Filistinliler

"Filistinliler" sözcüğü bu sayfaya yönlendirilmiştir. Antik Filistin kavmi için Antik Filistinliler maddesine bakınız.
Peasant Family of Ramallah 1900-1910
Ramallah'ta yaşayan Filistinli bir ailenin 1900 ila 1910 yılları arasında çekilen fotoğrafı
Palestinian outside palestine
Filistin dışında yaşayan Filistinlilerin sayısı

Filistinliler, Filistin bölgesi kökenli Arap halk. Dünya genelinde yaklaşık 12 milyon Filistinli Arap vardır ve bunlardan sadece yarısına yakını herhangi bir devletin vatandaşlığına sahiptir.

Dağılım

Filistinliler, başlıca Filistin'deki kendi kontrollerindeki bölgelerde, İsrail'de ve başta Ürdün olmak üzere civar Arap ülkelerinde yaşarlar. Orta Doğu dışındaki en büyük Filistinli nüfusu yaklaşık yarım milyon kişi ile Şili'dedir. İsrail nüfusunun %16'sını Müslüman, %2'sini Hıristiyan Filistinliler oluşturur.[1]

Din

Filistinlilerin çoğunluğu Sünni Müslüman'dır. Ayrıca önemli miktarda Hristiyan bir azınlık vardır. Hristiyan Filistinlilerin çoğu Filistin dışındaki bölgelerde yaşarlar.

Dil

Filistinlilerin çoğu Arapçanın Filistince'sini kullanırlar. İsrail vatandaşı olan Filistinlilerin çoğu İbranice ve Arapça olmak üzere iki anadile sahiptir.

Kaynakça

  1. ^ "Palestine."Encyclopædia Britannica. Encyclopaedia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2010.

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Abdülaziz er-Rantisi

Abdülaziz el-Rantisi Arapça: عبد العزيز الرنتيسي, 23 Ekim 1947 - 17 Nisan 2004), Hamas üyesi, Filistinli devlet adamı. Gazze İslam Üniversitesi’nde okuduktan sonra eğitimine Mısır’da devam eden Rantisi'nin mesleği çocuk doktorluğudur.

Abdülaziz el-Rantisi 23 Ekim 1947’de Yafa yakınlarındaki Yebna köyünde dünyaya geldi. Zengin bir ailenin çocuğu olan Rantisi, 1948 Arap-İsrail Savaşı sebebiyle henüz 6 aylık bir bebek iken ailesi ile birlikte Gazze'deki Han Yunus Mülteci Kampına yerleşmek zorunda kaldı. 1956'da 9 yaşındayken dayısı Han Yunus'ta İsrail askerleri tarafından öldürüldü.

11 kişilik ailesinin geçimine katkıda bulunmak amacıyla küçük yaşından itibaren okuldan arta kalan zamanlarında çalışmaya başladı. 1970'te Mısır'da Tıp fakültesini başarıyla bitirerek doktor oldu. 1976'da Gazze'ye dönerek Han Yunus hastanesinde çalışmaya başladı. 1987'de Hamas'ı kuran yedi kişilik kadro içererisinde yer aldı. İsrail tarafından birkaç kez cezaevine gönderilen Abdülaziz Rantisi, Filistinlilerin 1992’de İsrail’e ilk başkaldırıları (birinci İntifada) sırasında Güney Lübnan’a sürülmüştür. Ahmed Yasin’in İsrail helikopterinin saldırısında ölümünden sonra Hamas’ın Gazze’deki liderliğine Rantisi getirilmiştir. Evli olup 6 çocuğu bulunan Abdül-Aziz ar-Rantisi İsrail helikopterlerinin Gazze’de, aracına düzenlediği füze saldırısında 17 Nisan 2004'te hayatını kaybetti.

Ahmed Yasin

Şeyh Ahmed İsmail Hasan Yasin, (Arapça: الشيخ أحمد إسماعيل ياسين‎) (d. 1937, El Cura - ö. 22 Mart 2004, Gazze), doktor Abdülaziz El Rantisi ile birlikte Filistin'in bağımsızlığı için mücadele veren Hamas'ın kurucusudur. İsrail'in düzenlediği bir helikopter saldırısında yaşamını yitirmiştir.

