Yudit

Yudit, Eski Ahit'in apokrif bir kitabıdır. İsa'dan evvel 150 senesinde Kudüs'te yazıldığı kabul edilmektedir. Tanrıya bağlı güzel ve alımlı bir kadın olan Jüdit silahsız yanına yanaştığı general Holofernes'in kafasını bir kılıçla gövdesinden ayırarak tıpkı Musa'nın yaptığı gibi İsrail halkını kurtarır.

Apokrif

Hristiyanlıkta apokrif, kanonik (dini otoritelerce genel kabul görmüş) dini metinlerin ve kitapların parçası olmayan metin. Dini metinlerin doğruluğunun şüpheli olduğu durumları tanımlamak amacıyla kullanılır. Kitab-ı Mukaddes'e eklenmemiş metinler apokrif kabul edilir.

Deuterokanonik

Deuterokanonik (Yunanca: deuteros = ikinci) Eski Ahit içerisinde yer alan ve gerek Katolik Kilisesi gerek Ortodoks Kilisesi gerekse Oryantal Ortodoks Kiliseleri'nce Kitab-ı Mukaddes'in bir parçası olarak kanonik görülse de, Yahudilik ve Protestan Kiliseleri bu metinleri apokrif saymaktadır. Deuterokanonik kitaplar dışında kalan asıl yahudi ve protestan kanonunu oluşturan kitaplar zaman zaman protokanonik (protos = birinci, ilk) olarak da tanımlanırlar. Deuterokanonik metinler, bazı Ortodoks Kiliseleri'nce Anaginoskomena (= okunmaya değer) olarak da adlandırılmaktadırlar.

Donatello

Donato di Niccolò di Betto Bardi, kısaca Donatello (1386 - 13 Aralık 1466), Floransalı Rönesans öncüsü heykeltıraş. Sanat tarihinin en önemli sanatçılarından birisidir.

Ester kitabı

Ester kitabı, Tanah'ın Ketuvim kitabının içinde bulunan Beş megiladan biridir. Ester kitabı (veya Ester tomarı) bir Yahudi bayramı olan Purim'in kökenini oluşturur. Bayram sırasında metnin tamamı, ilki bayramın başladığı akşam ve diğeri ertesi sabah olmak üzere iki kere okunur.

Hieronymus

Hieronymus (veya Aziz Jerome; Latince: Eusebius Sophronius Hieronymus; Yunanca: Εὐσέβιος Σωφρόνιος Ἱερώνυμος

; yk. 347 – 30 Eylül 420) rahip, günah çıkarıcı, teolog ve tarihçi. Eusebius oğlu, Dalmaçya/Pannonia sınırı arasındaki Emona kalesine komşu bir kasaba olan, günümüzdeyse kuzeydoğu İtalya'da bulunan Stridon doğumlu. Opus Magnum'u Vulgata: Kitab-ı Mukaddes'in Latince çevirisi. İnciller üzerine yorumları bulunur. Yazdığı eserlerin listesi oldukça kabarıktır.Aralık 384'te yaşamını yitiren Papa Damasus I'in öğrencisi olan Hieronymus, özellikle Roma gibi kozmopolit çevrelerde yaşayan üst tabakadan insanlara hitap eden ahlak öğretileriyle biliniyordu. Birçok durumda özellikle kadınların yaşamına eğilmişti. Kendini İsa'ya adamış olan kadınların nasıl yaşaması gerektiği üzerine mülahazalar sunmuştu. Odak noktasının kadınlar olmasının sebebi büyük ihtimalle zengin senatör ailelerine mensup tanınmış sofu kadınlarla arasındaki himaye ilişkileridir.Roma Katolik Kilisesi, Doğu Ortodoks Kilisesi, Luther Kilisesi ve Anglikan Komünyonu tarafından "Aziz" ve "Kilise Babası" unvanlarını almıştır. Yortusu 30 Eylül'dedir.

