Doğu Çin

Doğu Çin (Çince: 华东; pinyin: Huádōng), Çin'in coğrafi bölgelerinden biridir. Bölge, Anhui, Fujian, Jiangsu, Jiangxi, Shandong ve Zhejiang eyaletleri, Şanghay ile tartışmalı Tayvan eyaleti olmak üzere ülkenin doğu kıyılarını kapsamaktadır.

East China
Doğu Çin haritası

Dış bağlantılar

Deniz

Deniz, bir okyanus ile bağı olan ve büyük bir alanı kaplayan ve genellikle tuzlu olan su kütlesi. Terim genellikle okyanus terimi yerine de kullanılır.

Denizler Dünya yüzeyinin % 70'ini kaplamaktadır. Yeryüzünde kapladıkları 1,338 milyar km³ hacimle dünya üzerindeki su varlığının % 96,5'ini oluşturmaktadırlar. Ancak, deniz suyu ortalama % 3,5 oranında tuz içerdiğinden, halen oldukça pahalı olan arıtma yöntemleri uygulanmadan içme suyu olarak kullanılamamaktadır.

Denizler üzerinden gerçekleştirilen ticaret, hava yoluyla taşımacılığın gittikçe gelişmesine karşın, öneminden pek bir şey yitirmemiştir. Dünya ticaretinde aktarılan malların % 92'si, yılda 5,7 milyar ton, deniz yolu üzerinden taşınmaktadır.

Doğu Çin Demiryolu

Doğu Çin Demiryolu (; Rusça: Китайско-Восточная железная дорога veya КВЖД, Kitaysko-Vostoçnaya Jeleznaya Doroga veya KVJD), veya Mançurya Demiryolu, Çin'in kuzeydoğusunda Mançurya'daki Demiryolunun tarihsel adıdır.

Hat Rus İmparatorluğu tarafından Qing Hanedanı'nın izniyle inşa edildi ve Rus Uzak Doğusu'nda Çita ile Vladivostok'u birbirine bağlamaktaydı. T şeklindeki hat günümüzde Harbin-Manzhouli Demiryolu olarak bilinen batı, Harbin-Suifenhe Demiryolu olarak bilinen doğu ve Pekin-Harbin Demiryolu'nun bir parçası olan ve Harbin'de kesişen güney olmak üzere üç kısımdan oluşmaktaydı. Demiryolu ve Çin Doğu Demiryolu Bölgesi olarak bilinen imtiyaz Harbin'den yönetildi ve büyük bir demiryolu merkezi haline geldi.

Doğu Çin Demiryolu'nun Güney Mançurya Demiryolu olarak da bilinen güney kısmı Rus-Japon Savaşı, 1929 Çin-Sovyet Çatışması ve İkinci Çin-Japon Savaşı'nda odak noktası haline geldi. Sovyetler Birliği 1952'de demiryolunun yönetimini Çin'e devretti.

Doğu Çin Denizi

Doğu Çin Denizi, Çin ve Kore kıyılarında, Ryukyu ve Kyushu Adaları ile Büyük Okyanus'tan ayrılan, Büyük Okyanus'un bir kolu. 1,249,000 km² lik yüzölçümüne sahip olan deniz, Çince'de Doğu Denizi olarak adlandırılır.

Deniz, doğuda Büyük Okyanus, kuzeyde Güney Kore, güneyde Tayvan ve batıda Çin ana toprakları ile çevrilidir. Yangtze Nehri, denize dökülen en önemli akarsudur.

Denizin en önemli adası Tong Adası olup, su altında pek çok resif bulunur. Denizin ekonomik kullanım hakkı içinde Çin, Japonya ve Güney Kore arasında bir takım anlaşmazlıklar vardır. Çin ve Japonya arasındaki anlaşmazlıklar, Çin'in varlığını keşfettiği doğalgazın kullanım hakkından kaynaklanır. Çin ve Güney Kore arasındaki anşalmazlık ise Güney Kore'nin üzerine bir doğal araştırma istasyonu kurduğu Socotra Kayalıkları'dır.

Doğu Çin Normal Üniversitesi

Doğu Çin Normal Üniversitesi (Basitleştirilmiş Çince: 华东师范大学; Geleneksel Çince: 華東師範大學; pinyin: Huádōng Shīfàn Dàxué, İngilizce: East China Normal University, Fransızca: École normale supérieure de l'Est de la Chine, kısaca: ECNU) Çin'in Şangay şehrinde bir üniversite. Doğu Çin Normal Üniversitesi (ECNU) direkt olarak Çin Millî Eğitim Bakanlığının koruması altında olan önemli üniversitelerden biridir.