Antik Filistinliler

→Günümüzdeki Arap kökenli Filistin halkı için Filistinli Araplar maddesine bakınız.Antik Filistinliler ya da Filistler (Asurca: Palastu veya Pilistu, İbranice: פְּלִשְׁתִּים - pelištīm, İngilizce: Philistine), MÖ 12. yüzyılda, İsrailoğulları ile yaklaşık olarak aynı dönemde Filistin'e yerleşmiş ve bölgeye bugünkü ismini vermiş olan Ege kökenli halk. Kitabı Mukaddes'e göre Kaftor'dan (muhtemelen Girit) gelmişlerdir. Antik Mısır kayıtlarında bu halkın adı prst olarak geçer.

Arap Kurtuluş Ordusu

Arap Kurtuluş Ordusu (Arapça: جيش الإنقاذ العربي Ceyş-ul İnkad el-Arabi), Fevzi el-Kavukçu liderliğinde Arap ülkelerinden gönüllü bir orduydu. 1948 Arap-İsrail Savaşı'nda Arapların safında savaşmış olup asıl olarak Arap Birliği tarafından Arap Yüksek Komitesi'nin Kutsal Cihat Ordusu'na karşı olarak kuruldu.İstihdam için hedef rakam 10.000 idi, ancak Mart 1948'in ortalarında, orduya katılacak gönüllü sayısı ancak yaklaşık 6.000'e ulaşmıştı ve bu rakamın çok ötesinde bir artış göstermedi. Başta Suriyeliler, Lübnanlılar, Filistinliler ve birkaç yüz Iraklı, Ürdünlü, Boşnak, Mısır'dan Müslüman Kardeşler ve Çerkesler yer alıyordu. Ayrıca birkaç Alman, Türk ve İngiliz de yer almaktaydı.

Aşkelon

Aşkelon (Arapça: عسقلان ʿAsqalān), İsrail'in Güney bölgesinde bulunan bir sahil kasabasıdır. İsrail'in başkenti Tel Aviv'in 50 km güneyinde, Gazze Şeridi'nin 13 km kuzeyinde bulunmaktadır.

Balfour Deklarasyonu (1917)

Balfour Deklerasyonu, Lloyd George'un başbakanlığındaki Britanyalı savaş kabinesinde dışişleri bakanı olan Arthur Balfour'un girişimiyle başlatılan ve sonuçta Filistin'de bir Yahudi devletinin -İsrail- kurulmasıyla sonuçlanan girişimdir. 1917 yılındaki bu deklerasyon, ilk Balfour Deklarasyonudur. Balfour girişimiyle 1926 yılında, Britanyalı sömürgeleri konusunda ikinci bir Balfour Deklarasyonu yapılmıştır.

Lord Arthur Balfour, 2 Kasım 1917 tarihinde uluslararası Siyonist hareketin liderlerinden olan Lord Rothschild'e bir mektup göndererek, Filistin topraklarında bir Musevi devleti kurulması konusunda İngiliz hükümetinin destek vereceğini bildirmiştir. Britanyalıların Araplara yatırım yaptığı bir dönem olduğu için, bildiride ‘ülkedeki öteki sakinlerin medeni ve dinsel haklarının ihlal edilmemesi’ şart koşulmuştur. Osmanlı Devleti'nin Orta Doğu topraklarının İngiltere ve Fransa arasında paylaşılması protokolü niteliğindeki Sykes-Picot Antlaşması ve Mekke Şerifi Hüseyin ile İngiltere'nin Mısır'daki Yüksek Komiseri McMahon arasında gizli olarak imzalanan McMahon Antlaşması ardından yapılan bu girişim, böyle bir maddeyi gerektirmiştir.

Balfour Deklarasyonu olarak bilinen bu mektupta İngiliz Dışişleri Bakanı Balfour, Siyonist lider Rothschild’e şöyle hitap etmekteydi:

"Saygıdeğer Lord Rothschild, Majestelerinin Hükümeti adına kabineye sunulan ve kabul edilen Yahudi Siyonist isteklerini sempati ile karşılayan müteakip deklarasyonu iletmekten memnuniyet duyarım.

"Majestelerinin Hükümeti, Filistin'de Museviler için bir millî yurt kurulmasını uygun karşılamaktadır ve bu hedefin gerçekleştirilmesini kolaylaştırmak için elinden geleni yapacaktır. Filistin'deki mevcut Musevi olmayan toplumların sivil ve dini haklarına ve başka ülkelerde yaşayan Musevilerin sahip oldukları hak ve politik statülerine zarar verecek hiçbir şeyin yapılmayacağı açıkça anlaşılmalıdır."

