Elif Naci

Elif Naci (10 Ağustos 1898, Gelibolu - 8 Mayıs 1987, İstanbul), Türk ressam, yazar ve müzeci. D Grubu'nun kurucularındandır.

Yaşamı

1898'de Gelibolu'da dünyaya geldi. Ortaöğrenimini İstanbul'da, Vefa Sultanisi'nde yaptı[1]. Resme lise yıllarında başladı[1]. Bu lisede Peyami Safa ve Ekrem Hakkı Ayverdi ile sınıf arkadaşıydı.[2] 1914’te Sanayi-i Nefise Mektebi Resim Bölümüne girdi ve İbrahim Çallı'nın öğrencisi oldu. Öğrenciliği sırasında gazeteciliğe başladı. 1937'ye kadar çeşitli gazetelerde sürdürdüğü gazeteciliğe 1937'den itibaren Cumhuriyet Gazetesi'nde devam etti ve gazetenin arşivini 40 yıl boyunca yönetti[3]

Okulunu tamamladıktan sonra çeşitli illerde resim öğretmenliği yaptı ve Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliğine katıldı. İlk sergisini 1930 yılında açtı.

1933 yılında Nurullah Berk, Zeki Faik İzer, Cemal Tollu, Abidin Dino ve Zühtü Müridoğlu ile birlikte D Grubu'nu kurdu. D Grubu adını, açılan 4. sanat topluluğu olması dolayısıyla latin alfabesinin dördüncü harfi olan D'den almaktaydı.

Öğrencilik zamanlarında daha çok ev içi resimleri yapan ve izlenimciliğin etkisi altında kalan Naci, daha sonraları D Grubu ile birlikte soyuta yöneldi. Aynı dönemde Paul Klee, George Braque gibi çağdaş ressamlardan ve Hafız Osman, Mehmet Esat gibi hat sanatçılarından etkilendiği söylenebilir[3]. 1940'lardan sonra batı sanatının etkisinden sıyrılıp doğuya yönelerek hat sanatı soyutlamalarıyla ilgilendi.

Çalışma hayatı boyunca Türk-İslam Eserleri Müzesi müdür yardımcılığı ve müdürlüğü (1937-1956), Topkapı Sarayı Müzesi müdür yardımcılığı (1962-1963) görevlerinde de bulundu. 1964 yılında II. Mehmed'in zehirlenerek öldürülmüş olabileceği ihtimali üzerine mezarının açılıp naaşından numune alınmasını savunmuştur.[4][5]

Sanatçı, 8 Mayıs 1987'de İstanbul'da hayatını kaybetti.

Eserlerinden bazıları

  • Saklanan Çocuk (Tuval üzerine yağlı boya (54x73 cm), İstanbul Resim ve Heykel Müzesi)
  • Evler
  • Labirent
  • Fantazi
  • Düzenleme
  • Kompozisyon (Türkiye İş Bankası Koleksiyonu)

Kaynakça

  1. ^ a b "Elif Naci". Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü. 12 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  2. ^ Yaşar Özkandaş. "Peyami Safa'nın Düşünceleri Ekseninde Türk Modernleşmesinin İncelenmesi". Ankara Üniversitesi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2016.
  3. ^ a b Atatürk Enstitüsü, Boğaziçi Üniversitesi;Kimkimdir:Elif Naci
  4. ^ Konunun geçtiği Ahme Ümit söyleşisi Milliyet haberi 23 Ağustos 2012 tarihinde erişilmiştir
  5. ^ 1964 yılına ait Milliyet haberi 23 Ağustos 2012 tarihinde erişilmiştir
10 Ağustos

10 Ağustos, Miladi takvime göre yılın 222. (artık yıllarda 223.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 143 gün vardır.

1987'de Türkiye

1987'de Türkiye olayları.

20. Yüzyıl Tarihi (dergi)

20. Yüzyıl Tarihi, 1969-1970 yılları arasında Türkiye'de Arkın Kitabevi tarafından yayımlanmış haftalık tarih dergisidir. 50 sayı sonunda dergi yayımına son vermiş, mevcut fasiküller daha sonra iki cilt halinde kitap (veya ansiklopedi) formatında da piyasaya verilmiştir.