Çin'in Şanghay şehrinde ilk Amerikan üniversitesi açıldı. ABD'nin New York Üniversitesi (NYU), Şanghay'daki Doğu Çin Normal Üniversitesi ile Shanghai New York Üniversitesi'ni (NYU Shanghai) kurdu.

Filipin Denizi

Filipinler Denizi Filipinler'in doğusundaki bir kıyı denizidir. Palau'dan Japonya'ya kadar olan bir alanı kaplayarak batı Büyük Okyanus'un bir parçasını oluşturur.

Güney Kore coğrafyası

Güney Kore, Doğu Asya'da Kore Yarımadası'nın güney yarısında bulunan bir ülkedir. Ülkenin koordinatları enlemi 37 ° ve doğu boylamı 127° 30 arasındadır. Güney Kore'nin tek kara komşusu Kuzey Kore olup 238 km sınır Kore Tarafsız Bölgesi boyunca uzanmaktadır. Güney Kore çoğunlukla denizler ile çevrilidir ve üç deniz boyunca 2,413 km sahil şeridine sahiptir. Batıda Sarı Deniz, güneyde Doğu Çin Denizi, doğuda Japon Denizi ile Ulleungdo ve Liancourt Kayalıkları yer almaktadır.

Güney Merkez Çin

Güney Merkez Çin (Çince: 中南; pinyin: Zhōngnán), Çin Halk Cumhuriyeti'nin coğrafi bölgelerinden biridir. Guangdong, Hainan, Henan, Hubei, Hunan eyaletleri ve Guangksi Zhuang Özerk Bölgesi'ne ek olarak bazı bağlamlarda Hong Kong ve Makao özel idari bölgeleri de kapsar. Halk arasında gelenek farklılıkları nedeniyle bu bölge sıklıkla Güney Çin (华南) ve Merkez Çin (华中) olarak ikiye bölünür.

Japonya

Japonya (Japonca: 日本, Nihon ya da Nippon, resmî adı 日本国, Nihon-koku ya da Nippon-koku ), Doğu Asya'da bir ada ülkesidir. Büyük Okyanus'ta bulunan Japonya Japon Denizi'nden Çin, Kuzey Kore, Güney Kore ve Rusya'nın doğusuna, kuzeyde Ohotsk Denizi'nden güneyde Doğu Çin Denizi'ne ve Tayvan'a kadar uzanır.

Japonca adını oluşturan kanji karakterler "güneş" ve "köken" anlamına gelir. Bu nedenle Japonya "Doğan Güneşin Ülkesi" diye de bilinir. Japonya coğrafî yapısı bakımından 6.852 adadan oluşan bir takımadadır. Bu adaların en büyükleri olan Honshu, Hokkaido, Kyushu ve Shikoku adaları ülkenin %97'sini oluşturur ve genellikle ev adaları olarak anılır. Ülke sekiz bölgede 47 prefektörlüklere ayrılmıştır; Hokkaido en kuzey eyaleti ve Okinawa ise en güney eyaletidir. Japonya, Endonezya'dan sonra 2. en kalabalık ada ülkesidir. Adaların çoğu dağlıktır ve bazıları yanardağlardan oluşur. Japonya'nın en yüksek dağı olan Fuji Dağı bir yanardağdır. Japonya yüzde 98.5'i Japon olan 126 milyonluk nüfusuyla dünyanın nüfus açısından onuncu en kalabalık ülkesidir. Honshu'da bulunan Büyük Tokyo Metropolü, fiili başkent Tokyo ve bulunduğu alan çevresinde bulunan prefektörlükler ve şehirlerle birlikte 30 milyonunun üzerindeki nüfusuyla dünyanın en büyük metropoliten alanıdır.Arkeolojik araştırmalar Paleolitik çağın son döneminden beri insanların Japon adalarında yaşadığını gösterir. Yazılı tarihte Japonya'nın adı ilk olarak 1. yüzyıldan kalma Çin metinlerinde geçer. Japonya'nın tarihi dış dünyadan etkilendikten sonra çok uzun yıllar boyunca tecrit edilmesiyle şekillenmiştir.