Bu deklerasyonu Siyonist Federasyonu'nun bilgisine sunmanızdan memnuniyet duyacağım.

Saygılarımla

Arthur James Balfour"

Bu mektupla Britanyalı Hükümeti, Müslüman Arapların çoğunlukta bulunduğu Filistin bölgesini Yahudilere yurt olarak göstererek, bu bölgede bir Yahudi Devleti’nin kurulmasını desteklemiş ve böylece İsrail Devleti’nin kurulması yolunda en büyük adımlardan biri atılmıştır.

Siyonist liderlerden H. Weizman ve N. Skoly’un çabalarıyla yayımlanan bu mektubun ardından yapılan girişimlerle Filistin bölgesi Yahudi göçmenlerin yerleşimine resmen açılmıştır. Ancak Filistin’e taşınan Yahudiler sadece bölgeye yerleştikten sonra kendi köylerini ve kibutzlarını korumak amaçlı haganah, palmach, Irgun gibi örgütleri kurdular. Filistin halkı kendi topraklarını zamanında zaten satmışlardı. Britanya toprak satımını durdurmuş ancak Ekim 1920 senesinde, 1. Dünya Savaşının bitmesiyle, tekrar izin vermişti. Yahudi nüfusunun artmasıyla, Filistinliler yahudi köylerine saldırıda bulundular. II. Dünya savaşının ardından 14 Mayıs 1948’de İsrail devleti ilan edilmiş ancak Filistinliler ve Arap devletlerinin savaş açmasıyla devam etmiş ve İsrail'in üstünlüğüyle sona ermiştir.Bu mektup ve bunun ardından gelişecek olan olaylar, dünya Siyonist kesimin desteğinin İtilaf Devletleri yönüne çekilmesinde önemli rol oynamıştır. Ayrıca ABD tarafından da desteklenmiştir. Amerika, Orta Doğu'da bir Musevi devletinin bulunmasının, Orta Doğu politikaları için sağlam bir dayanak oluşturacağı varsayımında bulunmuştur.

Lord Balfour'un bu mektubu üzerine yürütülen girişimler, 1918 yılında Fransa'nın, hemen ardından da İtalya'nın desteğini sağlamıştır. ABD başkanı Thomas Woodrow Wilson, Ekim 1918 ayında deklerasyonu desteklediklerini açıklamıştır.

Söz konusu deklerasyon, Orta Doğu'da bir İsrail Devletinin kurulmasına giden sürecin önemli bir kilometre taşıdır.

Dearborn

Dearborn, ABD'nin Michigan eyaletine bağlı bir ilçedir. Detroit Metropolitan Alanı içinde ve Michigan eyaletine bağlı Wayne kenti sınırları içindedir. Nüfus bakımından Michigan belediyeleri listesinde sekizinci büyük ilçedir. 2010 ABD nüfus sayımına göre 98.153 kişi bulunmaktadır. 18. yüzyılda, Rouge Irmağı ve Sauk Yolu boyunca kıyı şerit çiftçiliği yapan Fransızlar buranın ilk yerleşimcileri oldu. Detroit ve Chicago'yu bağlayan Şikago Yolu üzerinde Detroit Arsenal Garnizonu 'nun kuruluşu ile birlikte kent nüfusu yükselmeye başladı. Ardından başlayan otomotiv sanayisi için tekerlek göbeği üretimi ile daha da büyüdü.

Henry Ford'un memleketi olan kasaba aynı zamanda dünya çapındaki Ford Motor Şirketinin de merkezinin bulunduğu yerdir. Kasabada, Michigan Üniversitesine bağlı Dearborn Kampüsü ve Henry Ford Topluluk Lisesi kurumları, Henry Ford iç-dış ortam müzesi kompleksi bulunmakta ve Detroit Metropolitan Alanı sakinlerini çeken turistik özelliğe sahiptir.Dearborn sakinleri daha çok Avrupa veya Orta Doğu kökenlilerden oluşmaktadır. Afrikalı ve İspanyol kökenlilerin varlığı çok uzun bir tarihsel geçmişe sahip olmamakla birlikte; Alman, Polonyalı, İrlandalı ve İtalyan kökenliler başlıca Avrupalı göçmenlerdir. Orta Doğu kökenliler arasında en çok Lübnanlılar, Yemenliler, Iraklılar, Suriyeliler ve Filistinliler bulunmaktadır.

