Karadağ

Karadağ (Karadağca:  Crna Gora , Црна Гора), Balkanlar'da bir ülkedir. Doğusunda Arnavutluk ve Kosova, kuzeyinde Sırbistan, batısında Hırvatistan, Bosna-Hersek, güneyinde Adriyatik Denizi yer alır. Başkenti, Podgorica'dır (eskiden Titograd). Anayasasında Karadağ "demokratik, refah ve çevreci bir ülke" olarak tanımlanır.[4]

Karadağ, eski Yugoslavya'yı oluşturan altı cumhuriyetten biriydi. Yugoslavya'nın parçalanmasından sonra Karadağ, Sırbistan'ın zorlamasıyla yeni Yugoslavya'ya katılmıştır. Karadağ'ın çabalarıyla 2003 yılında Sırbistan-Karadağ olarak daha esnek bir federasyon çatısı oluşturulmuştur. Karadağ, 21 Mayıs 2006 Pazar günü yapılan referandumda çıkan % 55,5'lik evet oyu ile ise bağımsız olma kararı almıştır. 3 Haziran 2006'da ise Karadağ Parlamentosu, referandumda çıkan sonuca dayanarak Karadağ'ın bağımsızlığını ilân etti.

NATO Dışişleri Bakanları, Rusya'nın itirazlarına karşın eski Yugoslavya'yı oluşturan altı cumhuriyetten biri olan Karadağ'ı 29. üye olarak ittifaka davet etti.[5]

Karadağ
Црна Гора
Crna Gora

Karadağ
Karadağ arması
Arma
Millî marşOj, svijetla majska zoro
"Mayısın aydınlık şafağı!"
 Karadağ konumu (yeşil) Avrupa'da (yeşil & koyu gri)
Başkent
ve
Podgorica
Resmî diller Karadağca/Sırpça
Tanınan bölgesel diller
Boşnakça
Arnavutça
Hırvatça[1]
Hükûmet Cumhuriyet
• Devlet Başkanı
Milo Đukanović
• Başbakan
Duško Marković
• Meclis Başkanı
Ivan Brajović
Tarihçe  
• Kurucu Karadağ Prensliği
1 Ocak 1852
• Osmanlı İmparatorluğu tarafından Tanıma
1878
• İlanı Birleşik Krallık
28 Ağustos 1910
• Sırbistan-Karadağ'dan Bağımsızlık
3 Haziran 2006
• Tanınma
8 Haziran 2006
Yüzölçümü
• Toplam
13,812 km2 (5,333 sq mi) (156..)
• Su (%)
1,5
Nüfus
• 2013 sayımı
619.800
GSYİH (SAGP) 2005 tahminî
• Toplam
11,458 milyar $ (99.)
• Kişi başına
3,800$ (150.)
İGE (2004) 0.999[2]
çok yüksek
Para birimi Euro2 (EUR)
Zaman dilimi UTC+1 (OAZD)
• Yaz (YSU)
UTC+2 (OAYZD)
Telefon kodu +382
İnternet alan adı .me

Tarih

Montenegro1913
1913’te Karadağ

Karadağ'ın eski halkı Arnavutlardan oluşur. VII. yüzyılda İmparator Herakliyus zamanında, Sırplar da oraya yerleştirilmiştir. Osmanlılar, Rumeli'ye geçip fetihlere giriştikleri sıralarda Karadağ, Venedik Cumhuriyeti'nin tabiiyetinde idi. Osmanlı Devleti'nin Karadağ'daki fetihleri Sultan I. Murad dönemine rastlar. Zira ilk Osmanlı-Karadağ çatışması da I. Murat döneminde yaşanmıştır. İkinci Osmanlı-Karadağ çatışması Sultan I. Bayezid döneminde olmuştur. Bu seferde Osmanlı kuvvetleri Üsküp'ten çıkıp Zveçan ve Yeleç üzerinden Lim ve Tara nehirlerine kadar ulaşmıştır. Osmanlı Devleti'nin Karadağ'daki asıl fetihleri ise Fatih Sultan Mehmet döneminde olmuştur. Aslında Osmanlı Karadağ'ı tam olarak hakimiyetine almadı. Fatih, Karadağ'a bir nevi özerklik statüsü verdi ve bu durum Karadağlılar tarafından 1878 yılında Osmanlı'dan ayrılana kadar kullanıldı. Karadağlılar Osmanlı Devleti'nin hakimiyetine girişinden itibaren çok sayıda isyan çıkartmışlardır. Örneğin 1711, 1712, 1714 isyanlarını çıkartmışlardır. Bununla birlikte Hersek isyanına da destek vermişlerdir.[6]

