Kavalalı İbrahim Paşa

Kavalalı İbrahim Paşa (d. 1789, Kavala - ö. 10 Kasım 1848, Kahire), kazandığı askeri başarılarla Mısır'da Kavalalı yönetiminin yerleşmesinde önemli rol oynayan Mısır valisi.

Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın oğlu ya da manevi oğullarından biriydi. Babasının Mısır valiliğinin onaylanmasından (Temmuz 1805) hemen sonra Mısır'a gitti. 1807 sonlarında Mısır defterdarlığına atandı. 1812'de Said'de (Yukarı Mısır) güçlenen Kölemen etkisini kırdı.

Hicaz'da başlayan Vahhabi ayaklanmasını bastırmak üzere, Eylül 1816'da Kavalalı Mehmet Ali Paşa tarafından Hicaz'a gönderildi. Aralık 1817'de kendisine Babıali tarafından paşalık unvanı verildi. 1818'de Vahhabilerin merkezi Deriye'yi kuşattı ve Vahhabi emiri Abdullah bin Suud'u tutsak etti. Hac yollarının güvenliği açısından önemli olan bu zaferiyle İslam dünyasında saygınlık kazandı (Osmanlı-Suudi Savaşları).

1824'te Mora ve Girit'te çıkan ayaklanmaların bastırılması için Osmanlı Padişahı II. Mahmut Mısır'dan yardım isteyince, İbrahim Paşa, Yunanistan'a girdi ve Mora'ya egemen oldu. Bu durumdan rahatsız olan İngiltere, Fransa ve Rusya bir donanma göndererek 20 Ekim 1827'de Navarin Deniz Savaşı'nda Osmanlı-Mısır donanmasını yaktı.

Mora Valilği karşılığında Osmanlılara yardım gönderen Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Mora elden çıkınca bu yardım karşılığında Suriye valiliğini istedi. Bu isteğinin kabul edilmemesi üzerine İbrahim Paşa'yı Suriye üzerine gönderdi. İbrahim Paşa, 1831'de bütün Suriye'yi denetimi altına aldı. Üzerine gönderilen Osmanlı ordularını ez-Zarra, Halep ve 21 Aralık 1832'de Konya'da Konya Muharebesi ile bozguna uğratarak 1833'te Kütahya'ya girdi. Avrupa devletleri, Osmanlı Devleti ile Mısır yönetiminin arasını buldular. 14 Mayıs 1833 tarihinde yapılan Kütahya Antlaşmasıyla Suriye, Filistin ve Adana, Mısır'a bırakıldı. İbrahim Paşa, Suriye genel valisi oldu. Ama bir süre sonra koyduğu ağır vergiler ve zorunlu askerlik uygulaması Suriye ve Lübnan'da geniş çaplı ayaklanmalara yol açtı. Ardından daha büyük bir tehlike oluşturan Dürzi ayaklanması başladı. Yıllar süren bu ayaklanmaların İbrahim Paşa'yı yıpratmasından yararlanmak isteyen Osmanlılar, 1839'da Mısır'a savaş açtılar. İbrahim Paşa, Osmanlı ordusunu Nizip Muharebesi'nde büyük bir bozguna uğrattı. (24 Haziran 1839)

Osmanlı Devleti'nin dağılacağından korkan Avrupa devletleri (İngiltere ve Avusturya) 1840'ta Londra Antlaşması'nın yapılmasını sağladılar. Bu antlaşma ile İbrahim Paşa, Mısır yönetiminin babadan oğula geçmesi karşılığında Suriye ve Adana'dan vazgeçti. İngiliz donanması Kavalalıları tehdit edince, Mısır kuvvetleri işgal altında tuttukları topraklardan çekildi (1840-1841). İbrahim Paşa babasının bunaması üzerine 1848'de valiliğe atandı, ama kısa bir süre sonra öldü.

Kavalalı İbrahim Paşa
IbrahimBaja
Mısır ve Sudan Valisi
Hüküm süresi 2 Mart - 10 Kasım 1848
Önce gelen Kavalalı Mehmed Ali Paşa
Sonra gelen I. Abbas Hilmi Paşa
Hanedan Kavalalılar Hanedanı
Babası Kavalalı Mehmed Ali Paşa
Annesi Nusretli Emine
Doğum 1789
Drama, Rumeli Eyaleti, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 10 Kasım 1848 (59 yaşında)
Kahire, Mısır Hidivliği
Dini Sünni İslam

Ayrıca bakınız

Kavalalı İbrahim Paşa
Doğumu: 1789 Ölümü: 10 Kasım 1848
Önce gelen:
Kavalalı Mehmed Ali Paşa
Mısır ve Sudan Valisi
1848
Sonra gelen:
I. Abbas Hilmi Paşa
10 Kasım

10 Kasım, Miladi takvime göre yılın 314. (artık yıllarda 315.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 51 gün vardır.