Juditha triumphans

Juditha triumphans (Judith'in Zaferi) ya da tam adıyla Juditha triumphans devicta Holofernis barbarie (Yudit'in Holofernis Barbarına karşı Zaferi), Venediklilerin, Korfu'da Osmanlı kuşatmasına karşı kazandığı zafere atfedilen Vivaldi oratoryosu. Vivaldi'nin bestelediği dört oratoryosundan günümüze kalmış örneği olup, eserin uvertür kısmı kayıptır. Vivaldi Kataloğu RV 644 numaralı eserdir.

Sandro Botticelli

Asıl adı Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi olan, ama daha çok Sandro Botticelli ya da Il Botticello ("Küçük Fıçı") lakabıyla bilinen İtalyan ressam (1 Mart 1445 – 17 Mayıs 1510). ("Küçük Fıçı") lakabı aslında kuyumcu ağabeyi Antonio Filipepi'ye aittir. Ancak resim eğitiminden önce ağabeyinin yanında çıraklık yaptığı süreçte Alessandro da aynı lakap ile anılmaya başlanmıştır. Kuyumcu çıraklığını bırakarak genç yaşta Fra Filippo Lippi'nin atölyesinde resim, desen ve geometri öğrenmiştir. İlk yapıtlarından olan Yudit Öyküleri'nde (1472, Floransa, Uffizi Galerisi) Lippi'nin ve Lippi'den sonra yanlarında çalıştığı Antonio del Pollaiolo ve Verrocchio'nun etkileri görülür.

1470 yılında, henüz ilk tablolarıyla büyük ün kazanmıştır. Özellikle Müneccim Kralların Tapınması (1475-1476, Uffizi Galerisi) ve Madonna (Louvre Müzesi) bunlar arasında sayılabilir.

1481'de Papa IV. Sixtus tarafından Roma'ya davet edilmiş; Rosselli, Ghirlandaio ve Perugino ile birlikte Sistina Şapeli'nin süslemesinde çalışmıştır. Burada Musa'nın yaşamını canlandıran 3 fresk ile Şeytanın İsa'yı Ayartma Çabaları'nı yapmıştır. Bu eserlerinde zengin ayrıntılar görülür.

1480-1490 yıllarında, olgunluk döneminde Floransa'da Lorenzo de' Medici'nin korumasında sanat çalışmalarını sürdürmüştür. Bu dönemde, Primavera (İlkbahar) (1482, Uffizi), Venüs ile Mars (1483, Ulusal Galeri, Londra), Pallas Athena ile Kentaur (1485, Uffizi) gibi konusunu mitolojiden alan başyapıtlar gerçekleştirmiştir. Bu arada, kiliseler, dinsel dernekler için tablo siparişleri almıştır. Meryem'in Taç Giymesi (1488, Uffizi) bunlardan biridir.

Daha sonra zarif ve özgün kompozisyonlar içeren bir dizi Madonna resmi gerçekleştirmiştir. Bunlar arasında Şamdanlı Madonna (Berlin), Magnificat Madonna'sı (1485, Uffizi) ve Narlı Madonna (1487, Uffizi) sayılabilir. Resimlerinde pastel tonlar kullanır.

1491 yılında tanıştığı Savonarola'dan ve vaazlarından çok etkilenmiştir. Son yapıtlarında bu vaazların yarattığı çelişkilerin etkileri görülür. Pieta (1498, Münih Pinakothek'i), Çarmıha Geriliş (Cambridge, ABD), İsa'nın Doğumu (1500, Londra) bu eserler arasında sayılabilir. Ayrıca yoğun anlatım gücü ve güçlü desenlerle, Dante’nin İlahi Komedya'sını resimlemiştir.

Botticelli, Rönesans resim sanatının gelişmesinde büyük rol oynamıştır. Kendisini deliliğin sınırına sürükleyen kaygısı, sanatına yön vermiştir. Uçucu ve coşkulu figürler çizmiştir. Ayrıca hastalık derecesine varan zarafet duygusu eserlerine kendine özgü, şiirsel bir hava verir. Yapıtlarında hareket ve duruşun inceliği, ince uzun bedenli, uzun boyunlu ve ciddi ifadeli kadının zarifliği zengin bir doku oluşturur. Botticelli dini konu alan tablolar yapmış olsa da, dinsel bir ressam değil, güzelliğe tutkun bir ressam olmuştur.

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.