Yohanan Hurkanus

Yohanan Hurkanus (veya Yohanan Girhan, Yuhanna Hirkanus, İbraniceיוחנן הורקנוס, Yunanca: Ιωάννης Υρκανός) (iktidar: MÖ 134 - MÖ 104, ö. MÖ 104) Haşmonayim (Makkabiler)in MÖ 2. yüzyılda lideriydi. Görünen o ki, "Hurkanus" ismini tahta geçtiği zaman almıştır.

Hyrcanus I-Yohanan
"Promptuarii Iconum Insigniorum "

Yaşamı ve yaptıkları

1695 Eretz Israel map in Amsterdam Haggada by Abraham Bar-Jacob
Antik İsrail

Şimon Makkabi'nin oğlu, Yehuda Makkabi ve Yonatan Makkabi'nin yeğeniydi. Hikâyesi 1. ve 2. Makkabiler kitaplarında, Talmud'da ve Josephus'un eserlerinde aktarılmıştır. Yohanan, babası ve kardeşlerinin kayınbiraderi Bartolomeus tarafından öldürüldüğü şölende mevcut değildi. Babası ve kardeşlerinin ölümünün ardından babasının görevini devralıp kral ve başrahip oldu (bazı Yahudilerce, Yohanan, Davud'un soyundan gelmediği için krallığı meşru sayılmaz).

Kendine Yunanca krallık ismi aldı: Hurkanus (bkz Hyrkania). Bu, politik ve kültürel açıdan, hem muhalefete hem de Selevkos hakimiyetine karşı Makkabilerin yaptığı Helenizme karşı yaptığı ayaklanmaya aykırı olarak görüldü. İrili ufaklı bölgedeki tüm devletlerde Helen kültürü hakim olduğundan, Yahudiye'nin çıkarlarının idame ettirilebilmesi için Hurkanus bu yola başvurdu. Ardından gelen Haşmonayim liderleri de buna uyup kendilerine Yunanca isimler edindiler.

Judea Johannes Hyrcanus
Yohanan Hurkanus hakimiyeti altındaki Haşmonayim Krallığı
  MÖ 134'teki durum
  fethedilen topraklar

Kudüs kuşatması

Hurkanus, Selevkos İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını kazanan Yahudiye'deki iktidarının ilk yılında en ciddi mücadelesini verdi. VII. Antiokus Sidetes, yol üzerindeki kırsal kesimleri yağmalayarak Yahudiye'ye ilerledi ve Kudüs'ü bir yıl boyunca kuşattı. Uzun süren kuşatma sebebiyle Hurkanus, savunmada yardım edemeyen Yahudiyelileri şehirden çıkarttı.[1] Bu mültecilerin Antiokus'un hattını geçmesine izni yoktu. Dolayısıyla mülteciler bu kaos ortamında ortada kaldı. İnsani kriz nedeniyle Hurkanus Kudüslülerin Sukot bayramı için geri gelmelerine izin verdi. Kudüs'te kıtlık baş göstermesi sebebiyle Hurkanus, Antiokus ile ateşkes imzaladı.[2]

Ateşkes anlaşması gereğince Antiokus'a 3000 talant gümüş ödenmesi, Kudüs duvarlarının yıkılması, Partlara karşı Yahudiyelilerin Selevkos'un yanında savaşması ve Yahudiye üzerinde Selevkos hakimiyetinin tekrar tanınması gerekti.[3]. Zor günler geçiren genç hükümdarın 3000 talant gümüş elde edebilmesi için Davud'un mezarını soyduğu iddia edilir.[4]

Başlangıçta, Selevkos kuşatması Hurkanus'un zor günler yaşamasına sebep oldu. Kudüs kuşatması ve kırsal kesimin yağmalanması Yahudiye'nin ekonomisini sekteye uğrattı. Antiokus'un koyduğu kuralla Selevkos'a ödenen ağır vergiler durumu kötüleştirdi. Ayrıca, MÖ 130'da Hurkanus, Antiokus'un doğu seferine katılmaya zorlandı. Hurkanus, muhtemelen Yahudi bölüğünün kumandanıydı.[5]

