Nobel Fizik Ödülü

Nobel Fizik Ödülü, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından her yıl Stokholm'de Alfred Nobel'in ölüm günü olan 10 Aralık'ta verilir. Bu ödül, Alfred Nobel'in 1895 yılında isteği ile başlatılan ve 1901 yılından beri devam eden 5 Nobel Ödülü'nden birisidir. Diğer kategoriler; Nobel Kimya Ödülü, Nobel Edebiyat Ödülü, Nobel Barış Ödülü, Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'dür. İlk Nobel Fizik Ödülü, x-ışını keşfinden dolayı sunduğu üstün hizmetlerden dolayı Alman Wilhelm Conrad Röntgen'e verilmiştir.

Ödülün verilmesi

En fazla üç adaya veya iki bilimsel çalışmaya verilir.

Ödülü kazananlar

Dış bağlantılar

Antony Hewish

Antony Hewish (d. 11 Mayıs 1924), 1974 yılında Nobel Fizik Ödülü'ne lâyık görülmüş İngiliz fizikçidir.

Radyoastrofizik alanındaki öncü araştırmaları, Ryle’ye özellikle açıklık sentezi tekniğini buluşu, Hewish’e, pulsarların keşfindeki nihai rolü için Nobel Fizik Ödülü verilmiştir (Martin Ryle ile beraber).

C. V. Raman

Chandrasekhara Venkata Raman (சந்திரசேகர வெங்கட ராமன்) (d. 7 Kasım 1888 - ö. 21 Kasım 1970), ülkesinde fizik biliminin gelişmesini sağlayan Hint fizikçi. Raman etkisi ve Raman saçılması olarak literatüre geçen, ışığın saydam bir malzemeden geçmesiyle bir kısmının bükülerek farklı dalga boyları oluşturması keşfiyle 1930 yılında Nobel Fizik Ödülü'nü kazanmıştır.

1983 yılında kendisi gibi bir fizikçi olan yeğeni, Subrahmanyan Chandrasekhar da Nobel Fizik Ödülü sahibi olmuştur.

Charles Wilson (fizikçi)

Charles Thomson Rees Wilson, (14 Şubat 1869 – 15 Kasım 1959) yılları arasında yaşamış X-ışınları, radyoaktivite ve kozmik ışın çalışmalarında kullanılmış “sis odası” buluşuyla 1927 yılında Nobel Fizik Ödülü kazanmış İskoç fizikçi ve meteorologtur.

Eugene Wigner

Eugene Paul "E. P." Wigner (Macarca Wigner Jenő Pál; 17 Kasım 1902 - 1 Ocak 1995), Macar-Amerikalı fizikçi ve matematikçidir.

1963 yılında, "atom çekirdeği teorisi ve temel parçacıklara katkıları, özellikle de temel simetri ilkelerinin keşfi ve bu ilkeye dair uygulamalarından dolayı" Nobel Fizik Ödülü kazandı. Wigner bü odülünü yarısını alırken, ödülün diğer yarısıda Maria Goeppert-Mayer ile J. Hans D. Jensen arasında paylaşıldı. Kuantum mekaniğinde simetrilerin kuramının temelini atmış olması, ve buna ek olarak atom çekirdeğinin yapısı üzerine araştırmaları ve geliştirdiği matematiksel kuramlar dolayısıyla, Wigner'ın fizik alanında önemli bir yeri vardır. Nükleer reaktörlerde Xe-135 zehirlenmesi ilk olarak Eugene Wigner tarafından belirlenmiştir.

Frederick Reines

Frederick Reines (16 Mart 1918 - 26 Ağustos 1998), Amerikalı fizikçi. Yaptığı nötrino deneyi ile 1995 yılında Nobel Fizik Ödülü almaya layık görüldü.

Georg Bednorz

Johannes Georg Bednorz (d. 16 Mayıs 1950, Neuenkirchen, Almanya), Nobel Fizik Ödülü sahibi Alman fizikçi.

Heinrich Rohrer

Heinrich Rohrer (6 Haziran 1933 - 16 Mayıs 2013), Gerd Binnig ile taramalı tünelleme mikroskobunu tasarlayıp 1986 Nobel Fizik Ödülü'nü paylaşan İsviçreli bilim adamı.

