Braxil

El Braxil, ufisialmente ła Repùblica Federałe de Braxil, el xe un stato de ła Mèrica del Sud.
El confina a sud co Uruguay, Argentina e Paraguay, a sudovest co ła Bołivia, a ovest col Perù, a nordovest co Cołonbia e Venesueła, a nord co Guyana, Suriname e ła fransexe[1].

Braxil
Braxil – Bandiera Braxil - Stemma
(dettagli)
Ordem e Progresso
Braxil - Localizzazione
Dati amministrativi
Nome completo Republica Federałe del Braxil
Nome ufficiale República Federativa do Brasil
Lingue ufficiali Portoghese
Capitale Brasilia  (2.016.497 ab. / 2000)
Politica
Forma di governo Republica federałe
Presidente Michel Temer
Capo di Governo  
Indipendenza dal Portogallo el 7 de setenbre 1822
Ingresso nell'ONU 24 de otobre 1945 1
Superficie
Totale 8.514.876 km² (5º)
% delle acque 0,65%
Popolazione
Totale 187.550.726 ab. (2006) (5º)
Densità 22 ab./km²
Geografia
Continente Mèrica del Sud
Fuso orario UTC da -2 a -5
Economia
Valuta Real
Varie
Codici ISO 3166 BR, BRA, 076
TLD .br
Prefisso tel. +55
Sigla autom. BR
Inno nazionale Hino Nacional Brasileiro
Festa nazionale 7 de setenbre
Braxil - Mappa
1El xe uno dei 51 Stati che gà fondà l’ONU nel 1945.
 

Giografia połitega

Dal punto de vista połitego el xe 'na republica presidensiałe federal.

Division 'ministrative

I stati che i forma el Braxil i xe 26, co el Distreo Federal do se cata ła cavedal.

Divisão Política do Brasil
Divixion 'ministrativa de el Braxil
Bandiera Stato Abreviasion Capital Area
(km²)
Popolasion
(2005)
Densità
(2005)
Bandeira do Acre.svg Acre AC Rio Branco 152.581,4 656.043 4,30
Bandeira de Alagoas.svg Alagoas AL Maceió 27.767,7 3.015.912 108,61
Bandeira do Amapá.svg Amapá AP Macapá 142.814,6 594.587 4,16
Bandeira do Amazonas.svg Amaxonas AM Manaus 1.570.745,7 3.232.330 2,05
Bandeira da Bahia.svg Baìa BA Salvador 564.692,7 13.815.334 24,46
Bandeira do Ceará.svg Ceará CE Fortaleza 148.825,6 8.097.276 54,40
Bandeira do Distrito Federal (Brasil).svg Distreto Federal DF Braxiłia 5.801,937 2.562.963 441,74
Bandeira do Espírito Santo.svg Espírito Santo ES Vitória 46.077,5 3.408.365 73,97
Flag of Goiás.svg Goiás GO Goiânia 340.086,7 5.619.917 16,52
Bandeira do Maranhão.svg Maranhão MA São Luís 331.983,3 6.103.327 18,38
Bandeira de Mato Grosso.svg Mato Grosu MT Cuiabá 903.357,9 2.803.274 3,10
Bandeira de Mato Grosso do Sul.svg Mato Grosso do Sul MS Campo Grande 357.125,0 2.264.468 6,34
Bandeira de Minas Gerais.svg Minax Žerais MG Belo Horizonte 586.528,3 19.237.450 32,79
Bandeira do Pará.svg Parà PA Belém 1.247.689,5 6.970.586 5,58
Bandeira da Paraíba.svg Paraíba PB João Pessoa 56.439,8 3.595.886 63,71
Bandeira do Paraná.svg Paraná PR Curitiba 199.314,9 10.261.856 51,48
Bandeira de Pernambuco.svg Pernambuco PE Recife 98.311.6 8.413.593 85,58
Bandeira do Piauí.svg Piauí PI Teresina 251.529,2 3.006.885 11,95
Bandeira do estado do Rio de Janeiro.svg Rio de Janeiro RJ Rio de Janeiro 43.696,1 15.383.407 352,05
Bandeira do Rio Grande do Norte.png Rio Grande del Nord RN Natal 52.796,8 3.003.087 56,88
Bandeira do Rio Grande do Sul.svg Rio Grando del Sud RS Porto Alegre 281.748,5 10.845.087 38,49
Bandeira de Rondônia.svg Rondônia RO Porto Velho 237.576,2 1.153.459 6,46
Bandeira de Roraima.svg Roraima RR Boa Vista 224.299,0 391.317 1,74
Bandeira de Santa Catarina.svg Santa Catarina SC Florianópolis 95.346,2 5.866.568 61,53
Bandeira do estado de São Paulo.svg San Poło SP San Poło 248.209,4 40.442.795 162,93
Bandeira de Sergipe.svg Sergipe SE Aracaju 21.910,3 1.967.761 89,81
Bandeira do Tocantins.svg Tocantins TO Palmas 277.620,9 1.305.728 4,70