Ebu Abbas

Ebu Abbas, (asıl adı: Muhammad Zaidan), (d. 10 Aralık 1948, Safed – ö. 8 Mart 2004, Irak). Filistinli yarı askeri grup Filistin Kurtuluş Cephesi'nin (FKC) kurucusu ve lideri.

1977'de kuruluşundan beri, Abbas liderliğindeki FKC, Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) bir üyesi oldu ve hem FKÖ'den hem de Yaser Arafat'ın El-Fetih hareketinden destek gördü. Abbas'ın adı, 1985'te İtalyan yolcu gemisi Achille Lauro'nun kaçırılması ile duyuldu. ABD ve İtalya'dan gelen yoğun politik baskılar sonucu, Tunus Abbas'ı sınırdışı etti. Abbas da bunun üzerine Bağdat'a sığındı. Irak'ta kaldığı süre boyunca (Saddam'ın devrilmesine kadar) FKC yönetimini elinde tuttu.

5 Nisan 2003'te Suriye'ye kaçmak üzereyken, ABD güçleri tarafından Irak'ta yakalandı. İtalya yargılanmak üzere iadesini istedi. Pentagon, Abbas'ın 9 Mart 2004'te gözetim altında iken doğal nedenlerle öldüğünü duyurdu. FKC, Amerikalıların liderlerini öldürdüğünü iddia etti. Amerikan makamları Abbas'ın cenazesini, Batı Şeria'daki Ramallah'ta gömülmek üzere Filistin Kızılay'ına vermeyi kabul ettiyse de İsrail buna engel oldu ve cenaze Şam'daki şehitler mezarlığına gömüldü.

Emin el-Hüseynî

Muhammed Emin el-Hüseyni (Arapça:محمد أمين الحسيني) (d. 1897, Kudüs - ö. 4 Temmuz 1974, Beyrut), Filistinli Müslüman lider. 1921 - 1948 yılları arasında Kudüs başmüftüsü ve Arap Yüksek Komitesi'nin kurucusuydu.

Fethi Şikaki

Fethi Şikaki, (1951 – 1995) Filistin İslâmi Cihat örgütünün kurucusu ve lideridir.

Filistin İslâmi Cihad Hareketi'nin lideri. Dr. Fethi Şikaki 1951'de Gazze'nin Rafah mülteci kampında, Remle'den buraya iltica etmiş olan bir Filistinli ailede dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimi doğum yeri olan Rafah'ta tamamladıktan sonra Beir Zeit Üniversitesi'nde(en) öğrenim gördü. Kudüs'te dört yıl öğretmen olarak çalıştıktan sonra Mısır'ın Zekâzik Üniversitesi'nde tıp öğrenimi gördü. 1980'de buradan mezun olarak Kudüs'e döndü ve doktor olarak çalışmaya başladı. 1983'te işgal yönetimi tarafından tutuklandı ve bir yıl hapiste kaldı. 1986'da bazı arkadaşlarıyla birlikte İslami Cihad Hareketi'nin kaynağını oluşturan Filistin'in Kurtuluşu İçin İslâmi Cephe'yi kurdu. Daha önce İslâmi anlayışları dolayısıyla el-Fetih'ten ayrılan bazı gruplar da bu cepheye katıldılar. Dr. Şikaki, 1986'da, Filistin'in Kurtuluşu İçin İslâmi Cephe'yi kurmasından kısa bir süre sonra ikinci kez tutuklandı ve dört yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ancak 1988'de Lübnan'a sürgün edildi. Orada bir yıl kaldıktan sonra Suriye'nin başkenti Şam'a yerleşti. Dr. Fethi Şikaki, Libya'daki Filistinlilerin sınır dışı edilmesi işleminin durdurulması için Kaddafi'yle görüşmede bulunmak üzere gittiği Libya'dan dönerken Malta adasında, 26 Ekim 1995 tarihinde öldürüldü.