12. yüzyıldan 1868'e kadar Japonya, İmparator adına hüküm süren ardışık feodal askeri şogunlar tarafından yönetildi. Japonya, 17. yüzyılın başlarında uzun bir tecrit dönemine girdi ve 1853'de ABD filosunun Japonya'yı Batı'ya açmaya zorlamasıyla sona erdi. Neredeyse yirmi yıllık iç çatışma ve ayaklanmadan sonra, İmparatorluk Mahkemesi, 1868'de Chōshū ve Satsuma'dan gelen birkaç klanın yardımı ile siyasi gücünü yeniden kazandı ve Japon İmparatorluğu'nu kuruldu. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında, Birinci Çin-Japon Savaşı, Rus-Japon Savaşı ve I. Dünya Savaşı'ndaki zagerler, Japonya'nın artan militarizm döneminde imparatorluğunu genişletmesine izin verdi. 1937’deki İkinci Çin-Japon Savaşı, 1941’de, 1945’te Japon teslim oluşu ardından sona eren İkinci Dünya Savaşında genişledi. 1947 yılında anayasanın kabulünden beri Japonya parlamenter monarşi ile yönetilmektedir. Devletin başı Japon imparatoru, hükümetin başı ise başbakandır. Seçimle işbaşına gelen bir parlamentosu vardır.

Japonya, ASEAN Plus mekanizmasının, BM, OECD, G7, G8 ve G20'nin bir üyesidir ve büyük güç olarak kabul edilir. Japonya, Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya göre üçüncü ve GSYİH SAGP'ne göre dördüncü en büyük ekonomiye sahiptir. Dünyanın en büyük dördüncü ihracatçısı ve ithalatçısıdır.

Japonya yüksek vasıflı ve eğitimli bir işgücünden faydalanır; yükseköğretim diplomasına sahip dünyanın en büyük vatandaş oranı arasında. Resmi olarak savaş ilan etme hakkından vazgeçmiş olmasına rağmen, Japonya, kendini savunma ve barışı koruma rollerinde kullanılan, dünyanın sekizinci büyük askeri bütçesiyle modern bir orduyu sürdürüyor; 2015 yılında dünyanın en güçlü dördüncü ordusuna sahipti. Japonya, çok yüksek bir yaşam standardı ve İnsani Gelişme Endeksi ile gelişmiş bir ülkedir. Nüfusu, dünyadaki en yüksek yaşam beklentisine ve üçüncü en düşük bebek ölüm oranına sahiptir, ancak yaşlanan nüfus ve düşük doğum oranı nedeniyle sorunlar yaşıyor. Japonya, tarihi ve kapsamlı sineması, etkili müzik endüstrisi, anime, video oyunları, zengin mutfağı ve bilim ve modern teknolojiye yaptığı önemli katkılar ile ünlüdür.

Japonya coğrafyası

Japonya, Doğu Asya kıyılarında kıtanın Pasifik sahili boyunca uzanan ve stratovolkanik takımadalardan oluşan bir ada ülkesidir. Kuzey enlemi 24 °-46 ° ve doğu boylamı 123 °-146 ° arasındadır. Japonya, Ohotsk Denizi ile Rusya'nın güneydoğusundan, Japon Denizi ile Kore'nin biraz doğusundan ve Doğu Çin Denizi ile Çin ve Tayvan'ın doğu-kuzeydoğusundan ayrılmaktadır. Japonya'ya en yakın komşu ülke ise Rusya'dır.

Ladin

Ladin (Picea), çamgiller (Pinaceae) familyasının Picea cinsinden Kuzey yarıkürenin ılıman ve soğuk bölgelerinde yayılış gösteren ağaç türlerinin ortak adı.

Uzaktan bakıldığında göknara benzese de piramide benzer tepesi ve sarkık dalları ile ondan ayırt edilebilir. Boyu 40–50 m'ye kadar ulaşabilir. İğne yaprakları kısa, sivri uçlu ve kesitli dört köşedir. Olgunlaşmış kozalağının pulları dağılmaz.

Matsu Adaları

Matsu Adaları (Basitleştirilmiş Çince: 马祖列岛; Geleneksel Çince: 馬祖列島; pinyin: Mǎzǔ Lièdǎo; ya da Basitleştirilmiş Çince: 马祖群岛; Geleneksel Çince: 馬祖群島; pinyin: Mǎzǔ Qúndǎo), Doğu Çin denizinde 36 ada ve adacıktan oluşan bir takımada. Henüz Çin Cumhuriyeti (Tayvan)'ne ait Fujian iline bağlı Lienchiang İlçesi (Çince: 連江縣; pinyin: Liánjiāng Xiàn) olarak yönetilir. Tayvan'ın en küçük ilçesidir.