Cavedal e altre sità

Ła só cavedal xe Brasilia.

Note

  1. dipartiemento da mar de ła Guyana fransexe

Stati par indice de svilupo uman

 
Cuel prima Cuel daspò
Oman 85° posto Giamaica
1955

El 1955 (MCMLV en numari romani) el xe un an del XX secoło.

1989

El 1989 (MCMLXXXIX en numari romani) el xe un an del XX secoło.

Bahia

Baìa (in Łéngoa portoghexe Bahia o Baía) el xe un stato del Braxil sentro-oriental.

El xe costituio da na piana costiera e un pianalto (sertão),che declina verso ła vałe del San Franċesco, el so corso de aqua pi' inportante, che el xe navegabiłe.

El clima el xe ecuatorial so ła costa, el pasa a tropical intełi altipiani de l'interno.

So ła costa se coltiva cacao, cana da sucaro e tabaco.

Se estrae oro, fero, grafite e manganexe.

Bołivia

Ła Bołivia el xe on Stato de ła Mèrica meridionałe, che el se cata 'ntel sentro del continente, sensa sbochi al mar.

Ła confina a sudovest col Ciłe, a nordovest col Perù, a nordest co el Braxil, a sudest co el Paraguay e a sud co ła Argentina.

Cołonbia

Ła Cołonbia ("Co-lóm-bia", /ko'lombja/), el xe on Stato de ła Mèrica de soto.

Confina a nord co el Mare Caraibico, a sud co Perù e Ecuador, a ovest co Panamá e el Oçeano Pacifego, a est co Venesueła e Braxil.

Doménega

Ła doménega (o anca domìnica) el xe el zorno de ła setimana tra el sabo e el luni.

Ła paroła la ven dal latin dies dominicus, zorno del Signor; par el mondo romano, prima che vegnese el Cristianesimo, el se ciamava dies solis, zorno del Sol, doparà 'ncora deso in tei paesi anglofoni (Sunday) e del nord Europa.

Nel cristianesimo el xe el zorno da dedicarghe al culto, che tołe el posto del sabo ebraico a causa de ła risuresion de Gesù, che ła xe avegnùa el zorno dopo el sabo (Marco 16,2; Luca 24,1; Giovanni 20,1).

I catołici i santifica ła doménega atraverso ła parteçipasion a l'Eucaristia, el riposo dal laoro, e standoghe adrìo a ła só fameja e anca in xenere ai malati e ai soferenti.

La domenega l'è el primo giorno de la setimana, anche se - par l'influensa anglofona (week-end vold fin de la setimana) - ghe quei che in Europa e in Merica latina el ritien la domenega l'ultimo jorno de ła setimana. Invese in tei Stati Uniti e in Braxil el xe ritengù el primo. Par la Cexa Catolica, la Domenega l'è el primo jorno de la setimana.

Firense

Firense (xà Florentia e Fiorenza) ła xe 'na çità de 366 488 abitanti.