1831-1833 Osmanlı-Mısır Savaşı

1831-1833 Osmanlı-Mısır Savaşı, Birinci Osmanlı-Mısır Savaşı ya da İlk Suriye Savaşı, Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın Osmanlı Devleti'ne karşı Filistin, Lübnan, Suriye ve Anadolu'ya düzenlediği seferdir.

1839-1841 Osmanlı-Mısır Savaşı

1839-1841 Osmanlı-Mısır Savaşı veya İkinci Osmanlı-Mısır Savaşı, 1839-1841 döneminde hukuken Osmanlı Mısır eyaleti valisi olan Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın ordusu ile önce Osmanlı Devleti arasında Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kara savaşı ve sonra Osmanlı Devleti ve başta Britanya olan müttefiklerinin Beyrut, (günümüzde Lübnan); Akka, Filistin ve İskenderiye kıyılarında yapılan denizden karaya bir seri hücum savaşlarıdır. Bu savaş 1840 Londra Antlaşması ile sona ermiştir.

29 Temmuz

29 Temmuz, Miladi takvime göre yılın 210. (artık yıllarda 211.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 155 gün vardır.

Ağa Hüseyin Paşa

Ağa Hüseyin Paşa (1776 - 2 Nisan 1849, Vidin), Osmanlı ordusu kumandanı, serasker, vali, vezir ve devlet adamı.

Belen Geçidi

Belen Geçidi, ayrıca Suriye Kapıları olarak da bilinir, Türkiye'nin güneyinin ortasında bulunan Hatay ilinin Belen ilçesinde yer alan bir geçittir. Nur Dağları üzerinde 300 adım genişliğinde olduğu söylenen dar bir geçittir. Kilikya'yı Suriye'nin içine bağlayan en önemli yoldur.

Geçit, Büyük İskender'in Pers imparatoru III. Darius'u İsos Savaşı'ndan sonra gözetlediği zamanda çok iyi bilinmekteydi.

29 Temmuz 1832 tarihinde, Ağa Hüseyin Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu, Kavalalı İbrahim Paşa yönetimindeki Mısır Hidivliği Ordusu'na burada yenilmiştir.

Gülek Kalesi

Gülek Kalesi Mersin ilinde bir kale örenidir.

Hartum

Hartum, Sudan'ın başkenti ve en büyük ikinci şehridir. Şehir, Beyaz Nil ile Mavi Nil'in birleştiği yerde kuruludur.

Hüseyin Kâmil

Sultan Hüseyin Kâmil (21 Kasım 1853- 9 Ekim 1917), Mısır sultanı ve Sudan kralı (1914-1917).

Eski Mısır hidivlerinden İsmail Paşa'nın oğluydu. I. Dünya Savaşı'nın başlangıcında kâğıt üstünde Osmanlı egemenliğinde olan Mısır Britanyalılar tarafından ilhak edilip himaye altına alındı. Britanyalılar Hıdiv II. Abbas Hilmi Paşa'yı azlederek yerine amcası Hüseyin Kâmil Paşa'yı sultan unvanıyla atadılar.

I. Abbas Hilmi Paşa

I. Abbas Hilmi Paşa (d. 1813 - ö. 1854), Ahmet Tosun Paşa'nın oğlu ve Osmanlı egemenliği döneminde Mısır valisi (1849-1854). Yönetimi sırasında yeniliklere, büyükbabası Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın başlattığı batılılaşmaya kararlı bir biçimde karşı çıkmıştır.

Avrupalılara ve Avrupa'da eğitim görmüş Mısırlılara güvenmeyen Abbas Paşa, devlet okullarını, askeri okulları ve fabrikaları kapatarak ya da ödeneklerini keserek, Mehmed Ali Paşa'nın reformlarına karşı çıktı. Ayrıca askeri birliklerin sayısını azalttı, Delta Barajının yapımını durdurdu ve Süveyş Kanalının açılmasını isteyen Fransızların önerisini kabul etmedi. Buna karşılık, İskenderiye-Kahire demiryolunu İngilizlerin yapmasına izin vererek, Tanzimat reformlarını Mısır'da da uygulamaktan yana olan Osmanlı yönetimiyle arasındaki anlaşmazlıklarda İngilizlerin desteğini sağladı. Gene de, reformlar konusundaki uzlaşmazlıklarına karşın, Kırım Savaşı'na (1853-1855) yardımcı birlikler göndererek ve Avrupa devletleriyle yaptıkları anlaşmalarda Osmanlıları güç durumda bırakan devlet ticaret tekellerini kaldırarak Osmanlılara bağlılığını kanıtladı.