Rohrer Buchs, St. Gallen'da ikiz kız kardeşinden yarım saat sonra doğmuştur. 1949'da ailesi ile birlikte Zürih'e taşındıklarında rahat bir çocukluk geçirdi. 1951 yılında Wolfgang Pauli ile birlikte çalışarak İsviçre Federal Enstitüsü'ne kabul edildi. Doktora tezi, Jörgen Lykke Olsen tarafından başlatılan bir projede manyetik alan kaynaklı süperiletken geçişlerinde Süperiletkenlerin uzunluk değişimlerini inceledi. Çalışmaları sırasında, araştırmalarını gece yarısı şehir uyurken ve sessizken yapmak zorunda olduğunu çünkü araştırmalarının titreşimlere karşı çok hassas olduğunu fark etti.

Çalışmaları, bulunduğu orduda İsviçre dağ piyadeleri tarafından kesintiye uğratıldı. 1961 yılında, Rose-Marie Egger ile evlendi.

James Rainwater

Leo James Rainwater ( d. 9 Aralık 1917 - ö. 31 Mayıs 1986 ) bazı atom çekirdeklerinin asimetrik şekillerin belirlenmesinde yaptığı çalışmalar nedeniyle 1975 yılında Nobel Fizik Ödülü almaya hak kazanmış Amerikalı fizikçi.

Johannes Stark

Johannes Stark (d. 15 Nisan 1874 - ö. 21 Haziran 1957) 1919 yılında Nobel Fizik Ödülünü alan Alman fizikçi.

Stark , Schickenhof, Kingdom of Bavaria'da doğdu (şimdiki ismi Freihung), Stark Bayreuth Gymnasium (orta okul) da eğitim gördü ardından Regensburg'da eğitimine devam etti. Üniversite eğitimine, fizik, matematik, kimya ve kristal üzerine çalıştığı Münih Üniversitesi'nde başladı. Buradaki eğitimine 1894'te başladı ve 1897'de Isaac Newton'un buluşlarıyla ilgili doktora teziyle buradan mezun oldu.

Joseph Taylor

Joseph Hooton Taylor Jr. (d. 29 Mart 1941, Philadelphia), Amerikalı astrofizikçi. Kütleçekim çalışmaları için olanaklar yaratan bir buluş olan yeni bir tür pulsarı keşfettiği için Russell Alan Hulse ile birlikte 1993 yılında Nobel Fizik Ödülü almıştır.

Leo Esaki

Leo Esaki (Reona Esaki) (江崎 玲於奈, Esaki Reona) (d. 12 Mart 1925 Osaka), Japon bir fizikçidir. 1973'te Nobel Fizik ödülünün sahibi oldu .

Nobel Fizik Ödülü sahipleri listesi

Nobel Fizik Ödülü, Nobel Ödülleri kapsamında 1901'den beri, fiziğin çeşitli alanlarında faaliyet gösteren kişilere verilmektedir. Alfred Nobel'in mirası üzerine, Nobel Vakfı tarafından organize edilen ve her yıl, Alfred Nobel'in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık günü Stockholm'de gerçekleştirilen ödüllerin sahipleri; İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından seçilmiş ve akademinin üyesi olan beş kişinin oluşturduğu bir komite tarafından belirlenir. Her bir ödül kazananı; birer madalya ve diplomanın yanı sıra, zaman içerisinde değişiklik gösteren para ödülünün de sahibi olur.1956 ve 1972'de ödülü kazanan John Bardeen, birden fazla kez ödülü kazanan ilk ve tek isim oldu. 1916, 1931, 1934, 1940, 1941 ve 1942 yıllarında ödül verilmedi. Sekiz yılda ise ödül, bir yıl gecikmeli olarak takdim edildi. 1917 yılında Nobel Fizik Komitesi, o yıl için ödülün verilebilmesi için gereken kriterleri hiçbir adayın sağlamadığına hükmederek ödül vermedi; ancak ertesi yıl ödülün verildiği Charles Glover Barkla, 1917'deki ödülü almış olarak kabul edildi. Aynı durum 1918'deki ödülü 1919'da alan Max Planck, 1921'deki ödülü 1922'de alan Albert Einstein, 1924'teki ödülü 1925'te alan Manne Siegbahn, 1925'teki ödülü 1926'da alan James Franck ile Gustav Hertz, 1928'deki ödülü 1929'da alan Owen Richardson, 1932'deki ödülü 1933'te alan Werner Heisenberg ve son olarak 1943'teki ödülü 1944'te alan Otto Stern tarafından da yaşandı. Günümüzde varlığını sürdürmeyen ülkeler de dahil toplamda 25 ülkeden ödül kazanan olurken; ödülü kazanan kişilerin 95'i Amerika Birleşik Devletleri adına ödülü kazandı. 2018 itibarıyla toplamda 209 kişi, bu ödülün sahibi oldu.

