta ła xe reconosùa da ła Rexion de 'l Vèneto, da 'l 2007, da ła Rexon Friul-Venesia Jułia, da 'l 2010, e anca da 'l UNESCO e da 'l Consejo de 'l Eoropa, che i ła ga mesa 'nte ła łista de łe łengoe minoritarie e 'ntel Łivro roso de łe łengoe in pericoło[1]. El Stato tajan invexe no'l reconose el vèneto cofà na łengoa minoridaria. El veneto xe łengoa ofisiał sol che a Serafina Corea on paexe de 'l Braxil. Ła ga anca on codexe identifegadivo łengoistego (ISO 639-3 vec).

Altre lengue

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.