Mohaç

Koordinatlar: 45°59′45″K 18°40′47″D / 45.99583°K 18.67972°D

Mohaç
—  Şehir  —
Mohács
Mohaç
Mohaç
Mohaç
Bayrak
Mohács
Arma
Mohaç'nın Hungary'da bulunduğu yer
Mohaç
Mohaç

Mohaç’ın Macaristan'daki konumu

Koordinatlar: 45°59′45″K 18°40′47″D / 45.99583°K 18.67972°D
Ülke Macaristan Macaristan
Bölge Baranya Bölgesi
Yönetim
 - Belediye Başkanı Szekó József (FIDESZ-KDNP[1])
Yüzölçümü
 - Kent 11.223 km2 (4.333 sq mi)
Nüfus (2012)
 - Yoğunluk 165,77/km² (429,3/sq mi)
 - Şehir 18.604 ,[2]
Zaman dilimi OAZD (UTC+01:00)
 - Yaz (YSU) OAYZD (UTC+02:00)
Alan kodu 69
İnternet sitesi: www.mohacs.hu.hu

Mohaç (Macarca: Mohács,) Macaristan'ın güneyinde Baranya bölgesinde bulunan bir kasabadır.

Coğrafi bilgiler

112.23 km²lik bir alana sahip olan Mohaç, Budapeşte'nin 190 kilometre güneyinde Tuna Nehri' nin sağ kıyısında, Büyük Macar Ovası' nın başlangıcında yer almaktadır.

Tarih

Roma İmparatorluğu döneminde Pannonia eyaletinde yer alan yerleşim, 6. ve 7. yüzyıllarda Avarlar egemenliğinde yer almıştır. Şehrin adı ilk olarak Ladislaus I of Hungary tarafından 1093 yılında Pécs piskoposuna yapılan arazi bağışığındaki kaynaklarda belirtilmiştir. 15. yüzyılda bir pazar kasabası olarak söz edilmektedir.

İlk olarak Mohaç Muharebesi (1526) sonrasında fethedilen yerleşim, 1541 yılında Macaristan' ın ilhakı sonrasında kurulan Budin Eyaleti nin sancağı oldu. Mohaç Muharebesi (1687) sonrasında Habsburglar tarafından işgaline kadar Osmanlı hakimiyetinde kaldı.[3]

Kardeş Şehirler

Resimler

Mohács Duna

Tuna kıyıları

Mohács

Belediye

Hősök ligete Mohács A

Park

The ZORA Folkdancegroup of Mohács in Hungarian traditional ethnic costume, 2008 Wisła 01

Yerel kıyafetleriyle Mohaçlılar

Busójárás (Mohács), 2009

Busójárás Karnavalı

Mohács légifotó

Havadan görünüm

Mohács Duna felől

Tuna kıyıları

Mohács in winter 2009 (2)

Şehir meydanına çıkan cadde

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ [1]
  2. ^ MAGYARORSZÁG HELYSÉGNÉVTÁRA, 2012
  3. ^ Macaristan'da Osmanlı Hakimiyetinin ve İdari Teşkilatının Kuruluşu ve Gelişmesi, Sadık Müfit Bilge
  4. ^ Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü.
17. yüzyıl

17. yüzyıl, milâdî takvime göre 1 Ocak 1601 ile 31 Aralık 1700 günleri arasındaki zaman dilimi olarak kabul edilir.

Belgrad'ın Fethi

Belgrad'ın Fethi, Macaristan Krallığı'nın elinde bulunan Belgrad'ın (o dönemdeki adı Nándorfehérvár) Temmuz 1521'de, Osmanlı İmparatorluğu tarafından kuşatılmasıyla başlayan ve 29 Ağustos 1521'de fethiyle sona eren süreç.

I. Süleyman'ın 1520 Eylül'ünde Osmanlı Padişahı olmasının ardından Macaristan Kralı II. Lajos'a gönderdiği elçinin hakaret görmesi veya öldürülmesi ve Macar kuvvetlerinin Knin'i ele geçirmesi üzerine Süleyman, Belgrad üzerine sefer düzenlemeye karar verdi. 18 Mayıs 1521 tarihinde Belgrad üzerine sefere çıkan Süleyman'ın önderliğindeki Osmanlı Ordusu, Temmuz ayında şehri kuşatma altına aldı. Sadrazam Pîrî Mehmed Paşa'nın komutasındaki ordu, bir ay kadar süren kuşatma sonrasında şehri ele geçirdi. Osmanlı kuvvetleri ayrıca Böğürdelen, Zemun ve Salankamen şehirlerini devlet topraklarına kattı.

