Gerilla savaşı

Gerilla savaşı, küçük ve gizli birliklerin gayri nizami harp tekniklerini kullanarak, düzenli bir orduya karşı yürüttükleri yıpratma savaşı taktiği, zayıf kuvvetlerin güçlüye karşı uyguladığı direniş savaşının unsurudur. Kentte olanı kentsel gerilla savaşı, kırsal olanı ise halk savaşı olarak bilinir.

Gerilla terimi Yarımada Savaşı'nda İspanyolların Napolyon Bonapart'ın Fransız ordusuna karşı mücadelelerde kullandıkları taktiği "Küçük savaş"ın İspanyolcasıdır. İlk defa Arabistanlı Lawrence tarafından yazılı bir savaş konsepti haline getirildi. Sun Tzu'nun öğretilerini bilen Mao Zedung tarafından başarıyla uygulandı. Mao'dan ilham alan Vo Nguyen Giap, Ernesto Che Guevara ve Carlos Marighella gerilla harbinin geliştirilmesinde katkıda bulundu.[1]

Gerilla savaşı, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Kuvâ-yi Milliye'nin yaptığı gibi işgal ordularına karşı olabileceği gibi, Küba devriminde görüldüğü gibi ülkedeki baskıcı yönetime karşı da olabilir. II. Dünya Savaşı'nda Alman ordularının işgal ettiği Bulgaristan, Yunanistan, Fransa, Yugoslavya, SSCB gibi ülkelerde yürütülen gerilla savaşlarına, Fransızca'dan gelen partizan savaşı denir.

Gerilla harbinin başarılı olması için halkın gerillaya desteği şarttır. Gerilla coğrafi şartlardaki olumsuzlukları düşman aleyhinde kullanabilmelidir. Gerilla savaşta nihai sonuç almayı yani düşmanı yenmeyi hedeflemez, düşmana zarar vermeyi, savaşma azim ve iradesini kırmaya çalışır. Dış desteğin sağlanması da gerillanın başarılı olabilmesi için hayati önem taşır. Gerilla kısa sürede belirlenmiş bir cephede veya alanda muharebe etmez. Çok uzun bir dönemde ve geniş bir coğrafi alanda taarruz zamanı ve istikameti kestirilemeyen ani baskınlar, pusular ve sabotajlar ile amacına ulaşmayı hedefler.[1]

Bir gerilla, genelde üniformayı andıran özel giysiler giyer. Tarihte, geniş halk desteği alan gerilla savaşlarının başarılı olarak yavaşlatma ve düşmanı yıpratma taktiğidir. Bunun diğer bir faydası da ordunun lojistik kaynağını tüketmektir.

Savaş

Miecze

Savaş tarihi
Askeriye Portalı  

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b Nejat Eslen, Tarih boyu savaş ve strateji, Truva, ISBN 975 6237 457

Dış bağlantılar

1957

1957 (MCMLVII) salı günü başlayan bir yıldır.

Angola Bağımsızlık Savaşı

Angola Bağımsızlık Savaşı. 1961-1976 yılları arasında yapılmış bağımsızlık savaşları.

Portekiz'in şiddete dayalı diktatörü Salazar'ın ülkesinin Afrika'daki kolonileri kontrol etme konusunda vazgeçme gibi bir niyeti yoktu. Ancak olaylar tam tersi şekilde gerçekleşmişti. Şubat 1961'de Portekiz Batı Afrika'sındaki Marksist eğilimli Angola'nın Bağımsızlığı İçin Halk Hareketi (MPLA)grubu, başkent Luanda'daki baskıcı kolonistlere karşı bir ayaklanma başlattı. Yaklaşık bir ay sonra kuzey bilayetlerinde ılımlı Angola Halklar Birliği (UPA) tarafından yönetilen hükümet-karşıtı bir gerilla savaşı başladı. Asiler, acımasız bir şekilde bastırılmıştı ve tahminen 20.000 siyahi Afrikalı çatışmalar sırasında öldü. Ancak MPLA faaliyetlerin yönünü komşu ülke Zambiya'daki üslerinde gerilla seferleri düzenlediği ülkenin doğu kesmine doğru kaydırdığında, ayaklanma içten içe devam etti. 1966 yılında Batı yanlısı Sosyalist Angola Ulusal Kurtuluş Cephesi (FNLA) ve gerilla harekatlarını güney-merkez bölgesine yönlendirmiş olan ileri Batı Angola Topyekün Bağımsızlık Milli Birliği (UNITA) olmak üzere ikiye ayrıldı. Hükümet karşıtı gerillalar, faaliyetlerini pusular ve vurkaçlar ile sınırlı tutuyordu. Ancak gerillalar oldukça ısrarlıydılar ve büyük bir Portekiz gücünü de püskürtmüşlerdi. 1960'lı yıllarda Portekiz milli gelirinin yarısı bu savaşa yönlendirildi. Portekizli genç ordu mensupları sonunda zorlu çarpışmaların ardından, gerilemeye başladılar. Ayrıca bu kayıplardan huzursuz olan Portekiz ordusu 1974'te hükümeti devirdi ve Angola'dan çekilme kararı aldı.