1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Rusya'nın yanında yer alan Karadağ, Osmanlı ordusunun önemli bir kısmını Balkanlarda meşgul etmiş ve savaşın Rusya lehine dönmesinde büyük bir etken olmuştur. Savaş sonrası imzalanan Ayastefanos ve hemen ardından Berlin Antlaşması'yla bağımsızlığını kazanan Karadağ, böylece devletler platformunda yerini almıştır. Bağımsızlığını kazanmasının ardından onu ilk tanıyan Osmanlı Devleti olmuştur. Bağımsızlıkla birlikte Osmanlı Devleti ile diplomatik ilişkiler hız kazanmış ve çok önemli aşamalar kaydedilmiştir. Bu dönemde iki devlet ilişkilerinin iyi bir düzeye gelmesinde, hiç şüphesiz II. Abdülhamid'in Balkan politikasında sergilediği tavrın önemli bir rolü vardır. Nikola Petroviç ile yakın dostluğu, iki devletin politikalarına da yansımıştır. ıı. Abdülhamid döneminde, 30 yılı aşkın bir süre, küçük sınır çatışmalarını bir kenara bırakılırsa, iki devlet arasında barışın hakim olduğu bir süreç göze çarpmaktadır. İlki 1883 ve ikincisi 1899 yıllarında olmak üzere Karadağ Prensi Nikola, Sultan Abdülhamid'in davetlisi olarak İstanbul'a gelmiş, törenlerle karşılanarak şaşaalı gösterilerle ağırlanmıştır.[7].

II. Abdülhamid döneminde İstanbul Büyükçekmece başta olmak üzere Zonguldak Ereğli gibi yerlerde, taş işçisi, kuyucu, maden işçisi, bekçilik vb. iş kollarında çalışan Karadağlıların sayısında artış görülmüştür. Bunun yanında İstanbul'daki okullarda bizzat Abdülhamid'in bursuyla okuyan Müslüman ve Hristiyan Karadağlıların sayısı önemli bir seviyeye ulaşmıştır.[8]. Türkiye'de yaşayan Boşnakların önemli bir kısmı 1910'lu yıllarda Karadağ'dan gelmiştir. 5 Haziran 2017 tarihinde NATO'ya katıldı.

Etnik yapı

1991 sayımına göre Sırplar, Sırbistan-Karadağ federasyonunun toplam nüfusun %69’unu oluşturmaktaydı. Karadağlılar ise toplam nüfusun %5’ini, Karadağ nüfusunun %62’sini oluşturuyordu. Slav olmayan Arnavut azınlık ülkedeki 2. büyük gruptu ve resmi tahminlere göre toplam nüfusa oranları %17’siydi.

1965’ten sonra Sırbistan ve Karadağ’dan gelişmiş Avrupa ülkelerine ve Kuzey Amerika’ya sürekli göç yaşanmıştır. Eski Yugoslavya’nın dağılmasını ve Hırvatistan ile Bosna-Hersek’teki savaşı takip eden yıllarda göç Sırbistan ve Karadağ’a yönelmiştir. Mülteci sayımı sonucunda 1996 yılı ortalarında 566.200’ü mülteci statüsünde olan 646.000 kişi tespit edilmiştir. 79.700 kişi ise diğer cumhuriyetlerde yaşayan Sırp ve Karadağlılar ya da Yugoslavya’ya mülteci olarak gelip Yugoslav vatandaşlığına geçmiş kişilerdir.