Belgrad'ın kaybedilmesinden sonra zayıflayan Macaristan Krallığı, 1526'da Osmanlı kuvvetleriyle gerçekleşen Mohaç Muharebesi'ni kaybetmesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlandı. Belgrad ise, 1688'deki Belgrad Kuşatması'na kadar Osmanlı egemenliğinde kaldı.

Budin

Budin, bugünkü Budapeşte'nin Tuna Nehri'nin batısında kalan kısmı. Bir dönem, Macaristan Krallığı'na başkentlik yapmıştır.

1526 yılındaki Mohaç Muharebesi sonrasında Macaristan Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir devlet hâline geldi. 1530, 1540 ve 1541 yıllarında Habsburg Hanedanı'nın kontrolündeki Avusturya Arşidüklüğü tarafından gerçekleştirilen kuşatmalar başarısızlıkla sonuçlandı. 1541'de Budin Eyaleti kurularak doğrudan Osmanlı İmparatorluğu'na bağlandı ve eyaletin merkezi oldu. 1686 yılında Budin Kuşatması ile birlikte Avusturya Arşidüklüğü'nün eline geçti.

Budin Eyaleti

Budin Eyaleti, Budin Beylerbeyliği veya Budin Paşalığı (Macarca: Budai vilajet, Sırpça: Budimski vilajet veya Будимски вилајет, Hırvatça: Budimski vilajet), Osmanlı İmparatorluğu'nun bir eyaleti. 1526'daki Muhaç Muharebesi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanan Macaristan Krallığı'nın başkenti Budin'e 1530, 1540 ve 1541 yıllarında Habsburg Hanedanı'nın kontrolündeki Avusturya Arşidüklüğü tarafından gerçekleştirilen ve başarısızlıkla sonuçlanan kuşatmalar sonrasında kurulmuştur. 1552'de Temeşvar ele geçirilmiş ve Temeşvar ve çevresinde Temeşvar Eyaleti kurulmuştur. 1606'da Zitvatorok Antlaşması'yla Eğri ve Kanije şehirleri de alınarak Eğri (1596) ve Kanije (1600) Eyaletleri kurulmuştur. 17. yüzyılda II. Viyana Kuşatmasının başarısızlığından sonra 2 Eylül 1686'da Habsburg ordusu Budin şehrini düşürdü ve eyalet de düşmüştür.

Nüfus sayımında etnik gruplardan Macarlar, Hırvatlar, Sırplar, Slovaklar ve Müslümanlar vardı.

Erdel

Erdel (Macarca: Erdély, Rumence: Ardeal, Almanca: Siebenbürgen) ya da Transilvanya (Transylvania; Latince: Transsilvania) bugünkü Romanya'nın batı ve orta bölgelerine o tarihlerde verilen isimdi. Asıl ismi Macarca Erdély, Rumence Ardeal, Sırp, Bulgar ve Yunan dillerinde ise Erdel olarak kullanılmıştır. Diğer Avrupa ülkeleri aynı bölgeye genellikle Transilvanya ismini vermişlerdir. Erdel 1526 yılındaki Mohaç Muharebesi'nden sonra Osmanlılara bağımlı hale geldi ve 1683'e kadar Erdel Prensliği adıyla iç işlerinde serbest dış işlerinde Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir özerk devlet olarak yaşadı. 1683 yılındaki II. Viyana Kuşatması'nın bozgunla sonuçlanmasından sonra bölge 1691'de Macaristan ile birlikte fiilen Avusturya Arşidüklüğü'nün eline geçti. Bölge 20. yüzyılın başlarında Macaristan ve Romanya arasında birkaç kere el değiştirdi. II. Dünya Savaşı sonrasında Romanya'nın elinde kaldı.

Erdel Prensliği

Bu madde Erdel Prensliği adlı tarihi ülke hakkındadır. Erdel adlı tarihsel bölge için Erdel maddesine bakabilirsiniz.Erdel Prensliği veya Transilvanya Prensliği, (Rumence: Principatul Ardealului veya Principatul Transilvaniei; Macarca: Erdély Fejedelemség; Almanca: Fürstentum Siebenbürgen) 1000'li yıllarda bugünkü Romanya ve Macaristan topraklarında kurulmuş tarihî ülke.

Türk ordusunun 1526 yılında Macarlara karşı kazandığı Mohaç Muharebesi'nden sonra Osmanlı Devleti'ne bağlanan prenslik, II. Viyana Kuşatması'nı takip eden savaşlar sırasında Avusturya ordusunun saldırılarına hedef oldu ve 1691 yılında fiilen Türk egemenliğinden çıktı. 1699 yılında imzalanan Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti Erdel'i Avusturya'ya terk etti. Bu tarihten sonra Erdel, Macaristan ile beraber Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun denetimi altına girdi.