Askerî tarih

Askerî tarih, insanlık tarihi boyunca süregelen ve çatışma kategorisine giren olaylardan oluşur. Bunlar iki kabile arasındaki küçük çaplı dövüşmeden yeryüzündeki birey nüfusunun çoğunluğunu etkileyen düzenli ordular arasında geçen bir dünya savaşına kadar sıralanırlar. Bu olayları yazarak ya da diğer yollardan kaydeden kişilere de askerî tarihçi denir.

Askerî etkinlikler binlerce yıldır süregelmiş ve tarih boyunca temel taktikler, stratejiler ve askerî harekâtların ana amacı çok fazla değişmemiştir. Merkeze hücum eden düşmanı her iki kanattan da çevirerek kuşatmaya almak için uygulanan kanatlardan kuşatma taktiği mükemmel bir askeri manevra olarak sayılmaktadır ve 2,200 yıl önce MÖ 216 yılında Cannae Savaşında Hannibal tarafından uygulanmıştır. Roma İmparatorluğu'nun kuruluş yıllarında ünlü kitabını yazan Çinli askerî teorisyen Sun Tzu'da Savaş sanatı'nda aynı manevradan sözetmiştir. Geçmişte yapılmış hatalara düşmemek, çarpışma esnasında tarihteki benzerlerini hatırlayarak komutanların performansını iyileştirebilmek ve yaşanan deneyimlerden dersler çıkarabilmek için askerî kuvvetlerde askerî tarihin öğrenilmesi çok önemlidir. Askerî tarihin ana bölümleri savaşların, çarpışmaların ve vuruşmaların tarihi, askerlik sanatı tarihi, ve her silahlı kuvvetin kendi özel tarihinden oluşmaktadır.

Savaş sanatını bölümlere ayırmanın değişik yolları vardır. Bunlardan bir tanesi konvansiyonel ya da konvansiyonel olmayan savaş diye ikiye ayrılır. Konvansiyonel savaşta, düzenli ordular, birbirleriyle kitle imha silahları kullanmadan görece doğrudan savaşırlar. Konvansiyonel olmayan savaş tanımı ise diğer tüm tip çatışmaları tanımlamak için kullanılır: Baskın, Gerilla savaşı, ayaklanma, ve terörizm gibi taktikler. Aynı zamanda nükleer, kimyasal veya biyolojik silahların kullanması da konvansiyonel olmayan savaş sayılmaktadır.

Bu kategorilerin tamamı daha geniş iki kategoride de değerlendirilir: Yüksek yoğunluklu ya da düşük yoğunluklu savaş. İki süpergüç ya da büyük ülkeler arasındaki siyasî nedenlerle yapılan çarpışmalar yüksek yoğunluklu, ayaklanmaları bastırmak, gerilla savaşı ya da devrimcilere karşı özel birliklerle çarpışmak düşük yoğunluklu savaş sayılmaktadır.