Sonradan İslâmi Cihad Hareketi adını alan söz konusu cephenin kurucuları ideolojik yapılanmalarında en çok İmam Hasan el-Bennâ, Seyyid Kutub ve İzzettin el Kassam'ın fikirlerinden etkilenmişlerdi. İmam Hasan el-Bennâ'nın İslâm dünyasında yeniden diriliş hareketini başlatmış önemli bir lider olduğunu, Seyyid Kutub'un da fikirleriyle ümmeti karşı karşıya olduğu sapmalar hakkında uyardığını ve inanç konusunda aydınlattığını söylüyorlardı. Bu hareket kuruluş merhalesinde İran devriminden de etkilenmiştir. Hatta hareketin kurucularının başında gelen ve şehit edildiği tarihe kadar da liderliğini yürüten Dr. Fethi Şikâki, İran'da İmam Humeyni'nin öncülüğünde geniş tabanlı bir halk hareketinin başladığı dönemde: "Humeyni, İslâmi Çözüm ve Alternatif" adlı bir kitap yazmıştır.

İslami Cihad müntesiplerini diğer klasik İslami örgüt ve cemaatlerden ayıran belirgin özelliklerinden biri, İhvan`ın geleneksel düşünce ve programını yadsımadan mümkün olduğunca değişik düşünce ve görüşleri anlama çabasında bulunmalarıdır. Bu anlamda Cemaleddin Afgani, Muhammed Abduh, Reşid Rıza, Hasan el-Benna, Seyyid Kutup, Mevdudi, M. Bin Nebi, Muhammed Gazzali, Tevfik et-Tayyib, Muhammed Bakır es-Sadr, Ayetullah Humeyni, Ali Şeriati, H. Turabi, Gannuşi, Muhammed Hüseyin Fadlallah, M. Selim el-Ava ve Kardavi gibi İslami düşünür ve hareket adamlarının fikirlerinden istifade ederken; edebiyat, siyaset, tarih, iktisat ve farklı ideolojik akımlar üzerinde önemle duruyor olmalarıdır.

Filistin İslâmi Cihad Hareketi, Dr. Fethi Şikaki'nin şehit edilmesi olayıyla ilgili olarak yayınladığı bildiri yayınlandı. Dr. Şikâki'nin öldürülmesinin intikamı için 2 Kasım 1995 tarihinde gerçekleştirilen eylemde dokuz yahudi yerleşimci yaralandı. Yine aynı tarihlerde ve aynı amaç için Kudüs'te bir yahudi yerleşim merkezine otomatik silahlarla ateş edilmesi sonucu bir yerleşimci ağır şekilde yaralandı.

Filistin

Filistin (Arapça: فلسطين, İbranice: פלשתינה, Yunanca: Παλαιστίνη), Doğu Akdeniz'de ve Orta Doğu'da, İsrail topraklarının tamamı ile Gazze Şeridi ve Batı Şeria gibi Filistinlilerin kontrolündeki toprakları kapsayan coğrafi bölge. Bölgenin sınırları oldukça tartışmalıdır ve bazı kaynaklar Ürdün'ü de dahil ederler. Filistin (bazı kaynaklarda bir kısmı), Kutsal Topraklar olarak bilinir ve Yahudiler, Hristiyanlar ve Müslümanlar için kutsaldır. 20. yüzyıldan beri bölgede Arap ve Yahudi millî unsurlarının mücadelesi devam etmekte, zaman zaman uzun süreli şiddete ve hatta savaşa dönüşmektedir.

Filistin Kurtuluş Örgütü

Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ; Arapça: منظمة التحرير الفلسطينية Munazzamat al-Tahrīr al-Filastīnīya; İngilizce: Palestine Liberation Organization).

Uluslararası ortamında PLO olarak tanınan bu örgütün temelleri, 13 Ocak-16 Ocak 1964’te Kahire'de toplanan Arap Zirvesi'nde atıldı. 29 Mayıs 1964 tarihinde Filistin Ulusal Konseyinin toplanmasının ardından 2 Haziran 1964 tarihinde Filistin Kurtuluş Örgütü kuruldu. Örgüt Arap devletleri arasında bir liderlik savaşı yüzünden Filistinliler tarafından değil, Arap devletleri tarafında özellikle de Mısır devlet başkanı Cemal Abdünnasır'ın yoğun desteği ile kuruldu.

FKÖ'nün kurumsallaşması aşamasında Arap devletleri Filistinlileri mücadele yönünde yetiştirmek amacıyla askeri okullarına alma talebinde bulundular, ayrıca teşkilatın finansmanı için bir Filistin Milli Fonu oluşturuldu. Arap devletlerinde FKÖ'nün ofisleri açıldı ve o sıralarda Gazze ve Sina'da üslenecek bir Filistin Kurtuluş Ordusu kuruldu.