Ła xe considerà el łogo de orixine del Rinasimento e ła xe riconosesta in tuto el mondo come una dełe cune de ł'arte e de ł'architetura, co pareci edifisi storeghi, monumenti, e musei (tra cui ła Gałeria dei Ufizi, ła Gałeria Pałatina, el Bargeło e i muxei Palazo Pitti), ła xe conosua come una dełe pì bełe e inportanti sità del mondo

Guyana franséxe

Ła Guyana Franséxe ła xe un teritorio franséxe de ła Mèrica del Sud.

Ła confina a sudest co el Braxil e a ovest co el Suriname; ła xe bagnada a nord da el Oçeano Atlantego.

Luni

El luni (dito anca lunij) el xe el zorno de ła setimàna tra ła doménega e el marti, dal latin lunae dies, zorno de ła luna.

In tanti paesi eoropei e sudamericani el xe ritegnù el primo zorno de ła setimana, invese in tei Stati Uniti, in Braxil e par la Ciesa Catołica el xe el secondo. Par sto motivo quà in çerte lengoe (arabo, greco, ebraico e portoghese) el nome el vol dir propio "secondo zorno".

Minas Gerais

Minax Žerais (in Łéngoa portoghexe Minas Gerais) el xe un stato del Braxil sudoriental.

El xe costituio a nord da altipiani diti campos e a sud da na serie de cadene montuoxe (łe sierras). Sto teritorio ardìo el xe incixo da corsi de acua; i pì inportanti i xe el San Franċesco e el Rio Grande.

El clima el xe tropical, ma fondamente mitigà da ła altesa.

A sud se coltiva coton, mais e cafè; a nord el xe difuxo l'ałevamento.

Dal sotosiol, formà prinsipalmente da arenarie ferifere, se estrae oro, diamanti, piere presioxe e fero.

Mèrica del Sud

Ła Merica de Soto o America meridionałe o America del Sud el xe on continente o, secondo altre clasificasion, on subcontinente traverso dal'equatore, con gran parte del so teritorio 'ntel'emisfero sud.

Perù

El Perù el xe on Stato de ła Mèrica meridionałe.

El confina a nord con Ecuador e Cołonbia, a est co' Braxil e Bołivia, a sud con Ciłe, a ovest con ł'Oceano Pacifico.

Rio Grande do Sul

El Rio Grando del Sud el xe on Stato del Brasil con cavedal Porto Ałegre.

El confina a nord co ło Stato braxilian de Santa Catarina, a est co ł'Oçeano Atlantego, a sud co ł'Uruguay e a ovest co ł'Argentina.

Ła popołasion ła xe conposta prevałentemente da etnie europee (disendenti de imigrai portoghexi, veneti, itałiani e todeschi)

San Poło (stato)

San Poło (en portoghexe São Paulo) el xe un stao del Braxil (cavedal San Poło) che el se cata inte la parte sud-ocidental del paese infra l'Osèano Atlàntego e el fiume Paraná.

I confini i xe dai, a nord e nordest, dal stao de Minas Gerais, sempre a nordest dal stao de Rio de Janeiro, a est da l'Osèano Atlàntego, al sud dal stao del Paraná e, a ovest, dal Mato Grosso do Sul.

Suriname

El Suriname el xe un stato de ła Mèrica meridionałe.

El confina a nord co ł'Oçeano Atlantego, a est co ła Guyana Fransexe, a sud col Braxil e a ovest co ła Guyana.

Tałian

El Tałian ( o vèneto braxiłian) el xe ła variante vèneta del Braxil, variante de koinè formà e parlà in Braxil (Stadi de Rio Grando do Sul, Santa Catarina e Paranà) dai disendenti dei emigranti vèneti del Otosento-Novesento.

Ła s'à formà su ła baxe del vèneto antigo (varianti vixentin e belumat), del portoghexe braxiłian e de altre parlade del nord-Itàlia e l'è conosesta anca come "véneto braxileiro".