Önemli şehirler

2003 Nüfus Sayımına Göre

Montenegro municipalities
Karadağ illeri

Eğitim

  • Okul Öncesi
  • İlkokul
  • Ortaokul
  • Lise
  • Üniversite

Lise

Karadağ’da 53 lise bulunmaktadır. Bunlardan 49 devlet okulu, 3 özel okul (2 tane uluslararasıdır) ve 1 devlet – özel okuludur.

Liseler bu şekilde ayrılır:

1) Gimnaziya Liseleri

2) Sanat Okulları

3) Meslek Liseleri

a) Üç yıllık Meslek Liseleri

b) Dört yıllık Meslek Liseleri

4) İmam Hatip Lisesi (‘‘Mehmed Fatih’’ Medresesi)

Her yıl 9 bin civarında birinci sınıfta kayıt yaptıran öğrenci vardır. Tüm sınıflarda her yıl 29 bir civarında öğrenci vardır. Son istatistiğe göre Karadağ’da öğrencilerin %52si erkeklerden, %48 ise kadın cinsiyetinden ibarettir. Karadağ'da Lise Eğitimi zorunlu değildir. Bazı liselerde Türkçe dersi seçmeli ders olarak verilmektedir.

Üniversite

Karadağ'da 3 üniversite bulunmaktadır. Bunlardan 1'i devlet üniversitesi, 2'si vakıf üniversitesidir. Tüm üniversitelerde eğitim Karadağ dilinde verilmektedir. Karadağ Üniversitesi (Univerzitet Crne Gore), Karadağ'da bulunan tek devlet üniversitesidir. Yönetim olarak herhangi bir vakıf veya özel kurumla bağlantısı bulunmayan, bütçesi devlet tarafından karşılanan üniversitedir. Bu üniversite 1974 senesinde kurulmuş olup Karadağ'ın en eski yükseköğretim kurumudur. Bu üniversitede halen 20.000 öğrenci eğitim almaktadır. Üniversiteye bağlı olarak 19 fakülte ve 2 bilim enstitüsü faaliyet gösteriyor. 2004 senesi itibarıyla Bologna Süreci uygulanmaktadır. Karadağ Üniversitesi'nin genel merkezi Podgoritsa(Podgorica) şehrindedir ancak bazı fakülteler Niksic, Cetinje, Kotor, Herceg Novi, Bar, Budva, Bijelo Polje, Berane gibi şehirlerde eğitim vermektedir. Karadağ Üniversitesi'nin rektörlük görevini Prof. Radmila Vojvodić sürdürmektedir.

Vakıflarca kurulan iki üniversite Donja Gorica Üniversitesi ve Mediteran Üniversitesi'dir. İkisinin genel merkezleri Podgorica'da bulunmaktadır. Fakat Mediteran Üniversitesi'nin birkaç fakültesi Bar şehrinde faaliyet göstermektedir. Mediteran Üniversitesi 2006 yılında kuruldu, Donja Gorica Üniversitesi ise 2007 yılında kuruldu. İkisinin eğitim sistemi Bologna Süreci'ne göre uygulanmaktadır.

Spor

Karadağ'daki en popüler sporlar futbol, basketbol, su topu, voleybol ve hentboldur. Ülkedeki diğer önemli sporlar boks, atletizm, masa tenisi ve satrançtır.

Önceki dönemlerde yani Karadağ, Yugoslavya ülkesinin bir parçasıyken Karadağlı insanlar bu ülkenin millî takımlarında mücadele ediyorlardı. 24 Mart 2007 tarihinde Karadağ tarihinin ilk futbol maçını Macaristan ile Podgorica Stadında oynadı. Bu dostluk maçını Karadağ 2-1'lik skorla kazandı. Karadağ'ın en önemli iki futbol kulübü başkent Podgorica'da kurulmuş olan FK Budućnost Podgorica ve Nikšić şehrinin FK Sutjeska Nikšić ekipleridir. Karadağ Ulusal Olimpik Komitesi 2007 yılının Haziran ayında Uluslararası Olimpiyat Komitesine üye olarak katılmıştır. Karadağ'ın bağımsız bir ülke olarak katıldığı ilk Olimpiyat Oyunları 2008 tarihinde Pekin'de yapılan 2008 Yaz Olimpiyatları olmuştur. Ayrıca Karadağ, Sırbistan ile birlikte EuroBasket 2005 turnuvasını sunmuştur.

