Hizbullah (Lübnan)

Hizbullah (Arapça: حزب الله‎, Allah'ın Partisi veya Allah'ın Hizbi), Lübnan'da bulunan, hem sivil hem de askeri kanadı olan Şiî inançlı ve her türlü Şiilik görüşe sıcak yaklaşan siyasi ve askeri parti. 1982 yılında başta İsrail'i, o zamanlar işgal etmekte olduğu Güney Lübnan'dan çıkartmak ve ardından İsrail'i yıkmak amacıyla kurulmuştur. Hizbullah'ın şu andaki genel sekreteri Hasan Nasrallah'dır.

Hizbullah siyasi ve silahlı mücadele kanatlarının yanı sıra fakir Lübnan halkına yardım amacıyla birçok kurumlar da işletmektedir. Bunların arasında 8 hastane, 24 klinik, 32 okul ve 6 tane de çiftçiler için tarım yardım derneği bulunmaktadır.

Ayetullah Humeyni taraftarlarının İran'daki Devrimini Orta Doğu'da yayma amacı da taşıyordu.

Genelde Arap ve Müslüman dünyasında yasal bir direniş örgütü olarak kabul edilen Hizbullah ABD, Kanada, İsrail ve Avustralya, Suudi Arabistan tarafından terörist ilan edilmiştir. Avrupa Birliği Konseyi ise bu konuda kesin bir tutum almamayı tercih etmiştir.

Hizbullah
حزب الله‎
Genel başkan Hasan Nasrallah
Kuruluş tarihi 1982 (bazı araştırmacılara göre 1985)
Birleşme Emel Hareketi'nden katılan Şiiler ve diğer birçok Şii grup
Merkez Lübnan
İdeoloji Anti-kapitalizm
Anti-Batıcılık
Şii İslamcılık
İslamcılık
Anti-emperyalizm
Anti-Siyonizm
İsnâaşeriyyecilik
Siyasi pozisyon merkez
Resmî renkleri Yeşil ve Sarı
Lübnan Parlamentosu
12 / 128
Lübnan Kabinesi
2 / 30
İnternet sitesi

İç Savaş Dönemi

Hizbullah'ın kendine has bir örgüt olarak ortaya çıktığı tarih kesin olarak bilinmemektedir. Bazı araştırmacılar 1982 tarihini esas almaktayken, diğer araştırmacılar ise 1985 yılına kadar Hizbullah'ın çok sayıda küçük grubun ortak adı olarak kullanıldığını kabul etmektedirler. Zamanla bu küçük gruplar tek bir bayrak altında toplanarak Hizbullah'ı oluşturdular.

Lübnan İç Savaşı boyunca Hizbullah ABD ve Avrupa askerlerinin Lübnan'dan atılması amacıyla birçok eylemde bulundu. 1983 yılında ABD Elçiliğine yapılan bir saldırı sonucu 17'si Amerikalı 63 kişi öldü. Aynı yıl içinde ABD kışlalarına yapılan saldırıda 241 Amerikalı asker öldü. ABD tamamen kanıtlanmamış olduğu halde Hizbullah'a para yardımı yaptığı gerekçesiyle bu saldırılardan İran'ı sorumlu tuttu. Bu saldırılardan kısa bir süre sonra ABD bütün askerlerini Lübnan'dan geri çekti.

Lebanon Jul06
Lübnan'da Hizbullah denetimindeki Şii bölgeleri
Dec 10 2006 anti-government rally Beirut
Beyrut'ta Hizbullah mitingi, 10 Aralık 2006

İç Savaştan sonraki dönem

1990 yılında Lübnan'da imzalanan Taif Antlaşması'yla iç savaş son buldu. Ancak Taif antlaşmasında Lübnan'daki bütün silahlı grupların silahlarını bırakması öngörülmesine rağmen Hizbullah silahları bırakmadı. Güney Lübnan ordusu ve İsrail'e karşı gerilla savaşını sürdürdü. 15 Mayıs 2000 tarihinde İsrail Lübnan'dan tamamen geri çekildi. Fakat Suriye Ordusu Lübnan'daki varlığını sürdürdü.

14 Şubat 2005 tarihinde eski Lübnan başbakanı Refik Hariri suikast sonucu öldürüldü. Suikastın sorumluları kesin olarak belirlenemedi. Ancak olayda Suriye'nin parmağı olduğu görüşü bazı kaynaklar tarafından ileri sürüldü. Halkın tepkisi ve uluslararası baskı sonucu Suriye, Nisan 2005'te Lübnan'dan geri çekilmek zorunda kaldı.