Buna ek olarak, bu durum muhtemelen deneyimsiz Hurkanus'a Yahudiye nüfusunun desteğini azalttı.[6] Özellikle kırsal kesimlerde yaşayan Yahudiyeliler, yağmalandıktan sonra Hurkanus'un Antiokus ile savaşa gitmesi sebebiyle hayal kırıklığına uğradılar. Kuşatma sırasında ordu dışındaki nüfusun şehirden çıkartılması da muhtemelen şehir halkının zoruna gitmişti. Hurkanus'un Davud'un mezarını soyduğu ve başrahiplik haklarını ihlal ettiği, böylece dini liderleri kızdırdığı tahmin ediliyor.[7]

Bu nedenlerle, otuz bir yıllık Yahudiye hakimiyetinin ilk yıllarında çeşitli kültürel sektörlerin desteğini kaybetti. Kudüslülerin, kırsal kesimde yaşayan Yahudiyelilerin ve dini liderlerin ülke geleceği açısından Hurkanus'a şüpheyle yaklaşması olasıdır. Fakat, VII. Antiokus'un MÖ 128'de Partlarla yaptığı savaşta öldürülmesiyle Hurkanus'un şansı açıldı. Antiokus'un öldürülmesiyle Hurkanus için yeni bir çağ ve onun önderliğinde fetihler başladı; Suriye toprakları üzerindeki en güçlü devlet Hurkanus'un devleti oldu.[8]

Fetihler

Yohanan Hurkanus, Selevkos'taki karışıklıktan faydalanmayı bilip Yahudiye'yi tekrar bağımsızlaştırıp yeni topraklar fethetti. III. Demetrius sürgünden gelip Selevkos'un kontrolünü eline aldı. Fakat, iktidar savaşı nedeniyle Demetrius'un Yahudiye üzerinden kontrol sağlaması zordu.[9] Buna ek olarak, Selevkos İmparatorluğu küçük prensliklere bölünmekteydi. Lübnan'daki İturlular, Transürdün'deki Ammonlular ve Arap Nebatiler Selevkos kontrolünden çıkmayı başarıp bağımsız prensliklerini kurdular.[10] Hurkanus, Selevkos İmparatorluğu'nun dağılmasını fırsat bilip Yahudiye devletini genişletti.

Hurkanus, VII. Antiokus'a yenilen Yahudiye güçlerinin[11] görüntüsünün aksine yeni bir paralı ordu kurdu. Yahudi nüfusu muhtemelen halen Antiokus saldırısının yaralarını sarıyordu bu nedenle Hurkanus'un ordusu için yeterince asker bulunamadı.[9] Hurkanus'un ordusu Davud'un mezarından çıkarılan Yahudiye devletinin paralarıyla finanse ediliyordu.[12]

Hurkanus'un ilk fethi Transürdün işgaliydi. Hurkanus'un paralı askerleri altı aylık bir kuşatma sonunda Medeba'yı ele geçirdi. Bu zaferlerden sonra Hurkanus kuzeye Şehem ve Gerizim Dağı'na yöneldi. Şehem bir köye dönüşmüş ve Gerizim Dağı'ndaki Samiri Tapınağı yıkılmıştı. Şehem'e yapılan askeri hareket, arkeolojik verilere göre MÖ 111-110 yıllarında gerçekleşmiştir.[13] Gerizim Dağı'ndaki Samiri Tapınağı'nın yıkılmasıyla dini elit tabakanın ve Kudüs dışındaki tapınaklardan nefret eden Yahudilerin gözünde Hurkanus'un statüsü düzeldi.

Hurkanus ayrıca Negev'de, Eilat yakınlarındaki Edomlulara karşı askeri sefer düzenledi. Seferde Adora, Marise ve diğer Edom şehirleri fethedildi.[11] Ardından Hurkanus, Edomluların dinlerini zorla değiştirdi.[14] Bu durum, Yahudi liderler arasında emsali görülmemiş bir hareketti.

MÖ 113'ün başında Hurkanus Samarya'ya büyük bir askeri sefer düzenledi. Hurkanus, kuşatmayı oğulları Antigonus ve Aristobulus'un kontrolüne bıraktı. Yardım isteyen Samirilere IX. Antiokus Kizikonus 6000 kişilik bir bölük gönderdi. Uzun ve zor geçen kuşatmaya rağmen Hurkanus geri adım atmadı ve en nihayetinde Samarya engelini aşıp burayı yıktı. Kizikonus'un paralı askerleri yenildi ve Bet Şean Hurkanus tarafından fethedildi.[2] Samiriler köleleştirildi. Köleler İsrailoğullarından değildi ve Yhvh'ye ibadet etmiyorlardı. Bu kişilerin Antik Makedonlar olduğu bildirilmektedir.

