Kurgu

Kurgu, tamamen veya kısmen gerçeklere dayanmayan; yazar veya sanatçının hayal gücünün eseri olan kişi, yer ve olaylar içeren eser. Edebiyat, tiyatro, sinema ve müzikte kurgusal eserlere sıklıkla rastlanır. Kurgusal eserler -biyografi veya tarihçeler gibi- gerçek kişilere, mekanlara ve olaylara dayanan (kurgusal olmayan) eserlerle tezat oluştururlar.

Kurgu türleri

Gerçekçi (realist) kurgu

Realist kurgusal eserlerdeki olaylar hayal ürünü olmakla birlikte normal hayatta gerçekleşmeleri mümkündür. Kişilerin olayların veya yerlerin bir kısmı gerçek olabilir. Günümüzde yazılan ve gündelik hayata dair pek çok roman bu türe örnek gösterilebilir.

Gerçekçi olmayan kurgu

Gerçekçi olmayan kurgudaki bazı detayların gerçek hayatta gerçekleşmesi mümkün değildir. Hayalî yaratıklardan, henüz icat edilmemiş cihazlardan, evrende henüz keşfedilmemiş veya tamamen hayal ürünü olan yerlerden vs. bahsediyor olabilir. Fantezi türündeki eserler bu türe örnek verilebilir.

Yarıkurgu

Yarıkurgu eserler büyük oranda gerçeklere dayanır. Gerçeklere dayanan biyografik filmler bu türe örnek gösterilebilir. Olayların, mekanların ve kişilerin neredeyse tamamı gerçek olmakla birlikte hikâyeyi zenginleştirmek için kurgusal öğeler kullanılmış olabilir.

Ayrıca bakınız

Bilimkurgu

Bilimkurgu, bilim kurgu ya da bilim-kurgu, yakın ya da uzak gelecek ile ilgili öykülerin bugün olası olmayan bilim ve teknoloji unsurlarını da kullanarak oluşturulmasıdır. Bilim kurgu bazen geçmişi de kurgulayabilir. Bilim kurgu kitap, sanat eserleri, televizyon, film, bilgisayar oyunları, tiyatro eserleri ve diğer kitle iletişim araçlarında bulunabilir. Yapısal ve pazarlama bağlamında bilim kurgu güncel gerçeklik içinde bulunmayacak kurgusal ögeler içeren yaratıcı çalışmaları tanımlamak için kullanılabilir. Bu tanımlama fantastik, korku ve ilgili tür leri de içerir.

Bilim kurgu eserlerinin fantastik eserlerden farkı hikâye kapsamındaki kurgusal ögelerin çoklukla doğa kanunları üzerine yapılmış bilimsel önermeler ya da ispatlar dahilinde olası olmasıdır (yine de hikâyedeki bazı ögeler hala tamamen yaratıcı kurgulardan ibarettir).Böylesi farklılıkların sonuçlarını keşfetmek bilim kurgunun, onu "fikirlerin edebiyatı" yapan geleneksel amacıdır. Bilim kurgu çoklukla, bilinen gerçekliğe aykırı kurgulamalar içindeki alternatif olasılıklar hakkında eğlendirici ve rasyonel olarak yazmak üzerine kuruludur.

Bu kurgulamalar:

Gelecek, alternatif zaman dilimleri ya da bilinen tarih ve arkeolojik kayıtlarla çelişen geçmiş zaman kurgulamaları.

Dış uzay, diğer dünyalar ya da Uzaylılar içeren kurgulamalar.

Bilinen doğa yasalarına aykırı teknoloji ve bilimsel kurallar içeren hikâyeler

Zamanda yolculuk ya da psiyonik, nanoteknoloji gibi yeni teknolojiler, ışık hızı üzerinde seyahat, robotlar ya da yeni politik ya da sosyal sistemler (örnek: bir distopya) gibi yeni bilimsel kuralların keşfi ya da uygulanmasını içeren hikâyeler.olabilir.