İlk fasikülünün arka kapağında da belirtildiği gibi dergi, İngiltere kökenli History of the 20th Century adlı süreli yayının Türkçeleştirilmiş şeklidir. Bu derginin Londra yayımcısının B.P.C. Publishing Ltd. şirketi olduğu da belirtilmiştir. Özgün halinden farklı olarak "20. Yüzyıl Tarihi"nde Türkiye ile ilgili konular biraz daha geliştirilmiştir. Bu nedenle derginin, aralarında Pınar Kür, Ülkü Tamer, Mehmet Barlas gibi yazarların bulunduğu kalabalık bir çevirmenler kurulunun yanı sıra, Şevket Süreyya Aydemir, Elif Naci, Sebahattin Selek, Sina Akşin ve Şerif Mardin gibi isimlerden oluşmuş bir de yazı kurulu vardır. Derginin künyesinde Prof. Ahmet Şükrü Esmer'in yayın danışmanı, Rasih Gürkan'ın yayın yönetmeni, Ramazan Gökalp Arkın'ın da derginin yayımcısının olduğu belirtilmiştir. Derginin özgün versiyonunun başyazarının A.J.P. Taylor, genel yönetmeninin ise J.M. Roberts olduğu gene bu künyeden anlaşılmaktadır. Derginin özgün versiyonunun her ülkeden 300'ü aşkın tarihçi ve yazarın katılımıyla hazırlandığı belirtilmiştir.

"20. Yüzyıl Tarihi" nin ilk sayısının arka kapağında derginin Londra'da basılmış, Kurtuluş Savaşı'na yer veren ve Atatürk'ün yağlı boya bir portresinin bulunduğu orijinal sayılarından birinin kapak fotoğrafı da yer almaktadır. Derginin İngilizce sürümünde kullanılmış bu kapak fotoğrafı daha sonra Türkçe sürümünün 26. sayısında da kullanılmıştır.

İlk sayısı 12 Kasım 1969'da çıkan derginin fasikülleri, 4 sayfası kapak olmak üzere 24'er sayfaydı ve her 25 fasikülün bir cildi oluşturacağının önceden planlandığı yine derginin arka kapağındaki yazıdan anlaşılmaktadır. Dergilerin ayrıca ciltler halinde de piyasaya verileceği sayfa numaralarının her fasikülde birbirini takip etmesinden tahmin edilebilmekteydi. 21 Ekim 1970 tarihinde çıkan 50. sayısıyla birlikte dergi yayın hayatına son vermiştir. Derginin 250

Krş. olan fiyatı 50 sayı boyunca sabit kalmıştır. Dergi Arkın Ofset Basımevi'nde 21X28 cm. boyutlarında, 1. hamur kağıda basılıyordu ve sayfalarında çok sayıda renkli ve siyah beyaz fotoğraf yer alıyordu.

8 Ekim

8 Ekim, Miladi takvime göre yılın 281. (artık yıllarda 282.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 84 gün vardır.

8 Mayıs

8 Mayıs, Miladi takvime göre yılın 128. (artık yıllarda 129.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 237 gün vardır.

Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü

Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü, Türkiye'de gazetecilik alanında 50 yılını dolduran aktif gazetecilere verilen ödüldür. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından verilmektedir.

D Grubu

D Grubu. 1933 yılında, beş ressam (Zeki Faik İzer, Nurullah Berk, Elif Naci, Cemal Tollu, Abidin Dino) ve bir heykeltıraş (Zühtü Müridoğlu) tarafından kurulan sanatçı birliğidir.

Elif

Elif, genellikle kadınlara verilen bir addır. Arap alfabesinin ilk harfi Elif'ten gelmektedir ve aynı harfin şekli gibi ince anlamındadır.

Hale Asaf

Hale (Salih) Asaf (d. 1905, İstanbul Kadıköy - ö. 31 Mayıs 1938, Paris Montparnasse), Türk ressam.

İlk Türk kadın ressamlardandır. Ressam Mihri Müşfik Hanım'ın yeğenidir. Günümüze ulaşabilmiş portre çalışmaları ve manzara resimleri ile tanınır.