İktidarının sonunda Yohanan Hurkanus'un inşa ettiği krallık Kral Süleyman'ın İsrail Krallığı kadar büyümüştü.

Ekonomi, dış ilişkiler ve din

Kudüs kuşatmasının ardından Hurkanus ekonomik krizle yüzleşti. Ekonomik anlamda düzelme VII. Antiokus Sidetes'in ölümüne bağlanır. Artık Hurkanus, zayıflamış Selevkos'a haraç ve vergi ödemek zorunda değildi.[15] Ekonomi düzeldiğinde Hurkanus kendi parasını basmaya başladı. Hurkanus ayrıca Yahudiye'de inşaat projeleri başlattı. Antiokus tarafından yıkılan duvarlar tekrar örüldü. Tapınağın kuzeyine Baris isimli bir kale ve bir kale de muhtemelen Hyrkania'ya dikildi.[16]

Hurkanus, başta büyümekte olan Roma İmparatorluğu olmak üzere Yahudi olmayan çevre güçlerle iyi ilişkiler kurmaya çalıştı. Roma Senatosu'nda Yahudiye ile dostluk ilişkilerini yineleyen iki bildiri yayınlandı.[17] Bu kararnamelerin tarihini bulmak her ne kadar zor olsa da kararnameler Hurkanus ile Roma arasındaki ilişkileri temsil etmektedir. Ayrıca, Hurkanus tarafından Roma'ya gönderilen elçinin Romalılarca kabul edilmesi Haşmonayim'in bağımsızlığının tanınmasının kanıtıdır.[18] Hurkanus, Roma tarafından desteklenen liderlere bir örnektir.

Buna ek olarak, Hurkanus, Batlamyus Mısırı ile istikrarlı ilişkiler kurmuştur. Bu, muhtemelen Mısır'da yaşayan Yahudilerin Batlamyus Meclisi'yle olan bağlantıları ile gerçekleşmiştir.[19] Son olarak, Atina ve Pergamon, Hurkanus'u Roma'yı yatıştırma sebebiyle onurlandırmıştır.[20]

Hurkanus'un bastığı paralarda gücünü bölüştürdüğünü göstermektedir. Betlehem'de "Başrahip Yohanan" yazıtıyla birlikte altmış üç demir para bulunmuştur. Paranın arka yüzünde "Yahudiler Kurulu" yazmaktadır, bu da kendisinin mutlak lider olmadığını ortaya koymaktadır. Hurkanus bazen bazı azınlık güçleri olan Yahudi Kuruluna danışmıştır.[21] Parada bir hayvan veya insan resmi bulunmaması Hurkanus'un Yahudilikte insan resmetme yasağına uyduğunu göstermektedir. Ayrıca bu paralardan edinilen bilgiye göre, Hurkanus kendisini başrahip olarak görmüş ve ülkeyi Kurul ile birlikte yönetmiştir.[22]

Yahudiye'de dini unsurlar ülkenin içişlerinin temelini oluşturmaktaydı. Jospehus, Hurkanus ile Farisiler arasındaki çekişmeyi aktarır.[23] Fakat Jospehus'un hikâyesinde çelişki mevcuttur çünkü Josephus başka bir yazısında Farisilerin Kraliçe Şelomtzion zamanına kadar iktidarda söz sahibi olmadığını yazmıştı.[24] Hurkanus zamanında basılan paralarda Hurkanus'un tam laik otoritesi olmadığı görülür. Bu hikâye Josephus'un Farisi kökenli olmasından kaynaklanmış olabilir.[25] Hurkanus'un hem laik hem dini lider olması gerginliğe sebep olmuş olabilir. Fakat Josephus'un anlattığı Hurkanus'un Farisi ve Sadukiler ile olan ilişkisine dair hikâyeye inanılması güçtür.

Hem laik hem dini unsurun lideri olmanın sorun yaratacağını öngören Hurkanus vasiyetinde ölümünden sonra laik yetkiyi karısına ve başrahiplik yetkisini oğlu Yehuda Aristobulus'a bıraktı. Hurkanus'un bu yaptığı laik ve dini yetkilerde uzlaşmaya yanaştığını kanıtlamaktadır.[26] (Aristobulus bu dağılımdan memnun olmayıp annesini hapise attırıp aç bıraktırdı ve krallığı eline aldı.)