Bir anlamda Filistin davasının siyasal temsilcisi olan ve çok sayıda Filistinli örgütü bir çatı altında toplayan FKÖ, 1967 Arap-İsrail Savaşı'nda etkinliğini artırdı. 1968 yılında yapılan Filistin Ulusal Konseyi'nin dördüncü toplantısında FKÖ yeniden örgütlendi. Silahlı gruplar üye yapılırken, sözleşme yeniden gözden geçirildi ve Filistin Kurtuluş Ordusu'nun askeri kanadı kuruldu.

FKÖ'nün en önemli organı Filistin parlamentosuna eş değer olan Ulusal Konsey'dir. Üyeler, Konsey'in mevcut kurulu, askeri gruplar, Filistin birlikleri, meslek örgütleri ve önde gelen Filistinlilerin görüşmeleriyle belirlenmektedir. Konsey, FKÖ'nün siyasetini ve programlarını oluşturan en üst kuruldur.

FKÖ şemsiyesi altında bulunan gruplar içindeki en büyük örgüt olan El-Fetih'in lideri Yaser Arafat 1969'da FKÖ Yürütme Kurulu Başkanlığı'na getirildi. Arafat yönetimi 1973 yılından itibaren diplomasiye ağırlık vererek FKÖ'ye sürgün hükümeti niteliği kazandırdı. 1974 yılında örgüt, Arap Birliği, İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) ve Birleşmiş Milletler (BM) tarafından Filistinlilerin tek meşru temsilcisi olarak tanındı. 1980'li yılların başlarına kadar FKÖ pek çok değişik grubu bünyesinde taşıyor olmasına rağmen Filistin davasının önde gelen örgütü olma özelliğini korudu. Örgütün merkezi 1967 savaşından sonra Ürdün'e, 1970'te Lübnan'a ve 1982 yılında İsrail'in Lübnan'ı işgaliyle Tunus'a taşındı.

FKÖ Başkanı Arafat, Aralık 1988'de FKÖ adına terörizmi kınadığını açıklayan bir konuşma yaptı. Bunun üzerine ABD bu açıklamanın, El-Fetih, Güç 17, Havari Grubu, Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) ve Filistin Demokratik Halk Kurtuluş Cephesi (FDHKC) gibi örgütleri de bağladığını düşündü. Fakat ABD ile FKÖ arasındaki diyalog FHKC'nin 30 Mayıs 1990'da İsrail kıyılarına saldırmasıyla bozuldu.

1991'deki Körfez Savaşı sırasında Yaser Arafat, Saddam Hüseyin'in Kuveyt'i işgaline tam destek vererek tüm dünya kamuoyunu şaşırttı. Bunun sonucunda savaşın ardından Kuveyt'teki tüm Filistinliler Kuveyt'ten atıldılar.

1994 yılında yapılan Gazze-Eriha Anlaşması ve Eylül 1995'te yapılan II. Oslo Anlaşması'yla İsrail Gazze Şeridi'nin tamamına yakınının, Batı Şeria'nın ise bazı bölgelerinin yönetimini Filistin Otoritesi'ne bıraktı. 1996 yılının Ocak ayında yapılan seçimlerin sonucunda 88 üyeli Filistin Otoritesi Konseyi oluşturuldu. Ayrıca seçimlerin sonunda Arafat Filistin Otoritesi'nin başkanı olarak göreve başladı. Filistin Otoritesi kabinesi 23 bakanlıktan oluşuyordu fakat önemli kararları alma yetkisi Arafat'a aitti. Ayrıca hükümette önemli pozisyonlar el-Fetih üyelerine verildi. FKÖ, bugün devam eden varlığı ile Filistin Ulusal Otoritesi'ni yürüten siyasal bir parti gibi işlev görmektedir.