Otto Stern

Otto Stern (17 Şubat 1888 - 17 Ağustos 1969) Alman fizikçi.

Alman İmparatorluğuna ait Prusya Krallığı sınırlarındaki Sorau (Żary) de doğmuştur (şu an Polonya topraklarında). Eğitimini University of Breslau 'da tamamlamış ve fiziksel kimya dalında doktora yapmıştır. Rostock Üniversitesinde profesör olarak çalışmıştır. 1923 yılında Institut für Physikalische Chemie adlı yeni bir bölümde çalışmak üzere Hamburg Üniversitesinde geçmiştir.

Nazi dönemi nedeniyle Carnegie Institute of Technology e geçmiş ve akabinde University of California, Berkeley de çalışmalarına devam etmiştir.

Stern deneysel fizikçiydi. Molecular Ray Method un geliştirilmesi için çalışmıştır. Atomik manyetik hareket ölçümleri, atom ve moleküllerin doğal hareketlerinin demonstre edilmesi, protonun manyetik hareketinin keşfi diğer çalışma konularıydı. Bundan dolayı 1943 yılında Nobel Fizik Ödülü'ne layık görülmüştür.

Owen Chamberlain

Owen Chamberlain (d. 10 Temmuz 1920, San Fransisco - ö. 28 Şubat 2006, Berkeley) Amerikalı fizikçi.

Meslektaşı Emilio Gino Segrè ile birlikte proton ile aynı ağırlıkta ama elektrik yükü zıt olan antiprotonu buldular. İtalyan meslektaşı ve kendisine karşılık olarak 1959 yılında Nobel Fizik Ödülü takdim edildi.

Peter Grünberg

Peter Grünberg (d. 18 Mayıs 1939-ö. 9 Nisan 2018), Nobel Fizik Ödülü sahibi Alman fizikçi. Albert Fert ile rastlantısal olarak buldukları dev manyetik direnç ile Nobel Ödülüne layık görülmüştür. Bu buluşları sabit disklerdeki gigabyte teknolojisinde çığır açmıştır.

Polykarp Kusch

Polykarp Kusch (d. 26 Ocak 1911 - ö. 20 Mart 1993) Alman-Amerikalı Nobel Fizik Ödülü sahibi fizikçi.

1955 yılında elektronların manyetik hareketlenmesinin teorik değerlerden daha hızlı olduğunu gösteren çalışması ile Willis Eugene Lamb ile beraber Nobel Fizik Ödülü'ne layık görülmüştür.

Kariyerinin çoğunu New York'ta Columbia Üniversitesi'nde geçirmiştir. Burada lazerin mucidi olan Gordon Gould'un doktora programının gözlemcisi olarak da çalışmıştır.

Cleveland, Ohio'daki Case Western Reserve Ünivesitesi'nin güney kampüsü onun adıyla anılmaktadır. Buradaki bina Kusch House olarak adlandırılmıştır.

Pyotr Kapitsa

Pyotr Leonidovich Kapitsa ( Rusça: Пётр Леони́дович Капи́ца ) ( d. 8 Temmuz 1894 - ö. 8 Nisan 1984 ) önde gelen ve Nobel Fizik Ödülü sahibi Sovyet fizikçi.

Toshihide Maskawa

Toshihide Maskawa (ya da Masukawa) (益川 敏英, Masukawa Toshihide, d. 7 Şubat 1940, Nagoya, Japonya) 2008'de CP ihlali üzerine yaptığı çalışmalarla bilinen, "atomaltı fizikte doğada en az 3 kuark ailesinin varlığını öngören spontane kırık simetrinin kökeninin keşfi" ile Nobel Fizik Ödülü nün dörtte biriyle ödüllendirilen Japon Kuramsal fizikçidir.

Wolfgang Ketterle

Wolfgang Ketterle (21 Ekim 1957), Alman fizikçi, profesör.

2001 yılında Eric Allin Cornell ve Carl Wieman ile beraber Nobel Fizik Ödülü aldı.

Kazananlar
Komiteler ve
kuruluşlar
İlgili konular
Nobel Fizik Ödülü sahipleri
1901-1925
1926-1950
1951-1975
1976-2000
2001-günümüz

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.