Kaynakça

  1. ^ Antiquities 13.240
  2. ^ a b H. Jagersma. A History of Israel from Alexander the Great to Bar Kochba. (Minneapolis.: Fortress Press, 1986), 83.
  3. ^ Antiquities 13.245
  4. ^ The Wars of the Jews I 2:5
  5. ^ Joseph Sievers , and Jacob Neusner, ed. The Hasmoneans and Their Supporters: From Matthias to the Death of John Hyrcanus I. (Atlanta.: Scholars Press, 1990), 140.
  6. ^ Sievers, 139
  7. ^ Jagersma, 89
  8. ^ Elias Bickerman. The Maccabees. (New York.: Schocken Books, 1947), 150
  9. ^ a b Sievers, 141
  10. ^ Gaalyahu Cornfled. Daniel to Paul: Jews In Conflict with Graeco-Roman Civilization. (New York: The Macmillan Company, 1962), 50
  11. ^ a b Ant.13.257
  12. ^ Bickerman, 149-150
  13. ^ Sievers, 142
  14. ^ George W. E. Nickelsburg. Jewish Literature Between The Bible And The Mishnah, with CD-ROM, Second Edition. (Minneapolis: Fortress Press, 2005), 93
  15. ^ Sievers, 157
  16. ^ W. D. Davies. The Cambridge History of Judaism, Vol. 2: The Hellenistic Age. (New York: Cambridge University Press, 1989), 331-332
  17. ^ Jagersma, 84
  18. ^ David Noel Freedman. The Anchor Yale Bible Dictionary, H-J: Volume 3. (New Haven: Yale University Press), 1992
  19. ^ Ant. 13.284-287
  20. ^ Davies, 332
  21. ^ Cornfeld, 52
  22. ^ Sievers, 153-154
  23. ^ Ant. 13.288-296
  24. ^ JW.1.110
  25. ^ Sievers, 155
  26. ^ Gaalyahu, 55

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Yohanan Hurkanus
Ölümü: MÖ 104
Önce gelen
Şimon Makkabi
Yahudiye prensi
MÖ 134 - MÖ 104
Sonra gelen
I. Aristobulus
Yahudiye'nin başrahibi
MÖ 134 - MÖ 104
Ahaziya (İsrail)

Ahaziah, Ochozias veya Ahaziya (İbranice: אחזיהו המלך) (İkinci İsrail Krallığı, MÖ 870 - MÖ 850) Ahab ve Jezebel'in oğlu ve İsrail'in sekizinci kralıydı. William F. Albright'a göre iktidarı MÖ 850 - MÖ 849 yılları, E. R. Thiele'ye göre ise MÖ 853 - MÖ 852 yılları arasında varolmuştur. Krallar Kitabında babası Ahab'ın yolundan gittiği için eleştirilmiştir.

Aleksander Yanay

Alexander Jannaeus (aynı zamanda Alexander Jannai/Yannai olarak bilinir), Yahudiye'deki Haşmonayim kralı (MÖ 103'ten MÖ 76'ya kadar), Yohanan Girhan'ın oğlu, krallığı kardeşi I. Aristobulus'dan sonra devam ettirmiştir, ve kardeşinin dul karısı, Şelomtzion (veya "Şelomit", "Salome Alexandra") ile, İncil'de geçen Yibum Kanunu'na göre evlenmiştir ancak Josephus bu konuda net bilgi vermemektedir.

Amatzya

Amaziah, (diğer adları: Amasya, Amasias, Amatzia) (İbranice: אֲמַצְיָה, anlam:"Tanrı'nın gücü", "Tanrı'nın güçlendirdiği" veya "Tanrı uludur"; Modern Yunanca: Αμεσσιας; Latince: Amasias) Joaş'ın oğlu ve Yehuda'nın kralıydı. Annesi Jehoaddan'dı. Yirmi beş yaşında tahta geçti. MÖ 797/796 - MÖ 768/767 arası yirmi dokuz yıl boyunca iktidarda kaldı.

