Сүт

Сүт - кыс сүт чемиштиглерниң боттарынлан бүдүрүп турар чемниг суук бүдүмели. Ооң бойдус аайы-биле үндезин тоймулаашкыны - чаа төрүттүнген дириг амыттаннарның (кижиниң база) чеми, чүге дизе олар өске чем шиңгээдип чип шыдавастар.

Milk glass
Сүт
Ак-Даш

Ак-Даш - Сүт-Хөл кожуунда суур.

Координаталары: 51°20'14 с.ш., 91°07'37 в.д.

Шуудаң индекизи: 668150

Алаш

Алаш - Тывада Бай-Тайгадан эгелээш, Сүт-Хөлге төнген хем. Ол Сүт-Хөл кожуунга баргаш, Хемчик хемче кире берген.

Алдан-Маадыр

Алдан-Маадыр - Сүт-Хөл кожуунда суур.

Бора-Тайга

Бора-Тайга - Сүт-Хөл кожуунда суур.

Даржай, Александр Александр оглу

Александр Александр оглу Даржай (орус. Александр Александрович Даржай; ноябрь 3, 1944 чыл – апрель 22, 2016 чыл) — тыва чогаалчы, шүлүкчү, очулдурукчу, журналист, Тываның Улустуң чогаалчызы.

Ишкин

Ишкин – Сүт-Хөл кожуунда суур. Алдыы-Ишкин деп хемниң унунда чыдар болгаш шак ындыг аттыг суур.

Кара-Сал, Эрес Доржуевич

Эрес Доржу оглу Кара-Сал (1988 чылдың июль 11-де Сүт-Хөл кожуунга төр.) — Тываның хүндүткелдиг болгаш хөй чедиишкинниг мөгези. «Тыва Республиканың Чаан Мөгези», Россия болгаш Делегей чергелиг сумо хүрештиң тиилекчизи база шаңналдыг черлерниң эдилекчизи.

Кара-Чыраа

Кара-Чыраа - Сүт-Хөл кожуунда суур.

Кызыл-Тайга

Кызыл-Тайга - Сүт-Хөл кожуунда суур.

Наадым

Наадым – Тыва Республиканың малчыннарның чыыжы болгаш байырлалы. Наадым байырлалы чылдың-на болуп эртип турар. Байырлалды эгезинде кожууннар аразынга эртирер, адак сөөлүнде республика чергелиг байырлал болур. Болур үези: июль-сентябрь. Байырлалдың албан кезектери: хүреш, аът чарыжы, ча адары.

Суг-Аксы

Суг-Аксы - Сүт-Хөл кожуунунуң төп сууру. Хемчик хемниң чанында чыдар суур.

1991 чылга чедир Сүт-Хөл деп аттыг турган.

Сүт-Хөл кожууну

Сүт-Хөл кожууну — Россия Федерациязында Тыва Республиканың муниципалдыг кезээ.

Административтиг төвү — Суг-Аксы сумузу.

Шөлү - 6691,25 км2. Чурттакчы чонунуң саны - 8077 кижи (2017). Национал тургузуу - тывалар. Шажынчы тургузуу - буддистер. Автомобильдин кодунуң дугаары - 17. Куржаг шагы - MSK+4 (UTC+7).

Сүт чемиштиг амытаннар

Сүт чемиштиг амытаннар (орус. млекопитающие; лат. Mammalia) – дириг төрүттүнер болгаш ийезиниң сүдү-биле чемгертинип өзер аң-мең.

Тыва Республика

Тыва Республика (орус. Респу́блика Тыва́) - Сибирь федералдыг округта Россия Федерацияның субъектизи, федералдыг дугаары 17. Тыва чоннуң төп чурту. Оон аңгыда орус, хакас, бурят, моол дээш чоннар чурттап турар.

Мурнуу чүгүнде Моол, соңгу чүгүнде Хакас Республика база Красноярск крайы, барыын чүгүнде Алдай Республиказы, чөөн чүгүнде Бурят Республика-биле кызыгаарланган. Тыва Азий диптиң төвү болгаш Улуг-Хемниң бажы кылдыр санаттынып турар.

Хой

Хой – ниити ады, төрүүр кыс хой, он ийи чылдың сес дугаарында кирген мал болур.

Хүреш-2014

Хүреш-2014 — Тыва Республиканың Наадым-2014 байырлалынга хамааржыр 2014 чылдың тос ай 6-да эрттирген Тыва хүреш маргылдаазы. "Хүреш" стадиону Тыва Республиканың тулган дээн 310 мөгелериниң аразындан Тиилекчини илередири-биле Наадымның аалчыларын чыган.

Чаа-Хөл кожууну

Чаа-Хөл кожуун - Тываның бир кожууну. Девискээри 2,9 муң км². Мурнуу-чөөн чүкте Улуг-Хем кожуун-биле, мурнуу чүкте Өвүр кожууну-биле, барыын чүкте Чөөн-Хемчик кожуун-биле, соңгу-барыын чүкте Сүт-Хөл кожууну-биле, сонгу чүкте Красноярск крайы-биле кызыгаарлажып турар.

Чурттакчы чонунуң саны - 6127 кижи (2017). Национал тургузуу - тывалар. Шажынчы тургузуу - буддистер. Автомобильдиң кодунуң дугаары - 17. Куржаг шагы - MSK+4 (UTC+7).

Чөөн-Хемчик кожууну

Чөөн-Хемчик кожууну — Россия Федерациязында Тыва Республиканың муниципалдыг кезээ.

Административтиг төвү — Чадаана хоорай. Чурттакчы чонунуң саны 19 890 кижи (2017).

Шөлү – 2169,13 км2. Национал тургузуу – тывалар. Шажынчы тургузуу – буддистер. Куржаг шагы – MSK+4 (UTC+7).

Ыт

Ыт (лат. Canis lupus familiaris) — азырал амытан, ол диис-биле кады эң-не нептереңгей эш-амытан бооп турар-дыр.

Баштай ытты аңгы (лат. Canis familiaris) биологтуг хевирже Линней 1758 чылда ылгаан, а 1993 чылда ону өске классче Смитсон институду болгаш Американың териологтар ассоциациязы бөрүнүң адакы хевирнче (Canis lupus) көжүрген.

Зоология-биле алырга, ыт — ытсылгар аймактың араатаннар отрядының эстенгилиг сүт чемиштиг дириг амытан.

Өске дылдарга

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.