Kültür Haftası

Kültür Haftası, Peyami Safa'nın ağabeyi İlhami Safa ile beraber 5 Ocak 1936'da yayımlamaya başladığı dergisidir. Dergiyi çıkaran kişi Peyami Safa olmasına rağmen derginin mülkiyetini ve genel yayın müdürlüğünü Hafta dergisinde olduğu gibi İlhami Safa üstlenmiştir. Derginin ilk sayısı çok sayıda entelektüeli bir araya getirmiştir ve toplamda 21 sayı çıkmıştır. Toplamda dört yüksek lisans tezine de konu olmuştur.

Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği

Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği (kısaca Müstakiller), Türkiye'de 1929-1932 ve 1936-1942 arasında etkinlikler gerçekleştirmiş bir sanatçı topluluğudur.

Birlik, Osmanlı Ressamlar Cemiyeti’nden sonra Türk resim sanatının tarihsel süreci içinde kurulan derneklerin ikincisi; Cumhuriyet dönemi sanatçı topluluklarının ise ilkidir.

1914’ten sonra Sanayi-i Nefise Mektebi'nde öğrenime başlayan, Avrupa'da resim öğrenimini tamamladıktan sonra yurda dönen sanatçılar tarafından oluşturulmuştur. Sanayi Nefise Mektebi'nde Salvator Valéri ve Warnia Zarzecki gibi yabancı eğitimcilerin yerine atanan ilk Türk eğitimcilerinin yetiştirdiği birinci kuşak sanatçılar olan Müstakillerin yaşamları ve eğitim dönemleri, Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılışı, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet'in kuruluş yıllarına rastlamaktadır.

Türkiye’de heykel ve resim sanatının benimsenmesini kolaylaştırmak için çalışan Müstakiller, sanatçının ekonomik özgürlüğünü savunmuş, sanatçıların maddi kaygılarını dile getirerek bu konuda çalışmalarda bulunmuştur. Üyelerinin hepsi değişik sanat akımlarının etkisi altında çalışmış olan Müstakil ressamların ortak özellikleri azdır.

Nurullah Berk

Nurullah Berk (d. 22 Mart 1906 İstanbul -ö. 9 Ocak 1982 İstanbul) Türk ressam. Türkiye’ de geometrik-figüratif yapımcılığın (konstruktivizim) ilk temsilcilerinden biridir. Eserlerinde kübizm etkilenmeleri de mevcuttur.

Türkiye’de geometrik-figüratif yapımcılığın (konstruktivizim) ilk temsilcilerinden biri sayılan ressam ve yazar Nurullah Berk 22 Mart 1906'da İstanbul'da doğudu ve 9 Ocak 1982'de İstanbul'da hayatını kaybetti. Nurullah Berk, Sanayi-i Nefise Mektebi'nde İbrahim Çallı ve Hikmet Onat'ın öğrencisi oldu. 1924'te Fransa'ya gitti ve Paris Güzel Sanatlar Yüksek Okulu'nda Ernest Laurent'la çalıştı. 1928' de öğrenimini tamamlayarak Türkiye'ye döndü ve bir grup arkadaşıyla “Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği" nin kuruculan arasında yer aldı. Beş yıl sonra yeniden Paris' e giden sanatçı 1933'te Türkiye'ye geri döndü ve aynı yıl Abidin Dino, Elif Naci, Zeki Faik İzer, Cemal Toiu ve Zühtü Mürüdoğlu ile birlikte "Türkiye'ye egemen izlenimci tutuma karşı, biçim olarak Batı’ daki çağdaş akımlara paralel kübist ve yapımcı teknik” şeklinde tarif edilen yeni bir anlayışın öncülüğünü yaptı. Berk’in önerisiyle bu grup “D Grubu” ismini aldı. Yurtiçi ve yurtdışında birçok sergi açan Berk, 1947'de Ahmet Çanaklı Ödülünü, 1966'da 28. Devlet Resim ve Heykel Sergisi birincilik ödülünü ve 1975'te DYO Ödülü Resim Yanşmasını kazandı. Berk'in son 15 yıllık çabası ise "Doğu ile Batı esprilerini kaynaştırmak, geleneksel sanat biçimlerini Batı anlaşıyla bağdaştırmak" biçiminde yorumlandı. 1953'te Suut Kemal Yetkin'le birlikte UNESCO'ya batı Uluslararası Sanat Eleştirmenleri Birliği'nin Türkiye ulusal komitesini kuran Berk'in sanat tarihi, resim ve heykel sanatı konulu çok sayıda yayınlanmış yapıt vardır.