Dan (Beni İsrail)

Tekvin'e göre Dan (İbranice: דָּן, Anlam:Yargı), Yakup'un beşinci ve cariyesi Bila'nın ilk oğluydu; Dan kabilesinin kurucusuydu.

Elah

Elah (İbranice: אֵלָה; Modern Yunanca: Ηλα; Latince: Ela) Baaşa'nın oğlu ve İkinci İsrail Krallığı'nın dördüncü kralıydı. William F. Albright'a göre MÖ 877 - MÖ 876, E. R. Thiele'e göre ise MÖ 886 - MÖ 885 tarihleri arasında hükümdarlık yapmıştır.Tevrat'ta bir asker olan Zimri tarafından öldürüldüğünü ve yerine kral olarak kendisinin geçtiği anlatılır.

Gad (Beni İsrail)

Gad (İbranice: גד, Şans) Tekvin'e göre Yakup'un yedinci ve cariyesi Zilpa 'nın ilk oğluydu; Gad kabilesinin kurucusuydu. Zilpa'nın cariye oluşu bazı dinadamlarınca Gad'ın İsrailoğulları'nın orijinal kabilelerinden olmayışına dair bir metafordur. Tora, Gad'ın anlamının "bölme/payda" kökünden geldiğini ve "şans/uğur" anlamına geldiğini anlatır. Fakat bazı dinbilimcilere göre Gad ismini, kabilenin ibadet ettiği semitik bir şans tanrısı olan Gad'dan almıştır. Yeşaya kitabına göre M.Ö. 6. yüzyılda bazı İbranilerin kısmet tanrısına taptığı anlatılır.Zilpa'nın cariye oluşu nedeniyle ondan gelen Gad'ın ana İsrailoğulları'ndan olmayışı teorileri vardır. Bu teoriye inananlar Gad' ın kuzeye doğru hareket eden göçebe bir kabile olduğunu düşünür.Klasik rabinik edebiyata göre Gad 10 Heşvan'da doğmuş ve 125 yıl yaşamıştır.

Haşmonayim Hanedanı

Haşmonayim (Hasmonean) hanedanı (İbranice חשמונאים, Haşmonayim, Audio)) (MÖ 140-MÖ 37) , yılları arasında yaşayan bağımsız bir Yahudi devleti olan İsrail Haşmonayim Krallığını yöneten hanedandı. Haşmonayim hanedanı, Şimon Makkabi liderliğinde, MÖ 165'teki Makkabi İsyanı sırasında Selevkos İmparatorluğu ordusunu yenen kardeşi Yehuda Makkabi'den yirmi yıl sonra kuruldu. Haşmonayim Krallığı MÖ 37'de Hirodes tarafından ele geçirilene kadar 103 sene sürdü. Bundan sonra bile kendi itibarının sürmesi için bir Haşmonayim prensesi olan Mariamme ile evlendi.

I. Aristobulus

I. Yehuda Aristobulus (iktidarı: MÖ 104–103), kendinden önce gelen lider Yohanan Hurkanus'un beş oğlundan biri olup İbrani Haşmonayim hanedanlığında kendisine "kral" diyen ilk hükümdardır. Josephus, Aristobulus için 481 yıldan sonra "başına taç takan" ilk Yahudi der. Yahudi geleneğine göre sadece Yehuda kabilesinden olan Davud hanedanlığına bağlı kişiler İsrail'in kralı olabilir bu nedenle Aristobulus ve ardılları için "nasi" yani "başkan" denir.

Yohanan Hurkanus'un vasiyetine göre karısı devletten ve oğlu Aristobulus başrahiplikten sorumlu olmalıydı. Fakat, kardeşi Antigonus'un desteğiyle tahta geçip annesini ve diğer üç kardeşini hapse attı. Babası gibi kendisi de Sadukiydi ve Yahudi kimliğini erozyona uğrattı. Aristobulus'un hakimiyeti döneminde Yahudi cemaati veya konseyinin adı "Hever haYehudim", yani Yunanca adıyla Sanhedrin oldu. 'Yahudi cemaati' kimliğini paralara basmasına rağmen Yunanca konuşulmaya başlandı. Diğer liderler gibi Aristobulus da olası entrika şüphesiyle yaşıyordu. Aristobulus hastalık belirtileri göstermeye başlayınca karısı Kraliçe Şelomtzion Antigonus'a tuzak kurdu. Kralı, önce kardeşinin zorla tahta geçeceği konusunda ikna etti. Ardından Antiogus'a kralın kendisini zırhlarını giymiş bir şekilde karşısında görmek istediğini ve krala da kardeşini zırhlarını giyinip onu öldürmek için yola çıktığını söyledi. Antigonus tahta ulaşamadan öldürüldü. Birkaç gün sonra hastalığı nedeniyle Aristobulus iç kanamadan öldü. Kraliçe, en genç kardeş olan Aleksander Yanay'ı hapisten çıkartıp tahta geçirdi.