Filistin pasaportu

Filistin Otoritesi pasaportu 1993 Oslo Anlaşması kapsamında Filistin Yönetimi'nin 2 Nisan 1995 yılından bu yana uluslararası seyahat amacı ile Filistin topraklarında yaşayan Filistin vatandaşları için Filistin Otoritesi tarafından verilen seyahat belgesidir. Sadece Batı Şeria'daki Filistin vatandaşlarına verilir. Kudüs'te yaşayan Filistinliler ancak Ürdün'den alınan geçici pasaport ve İsrail'den geçici alınma seyahat belgesi taşıyabilmektedirler. Filistin dışında doğan Filistinliler için pasaportun geçerli olup olmadığı halen net değildir. Ancak pasaport sahibi İsrail hükümeti tarafından dayatılan ek kısıtlamalara tabidir. Allenby köprüsü üzerinden Ürdün'e sınır geçişleri için Tasrich denilen kimlik kartı kabul edilmekte, pasaport kabul edilmemektedir. Filistin pasaportu kimlik kartı yerine geçmez. Beş yıllık bir geçerlilik süresi vardır.

Musa Arafat

Musa Arafat el-Kudva (? Yafa — 7 Eylül 2005 Gazze), Filistinli lider Yaser Arafat'ın kuzeniydi. Bazı raporlar, Yaser Arafat'ı yeğeni olarak tanımlar.

2004 Temmuz ayında Arafat tarafından genel güvenlik servisinin başkanı olarak görevlendirildi. Fakat bu olay, reform yaptığı gerekçesiyle yolsuzluk yaptığını iddia eden Filistinlilerce, Gazze'de çeşitli gösterilerle protesto edildi. 2005 yılında Gazze'deki evinde Halk Direniş Komiteleri üyelerince öldürüldü.

Oslo Anlaşması

Oslo Anlaşması, resmen Geçici Yönetim Düzenleme İlkelerinin Bildirgesi (Declaration of Principles

On Interim Self-Government Arrangements) olarak adlandırılır ve Filistin-İsrail çatışması için bir dönüm noktasıdır. Bu görüşme, İsrail ile Filistin temsilcilerinin üst düzeyde ilk direkt yüz yüze anlaşma çabası olarak tarihe geçmiştir. Bu anlaşma görüşmeleri İsrail ve Filistinliler arasındaki çatışmaların iki taraf arasında kalan nihai olarak çözecek bir anlaşma ve gelecekteki ilişkiler için bir çerçeve olarak düşünülmüştü.

Anlaşma, Norveç'in başkenti Oslo'da 20 Ağustos 1993 tarihinde sonuçlandı. Daha sonra resmen Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Başkanı Yaser Arafat, İsrail Başbakanı İzak Rabin tarafından törenle 13 Eylül 1993 tarihinde Washington'da halka açık bir törenle imzaladı. Törende dönemin ABD Başkanı Bill Clinton, Filistin Kurtuluş Örgütü'nden Mahmud Abbas, İsrail Dışışleri Bakanı Şimon Peres, ABD Genel Sekreteri Warren Christopher ve Rusya Dışışleri Bakanı Andrei Kozyrev katıldı.

Tâlût

Tâlût, Şaul veya Şaul Ben Kiş (שאול המלך, Şaul HaMelekh, Kral Şaul) (İbranice:שָׁאוּל, Şaul, Arapça:طالوت ,Tālūt), Tanah'taki kitaplardan olan Samuel kitabı ve 1 Tarihler ve Kur'an'da adı geçen MÖ 1047 ile MÖ 1007 yılları arasında İsrail Krallığı'nın ilk kralıydı. Hakim Samuel tarafından krallığa seçilen Şaul zamanında başkent Gibeah'tı. Antik Filistinliler ile Gilboa Dağında yaptığı savaş sonucu yaralandı ve oğlu Yonatan'ı kaybetti. Bunun üzerine savaş meydanında öleceğini anlayan Şaul, düşmanın kılıcıyla ölmektense intihar etmeyi yeğledi.

Şaul öldükten sonra yerine oğlu Iş-boşet ve hasımı Davud taht için mücadele etti. Krallığının ikinci senesinde Iş-boşet öldürülünce yerine Davud geçti.

Şaul'un yaşamı ve hükümdarlığıyla ilgili hikâyeler Tanah'ın Samuel kitabı'nda yer alır.