Peyami Safa

Peyami Safa (2 Nisan 1899 - 15 Haziran 1961), Türk yazar ve gazeteci. Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Matmazel Noraliya'nın Koltuğu ve Yalnızız gibi psikolojik türdeki eserleriyle Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında ön plana çıktı. Yaşamı ve fikrî hayatındaki değişimlerini eserlerine de yansıttı. Server Bedi takma adıyla birçok roman kaleme aldı. Cingöz Recai tiplemesini Fransız yazar Maurice Leblanc'ın Arsen Lüpen karakterinden esinlenerek yarattı. Aynı zamanda çeşitli kurumlarda gazetecilik mesleğini sürdürdü ve ağabeyi İlhami Safa ile birlikte Kültür Haftası gibi çeşitli dergiler çıkardı.

Peyami Safa'nın ismini şair Tevfik Fikret koydu. Küçük yaşlarda babasını kaybedince annesi ve ağabeyi ile zor şartlar altında yaşadı. Sağ kolunda kemik veremi hastalığı baş gösterdi. O yıllardaki psikolojisini otobiyografik romanı Dokuzuncu Hariciye Koğuşu'nda işledi. İlk edebi ürünlerini Vefa İdadisi'ndeki öğrenimi sırasında verdi. Kısa bir süre öğretmenlik yaptı. "Asrın Hikâyeleri" başlığı altında yayımladığı hikâyeleri ilgi gördü ve teşvik edici tepkiler aldı. Dönemin önemli edebiyatçılarıyla kalem kavgalarına girdi. Yaşamında pozitivist, materyalist, mistik, milliyetçi, muhafazakâr, antikomünist ve korporatist tutumlar sergileyerek çeşitli değişimler yaşadı. Fransızca bilmesiyle Batı kültür ve yeniliklerini yakından takip etti. İlk dönemlerinde Maupassant ve Rousseau gibi isimlerden tercümeler yaptı. Sonraki eserlerinde mekân olarak hep İstanbul'u seçti. Doğu ile Batı'nın sentez ve tahlilinden hiçbir zaman vazgeçmedi. Cumhuriyet ve Milliyet gibi gazetelerde eleştirel üslupla yazılar yayımladı. Nâzım Hikmet ve Necip Fazıl Kısakürek ile olan iyi ilişkileri zamanla kalem kavgalarına dönüştü. İlk başta Cumhuriyet Halk Partisi'ne, sonrasında Demokrat Parti'ye yakınlaştı.

Küçük yaşta başladığı yazın hayatını ölümüne kadar sürdürdü. Ağırlıklı olarak milliyetçi ve muhafazakâr bir tutum içinde oldu. Fatih-Harbiye ve Dokuzuncu Hariciye Koğuşu adlı eserleri Türkiye'de Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ortaöğretim öğrencilerine tavsiye edilen 100 temel eser listesinde yer aldı. Eserleri çeşitli dönemlerde sinemaya ve dizilere uyarlandı.

Vefa Lisesi

Vefa Lisesi ya da eski adıyla Vefa İdadisi, 1872 yılında İstanbul'da kurulan, günümüzde Anadolu lisesi statüsündeki ortaöğretim kurumu.

İsmini Tarihi Yarımada'da yerleşkesinin bulunduğu Vefa semtinden alan okul, ana dille öğretim yapılan ilk sivil lise olma özelliğini taşır. Türkiye'de 10, İstanbul'da 7 tane bulunan, yabancı dil hazırlık eğitimiyle beraber 5 yıl eğitim veren Anadolu liselerinden biridir.