Birinci Çeçen Savaşı

Birinci Çeçen Savaşı, diğer adıyla Çeçenistan Savaşı, Rusya Federasyonu ile İçkerya Çeçen Cumhuriyeti arasındaki, Aralık 1994'ten Ağustos 1996'ya kadar süren savaştır. 1994–1995 yıllarında, özellikle Grozni Muharebesi'nde zirveye ulaşan başlangıç harekatından sonra Rus kuvvetleri, Çeçenistan'ın dağlık bölgelerinin kontrolünü ele geçirmeye çalıştı ancak daha üst konumda olduğu asker sayısı, silah gücü, yakın hava desteği gibi faktörlere rağmen, Çeçen gerilla savaşı ve düz arazilere yapılan baskınlar nedeniyle geri çekildi. Bunlar sonucunda oluşan Rus kuvvetlerindeki geniş çaplı demoralizasyon ve Rus kamuoyunun savaşa yönelik yaygın karşıtlığı, Boris Yeltsin hükûmetinin 1996'da Çeçenlerle ateşkes ilan etmesine ve bundan bir yıl sonra barış antlaşması imzalamasına neden oldu.

Duma Muharebesi

Duma Muharebesi, Suriye İç Savaşı sırasında çıkan bir çatışma. Savaş 21 Ocak 2012 tarihinde, Özgür Suriye Ordusu militanları saldırı taktiklerini değiştirip Şam'ın banliyölerinde gerilla savaşı düzenledikten sonra ordu birliklerine saldırmasıyla başladı. ÖSD, Ocak ayının başlarında Ez-Zabadani kasabasını almıştı ve dolayısıyla Duma'nın büyük bir bölümünün üzerinde kontrol sahibi olmuştu. Banliyölerde genel bir taarruz sonrasında Duma, diğer isyankâr banliyöleriyle aynı zamanda Suriye ordusu tarafından geri alındı.

2012 sonbaharında bir saldırı daha düzenleyen ÖSD, Ekim'in sonuna doğru Duma'yı geri aldı.

Fokoculuk

Fokoculuk (İspanyolca: foquismo), gerilla savaşı yoluyla devrim yapılmasına dair geliştirilen devrim stratejisine verilen ad. İlk olarak Fransız entelektüel Régis Debray tarafından ortaya atılan bu strateji, teoride ve pratikte Che Guevara tarafından geliştirilerek Marksist literatüre girmiş ve 1959'da gerçekleşen Küba Devrimi sayesinde bu yöntem, Vietnam Savaşı örneğinde olduğu gibi uluslararası arenaya taşınmıştır.

Gladio

Gladio (Türkçe: Kısa Kılıç), II. Dünya Savaşı sonrasında Batı Avrupa'da gelecekte olması beklenen bir Varşova Paktı işgaline cephe gerisinde bir direniş başlatmak amacıyla İtalya'da NATO tarafından gizli olarak örgütlenen kontrgerilla (stay-behind) operasyonunun kod adı. Gladyo, özel olarak NATO cephe gerisi direniş organizasyonun İtalyan kolunu belirtse de bazen "Gladyo operasyonu" NATO'nun bütün cephe gerisi (stay-behind) operasyonlarının gayriresmî adı olarak kullanılır ve bazen "Süper NATO" adıyla da anılır.Latince'de kılıç anlamına gelen Gladio sözcüğünü ad olarak kullanan örgüt, Amerikan ve İngiliz kontrgerilla örgütlenmesi olan Stay Behind tarafından 1952 yılında kuruldu. CIA tarafından yönetilen ve finanse edilen örgüt, 1956 yılında ABD ile iş birliği içinde, casusluk ve gerilla savaşı yapmak üzere örgütlendi. Sardunya'da örgütün ilk eğitim kampı kuruldu ve Kuzey İtalya'da 139 yerde silah ve mühimmat depoları oluşturuldu. Resmi adı Müttefik Koordinasyon Komitesi (Allied Coordination Committee) idi.1956 sonrasında ikisi kadın 622 kişi ABD ve İngiliz gizli servisleri tarafından eğitildi. Organizasyon söküldü (1972-1973), ancak kaldırıldı değil.