I. Viyana Kuşatması

I. Viyana Kuşatması, 27 Eylül-16 Ekim 1529 tarihlerinde Avusturya Arşidüklüğü'nün başkenti Viyana'nın I. Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından kuşatılmasıdır. Başarısız olan kuşatma sonucunda kale alınamamış ve Osmanlı ordusu İstanbul'a geri dönmüştür.

II. Lajos

II. Lajos (1 Temmuz 1506, Budapeşte - 29 Ağustos 1526, Mohaç), Macaristan ve Bohemya kralıdır. Babası II. Vladislav, annesi ise Anne de Foix-Candle'dir. Babası ölünce Macaristan ve Bohemya tahtına oturdu. Habsburg prensesi Mary ile evlendi. Lajos gençliğinde Kutsal Roma İmparatoru I. Maximilian ile sık sık konuşurdu. I. Süleyman'ın gönderdiği Osmanlı İmparatorluğu elçisinin kafasını keserek I. Süleyman'a geri gönderdiği sebebinden Osmanlı İmparatorluğu ile 29 Ağustos 1526'da Mohaç meydanında karşı karşıya gelmiştir. 29 Ağustos 1526'da Mohaç Muharebesi'nde ordusu Osmanlılar karşısında büyük bozguna uğradı. Kendisinin savaş alanından kaçarken Karasu bataklığında boğulduğu sanılıyor.

Macaristan Krallığı

Macaristan Krallığı, 1000-1946 yılları arasında Orta Avrupa'da hüküm sürmüş bir krallıktır. 1000-1526 yılları arasında bağımsız bir ülke olan Macar Krallığının topraklarının büyük bir kısmı Mohaç Savaşı'ndan sonra Osmanlı İmparatorluğu'nun eline geçti. Topraklarının geri kalan kısmı Habsburg Hanedanının yönetimi altında özerk bir krallık olarak yaşadı. 1686 yılında başta Budin (Budapeşte) olmak üzere Macaristan'ın büyük bir kısmı Habsburgların eline geçti. Osmanlı yenilgisini resmileştiren 1699'daki Karlofça Antlaşmasının imzalanmasından 1867 yılına kadar olan süre boyunca Macaristan Krallığı varlığını Habsburglar'ın denetiminde Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ve daha sonra da Avusturya İmparatorluğu'nun bir parçası olarak sürdürdü. Bu dönemde Macaristan Krallığı kendi meclisine ve anayasasına sahipti; ama meclis üyeleri Habsburg hanedanı tarafından tayin ediliyordu. 1867 yılında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu kuruldu. Bu çift monarşi sistemi I. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar varlığını sürdürdü. Savaş devam ederken Mart 1944'de Macaristan Nazi Almanyası tarafından işgal edildi. Macar kralı Horthy tutuklanıp ev hapsine atıldı. Ülkede kukla Nazi hükümeti kuruldu. 1946 yılında Macaristan Halk Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla Macaristan Krallığı resmen son buldu.

Mohaç Muharebesi

I. Mohaç Muharebesi - 29 Ağustos 1526 tarihli muharebe

II. Mohaç Muharebesi - 12 Ağustos 1687 tarihli muharebe

Mohaç Muharebesi (1526)

Mohaç Muharebesi veya Mohaç Meydan Muharebesi (Macarca: Mohácsi csata), 29 Ağustos 1526'da, Osmanlı İmparatorluğu ve Macaristan Krallığı orduları arasında meydana gelen ve Macaristan'ın büyük bölümünün Osmanlı hakimiyetine girmesiyle sonuçlanan savaştır. Savaş, sayıca üstün Osmanlı ordusunun hafif süvari birlikleri ve o zamana kadar Avrupalıların karşılaşmadıkları 300 seyyar top ve etkin tüfek kullanımı sayesinde, Macar ordusunun esas gücü olan ağır süvarilerini kısa sürede kaybetmesini takiben ağır bir Macar yenilgisi ile sonuçlanmış ve Osmanlı Ordusu, Macar Ordusu'nu hezimete uğratmıştır. Savaş iki saat kadar sürmüştür.

Mohaç Muharebesi (1687)

Mohaç Muharebesi veya İkinci Mohaç Muharebesi, 12 Ağustos 1687'de Osmanlı ordusu ile Habsburg ordusu arasında, Mohaç yerleşkesinin 24 kilometre güneybatısındaki bölgede yapılan ve Habsburg zaferiyle sonuçlanan bir savaştır.