Abbas Paşa, reformlara düşmanlığı yüzünden gerici sıfatıyla damgalanmış olsa da, yönetimi sırasında hükümet harcamalarını kısması yoksul halkın yararına oldu. Vergiler hafifledi, zorunlu çalışma ve askerlik yükümlülükleri azaldı. İçe kapanık yaratılışta olan Abbas Paşa, gözden uzak bir yaşam sürdüğü Banha'daki iki hizmetkârı tarafından boğularak öldürüldü. Abbas Hilmi Paşa'nın oğlu Damad İbrahim İlhami Paşa, Sultan Abdülmecid'in kızı Münire Sultan'la evlendi.

II. Fuad

II. Fuad (tam adı Ahmed Fuad) (16 Ocak 1952, Kahire), son Mısır kralı. I. Faruk'un oğludur. 23 Temmuz 1952'de Cemal Abdünnasır liderliğinde gerçekleşen Hür Subaylar Hareketi sonunda babası I. Faruk'un görevinden uzaklaştırılması üzerine daha 6 aylıkken Kral ilan edildi. Ancak 18 Haziran 1953'te cumhuriyetin ilan edilmesiyle ailesiyle beraber sürgüne gönderildi.

Kavalalı Mehmed Ali Paşa

Kavalalı Mehmed Ali Paşa (Arapça: محمد علي باشا‎‎, 4 Mart 1769 - 2 Ağustos 1849), Mısır valisi, Kavalalılar Hanedanı'nın kurucusu, Mısır ve Sudan'ın ilk hidivi. Osmanlı Devleti'ne karşı başarıyla sonuçlanan bir isyan çıkardı. Her ne kadar Osmanlılara bağlıymış gibi görünse de, o dönem, Sudan, Mısır, Filistin, Lübnan ve Suriye'nin gerçek hükümdarı olarak kabul edilmiş ve 150 yıl boyunca hanedanı tarafından bu topraklar yönetilmiştir.

Konya Muharebesi

Konya Muharebesi, Mısır Hidivliği ile Osmanlılar arasında yapılan bugünkü Konya yakınlarında yapılan bir savaştır. Reşid Mehmed Paşa esir düştü. Böylece Osmanlılar, Kütahya önlerine kadar geri çekilmek zorunda kaldı. Savaş Mısırlılara Anadolu kapılarını açtı.

Kütahya Antlaşması

Kütahya Antlaşması, Osmanlı İmparatorluğu ile Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa arasında 14 Mayıs 1833 tarihinde imzalanan, Birinci Mısır-Osmanlı Savaşını sona erdirip Şam, Girit ve Adana vilayetlerinin yeni statüsünü belirleyen bir barış ve düzenleme antlaşmasıdır.

Nizip Muharebesi

Nizip Muharebesi, 24 Haziran 1839 tarihinde Nizip'te Mısır ile Osmanlı Devleti arasında meydana gelen savaşın adı.

Sadık Rıfat Paşa

Sadık Rıfat Paşa (25 Ekim 1807 - 11 Şubat 1857), iki kez Osmanlı Hariciye Nazırı, diplomat ve devlet adamı.

Sadık Rıfat Paşa'nın kariyeri başlangıçta Tanzimat döneminin diplomat kökenli üç devlet adamı (Koca Mustafa Reşit Paşa, Mehmet Emin Ali Paşa ve Keçecizade Mehmet Emin Fuat Paşa) ile aynı çizgiyi izledi. Ancak içerideki kişisel rekabet ve o dönemde Osmanlı üst düzey bürokratlarının yerlerinin dama taşları gibi sık sık değiştirilmesi ve özellikle dış güçlerin müdahaleleri nedeniyle (19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde kimlerin hangi mevkilere getirileceğinde yabancı güçler söz sahibiydi) en yüksek makam olan sadrazamlığa gelemedi. Nispeten genç yaşta da vefat etti.

İbrahim Paşa

Osmanlı Devleti tarihinde birden fazla İbrahim Paşa bulunmaktadır. Bunlar;

I. Çandarlı İbrahim Paşa: Çandarlı ailesinden 15. yüzyıl sadrazamı

II. Çandarlı İbrahim Paşa: Çandarlı ailesinden 16. yüzyıl sadrazamı

Pargalı Damat İbrahim Paşa (veya Maktul, Makbul, Pargalı): Kanuni Sultan Süleyman'ın ilk sadrazamı

Damat İbrahim Paşa: 16. yüzyıl sonu sadrazamı

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa: Lale Devri sadrazamı

Bayburtlu Kara İbrahim Paşa: 17. yüzyıl sadrazamı

Şeytan İbrahim Paşa: Osmanlı devlet adamı.