Ła vien scrita co na grafìa somejante al portoghéxe e ghe manca dei suni del vèneto-de-Vèneto: par exenpio no ghe xe mìa łe interdentałi e donca ła z ła pol vegner doparà a ła portoghéxe (zera =xera) mentre in vèneto ła z l'è necesaria par łe interdentałi (mezo, zinque, zhinque) e 'ntei altri caxi se dovarìa doprar ła x : xera, caxa, diéxe, quaxi.

I emigrài i ghe ga dà el nome de tałian parché rispeto al portoghéxe i ła sentìa come "italiana" seben che par gran parte ła fuse apunto vèneta.

El Tałian donca no'l ga mìa da èser confuxo co l'Itałian che 'l xe ła łéngua uficiałe de l'Itałia e 'l se ga formà su baxe toscana-fiorentina co influense siciliane-romane.

Venesueła

El Venezueła el xe on stado de ła Mèrica del Sud.

El confina a nord col Mar dei Caraibi, a est co ł'Oçeano Atlantego e ła Guyana, a sud col Braxil e a ovest co ła Cołonbia.

Łengoa vèneta

Ła łéngoa vèneta ła xe na łengoa romanxa parlà in gran parte de ła Venetia, 'ntel Trentin centro-orientał e 'nte ła zona osindentał, costiera e orientał de 'l Friul-Venesia Jułia. El vèneto xe parlà anca da ła minoransa vèneta aotoctona de 'l Istria e de ła Dalmasia e da i migranti vèneti 'nte 'l Sud de 'l Braxil, in Arxentina e 'nte 'l paexe de Chipiło in Mèsico.

El vèneto xe parlà da sirca 4 mijoni de parsone 'nte ła Venetia e se stima che 'l sipia parlà da 8 mijoni de persone 'ntel mondo, anca se xe conplegà far na stima propia.

Ƚa łengoa vèneta ła xe reconosùa da ła Rexion de 'l Vèneto, da 'l 2007, da ła Rexon Friul-Venesia Jułia, da 'l 2010, e anca da 'l UNESCO e da 'l Consejo de 'l Eoropa, che i ła ga mesa 'nte ła łista de łe łengoe minoritarie e 'ntel Łivro roso de łe łengoe in pericoło[1]. El Stato tajan invexe no'l reconose el vèneto cofà na łengoa minoridaria. El veneto xe łengoa ofisiał sol che a Serafina Corea on paexe de 'l Braxil. Ła ga anca on codexe identifegadivo łengoistego (ISO 639-3 vec).

Łéngoa portoghexe

El portoghéxe l'è na łéngua romanza che se parla uficialmente in Portogało e in Braxil, oltre che in Angoła, Mozambico, Guinea-Bissau, Guinea Equatorial, Capo Verde, São Tomé e Príncipe, Macao e Timor Est.

Con pi de dosento milioni de parlanti nativi, el portoghese el xe la sesta lengua madre pi parlà al mondo, e la seconda lengua neolatina, superà solo dal spagnolo.

Stati del mondo Merica meridional
Stati del mondobandiera Argentinabandiera Bołiviabandiera Braxil • bandiera Ciłebandiera Cołombia[1]bandiera EcuadorFlag of Guyana.svg Guyanabandiera Paraguaybandiera Perùbandiera Surinamebandiera Uruguaybandiera Venesueła[1]
Dipendense bandiera Guyana Fransexe[2]bandiera Ìxołe Falkland • bandiera Georgia del Sud e ixołe Sandwich meridionałi*
Teritori transcontinentaƚi* bandiera Panama[1]
* miga prexenti int'el schema de ƚe Nasion Unìe
  1. 1,0 1,1 1,2 parte de el teritorio el xe in Mèrica del Nord
  2. parte de el teritorio el xe in Eoropa
Bandiera de el UNASUD Comunità dełe Nasion de ł'America de Soto
bandiera Argentina · bandiera Bołivia · bandiera Braxil · bandiera Ciłe · bandiera Cołombia · bandiera Ecuador · Flag of Guyana.svg Guyana · bandiera Paraguay · bandiera Perù · bandiera Suriname · bandiera Uruguay · bandiera Venesueła

Altre lengue

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.