II. Aristobulus

II. Aristobulus, Haşmonayim hanedanlığının bir üyesi olup MÖ 66 ile MÖ 63 yılları arası başrahiplik ve Yahudiye'nin krallığını yapmıştır.

Kumran

Kumran (İbranice: קומראן; Arapça: خربة قمران Khirbet Qumran), Batı Şeria'daki İsrail'in Kumran Milli Parkı tarafından yönetilen bir arkeolojik sittir. Lut Gölü'nün kuzeybatı kıyısından yaklaşık 1,5 km (1 mi) uzaklıkta kuru bir marn platosunda, İsrail yerleşiminin ve Kalya kibutzunun yakınında yer almaktadır. Helenistik dönem yerleşimi, Yohanan Hurkanus döneminde (MÖ 134-104) veya daha sonra inşa edildi ve Romalılar tarafından MÖ 68'de veya kısa bir süre sonra yıkılıncaya kadar işgal edildi. Ölü Deniz Yazmaları'nın saklandığı Kumran Mağaraları'na en yakın yerleşim olarak bilinir. Kumran'daki başlıca kazılar 1950'lerde Roland de Vaux tarafından yapıldı.

Levi (Beni İsrail)

Levi (İbranice: לוי, anlam: birleşme, katılma), Tekvin'e göre, Yakup ile Lea'nın üçüncü oğlu ve Levi kabilesinin kurucusudur; fakat Arthur Peake'in iddiasına göre, kabilenin diğer İsrail kabilelerine bağlılığını göstermek için sonradan eklenmiştir. Bazı dini ve siyasi ayrıcalıklar Levilere verilmişti ve Tevrat'ın ilk kaynakları olan Yahvist ve Elohist'e göre Levi rahip demek olup bir soyla ilgisi yoktur; bunun bir soy olarak gösterilmesi Ruhbani kaynağa ve Musa'nın kutsamasına rastlar; bunun amacı ruhban sınıfını farklı bir köke dayandırma çabasıdır.

Naftali (Beni İsrail)

Tekvin'e göre Naftali (İbranice: נַפְתָּלִי, Anlam:Çabam, Mücadelem), Yakup'un altıncı ve cariyesi Bila'nın ikinci oğluydu; Naftali kabilesinin kurucusuydu. Bazı görüşe göre Naftali kabilesi orijinal İsrailoğulları'ndan olmayıp sonradan katılmıştır ve bu sebeple bir "cariye"den doğmuştur.

Yahudiye

Yahudiye veya Yehuda (İbranice: התקופה הרומית בארץ ישראל, Yahudi Almancası: רוימישע צייַט אין ישראל) Roma İmparatorluğu'nun bir eyaleti idi. Zamanla genişleyerek Filistin'i de içine aldı. Bar Kohba İsyanı'nından sonra ismi Suriye Filistini olarak değiştirildi.

Yehuda kabilesi

Yehuda Kabilesi (İbranice:יְהוּדָה, Yehuda, Anlam: övmek / şükretmek), Eski Ahit'e göre On İki İsrail Kabilesi'nden biridir.

M.Ö. 1200'lü yıllarda Kenan topraklarının fethinden sonra Yeşu bu toprakları on iki kabile arasında bölüştürdü.

Yosef kabilesi

Yosef kabilesi Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir. Efraim ve Menaşe kabileleri birlikte Yosef kabilesini oluşturur. Yosef'in oğulları Efraim ve Menaşe'nin soyundan gelenler kendi kabilelerini oluşturduğundan bu iki kabileye birlikte Yosef'in evi (Beyt Yosef, בית יוסף) denir.