Soruşturmaların ünlü yargıcı Felice Casson, gizli servis arşivinde yaptığı incelemelerde, 1972 yılındaki bir bombalamanın kesinlikle NATO destekli bazı gizli örgütlerce yapıldığı sonucuna ulaştı: 2001 yılında, bu hipotez kesin ekarte edilmiş. Yargıç, başbakan Giulio Andreotti'nin bilgisine başvurdu, 1972'de bu olay tespit edildiği için başbakan örgütün varlığını kabul etti, ancak 1972'de örgütün kapatıldığını söyledi. Adli soruşturma arşivlenen olmuştur: hiçbir suç yoktu. Gladio gizli tesis oldu, aynı zamanda yasal ve meşru.Avrupa Parlamentosu bile sorunla ilgili karar tasarısında şu sözlere yer vermek durumunda kalmıştır: Avrupa Topluluğu'na üye pek çok ülkede gizli, paralel istihbarat ve silahlı operasyon örgütlerinin 40 yıldır var olduğu Avrupa hükümetleri tarafından ortaya çıkarılmıştır. Kırk yıldır bu örgütlerin demokratik kontrolden kurtulduğu ve NATO ile iş birliği halinde ABD gizli servislerince yönetildiği anlaşılmıştır.

Örgütün İtalya'daki adı Gladio idi. Türkiye'de kontrgerilla veya Özel Harp Dairesi, Yunanistan'da B-8 ya da SheepSkin, Belçika'da SDRA-8, Hollanda'da NATO Command, Batı Almanya'da Gehlen Örgütü, Stay Behind ya da Sword, Avusturya'da Schwert, Fransa'da Rüzgar Gülü, İspanya'da Anti-Terör Kurtarma Grubu (GAL), İngiltere'de ise Secret British Network olarak bilinir.

Güney Rodezya

Güney Rodezya, Afrika kıtasının güney kesiminde Büyük Britanya kraliyet kolonisi olarak 1923 ile 1980 yılları arasında belirli dönemlerde varlığını sürdüren koloni bölgesi. Bölge 1965 yılında tek taraflı olarak Rodezya (1970 yılından itibaren Rodezya Cumhuriyeti) ismi ile bağımsızlığını ilan etmiş ancak hiçbir ülke tarafından kabul görmemiştir. Ülkenin kurulu olduğu bölgede günümüzde Zimbabve bulunmaktadır.

1888 yılında Ndebelelerin kralı tarafından var olan yeraltı madenlerini çıkartabilmesi adına Cecil Rhodes'e tanınan toprak imtiyazı sonucunda Avrupalılar bölgeye göç etmiştir. Bu bölge üzerinde Almanya ve Portekiz'in de hak iddialarına karşı Büyük Britanya bölgeyi 1891 yılında kendi himaye bölgesi olarak ilan etmiştir. Britanya 1923 yılında bölgeyi ilhak ederek kraliyet kolonisi olarak tamamen bünyesine dahil etmiştir.

İlerleyen süreçte beyaz Avrupalıların egemenliği altına giren bölgede beyazların ve siyahi yerlilerin ayrı alanlarda yaşaması adına ayrı yerleşim alanları oluşturulmuştur. 1953 yılında bölge komşu sömürge bölgeleri ile birlikte Rodezya ve Nyasaland Federasyonu çatısı altında birleştirilmiştir. 1963 yılına kadar bu federasyon içerisinde yer alan bölge 1964 yılında diğer bölgeler Kuzey Rodezya (günümüzde Zambiya) ve Nyasaland'a (günümüzde Malavi) tanınan bağımsızlık hakkı Güney Rodezya'ya tanınmamış ve bölgenin adı tekrar Güney Rodezya olarak değiştirilmiştir. Ülkenin bağımsızlığının tanınmaması olarak Ian Smith önderliğinde iktidarda olan beyaz yönetimin, siyahi nüfusun yönetimde yer almasını kabul görmemesi olduğu ve Britanya'nın sahip olduğu çoğunluk olmadan bağımsızlık yok (İngilizce:No independence before majority rule) düşüncesi etkili olduğu ifade edilmiştir.Yaşanan bu gelişmelerin ardından 1 Kasım 1965 yılında bölge tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etmiştir. Bu tek taraflı ilanın ardından Birleşmiş Milletler tarafından ülkeye 216 ve 217 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararları ile yaptırım uygulanmıştır. Bağımsızlık ilanı sonrasında iktidar yanlısı kişilere karşı siyahi kişiler tarafından başlatılan gerilla savaşı kapsamında birçok saldırı gerçekleştirilmiştir.