Mayıs 2005'te yapılan seçimlerde Hizbullah oylarını büyük ölçüde arttırdı ve Temmuz 2005 yılında kurulan Ulusal Birlik hükümetinde yer aldı. Ancak Hizbullah ile İsrail arasında sınır bölgelerinde çatışmalar zaman zaman devam etti.

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

2006 Lübnan Savaşı

2006 İsrail-Lübnan Savaşı, Hizbullah'ın askeri kanadı ile İsrail Silahlı Kuvvetleri arasında Lübnan toprakları ve İsrail'in kuzeyinde, 12 Temmuz-14 Ağustos 2006 tarihleri arasında sürmüş olan silahlı çatışmadır.

Kriz, Lübnan'da yerleşmiş Hizbullah örgütünün, 12 Temmuz 2006 tarihinde 2 İsrail askerini kaçırması ve 8'ini öldürmesiyle başlamıştır. Askerlerin kaçırılmasına ek olarak güney Lübnan'daki Hizbullah militanlarının İsrail topraklarına Katyuşya füzeleri ateşlemesi; İsrail tarafından Lübnan'ın bir savaş hareketinde ("act of war") bulunduğu şeklinde yorumlanmıştır. Bunun üzerine İsrail, Lübnan'a hava ve kara saldırıları yapmış ve ülkenin limanlarını denizden ablukaya almıştır. İsrail'in bu davranışına karşılık olarak Hizbullah, güney Lübnan'dan İsrail'in kuzeyine yaptığı füze saldırılarını şiddetlendirmiştir.

Bir aydan fazla süren çatışmaların ardından, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin aldığı 1701 sayılı karar uyarınca 14 Ağustos'ta taraflar saldırılarını durdurmuştur. İsrail, Lübnan'a uyguladığı ablukayı 7 Eylül 2006 yerel saatle 18:00'e kadar kaldırmayı taahhüt etmiştir. Litanni Nehri'ne kadar olan Güney Lübnan topraklarını işgal etmiş olan İsrail, Lübnan ve UNIFIL askerlerinin konuşlandırılmasına paralel olarak birliklerini geri çekmiştir.

Krizin ilk günlerinden beri aralıksız süren İsrail saldırılarının 1.000'in üzerinde sivil Lübnanlıyı öldürmüş olması,[1] İsrail'in uluslararası alanda çok ağır eleştirilere hedef olmasına sebep olmuştur.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Louise Arbour, kriz sırasında savaş suçlarının işlenmiş olabileceğini söylemiştir.[2]

Abbas Musavi

Abbas Musavi, (Arapça: عباس الموسوي; d. 26 Ekim 1952 - ö. 16 Şubat 1994) Lübnan'daki Hizbullah örgütünün eski genel sekreteri.

El-Kuseyr Taarruzu

El-Kuseyr Taarruzu, Suriye Kuvvetleri tarafından Muhaliflere karşı başlatılmıştır. Taarruz, 4 Nisan 2013 tarihinde Suriye Ordusu ve Hizbullah tarafından başlatılmıştır. Aynı zamanda bu taarruzda Ulusal Savunma Kuvvetleri de bulunmuştur. Ordu El-Kuseyr'deki Muhaliflerin elinde olan kasabalara bir saldırı başlatmıştır. Bölge önemli bir erzak yoluydu, çünkü yol sayesinde Humus'daki muhaliflerle savaşmak için bu yol gerekliydi.

Ghazi Nasr Al-Din

Ghazi Nasr Al-Din , Suriye Şam'daki Venezüella Büyükelçiliği'nin Sorumluları olarak görev yapan ve Hizbullah'a yardım etmekle suçlanan Lübnanlı bir Venezüelladır .

Hizbullah

Hizbullah (Türkiye), 1983'te Türkiye'de kurulmuş Sünni İslamcı örgüt

Hizbullah (Lübnan), 1982'de Lübnan'da kurulmuş Şii İslamcı örgüt

Hizbullah (anlam ayrımı)

Hizbullah, aşağıdaki anlamlara gelebilir:

Hizbullah, Lübnan merkezli Şii örgüt.

Hizbullah (Türkiye), Türkiye merkezli Sünni örgüt.