İkinci İsrail Krallığı Asurlular tarafından yıkılınca bu devlet içindeki Efraim kabilesi ve Menaşe kabilesi kayıplara karışıp tarih sayfalarından silindi. Modern günümüzdeki bazı halklar kendilerinin Yosef'in soyundan geldiğine inanır; örneğin: Samaritler, Parsim vb. (bkz Kayıp On Kabile)

Zebulun kabilesi

Zebulun kabilesi (İbranice: זְבוּלֻן / זְבוּלֹן, Zevulun / Zevulon, Anlam:Yerleşim), Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir.

MÖ 1200'lü yıllarda Kenan topraklarının fethinden sonra Yeşu bu toprakları on iki kabile arasında bölüştürdü. Celile'nin güney ucunda kalır. Akdeniz ve Taberiye Gölü arasında bulunan bu topraklar İssakar kabilesine komşudur. Kuzeybatısında Aşer kabilesi ve kuzeydoğusunda Naftali kabilesi bulunur.

Zekeriya (İsrail)

Zechariah (Zekeriya; İbranice: זכריה, Latince: Zacharias), Anlam:"Tanrı tarafından hatırlanan") Jeroboam II'nin oğlu ve İsrail'in kralıydı.

Yehuda Kralı Uzziah'ın otuz sekizinci yılında başa geçti. William F. Albright'a göre MÖ 746 - MÖ 745 arası, E. R. Thiele'ye göre ise MÖ 753 - MÖ 752 yılları arası hükümdarlık yaptı.Tanah'ın Krallar kitabında hikâyesi kısaca anlatılır. Şallum onu öldürüp yerine geçene kadar sadece altı ay krallık yaptı. Tanah'ta öngörülen Jehu'nun dört nesillik hanedanlığı da son bulmuş oldu.

Şelomtzion

Salome Aleksandra, Kudüslü Aleksandra veya Şelomtzion (İbranice: שְׁלוֹמְצִיּוֹן אלכסנדרה) (MÖ 139 - MÖ 67) Haşmonayim Krallığında iktidarda olan tek kraliçeydi. Kayınpederi Yohanan Hurkanus vasiyetinde eşini hükümdar seçmesine rağmen eşi I. Aristobulus buna izin vermedi. Ayrıca Yehuda Krallığı'nda Atalya kraliçelik yapıp ülkeyi yönetmişti. Önce I. Aristobulus'un, ardından Aleksander Yanay'ın eşi olan Şelomtzion bağımsız krallığın son hükümdarıydı.

Şimon HaTarsi

Şimon HaTarsi (veya Şimon Makkabi, Şimon Thassi) (ö: MÖ 135), Matatyahu Makkabi'nin ikinci oğluydu dolayısıyla Haşmonayim hanedanlığının bir üyesiydi. Tarsi soyadının anlamı belirsizdir. "Yönetici", "Kılavuz", "Konsey adamı" ve "Şevkli" bu ismin olası anlamlarındandır.Kardeşleri Yehuda Makkabi ve Yonatan Makkabi'nin liderliğini yaptığı Selevkos İmparatorluğu'na karşı yapılan Yahudi ayaklanmasında yer aldı. İbrani Haşmonayim hanedanlığının ilk prensi oldu. MÖ 142'den MÖ 135'e kadar hükümdarlık yaptı.

MÖ 141'de verilen bir kararla Haşmonayim hanedanlığı oluşturuldu. 1. Makkabiler kitabına göre, "rahipler, halk ve toprağın ihtiyarları bir araya gelip, yeni imanlı bir peygamber gelene kadar Şimon'un sonsuza dek lider ve baş rahip olmasına" karar vermiştir.Bu yeni hanedanlık, Şimon'un Roma'ya delege göndermesiyle Roma Cumhuriyeti senatosu tarafından MÖ 139'da tanındı. Şimon, Yahudi halkını Selevkos İmparatorluğu'ndan yarı bağımsız olmasını sağladı.

MÖ Şubat 135'te damadı Bartalomeus'un kışkırtmasıyla öldürüldü ve yerine Şimon'un üçüncü oğlu Yohanan Hurkanus geçti; Yohanan'ın abileri Matatyahu ve Yehuda babalarıyla birlikte öldürülmüştü.

İsrail ve Yahudiye Kralları
Birleşik Monarşi
İsrail Krallığı
Yehuda Krallığı
Haşmonayim hanedanlığı
Herod hanedanlığı
Bar Kohba hanedanlığı

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.