Zeki Faik İzer

Zeki Faik İzer (d. 15 Nisan 1905 İstanbul - ö. 12 Aralık 1988), Türk ressam.

İlköğrenimini Beykoz Ahmet Mithat Efendi Mektebi’nde tamamladı. İlk resim eğitimini ilkokul sıralarında Agah Efendi’den aldı. 13 yaşında şiir yazmaya başladı. Şiirleri İnsan ve Akbaba dergilerinde yayımlandı. 1923 yılında Sanayi-i Nefise Mektebi Alisi’ne (bugünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi) girdi. Önce Hikmet Onat ve ardından İbrahim Çallı’nın öğrencisi oldu. 1928 yılında okulu birincilikle bitirerek gittiği Paris’te Andre Lhote ve Othon Friesz’in atölyelerinde gördüğü eğitimin yanı sıra, genel sanat ortamı, müzeler, sergiler ve sanat içerikli yayınları takip ederek ufkunu açtı. Paris’te geçen üç yılın ardından 1932’de yurda dönen sanatçı, Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü (Gazi Muallim mektebi ve Terbiye Enstitüsü)’ne resim öğretmeni olarak atandı. Bu dönemde kendisi gibi yurtdışından eğitimlerini bitirip dönen genç sanatçı arkadaşlarıyla sanatlarını toplumla paylaşmak dürtüsüyle İstanbul Cihangir’deki o zaman adı Yavuz Apartmanı olan binanın beşinci katındaki evinde Nurullah Berk, Elif Naci, Cemal Tollu, Abidin Dino ve heykeltıraş Zühtü Müridoğlu ile D Grubu’nun temelini attı.

Türk resim sanatı açısından hâlen tartışılmakta olan bu sanatçı birliği 8 Ekim 1933'te İstanbul Beyoğlu’nun Narmanlı Yurdu’ndaki boş bir mağazada “Resmin Alfabesi” olarak niteledikleri karakalem desenlerinden oluşan ilk sergisini açtı. Hem D Grubu’nun içinde çalışmalarını sürdürmekte hem de Cumhuriyet’in onuncu yılı olan 1933’e denk gelen “İnkılap Sergisi” için Cumhuriyet İlke ve İnkılapları’nı ifade eden bir çalışmaya yoğunlaşan Zeki Faik İzer, 1934 yılında ikinci kez gittiği Paris’te Tiziano Vecellio, Paolo Veronese ve Pous-sin gibi eski ustalardan kopyalar yaparken bir taraftan da yeni sanat akımlarını inceleme olanağını buldu.

1936 yılında yurda dönünce “Akademi”de oluşturulan “Fotoğraf Atölyesi”nin başına geçti. Fotoğraf ve afiş hocalığı yaptı. D Grubu’nun 1939’da Akademi salonlarında açtığı sergiye katıldı. Halkevleri aracılığıyla düzenlenen “Yurt Gezileri” kapsamında Eskişehir’e gitti. II. Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle ikinci kez askere alındı.

1939’da ilki gerçekleşen Devlet Resim ve Heykel Sergileri’nin 4’üncüsünde birincilik ödülü aldı. Davetiye metnini Ahmet Hamdi Tanpınar’ın yazdığı ilk kişisel sergisini 1945’te açtı. İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Müdürlüğü görevini 1948 ile 1952 yıları arasında sürdürürken İstanbul Fransız Konsolosluğu’nda ikinci kişisel sergisini açtı. Bu sergi aynı zamanda onun D Grubu’ndan da kopuşunun ifadesi oldu.

Sanat akımlarını izleyerek değil, kendi yapısına uygun olanı yapmaya çalıştığı için soyut resme geç başladı. 1950’li yıllarda nonfigüratif eserler üretmeye başladı. 1968 yılında emekli oldu.

Osman Hamdi Bey onur ödülünü 1983 yılında Akademi’nin 100. kuruluş yılı nedeniyle alan sanatçı, 1988 yılında öldü.

İbrahim Çallı

İbrahim Çallı (13 Temmuz 1882, Çal - 22 Mayıs 1960, İstanbul), Türk ressam.

Türkiye'de görsel sanat yaklaşımları

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.