Yaşanan bu gerilla savaşını bitirmek adına 1976 yılında gerçekleştirilen Rodezya Konferansı'nda barış görüşmeleri gerçekleştirilmiş ancak herhangi bir sonuca ulaşılamamıştır. 1978 yılında gerçekleştirilen seçimler sonucu mecliste çoğunluğu elde eden siyahiler, aynı zamanda yeni başbakanın da siyahi olmasını sağlamışlardır.

1979 yılında başbakan Ian Smith bağımsızlık mücadelesi veren gruplar ile ateşkes imzalamıştır. 1979 yılında Rodezya Konferansı kapsamında imzalanan Lancaster House Antlaşması ile Mart 1980 yılında tüm siyasi tarafları kapsayacak şekilde seçimler gerçekleştirilmiş ve seçimlerden Robert Mugabe önderliğindeki ZANU başarılı bir şekilde ayrılmıştır.

18 Nisan 1980 tarihinde aynı bölgede bağımsız Zimbabve ilan edilerek Güney Rodezya'nın varlığına son verilmiştir.

HPG (örgüt)

HPG tam adı ile Halk Savunma Güçleri (Kürtçe: Hêzên Parastina Gel), PKK'nın amacı ve stratejisi doğrultusunda Türkiye'de sivillere, polis karakollarına ve askeri hedeflere karşı intihar saldırıları, silahlı ve bombalı saldırılar düzenleyen PKK'nın askeri kanadı. Çeşitli kaynaklarda örgütün savaş stratejisi olarak gerilla savaşı yöntemlerini kullandığı iddia edilmiştir.İlk olarak Kürdistan Kurtuluş Güçleri adıyla (Kürtçe: Hêzên Rizgarîya Kurdistanê; HRK) adıyla kurulan örgüt 1986 yılında Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu (Kürtçe: Artêşa Rizgariya Gelê Kurdistan, ARGK) ismini almıştır. 2000 yılında düzenlenen 7. PKK Kongresinde isim değişikliğine gidelerek günümüzdeki adını almıştır.

"HPG Rébér Apo'nun Fedai Ordusudur" sloganını kullanır. Bahoz Erdal 2004-2009 yılları arasında HPG'nin yöneticiliğini yapmıştır. 2013 yılından bu yana lideri Murat Karayılan'dır. 2014 yılından sonra HPG'li militanlar YDG-H içinde de yer almaya başlamış, bu militanların yönlendirmeleriyle çeşitli toplumsal olaylar meydana gelmiştir.HPG, Avustralya tarafından PKK ile aynı örgüt olarak kabul edilmekte ve terör örgütü olarak sınıflandırılmaktadır.

Ho Chi Minh

Ho Chi Minh (Türkçe söylenişi: Ho Şi Minh; 19 Mayıs 1890 - 2 Eylül 1969), Vietnam bağımsızlık hareketinin önderi ve Vietnam Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk başkanı.

Ho Chi Minh, Vietnamca da "Işığa Kavuşturan" anlamına gelir ve halkı tarafından sevgiyle "Ho Amca" olarak anılır. Vietnam'da, o dönemde Fransız Çinhindi'nin egemenliği altındaki Nghe An'da doğan Ho Chi Minh'in asıl adı Nguyan That Thanh'tı.

Öğrencilik yıllarında ülkesindeki Fransız yönetimine karşı yürütülen eylemlere katıldı. Ülkesinden ayrılarak iki yıl boyunca bir şilepte çalıştı; Akdeniz ve Afrika limanla­rında dolaştı. Fransız sömürge yönetimi altın­daki ülkeleri yakından tanıdı. Daha sonra gittiği Fransa'da sosyalist dünya görüşünü benimsedi. 1920'de Fransız Komünist Partisi'nin kurucuları arasında yer alan Ho Chi Minh, yazdığı yazılarla çevresindeki Vietnam­lı gençleri bilinçlendirerek onları ülkelerinin bağımsızlık mücadelesi için eğitti. 1925'te Çin'de, Kanton'da yaşayan siyasal sürgünleri örgütleyerek Vietnam Devrimci Gençlik Birliği'ni kurdu. 1930'da Ho Chi Minh'in öncülüğünde kurulan Çinhindi Komünist Partisi, yoksul köylülere toprak dağıtmayı ve yabancı işletmeleri kamulaştırmayı amaçlayan bir programı benimsedi. Ho Chi Minh'in eylemlerinden tedirgin olan Fransız yönetimi, yokluğunda ona ölüm cezası verdi.