Su topu genellikle ülkenin ulusal sporu olarak lanse edilir. Karadağ, 13 Temmuz 2008 tarihinde İspanya'nın Málaga kentinde düzenlenen Avrupa Şampiyonasında Sırbistan'ı 5-5 ve 6-5'lik skorlarla yenmiştir. 2009 yılında düzenlenen FINA Erkekler Su Topu Dünya Liginde altın madalya kazanmışlardır. Kotor merkezli su topu ekibi PVK Primorac, 2009 yılında LEN Şampiyonlar Ligi şampiyonu oldu. Karadağ'ın bir numaralı su topu liginde altı takım yer almaktadır. Bu altı takımdan şu dördünün bütçesi bir milyon avrodan fazladır: VK Primorac Kotor, VK Jadran Herceg Novi, VK Budvanska Rivijera Budva ve VK Cattaro. Karadağ'ı 2008 Olimpiyat Oyunlarında temsil eden millî su topu takımı bu Olimpiyat Oyunlarında dördüncü sırayı yer almıştır.

Londra'da düzenlenen 2012 Olimpiyat Oyunlarında Karadağ bayan hentbol takımı, finalde Norveç'e 26-23'lük bir skorla yenilerek gümüş madalya almışlardı. Bu Karadağ'ın ilk Olimpiyat madalyası oldu.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Karadağ Anayasası WIPO (İngilizce)
  2. ^ HDI 2004, source: Government of Montenegro
  3. ^ https://data.worldbank.org/country/montenegro
  4. ^ [1]
  5. ^ http://onedio.com/haber/nayo-dan-16-yil-once-bombaladigi-karadag-a-uyelik-daveti-634681
  6. ^ Abidin Temizer, "Osmanlı-Karadağ Sınır Anlaşmazlıkları ve Çözümü (1878-1913) Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 19 Mayıs Üniversitesi, Samsun 2007"
  7. ^ Uğur Özcan, II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı-Karadağ Siyasi İlişkileri,Türk Tarih Kurumu, Ankara 2013 ISBN 978-975-16-2527-4
  8. ^ Uğur Özcan, Sultan Abdülhamid Dönemi Osmanlı Devleti'nde Yabancı İşçiler: Karadağlılar, Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi (Motif Academy Folklore Journal), Yıl: 2012, Cilt 2012, Sayı 2012-2 Balkan Özel Sayısı, s.83-106 ISSN 1308-4445

Dış bağlantılar

.cs

.cs Çekoslovakya'nın uzun yıllar kullandığı İnternet Ülke kodu üst-düzey alan adıdır. 1993 yılında ülke Çek Cumhuriyeti ve Slovakya olarak ayrıldıktan sonra ülkeler sırası ile, .cz ve .sk'yı kullanmaktadırlar.

.yu

.yu Yugoslavya için internet ülke kodu üst seviye alan adıdır. (CcTLD) Şimdi Sırbistan-Karadağ; ISO kodu RS olarak değiştirildi; .rs şu anda kullanılmıyor.

2012 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Karadağ

Karadağ, 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılacak kişiyi belirleyecek "İnternet Seçimi" kamusal yayın kurumu olan RTCG tarafından yapılmaktadır.

Adriyatik Denizi

Adriyatik Denizi, Akdeniz'in İtalya Yarımadası ve Balkan Yarımadası arasında kalmış koludur. Akdeniz'e Otranto Boğazı ve İyonya Denizi vasıtasıyla bağlanır. Çevresinde İtalya, Arnavutluk, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Slovenya ve Karadağ bulunmaktadır. Otranto Boğazı'nın sınırlarının kabulüne göre bazen Yunanistan da bu ülkelere dahil edilir.

Adriyatik/Adriya olan ismini Po Nehri'nin denize döküldüğü delta üzerindeki Adris şehrinden alır.

Balkan Savaşları

Balkan Savaşları, Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkanlardaki dört devlete karşı 1912 - 1913'te yaptığı savaşlardır (8 Ekim 1912 - 10 Ağustos 1913). Çatışmaların temel nedeni Bulgaristan Krallığı ile Sırbistan Krallığı'nın Balkanlarda hızlanan yayılma faaliyetleridir.