İkinci İntifada

İkinci İntifada veya El Aksa İntifadası (Arapça: انتفاضة الأقصى‎ Intifāḍat al-ʾAqṣā; İbranice: אינתיפאדת אל-אקצה‎Intifādat El-Aqtzah), Eylül 2000'den 2005 yılına kadar devam eden ikinci Filistin ayaklanmasıdır. İsrail ve Filistin arasındaki çatışmalar Şubat 2005 yılında Ariel Şaron ve Mahmud Abbas'ın katıldığı Sharm ek-Sheikh Zirvesi ile sona ermiş. Ayrıca Oslo Savaşı olarak da bilinir. Toplam ölü sayısı Filistin tarafında 3000 ve İsrail tarafında 1000 i buldu ve ayrıca 64 yabancı da hayatını ayaklanma sürecinde kaybetti. B’Tselem’in raporlarına göre, 30 Nisan 2008 tarihine kadar öldürülen Filistinlilerin 35.2% si ayaklanmalarda aktif bir şekilde rol aldı, 46.4% ü ayaklanmalara katılmadı ve 18.5% inin katılıp katılmadığı bilinmiyor.. Yine B’Tselem raporlarına göre, İsrail tarafında ölenlerin 31.7% si güvenlik güçlerinden ve 68.3% ü sivillerdendi. Diğer yandan, İsrail Uluslararası Terörle Mücadele Enstitüsü’nün 2005 tarihli bir çalışmasına göre, Filistinliler arasında yaşamını kaybedenlerin çoğunluğu mücahitti. Enstitü, İsrailli şiddete başvuranların, 22% olduğu ve sivillerin, 78% olduğu sonucuna vardı. Bundan önceki Birinci İntifada 1987 ve 1993 yılları arasında gerçekleşti.

İntifada

Birinci İntifada (ayaklanma) veya Birinci Filistinli İntifada, İsrail’in, aralık 1987’den 1993 Oslo Anlaşmasının imzalanmasına kadar süren, Filistin topraklarını ele geçirmesine karşı, Filistinlilerin ayaklanmasıdır. Ayaklanma 9 Aralık'ta Cebaliye mülteci kampında başladı. Gittikçe yükselen tansiyon, ölen Filistinli ve İsrailliler ve son olarak İsrail ordusuna ait bir aracın dört Filistinli’ye çarpıp öldürmesi, ayaklanmayı ateşledi. Aracın dört Filistinliye kasıtlı çarptığı söylentisi hızlı bir şekilde Gazze’de, Batı Şeria’da ve Doğu Kudüs’te yayıldı. Genel grev, Gazze ve Batı Şeria’daki İsrailli kurumları boykot, ordu emirlerine karşı sivil itaatsizlik, İsrail yerleşkelerinde çalışmamak, İsrail ürünlerini satın almamak, vergi vermemek, Filistinli araçları İsrail ehliyetleriyle kullanmayı reddetmek, grafitiler yapmak, barikatlar kurmak ve Filistin sınırları içindeki İsrail’e ait askeri binalara taş ve molotof kokteyli atmak, ayaklanma sürecinde gerçekleşen eylemlerdi. Buna cevaben, İsrail, ayaklanmaları durdurmak için 80.000 askeri mobilize etti. Çocuk haklarını dünya çapında savunan “Save the Children” raporuna göre ilk iki yıl boyunca, 18 yaş altı bütün Filistinlilerin 7% si ateşlenen silahlardan, dayaklardan veya göz yaşartıcı gazdan dolayı yaralandı. Filistinlilerin kendi arasında, İsraille işbirliği yapma suçlamarından dolayı gerçekleşen şiddet eylemleri de ayaklanmaların daimi özelliklerinden biriydi. İsrail güvenlik güçleri 1087 Filistinliyi öldürürken, Filistinliler, 100 İsrailli sivili ve 60 İsrail güvenlik personelini öldürdü, 1400 den fazla sivili ve 1700 askeri yaraladı. Filistinliler 822 Filistinliyi, İsraille işbirliği yapma suçlamalarıyla öldürdü, yarısından fazlasının sonralarda İsraille hiçbir alakalarının olmadığı kanıtlandı. (1988-Nisan1994)

Bir sonraki ayaklanma (İkinci İntifada) Eylül 2000’den 2005 yılına kadar sürdü.

İzzeddin el-Kassam

İzzeddin el-Kasam (Arapça: عزّ الدين القسّام; tam adı İzzeddin bin Abdülkadir bin Mustafa bin Yusuf bin Muhammed el-Kassam; 1882, Lazkiye - 20 Kasım 1935), Britanya mandasındaki Filistin'in bağımsız ve İslâmî bir ülke olması için ilk harekete geçen Arap din alimi ve vaizdir.

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.