Mohaç Türküsü

Mohaç Türküsü, Yahya Kemal Beyatlı tarafından yazılmış, Kendi Gök Kubbemiz adlı kitabında yer alan şiirlerden biridir. Epik bir özellik taşır. İsmini, Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde Avrupa topraklarında yer almış olan, Mohaç’tan almıştır.

Osmanlı-Kutsal İttifak savaşları

Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları (1683-1699), Osmanlıların II. Viyana Kuşatması'nda başarısızlığa uğramasından cesaret alan bir grup Avrupa ülkesinin Kutsal İttifak adı altında birleşip Osmanlılara karşı giriştikleri ve bu ülkelerin Macaristan, Ukrayna ve Dalmaçya'da hâkimiyet kurup, Balkanlar'daki Osmanlı hâkimiyetine büyük darbe vurmaları ile sonuçlanmış bir savaşlar dizisidir. Osmanlı tarihinde Felaket Seneleri olarak da geçer. Yabancı kaynaklarda ise genelde Büyük Türk Savaşları olarak bahsedilir.

Sarı Süleyman Paşa

Sarı Süleyman Paşa (ö. 14 Ekim 1687, İstanbul), IV. Mehmed'in saltanatında, 18 Aralık 1685-23 Eylül 1687 tarihleri arasında bir yıl dokuz ay altı gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

V. Karl

V. Karl ya da Şarlken (Fransızca: Charles Quint/Beşinci Charles, İspanyolca: Carlos V, İtalyanca: Carlo V; 24 Şubat 1500 - 21 Eylül 1558), Kutsal Roma İmparatoru, İspanya Kralı, Habsburg Hollandası Lordu ve Burgonya Kontu.

Şarlken, 24 Şubat 1500 tarihinde Belçika'nın Gent şehrinde doğdu, babası Habsburg Hanedanından Yakışıklı Felipe, annesi ise Kastilya ve Aragon Prensesi Kastilyalı Deli Juana'ydı. Geleceğin imparatoru gözüyle bakıldığından özenle büyütüldü. Hem Alman hem de İspanyol kanı taşıyordu ve her iki dili de konuşabiliyordu.

Hollanda'da büyüyen Şarlken babasının erken yaşta ölümü, annesinin de ruhen rahatsız olmasından dolayı halası Margaret tarafından eğitildi. Prenses Margarete, imparator I. Maximilian (Kutsal Roma İmparatoru) tarafından genç prenses naibi olarak Burgonya Düklüğünün valiliğine atandı. 1515 yılında Burgonya ileri gelenlerininde desteğiyle halası naiplik görevinden alınmış ve Şarlken reşit ilan edildikten sonra Burgonya Dükü olmuştur. Anne tarafından büyük babası II. Fernando'nun 1516 yılında ölümüyle Kastilya, Aragon, Napoli ve Sicilya krallıklarının taçları şahsında birleşti. Kutsal Roma İmparatoru I. Maximilian (Kutsal Roma İmparatoru)' ın ölümü sonrasında 28 Haziran 1519'da Alman imparatoru seçilerek Avrupa'daki en büyük imparatorluğun hükümdarı oldu. 26 Ekim 1520 yılında Aachen daki katedralde resmi bir törenle Kutsal Roma Cermen İmparatoru ilan edildi.

Alman imparatoru olarak (1519-1556), İspanya kralı olarak (1516-1556), Hollanda-Belçika kralı olarak (1516-1556) yılları arasında hüküm sürdü. İmparatorluğun sınırlarına İspanya ve ona bağlı sömürgeleri ile Avusturya-Almanya topraklarının hepsi dahildi. 1519'da V. Karl, Kutsal Roma Imparatoru ve Avusturya Arşidükü oldu. Bundan itibaren V. Karl'in üzerinde hükümdarlık yaptığı arazilerin Avrupa, Uzak Doğu ve Amerikana üzerindeki yüzölçümünün 4 milyon kilometre kareyi aştığı tahmin edilmektedir.Şarlken'in İmparatorluğu dönemindeki en büyük düşmanları, sırasıyla Osmanlı İmparatorluğu, Fransa Krallığı, İngiltere Krallığı ve Hıristiyanlığın Protestanlık mezhebinin kurucusu meşhur Alman papaz Martin Luther'di.

Yanıkkale

Yanıkkale, Macaristan'ın Györ şehrinde kurulu müstahkem mevkiye Osmanlılar tarafından verilen ad.