Eurovision Şarkı Yarışması'nda Karadağ

Karadağ, Eurovision Şarkı Yarışması'na ilk kez 2007 yılında katılmıştır. Geçmişte 1961'den 1991 yılına dek Yugoslavya'nın, 1992'de Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin ve 2004'ten 2006 yıllarına dek ise Sırbistan-Karadağ'ın bir parçası olarak yarışmada yer almıştır. 1983, 1984 ve 2005 yıllarının katılımcısı öncel devlet, Karadağlı yarışmacılar tarafından temsil edilmiştir.

Eurovision Şarkı Yarışması'nda Sırbistan-Karadağ

Sırbistan-Karadağ Eurovision Şarkı Yarışması’na iki defa katılmıştır. 2004'te Željko Joksimović ile yarışmaya katılan ülke, başarılı bir giriş yaparak yarışmayı 263 puanla ikinci sırada tamamladı. İkinci ve son kez katıldığı 2005 yılında ise ülkeyi Karadağlı grup No Name temsil etti. Final gecesi topladığı 137 puanla yedinci oldu. No Name 2006 yılında yapılan ulusal seçimde ikinci kez birinci oldu ve tekrar temsilcilik hakkını elde etti. Ancak oylamadaki usulsüzlükler nedeniyle yapılan itiraz sonrasında ve katılımcı konusunda anlaşmaya varılamaması nedeniyle ülke yarışmadan çekilmiştir.

Karadağ millî futbol takımı

Karadağ millî futbol takımı, 2006 FIFA Dünya Kupası'ndan sonra ortaya çıkmıştır. Bu organizasyonda yeni bağımsız ülkeler olan Sırbistan ve Karadağ; Sırbistan-Karadağ adıyla mücadele etmiştir ve gruptaki son maçını 21 Haziran 2006'da oynayıp bir üst tura çıkmayı başaramamışlardır.

Karadağ, uzun bir süre Yugoslavya'nın bir parçası olarak kaldı. Karadağ 1990'larda Yugoslavya'nın dağılmasına rağmen o dönemin Yugoslavyası'nda kalmaya devam etti. 2000'li yıllardan itibaren Sırbistan-Karadağ millî futbol takımının temsil ettiği Karadağ'ın 2006 FIFA Dünya Kupası'nda sadece 1 futbolcusu vardı. 2006 FIFA Dünya Kupası'ndan sonra Sırbistan Ulusal Meclisi, Sırbistan'ı Sırbistan-Karadağ'ın halefi ilan ettiği için Sırbistan millî futbol takımı da Sırbistan-Karadağ millî futbol takımının devamı sayıldı ve de Sırbistan millî futbol takımı, 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerine katıldı. Ancak Karadağ millî futbol takımının UEFA'ya üyeliği gecikince Karadağ, 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerine katılamadı. Ekim 2006'da Karadağ, UEFA'nın geçici üyesi oldu ve Ocak 2007'deki UEFA Kongresi'nde Karadağ'ın tam üye olmasına karar verildi. 26 Ocak 2007'de de oybirliğiyle UEFA'nın tam üyesi oldu. Karadağ Futbol Federasyonu'nun da resmî bir statü kazandığı bu karar sonrasında ise Karadağ millî futbol takımının 24 Mart 2007 tarihinde Karadağ'ın Podgorica şehrindeki Stadion Pod Goricom stadında Macaristan millî futbol takımı ile bir hazırlık maçı yapacağı açıklandı.

Karadağ millî futbol takımı, ilk kez resmî olarak 2010 FIFA Dünya Kupası elemelerinde mücadele etti.

Karadağ millî futbol takımı, ayrıca 2007 yılının Haziran ayında Japonya ve Kolombiya ile Kirin Kupası'nda mücadele etmiştir.

2012 Avrupa Şampiyonası Eleme Gruplarında 2. olup play-off'a kalarak tarihindeki en büyük başarısını göstermiştir.

Karadağ pasaportu

Karadağ pasaportu Karadağ vatandaşlarına Karadağ tarafından verilen uluslararası seyahat belgesidir.