Mısırlızâde İbrahim Paşa

Kel Hoca İbrahim Paşa: 18. yüzyıl sadrazamı

Tavalı İbrahim Paşa: 19. yüzyıl Osmanlı paşası

Kabakulak İbrahim Paşa: 18. yüzyıl sadrazamı

Silahtar İbrahim Paşa : 18. yüzyıl Osmanlı devlet adamı

Keçiboynuzu İbrahim Hilmi Paşa: 18. yüzyıl sadrazamı

İbrahim Sarim Paşa: 19. yüzyıl sadrazamı

İbrahim Edhem Paşa: 19. yüzyıl sadrazamı

İbrahim Hakkı Paşa: 20. yüzyıl sadrazamı

Kavalalı İbrahim Paşa (veya Mısırlı İbrahim Paşa): Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın oğlu, ikinci Mısır Hidivi, Çukurova'da pamuk ekiminin öncüsü

Babanzade İbrahim Paşa: Baban aşireti reisi

Ferik İbrahim Paşa: Türk ressam

İsmail Paşa

İsmail Paşa (d. 31 Aralık 1830, Kahire - ö. 2 Mart 1895, İstanbul), 1867-1879 arasında Mısır hidivi.

Britanya'nın 1882'de Mısır'ı işgal etmesinde, İsmail Paşa döneminde alınan dış borçların olağanüstü bir düzeye ulaşması önemli bir rol oynamıştır.

Kavalalı İbrahim Paşa'nın oğluydu. Paris'te öğrenim gördükten sonra Avrupa'da birçok diplomatik görevde bulundu. Amcası Said Paşa'nın ölümü üzerine 1863'te Mısır valisi oldu. 1865'te Osmanlı padişahı Abdülaziz'den aldığı fermanla valiliğin babadan oğula geçmesini sağladı. 1867'de Hıdiv unvanı alarak Mısır'ın iç işlerini yönetmekte serbestlik kazandı. Bağımsız bir devletin başkanı gibi davranarak Kasım 1869'da Süveyş Kanalı'nın açılışı için düzenlenen görkemli törenlere Avrupa'nın önde gelen devlet adamlarını davet etti.

İsmail Paşa'nın Mısır'a getirdiği en önemli yeniliklerden biri, Kasım 1866'da kurulan temsilciler meclisiydi. Ama mecliste çoğunluğu oluşturan köy başkanları gerek kırsal bölgelerde, gerek merkezi hükümet üzerinde artan bir etkinlik kazandı. İsmail Paşa'nın kaynak sağlamak için 1871'de çıkardığı ve daha sonra kaldırdığı bir yasanın 1876'da yeniden yürürlüğe konmasında meclis önemli rol oynadı. Yasa altı yıllık toprak vergisini peşin ödeyen kişilere toprak üzerinde mülkiyet ve vergi bağışıklığı gibi haklar tanıyordu.

Sudan'ı Mısır'ın denetimi altına sokmak isteyen İsmail Paşa, bu girişimi askeri ve idari bakımdan denetlemek üzere Avrupalı ve Amerikalı uzmanlar tuttu. Bu uzmanların olası entrikalara karışmayacağını umuyordu. Amacı doğrultusunda bazı ilerlemeler sağlamakla birlikte güneyde yeni bir il oluşturmayı başaramadı. Ama onun girişimleri, daha sonra bölgede milliyetçiliğin önemli hedeflerinden biri olan, Nil Vadisinin siyasi birliği düşüncesinin oluşmasını sağladı.

İsmail Paşa'nın yönetimi sırasında izlenen politikalar büyük harcamalar gerektiriyordu; bu paranın büyük bölümü Avrupalı bankerlerden sağlanıyordu. İsmail Paşa yönetime geldiğinde 7 milyon sterlin olan dış borçlar 1876'da yaklaşık 100 milyon sterline ulaşmıştı. Alacaklı devletlerin baskısı üzerine Düyun-ı Umumiye İdaresi kuruldu. Ama önerilen önlemlerin bazıları ülke içindeki egemenliğini sarsacak nitelikte olduğu için İsmail Paşa bu komisyonla tam bir iş birliğine yanaşmadı. Osmanlı padişahı II. Abdülhamid, bazı Avrupalı devletlerin baskıları nedeniyle İsmail Paşa'yı Haziran 1879'da görevden aldı.

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.