II. Dünya Savaşı sırasında, 1940'ta Japon birlikleri Çinhindi'ne girdi. Ho Chi Minh 1941'de, 30 yıllık bir ayrılıktan sonra gizlice ülkesine döndü. Fransız sömürgecilerine ve Japon işgalcilerine karşı halkın çeşitli kesim­lerini harekete geçirecek bir gerilla savaşı için hazırlığa başladı. Gizlilik koşullarında sürekli ad değiştirmesi gerekiyordu, son olarak aydınlatan anlamına gelen Ho Chi Minh adını aldı. Bu arada gerilla savaşı üzerine kitaplar yazdı. II. Dünya Savaşı'nda Japonlar'a karşı mücadelede destek bulmak amacıyla Çin'e gitti; ama Çan Kay-Şek onu tutuklattı. 18 ay süreyle çok ağır koşullarda yaşamak zorunda bırakıldı. Carnet de prison ("Hapishane Defteri") adlı şiir kitabını da bu dönemde yazdı.

Japon işgaline karşı gerilla savaşını sürdüren Vietnam direniş güçleri, çok geçmeden Vietnam'ın önemli kentlerini geri almayı başardı. Ho Chi Minh, 2 Eylül 1945'te 500 bin kişilik bir kalabalığın önünde bağımsız Vietnam Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulduğunu ilan etti. Tam da bu sırada, II. Dünya Savaşı sona ererken, Japonlar'ı silahsızlandırmak amacıyla Güney Vietnam'a giren İngilizler, bölgenin yeniden Fransızlar'ın eline geçmesine yardımcı oldular. Vietnam direniş savaşı sekiz yıl sürdükten sonra 1954'te Fran­sızlar'ın kesin yenilgisiyle son buldu. Ne var ki, savaşın sonunda yapılan görüşmeler sonucu, ülke Kuzey Vietnam ve Güney Vietnam olarak ikiye bölündü ve Ho Chi Minh yönetimine ülkenin yalnızca kuzey kesimi bırakıldı. Güney Vietnam ise çok geçmeden ABD'nin siyasal ve iktisadi denetimi altına girdi. Ulusal bağımsızlık ve iki Vietnam'ın birleştirilmesi için, ABD ve Güney Vietnam yönetimine karşı 1955'te başlayan savaş, 1975'te Vietnam Demokratik Cumhuriyeti'nin kesin zaferiyle sonuçlandı. Ho Chi Minh iki Vietnam'ın birleştiğini göremeden, 1969'da savaş sürerken öldü.

Kentsel gerilla savaşı

Kentsel gerilla savaşı, gayrinizami harp yöntemlerini kullanarak kentsel alanda hükûmet güçleriyle veya iktidarın temsil ettiği kuvvetlerle yapılan gerilla savaşıdır.

Michael Collins (İrlandalı önder)

Michael Collins (İrlandaca: Mícheál Seán Ó Coileáin) (16 Ekim 1890 - 22 Ağustos 1922), İrlanda bağımsızlık mücadelesi kahramanlarından. İrlanda Bağımsızlık Savaşı'nın şiddetlendiği sıralarda yürüttüğü kentsel gerilla savaşı stratejisiyle tanınır.

İrlanda Cumhuriyeti'nde Maliye Bakanlığı, IRA istihbarat yöneticiliği, İngiltere-İrlanda Anlaşması görüşmelerinde müzakerecilik, kurucu hükümet başkanlığı ve İrlanda ordusunda genel kurmay başkanlığı yaptı.

1922'de İrlanda İç Savaşı'nda vurularak öldürüldü. İrlanda'daki siyasi partilerin çoğu modern İrlanda devletinin kurulmasındaki katkılarını kabul etmekle birlikte, Fine Gael siyasi partisi, kurucusu olarak kabul ettiği Collins'e özel bir saygı göstermektedir.

Rodezya

Rodezya (İngilizce: Rhodesia, resmi adı (1970'ten sonra): Rodezya Cumhuriyeti), 1965'ten 1978'e kadar Afrika'nın güneyinde var olmuş eski devlet.