Pasaport İçişleri Bakanlığı tarafından verilir ya da Karadağ vatandaşı yurt dışında bulunuyorsa büyükelçilikte alabilir. Pasaport gerekirse kimlik ve vatandaşlığın kanıtı olarak kullanılabilir. Vatandaşların aynı anda birden fazla Karadağ pasaportları olamaz.

Pasaport'un veri sayfası Karadağ, İngilizce ve Fransızca olarak basılmıştır. Hem Kiril ve Latin alfabeler kullanılan Karadağ Pasaportu, tarihi boyunca verilen pasaportların aksine, mevcut Karadağ pasaportunda sadece Latin Alfabesi kullanır.

Karadağ'ın bağımsızlığının ardından Karadağ vatandaşları 2008 yılına kadar Sırbistan ile aynı seyahat belgesi yani Sırp pasaportu kullanmaktaydılar.

1 Ocak 2010 tarihinde Hükümet resmen son kullanma tarihi 1 Ocak 2010 ve ötesinde olsa bile, biyometrik olmayan tüm Karadağ pasaportlarını geçersiz kılmıştır. Biyometrik olan Karadağ pasaportları bu tarihten itibaren artık geçerli seyahat belgeleri olduğundan, biyometrik olmayan pasaport sahipleri seyahat etmek için yeni biyometrik pasaportları için başvurmak zorundadırlar.

Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi Ağustos 2016 Raporu'na göre Karadağ vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 107 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Karadağ vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 47. sırada yer almaktadır.Ayrıca Karadağ vatandşları 19 Aralık 2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere İngiltere ve İrlanda hariç tüm AB'nin Schengen ülkelerine vizesiz seyahat edebilmektedirler.

Sırbistan

Sırbistan (Sırpça: Србија , Srbija) ya da resmî adıyla Sırbistan Cumhuriyeti ( Република Србија , Republika Srbija), Balkanlar'da yer alan bir devlettir. Sırbistan-Karadağ’ın ayrılmasıyla oluşmuştur. Kuzeyinde Macaristan, batısında Hırvatistan, Bosna-Hersek ve Karadağ, güneyinde Kuzey Makedonya ve Kosova, doğusunda Romanya ve Bulgaristan bulunur.

Sırbistan-Karadağ

Sırbistan-Karadağ (Sırpça: Србија и Црна Гора ya da Sırp Latin alfabesiyle Srbija i Crna Gora) Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin bir arada kalan son parçaları olan Sırbistan ve Karadağ devletleri arasında kurulan devlet birliği. 1992 yılından Yugoslavya Federal Cumhuriyeti adı altında kuruluşlarını ilan ettiler. Yeni devletin bu adı alması, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin yasal mirasçısı olduğu sonucunu çıkarıyordu. Bu duruma Yugoslavya SFC'den kopan diğer devletlerin karşı çıkmaları üzerine Birleşmiş Milletler bu yeni devletin üyeliğini reddetti. 2003 yılında Sırbistan-Karadağ adı altında yeni bir devletin kuruluşu ilan edildi.

Bu birlik içindeki iki ulusal oluşumu teşkil eden Sırbistan (başkenti Belgrad) ve Karadağ (başkenti Podgorica) pek çok alanda kendi politikalarını belirleme serbestliğine sahiptiler. Sırbistan-Karadağ'ın ayrıca iki otonom bölgesi bulunmaktadır. Bunlar Voyvodina (başkenti Novi Sad) ve Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi'dır (başkenti Priştine). Nüfusun çoğunluğunun Arnavut olduğu Kosova ve Metohiya'daki etnik çatışmalar nedeniyle bu bölgeye NATO birlikleri konuşlandırılmış bulunduğundan, Kosova ve Metohiya, Sırbistan-Karadağ yönetiminin fiilen dışındaydı.