Doctor Who (film)

Doctor Who, Büyük Britanya bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun İngiliz-Amerikan yapımı televizyon filmidir. Universal Studios, BBC Films, BBC Worldwide, 20th Century Fox ve Amerikan ağı Fox ortak yapımıdır. 12 Mayıs 1996 tarihinde Kanada'da yayınlanan film 2 gün sonra ABD'de Fox adlı kanalda, 15 gün sonra ilk kez Birleşik Krallık'ta BBC One kanalında yayınlanmıştır. Ayrıca bazı ülkelerde sinemalarda da gösterilmiştir.

Doctor Who (klasik seri, 11. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin on birinci sezonu. 15 Aralık 1973 tarihinde The Time Warrior adlı bölümle başlamış ve Jon Pertwee'nin son bölümü olan Planet of the Spiders ile sona ermiştir. Sezonun yazarlarına Büyük Britanya En İyi Çocuk Drama Senaryosu ödülü verilmiştir.

Doctor Who (klasik seri, 12. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin on ikinci sezonu. 28 Aralık 1974 tarihinde Tom Baker'ın ilk bölümü Robot ile başlamış ve 10 Mayıs 1975 tarihinde Revenge of the Cybermen bölümüyle sona ermiştir.

Bu sezon Doktor'un dördüncü rejenerasyonunu oynayan Tom Baker'ın ilk sezonudur. Yol arkadaşı Sarah Jane Smith (Elisabeth Sladen) 11. sezondan beri görünmektedir ve bu sezon Harry Sullivan (Ian Marter) katılmıştır.

Doctor Who (klasik seri, 13. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin on üçüncü sezonu. 30 Ağustos 1975 tarihinde Terror of the Zygons adlı bölümle başlamıştır. The Seeds of Doom adlı bölümle sona ermiştir.

Doctor Who (klasik seri, 14. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin on dördüncü sezonu. 4 Eylül 1976 tarihinde The Masque of Mandragora adlı bölümle başlamıştır. The Talons of Weng-Chiang adlı bölümle sona ermiştir.

Doctor Who (klasik seri, 15. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin on beşinci sezonu. 3 Eylül 1977 tarihinde Horror of Fang Rock adlı bölümle başlamıştır. The Invasion of Time adlı bölümle sona ermiştir.

Doctor Who (klasik seri, 16. sezon)

The Key to Time, İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin on altıncı sezonu. 2 Eylül 1978 tarihinde The Ribos Operation adlı bölümle başlamıştır. The Armageddon Factor adlı bölümle sona ermiştir.

Doctor Who (klasik seri, 19. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin on dokuzuncu sezonu. 4 Ocak 1982 tarihinde Castrovalva adlı bölümle başlamıştır. Time-Flight adlı bölümle sona ermiştir.

Doctor Who (klasik seri, 24. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin yirmi dördüncü sezonu. 7 Eylül 1987 tarihinde Sylvester McCoy'un ilk bölümü Time and the Rani ile başlamıştır. Dragonfire adlı bölümle sona ermiştir.

Doctor Who (klasik seri, 25. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin yirmi beşinci sezonu. 5 Ekim 1988 tarihinde Remembrance of the Daleksadlı bölümle başlamıştır. The Greatest Show in the Galaxy adlı bölümle sona ermiştir.

Doctor Who (klasik seri, 26. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin yirmi altıncı sezonu. 9 Eylül 1989 tarihinde Battlefield adlı bölümle başlamıştır. Survival adlı bölümle sona ermiştir.

Doctor Who (klasik seri, 6. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin altıncı sezonu. 10 Ağustos 1968 tarihinde The Dominators adlı bölümle başlamış ve Patrick Troughton'un ayrıldığı The War Games adlı bölümle sona ermiştir.

Doctor Who (klasik seri, 8. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin sekizinci sezonu. 2 Ocak 1971 tarihinde Terror of the Autons bölümüyle başlayıp The Dæmons adlı bölümle sona ermiştir. Sezon boyunca Üçüncü Doktor rolüyle Jon Pertwee oynamıştır.