Savaş

Savaş veya harp; ülkeler, hükûmetler, bloklar ya da bir ülke içerisindeki toplumlar, isyancılar veya milisler gibi büyük gruplar arasında gerçekleşen topyekûn silahlı mücadeledir.

Savaşlar genellikle dini, milli, siyasi ve ekonomik amaçlara ulaşmak için gerçekleştirilir. Kullanılan silahlara, amaçlara, taraflara ve gerçekleştiği yerlere göre farklı şekillerde adlandırılır: nükleer savaş, soğuk savaş, iç savaş, dini savaş (cihad, haçlı seferi), dünya savaşı, gerilla savaşı vb. Karşı tarafı yıldırmak, maddi ve manevi zarar vermek için gerçekleştirilen silahsız faaliyetler de genellikle savaş tanımına dahil edilir.

Ulusal Kurtuluş Ordusu (Kolombiya)

Ulusal Kurtuluş Ordusu (İspanyolca: Ejército de Liberación Nacional, ELN) Kolombiya’nın çeşitli bölgelerinde 1964’ten beri gerilla savaşı kapsamında faaliyet gösteren Marksist-Leninist örgüt.

En fazla gerilla sayısına 1999 yılında 4.000’le ulaşan grubun şu anki mevcudunun 2009 verilerine göre 1.500 olduğu sanılmaktadır Grup, Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri – Halk Ordusu (FARC-EP)’ndan sonra Kolombiya’daki en büyük silahlı örgüt olarak bilinmektedir. FARC’tan farklı olarak ELN, ortodoks marksizm geleneğini taşımaktadır. Önceleri ELN, direniş teolojisinden etkilenmekteydi. ELN, ABD ve Avrupa Birliği tarafından terör örgütü kabul edilmektedir.

Vladimir Lenin bibliyografyası

Bu maddede; Rus sosyalist devrimci, Marksist-Leninist ideolojinin fikirsel önderi, Ekim Devrimi'nin lideri ve Sovyetler Birliği'nin kurucusu Vladimir Lenin'e ait kitap, yazı, konuşma, makale ve mektup gibi eserler ile kendisi hakkında yazılmış kitaplar yer almaktadır. Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin öncüsü olan ve Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin (RSDİP) ilk lideridir. Lenin, dünyada eserleri yabancı dile en fazla tercüme edilen kişidir.

Yeni Halk Ordusu

Yeni Halk Ordusu (Filipince: Bagong Hukbong Bayan), 29 Mart 1969'da Filipinler Komünist Partisi'nin askerî kanadı olarak kurulmuştur. Filipinler hükümetine karşı gerilla savaşı veren örgütün amacı, Filipinler'de sosyalist halk iktidarını kurmaktır.

İrlanda'nın Cromwell tarafından fethi

İrlanda'nın Cromwell tarafından fethi (1649-53), Üç Krallık Savaşları sırasında İrlanda'nın Oliver Cromwell komutasındaki Parlamento yanlısı Yeni Ordu tarafından ele geçirilmesini anlatır. Cromwell ve ordusu Rump Parlamentosu adına 1649 yılı Ağustos ayında İrlanda topraklarına ayak basmıştır. 1641 yılındaki ayaklanmadan sonra İrlanda'nın büyük çoğunluğu İrlanda Katolik Federasyonu'nun kontrolüne geçer. 1649 yılında Konfederasyon yanlıları İngiliz İç Savaşında mağlup olmuş olan İngiliz monarşi yanlılarıyla ittifak yaparlar. Bunun üzerine adaya müdahale eden Oliver Cromwell komutasındaki Parlamento yanlısı ordu ülkeyi işgal ederek ittifaka son verir. İrlanda'nın işgali çok kanlı olmuştur ve savaş sırasında yapılan uygulamalar Cromwell'in şahsında halen tartışılmaktadır. Savaşın İrlanda toplumuna etkisi çok yıkıcı olmuştur. Kıtlık ve salgın hastalıklar yüzünden nüfusun çok büyük bir bölümü hayatını kaybetmiş, 50 bin İrlandalı ise zorunlu işçi olarak göç ettirilmiştir.

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.