21 Mayıs 2006'da Karadağ'da yapılan bağımsızlık referandumunda Karadağ halkının %55,5'lik kısmı bağımsızlık istedi. Sonuçta da Sırbistan-Karadağ, Sırbistan ve Karadağ olarak resmen ikiye bölündü. 3 Haziran 2006 günü Karadağ resmen Sırbistan-Karadağ'dan ayrılıp bağımsız bir devlet olmuştur. Sırbistan hükümeti ise, Sırbistan-Karadağ'ın hukukî ve siyasi halefi olduğunu ilan etmiştir. Örnek olarak Sırbistan-Karadağ'ın üyesi olduğu uluslararası teşkilatlardaki üyelik statüsünü Sırbistan devam ettirirken Karadağ yeni bir devlet olarak üye olmaya başlamıştır. Öte yandan bu çerçevede Sırbistan-Karadağ'ın tüm siyasî ve hukukî sorumluluklarını da Sırbistan devam ettirir olmuştur.

Sırbistan-Karadağ millî futbol takımı

Sırbistan-Karadağ millî futbol takımı, günümüzde varlığını sürdürmeyen Sırbistan-Karadağ'ı temsil eden futbol takımı. Sırbistan-Karadağ Futbol Federasyonu tarafından kontrol edilmekteydi. 1992 yılında Yugoslavya Federal Cumhuriyeti adıyla kurulan ülkenin uluslararası spor müsabakalarından men edilmesi sebebiyle ülkeyi temsil eden millî futbol takımının kuruluşu 1994 yılında gerçekleştirildi. 1998 FIFA Dünya Kupası ile 2000 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda mücadele eden takım, turnuvaları sırasıyla 9. ve 8. sıralarda tamamladı. 2006'da ülkenin isim değişikliğine gitmesi sebebiyle takım da Sırbistan-Karadağ adını aldı. Bu adla 2006 FIFA Dünya Kupası'na katılan takım, ilk turda turnuvaya veda etti. 2006'da Karadağ'ın bağımsızlığını ilan ederek ülkenin bölünmesinin ardından millî takım da sona erdi. FIFA, günümüzde varlığını sürdüren Sırbistan millî futbol takımını Sırbistan-Karadağ'ın ardılı olarak görmekte ve takımın gösterdiği performansları Sırbistan elde etmiş olarak göstermektedir.

Sırbistan millî basketbol takımı

Sırbistan millî basketbol takımı, Sırbistan ülkesini uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden basketbol takımıdır. Yugoslavya millî basketbol takımının ardılıdır. Dünya basketbolunda ciddi başarılara imza atan, basketbol ekolü olan takımlardan biridir.

Sırbistan millî futbol takımı

Sırbistan millî futbol takımı, Sırbistan'ı uluslararası arenada temsil eden futbol takımıdır. FIFA, UEFA ve Sırbistan Futbol Federasyonu tarafından Yugoslavya ve Sırbistan-Karadağ'ın ardılı olarak kabul edilir.

Sırplar

Sırplar (Sırpça: Срби / Srbi), Balkanlar'da yerleşik ve Slav dillerinden biri olan Sırpçayı konuşan ve ağırlıklı olarak Ortodoks Hristiyanlık dinine mensup olan bir Güney Slav halkıdır.

Müslüman Boşnaklar ve Katolik Hırvatlardan kültür, dil ve alfabe bakımından ayrılırlar.

Sırplar, 6. ve 7. yüzyılda Balkanlar'a yerleşmişler ve ardından buradaki yerleşik halklara karşı üstünlük sağlamaya başlamışlardır. Daha sonra günümüz Bosna-Hersek, Karadağ ve Sırbistan topraklarının yer aldığı bölgelerde küçük devletler kurdular.

Sırpça

Sırpça (Sırp Kiril: српски језик, Latin: srpski jezik) Slav dillerinin güney grubuna ait, çoğunlukla Sırplar tarafından konuşulan dil. Hırvatça, Karadağca ve Boşnakça'nın da dahil olduğu Sırp-Hırvat dili'nin standart bir formu olarak kabul edilmektedir. Sırpça, Sırbistan'ın ve Kosova'nın resmî dilidir. Ayrıca Bosna-Hersek'in 3 resmî dilinden biridir. Dil aynı zamanda Karadağ, Hırvatistan, Makedonya, Romanya, Slovakya ve Çekya'da azınlık dili olarak tanınmaktadır. Yaklaşık 10 milyon Sırp tarafından konuşulmaktadır.