Doctor Who (klasik seri, 9. sezon)

İngiliz Bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun klasik serisinin dokuzuncu sezonu. 1 Ocak 1972 tarihinde Day of the Daleks adlı bölümle başlamıştır ve The Time Monster adlı bölümle sona ermiştir.

Doctor Who and the Curse of Fatal Death

Doctor Who and the Curse of Fatal Death (kısa adıyla The Curse of Fatal Death) Büyük Britanya bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun Kırmızı Burun Günü'ne özel bölümü. 12 Mart 1999 tarihinde BBC One kanalında yayınlanmıştır.

Bu Doctor Who temalı özel parodi bölümü yardım amacıyla yapılmıştır. İki kez Doctor Who Dergisi kapağında yer almıştır. Doctor Who hakkında yapılan tek parodi bölümüdür.

Dizinin 1963 ve 2005 versiyonları arasında bir köprü görevi görür. Yürütücü yapımcı Richard Curtis daha sonra 2010'daki "Vincent and the Doctor" adlı bölümü yazmıştır. Alternatif Onuncu Doktor'u oynayan Richard E. Grant, modern seride Büyük Zeka rolüyle görünmüştür. Ayrıca Scream of the Shalka adlı animasyon bölümünde Dokuzuncu Doktor'u seslendirmiştir.

Fantezi

Fantezi, sinema, resim gibi çeşitli sanat dalları ve edebiyatta gerçek olmayan hikâyelerin anlatımıdır. Fantezi hayale dayalı anlatım tarzı olup, retorikte dört temel durumdan biridir.

Bilimkurgu fantezi tarzının en bilinen türlerinden olup genelde gelecek bir zaman diliminde gecen olayları veya bugün olmayan bilim ve teknoloji unsurlarını temel alır.

Bu tarza ait biçimler hikâye, roman gibi edebi biçimlerle beraber film ve çizgi romanı da içerir.

Kurgusal karakter

Hayâlî karakter, gerçek hayatta olmayan, yaşamayan ve/veya yaşamamış; bir sanat eserinin, bir oyunun (ör.:RPG, FRP) veya bir teorinin kurgu dinamiklerinden birini veya birkaçını oluşturan ya da belirli bir kurgunun yeniden örülmesine etkiyen, gerçek hayatta varolmayan veya gerçek hayattaki benzerinden değişik özellikler barındıran hayalî öznedir.

Kitaplarda yazarların yarattığı karakterler, film kahramanları, dizilerdeki karakterler bu tip hayalî karakterlerdir.

Kurgusal karakterlere örnek olarak, Indiana Jones, Lara Croft, Örümcek Adam, Süpermen, Dirk Pitt, Batman, Tom ve Jerry, Tweety ve Sylvester gösterilebilir.

Araştırmacı yazar Blakey Vermule'ın incelemesine göre, edebi karakterlere önem vermenin, aslında diğer insanlara, özellikle de yabancılara önem vermekten pek farklı olmadığı ortaya konmuştur.

Sinema

Sinema veya Sinema sanatı, kamera aracılığı ile elde edilmiş görüntülerin bir ışık aracılığı ile beyaz renkte bir perdeye yansıtılarak film adı verilen sesli veya sessiz hareketli görüntüler elde edilmesi işidir. Üretilen bu filmler, sinema salonu adı verilen özel binalarda gösterilmektedir. Sinema sanatı genel olarak diyalog, kurgu, sahnenin düzeni, ışık, ses ve dekor gibi şeyleri yapılan filme uygun olarak kullanımı olarak bilinmektedir. Bu işlemlerin tamamına ise sinema endüstrisi adı verilmektedir. İtalyan asılllı Fransız film kuramcısı Ricciotto Canudo sinemayı, "yedinci sanat" olarak tanımlamış ve günümüzde de bu şekilde kabul edilmektedir.

Karakter
Plan
Yerleştirme
Tema
Stil
Türler
Tarz
Anlatıcı
Zaman
İlişkili

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.