Irak İç Savaşı (2014-günümüz)

Irak İç Savaşı (2014-günümüz), IŞİD'in Musul'a saldırmasıyla başlayan iç çatışmaları kapsamaktadır. IŞİD ve IŞİD'e destek veren eski Baas partisi mensupları, Sünni Arap aşiretleri ve diğer radikal örgütler ile Irak Ordusu, Peşmerge, İran destekli Şii milisler, Süryani/Asuri/Yezidi azınlık savaşçıları ve merkezi hükümete destek veren Sünni ve Şii Arap, Kürt ve Türkmen aşiretleri arasındaki çatışmalar günümüzde de devam etmektedir.

Lübnan

Lübnan Cumhuriyeti, (Arapça: الجمهورية اللبنانية, el-Cumhûriyyetü'l-Lübnâniyye) Doğu Akdeniz kıyısında bir Arap ve Orta Doğu ülkesi. Başkenti Beyrut'tur. Tarihteki Fenike uygarlığının vatanı Lübnan ve kıyılarıdır. Kuzeyinde ve doğusunda Suriye, güneyinde İsrail yer alır. Yüzölçümü 10.452 km2, nüfusu 4.224.000'dir. Lübnan'ın ulusal ve resmî dili Arapçadır.

Muhammed Fneyş

Muhammed Fneyş (d. 2 Ekim 1953, Maarub) Lübnanlı Şii Hizbullah partisi mensubu siyasetçi ve bakan.

1992-2005 yılları arasında Bint Cbeyl milletvekili olmuş ve 2005 yılı itibarıyla Sur milletvekilidir. 2005-2008 yıllarında Enerji ve Su Bakanı, 2008-2009 yıllarında Çalışma Bakanı, 2009-2014 yılları arasında ise İdari Kalkınmadan sorumlu Devlet Bakanı olarak görev yapmıştır. 2014-2016 yılları arasında Parlamento İşlerinden sorumlu Devlet Bakanı olmuştur, 2016 yılı itibarıyla Gençlik ve Spor Bakanıdır. Evli ve 7 çocuk babasıdır.

Muhammed Hüseyin Fadlallah

Ayetullah el-Uzma Muhammad Hussein Fadl-Allāh (Arapça:محمد حسين فضل الله veya Seyyid Muhammad Hussein Fadl-Allāh) (d. 16 Kasım 1935, Lübnan - ö. 4 Temmuz 2010, Lübnan) ünlü bir Şii ve Müslüman din adamıydı. Lübnan'daki İslamcı örgüt olan Hizbullah ile bağlantısı olduğu ileri sürülmekteydi. Kimi araştırma kuruluşları kendisini Lübnan'daki Hizbullah örgütünün ruhani lideri olarak kabul etmekteydi. Şeyh Fadlallah'ın kendisi Hizbullah'la ilişki içinde olduğu iddialarını yalanlamaktaydı.Lübnanlı bir ailenin oğlu olarak Irak'ın Necef kentinde doğdu. 1952 yılında Lübnan'a göç etmeden önce Necef'te İslami İlimleri okudu. Takip eden yıllarda yüksekokullarda ders verip kendini yoğun bir şekilde dini ilimlere vermiş, onlarca kitap yazmış, çok sayıda Medrese'nin yanı sıra 'Mabaret Cemiyeti'ni kurmuştur. Bu cemiyetin çatısı altında ayrıca bir kütüphane, bir kadın kültür merkezi ve bir polikliniğin kurulmasını sağlamıştır.

İran İslam Devrimi hedeflerini savunmuş ve aynı ideolojiyi paylaşan Lübnan'daki islami hareketleri savunmuştur. Vaazlarında İsrail'in Lübnan topraklarını, Batı Şeria ve Gazze Şeridi işgaline karşı silahlı direnişe çağırmış, Siyonizm'e karşı bir tutum göstermiştir. Kadınların İslam'daki rolü hakkında nispeten liberal görüşlere sahipti.

Fazlullah birkaç kez canına kast eden saldırılara maruz kalmıştır. Bunlardan biri CIA'nin sponsorluğu ve Suudi Arabistan tarafından finanse edilen, 80 kişinin ölümüne neden olan 8 Mart 1985 tarihinde Beyrut'ta düzenlenen bombalı araçlı saldırıydı.