Yugoslavya

Yugoslavya (Sırp-Hırvatça: Jugoslavija, Југославија; Slovence: Jugoslavija; Makedonca: Југославија; Arnavutça: Jugosllavia; Macarca Jugoszlávia; Türkçe: Yugoslavya), Balkanlar’ın batısında 20. yüzyılda, üç defa farklı yapı ve idari şekille kurulmuş olan bir devlet olmuştur. Bu ada sahip olan devlet, 1918-2003 yıllarında çeşitli idari yapılarda varlığını sürdürmüş bir Balkan devletidir.

Yugoslavya adıyla bilinen ilk devlet 1918 yılında kurulan Yugoslavya Krallığı’dır. 1943 yılında Demokratik Federal Yugoslavya ilan edilmiştir. Bu devlet, 1946 yılında “Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti” adını almıştır.

Yugoslavya Federal Cumhuriyeti

Yugoslavya Federal Cumhuriyeti (Sırpça: Savezna Republika Jugoslavija; Kiril Sırpça: Савезна република Југославија) Balkanlar’da yer alan, iki cumhuriyetten oluşan ve 1992-2003 yıllarında yaşamış olan bir devlet. 2003'te devletin resmi adı değişti ve Sırbistan-Karadağ adı aldı. Devletin bulunduğu alanda bugün Sırbistan, Karadağ ve Kosovatanınma süreci bulunur.

Ülke, kuzeybatısında Hırvatistan, kuzeyinde Macaristan, kuzeydoğusunda Romanya, doğusunda Bulgaristan, güneyinde Makedonya, güneybatısında Arnavutluk ve batısında Bosna-Hersek ile çevrili olmuştur.

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti (Sırp-Hırvatça: Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija; Kiril Sırpça, Makedonca: Социјалистичка федеративна република Југославија; Slovence: Socialistična Federativna Republika Jugoslavija; Arnavutça: Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë; Macarca: Jugoszláv Szocialista Szövetségi Köztársaság), Balkanlar'da II. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan ve 1992 yılına kadar hüküm süren sosyalist federal cumhuriyet. Devletin bulunduğu alanda bugün Bosna-Hersek, Sırbistan, Hırvatistan, Makedonya, Karadağ, Slovenya ve Kosova bulunur.

Savaş öncesi ülkenin kurulduğu topraklarda Yugoslavya Krallığı bulunuyordu. Krallık yıkıldı. Ülke adını 1943 yılında Demokratik Federal Yugoslavya, 1946'da Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti ve nihayetinde 1963 yılında Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti olarak değiştirdi.

Cumhuriyetin ilk başkanı Josip Broz Tito'dur. Ülke Soğuk Savaş döneminde Sosyalist olmasına rağmen tarafsız bir politika izlemiştir ve Bağlantısızlar Hareketi'nin kurucu üyelerinden biri olmuştur.

Yükselen etnik milliyetçilik hareketi 1980'li ve 90'lı yıllarda YSFC'nin üye ülkelerinin bağımsızlık talep etmelerine yol açtı. Bu hareketin gittikçe güçlenmesi ve Zenofobi'nin ortaya çıkmasıyla ülkede uzun yıllar huzursuz bir ortam vardı. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılması ve bu dağılma sonucu yaşanan Doğu Bloku'nın çözülmesi devresinde ülkede Yugoslavya iç savaşları yaşandı ve bu süreç sonucunda ülke parçalandı. Parçalanma, özerk cumhuriyetlerin var olan sınırları doğrultusunda gerçekleşti.

Egemen devletler
Sınırlı tanınmış
olan devletler
Bağımlı ve
diğer bölgeler
Ülkeler
Konular
Kurumlar
Üyeler
Adriyatik Denizi'ne kıyısı olan ülkeler
Akdeniz'e kıyısı olan ülkeler
Egemen devletler
Sınırlı tanınan devletler
Bağımlı bölgeler
Üyeler
Müzakere sürecindeki adaylar
Müzakere süreci başlamayan adaylar
Potansiyel adaylar
Reddedilen başvurucu
Ayrılan

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.