Osmanlı Ordusu'nun 1526'da Mohaç Muharebesi sonucunda Macar ordusunu imha etmesiyle Macaristan Krallığı tarih sahnesinden silinmiş, oluşan boşluğu doldurmaya Osmanlı Devleti ve Avusturya aday olmuştu. 1529 yılındaki I. Viyana Kuşatması ve 1532 yılındaki Alman Seferi ile Avusturya topraklarını tahrip eden, ancak bu ülkenin direncini kıramayan Osmanlı Devleti 1533 yılında İstanbul Antlaşması ile Macaristan'ın bölüşülmesini kabul etti. Bu antlaşma sonunda Györ ve çevresi Habsburg İmparatorluğunda kaldı.

Osmanlı Ordusu 1541 yılında Budin'i kesin olarak fethetti ve 1543'te Szekesfehervar (İstolni-Belgrad) ve Estergon'un alınmasıyla da Avusturyalılar, Viyana yolundaki kaleleri berkitme faaliyetlerini hızlandırdı. Tahkim edilen kalelerden en mühimi Macarların "Györ", Avusturyalıların "Raab", Osmanlıların ise "Yanık" diye adlandırdığı kaleydi. Osmanlıların şehre ilk gelişinde Györ komutanı Kristóf Lamberg tarafından Osmanlılara karşı konulmak istenilmişse de başarılamayacağı anlaşılmış ve Györ şehri bu komutanın emriyle tamamen yakılmıştır. Şehre ulaşan Osmanlılar bir ganimet elde edememiş ve şehrin durumundan dolayı "Yanık" ismi vermişlerdir. Şehre yapılan kale de şehrin ismiyle anılarak "Yanıkkale" adını almıştır.1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nın ilk yıllarında hücum inisiyatifini elinde bulunduran Osmanlı Ordusu 1594 yılında kaleyi civardaki Csorna, Kapuvár ve Devecser gibi kentlerle birlikte fethederek Osmanlı topraklarına kattıysa da, 1596 yılında kazanılan Haçova Savaşı sonrasındaki elverişli ortamı değerlendiremeyen ve 1595 yılından beri de Rumen prensliklerinin (Eflak, Boğdan ve Erdel) isyanıyla uğraşan Osmanlı yönetimi cephedeki taarruz kabiliyetini yitirdi ve Yanıkkale de Avusturya ordusunun saldırılarına dayanamayarak 1598'de düştü. 1606 yılında imzalanan Zitvatorok Antlaşması ile fiili turum tasdik edildi ve Yanıkkale Avusturya'ya bırakıldı.

Osmanlı Ordusu'nun Yanıkkale çevresindeki son savaşları İkinci Viyana Kuşatması sırasında 1683 yılında oldu. O döneme dek toplanmış olan en geniş Osmanlı Ordusu ilk olarak Viyana yolundaki Yanıkkale'yi kuşatmayı hedefliyordu. Osmanlı Ordusu'nun elindeki Uyvar'ı almak için taarruz eden ancak yenilgiye uğrayarak Komarom'a çekilen Alman Komutan Karls Von Lothringen ise bulunduğu yerden Osmanlı Ordusu'nun Yanıkkale'ye yöneldiğini gözetleyebiliyordu. Alman komutan harekete geçerek emrindeki 12.500 piyade ve 9.500 süvari ile 22 Haziran'da Yanıkkale'ye vardı ve Osmanlı Ordusu'nu karşılamaya hazırlandı. Avusturya ordusu kaleyi müstahkem hale getirdiği gibi, kale çevresinde de Osmanlı Ordusu'nun işine yarayabilecek her şeyi yakıp yıktı.

Osmanlı Ordusu şehrin önüne 1 Temmuz'da ulaştı. Mühendisler önce de Raab Irmağının derinliğini ve debisini hesapladılar, öğleden sonra da kuşatma toplarının yerleştirileceği mevkileri saptadılar. 2 Temmuz günü ise topçu birlikleri savaşı başlattı. Topçu ateşi ile büyük kayıp veren ve kaleyi savunamayacağını anlayan Karls Von Lothringen geri çekildi ve kaleyi kaderine terk etti. Yanıkkale'yi alan Osmanlı Ordusu 9 Temmuz'da Raab Irmağını aşarak Viyana üzerine yürüyüşünü sürdürdü.Ancak II. Viyana Kuşatması'nın bozgunla sonuçlanması ordunun geri çekilmesine neden oldu. 12 Eylül 1683 tarihindeki Almandağı Muharebesi'nden sonra Kahlenberg'den çekilen Osmanlı Ordusu 14 Eylül'de Yanıkkale'de toplandı, ancak burada da kendini emniyette görmeyerek 22 Eylül'de Budin'e çekildi. Garnizonsuz kalan Yanıkkale Avusturya ordusunca zahmetsizce ele geçirildi.

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.