Mustafa Bedreddin

Mustafa Bedreddin (d. 6 Nisan 1961, ö. 10 Mayıs 2016, Arapça: مصطفى بدر الدين), ‘Mustafa Yusuf Bedreddin’, ‘Sami İsa’, ‘İlyas Sa’b’, ‘İbrahim İsa’, ‘İlyas Fuad Saib’ ve ‘Seyyid Zulfikar’ isimleriyle ve “Zülfikar” lakabıyla tanınan Hizbullah’ın Askeri Kuvvetler Komutanı ve İmad Muğniye’nin halefi olarak bilinir.

Naim Kasım

Naim Kasım (d. 1953, Arapça: نعیم قاسم), meşhur adıyla "Şeyh Naim Kasım", Lübnan'daki Hizbullah örgütünün Genel Sekreter Yardımcısı ve Lübnan'daki en etkileyici Şii şahsiyetlerinden biridir.

Suriye İç Savaşı'nın Lübnan'da yayılması

Suriye İç Savaşı'nın Lübnan'da Yayılması, Lübnan'da Hizbullah ile IŞİD ve El Nusra'nın başını çektiği Sünni radikal gruplar arasındaki çatışmalardır.

Terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler listesi

Terör örgütü olarak tanımlanmış örgütler listesi, şu anda varolan ya da daha önce varolmuş olan devletler ve çeşitli devletlerarası kuruluşlar tarafından faaliyetleri yasaklanmış ve terör örgütü olarak kabul edilmiş grupların listesidir. Terörist olmakla itham edilmiş bazı örgütler (özellikle gerilla savaşı yürüten veya fokocu gruplar) hedeflerine ulaşmak için terörizmi bir askerî taktik olarak kullandıklarını reddederler. Bazıları ise devrimci terör kullandıklarını açıkça ifade eder.

Bu liste; devlet terörizmi ve devlet destekli terörizm uyguladığı düşünülen devlet, devletlere ait örgütleri, devletlerin ilişkili olduğu grupları veya yalnız kurt diye nitelenen, bireysel terör eylemleri yapan bağımsız bireyleri içermez. Bu liste aynı zamanda yukarıdaki kriterlere uymayan ama yaygın şekilde terörist olarak nitelenen örgütleri de içermez.

İmad Muğniye

İmad Fayiz Muğniye (Arapça: عماد فايز مغنية‎, 7 Kasım 1962-12 Şubat 2008), İslami Cihat Örgütü ile Hizbullah'ın en üstü düzey üyelerinden biriydi. Hakkında bilgiler sınırlıdır ancak Hizbullah'ın askeri, istihbarat ve güvenlik aygıtlarının lideri olduğu tahmin edilmekteydi. Muğniye Avrupa Birliği ile FBI En Çok Aranan Teröristler listesinde yer almaktaydı.12 Şubat 2008 gecesinde Şam'ın Kafr Susa semtinde bir bombalı araçlı bir suikast sonucu hayatını kaybetti. Suikastın Mossad tarafından gerçekleştirildiği düşünülmektedir.

İslami terörizm

İslami terörizm, Müslümanlar tarafından çeşitli siyasi ve/ya dini amaçlara ulaşmak için uygulanan bir çeşit dini terörizmdir.İslami terörizm; Orta Doğu, Afrika, Avrupa, Güney Asya ve 1970'ten beri Hindistan, Güneydoğu Asya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde de yer almaktadır. İslami terörist örgütler genel olarak intihar saldırıları, hava korsanlığı, adam kaçırma ve İnternet üzerinden yeni üyeler alma gibi taktikler uygularlar.

En yüksek miktarda İslami terör olayları ve buna bağlı ölümlerin yaşandığı ülkeler Irak, Afganistan, Nijerya, Pakistan ve Suriye'dir. 2015 yılında sadece 4 İslami örgüt, dünyadaki terörizm sonucu meydana gelen ölümlerin %74'ünden sorumlu olmuştur. Bu örgütler IŞİD, Boko Haram, Taliban ve El-Kaide olmaktadır. Son yıllarda bu İslami terör olayları sadece Müslüman çoğunluğa sahip ülkelerde görülmesinin yanı sıra, Avrupa Birliği, İsrail, Rusya, ABD ve Hindistan gibi diğer ülkelerde de ortaya çıkmaya başlamıştır.İslami terörizmin hedefleri arasında Muhammed'le ilgili yayın yapan karikatür dergileri, batılı tarzda eğitim veren okullar, alışveriş merkezleri, kiliseler, ticaret merkezleri gibi kurumlar yer almaktadır.

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.