Naha

Naha (Japonca: 那覇市 Naha-shi), Japonya'nın Okinawa prefektörlüğünün merkezi ve en büyük şehridir. Şehir Okinawa Adası'nın güney kısmında Doğu Çin Denizi kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 38.99 km² olan şehrin nüfusu Kasım 2012 tarihi itibarı ile 321,467'dir.Naha resmî olarak 20 Mayıs 1921 tarihinde kurulmuştur. Önceden Naha yüzyıllardır Okinawa'nın en önemli ve kalabalık yerlerinden biriydi. Ortaçağ ve erken modern dönemlerde, Ryukyu Krallığı'nin ticaret merkezi olan Naha, günümüzde Okinawa'nın siyasi, ekonomik ve eğitim merkezidir. Şehrin ekonomisi turizm, perakende ve hizmet sektörlerine dayanmakta olup şehre Naha Havalimanı ile Naha Limanı hizmet vermektedir.

Ningbo

Ningbo Çin'in Zhejiang eyaletinin kuzeydoğusunda yer alan bir liman şehridir. 2010 yılında yapılan nüfus sayımına göre 3,089,180'ü şehrin banliyölerinde olmak üzere toplam 7,605,700 kişilik bir nüfusa sahiptir. Hangzhou körfezinin güney kısmında yer alan şehrin doğusunda Doğu Çin Denizi yer almaktadır.

Ryukyu Adaları

Ryukyu Adaları (Japonca: 琉球諸島 Ryūkyū-shotō veya 南西諸島 Nansei-shotō; "Güneybatı Adaları"), Japonya'ya ait Büyük Okyanus üzerinde Kyūshū ile Tayvan arasında yer alan takımadalardır. Ryukyu Adaları kuzeyde Amami, ortada Okinawa ile güneyde Sakishima adalarından oluşmaktadır. Bunlardan en büyük olanı ise Okinawa Adası'dır. Ryukyu Adaları idari olarak Kagoshima (Amami) ve Okinawa (Okinawa ve Sakishima) prefektörlüklerine bağlıdır.Ryukyu Adaları Doğu Çin Denizi ile Büyük Okyanus arasında sınırı oluşturmaktadır. Adaların iklimi subtropikal olup yoğun yağış alır ve her yıl tayfunlar görülür. Adalardan büyük olanlar çoğunlukla volkanik adalar ve küçük olanları ise çoğunlukla mercan adalarıdır. Bu nedenle topografik olarak büyük adalar daha dağlık ve küçük adalar daha düzdür. Adalarda Japonca ve Ryukyu dilleri konuşulmaktadır. Adaların ekonomisi tarım ve balıkçılık ve önemli bir oranda da turizme dayalıdır.

Ryukyu Adaları'nda önceden Çin ve Japonya'nın vasalı olan Ryukyu Krallığı bulunmaktaydı. 1879 yılında adalar Japonya'ya bağlandı. Japonya'nın II. Dünya Savaşı'ndaki yenilgisi ile adalar ABD yönetimine geçti. Amami Adaları 1953 yılında ve geri kalan adalar ise 1972 yılında Japonya'ya geri verildi. Günümüzde Okinawa Adası'na ABD'ye ait askerî üsler bulunmaktadır.

Sarıdeniz

Sarı Deniz, Büyük Okyanus'a açılan Doğu Çin Denizi'nin Çin ve Kore yarımadasının içlerine sokulmuş bir uzantısıdır. Denizin adı, içine dökülen Sarı Nehir'in getirdiği alüvyonlarda bulunan sarı kum partiküllerinden gelmektedir.

Denizin en batıdaki uzantısı, çoğu zaman ayrı bir deniz olarak adlandırılır. Eskiden Pechihli Körfezi adı verilen bu yer bugün, Bohai Denizi olarak adlandırılır ve Sarı Nehir aslında buraya dökülür. Sarı Deniz ile Bohai Denizi'ni Liaotung Yarımadası birbirinden ayırır. Kore Körfezi'de Sarı Deniz'in bir uzantısı olarak kabul edilir. Tüm bu alanların toplamı 416 000 km² dir. Denizin en derin noktası 115 metre olarak ölçülmüştür.

Yangtze

Yangtze (okunuşu: Yangdzı; anlamı: Uzun Irmak), Yangzi Jiang veya Gök Irmak; Asya'yın en uzun, dünyanın Nil ve Amazon'dan sonra üçüncü en uzun nehridir. Uzunluğu 6.370 km olup Çin'in batısından Doğu Çin Denizi'ne akar. Çincede anlamı "uzun nehir"dir. Dünyada sadece bir ülkeyi sulayan en büyük nehirdir.

Çin'de zaman

Çin'in coğrafi açıdan beş farklı zaman dilimini kapsamasına rağmen ülkenin tümünde resmi olarak Eş Güdümlü Evrensel Zaman'ın 8 saat ilerisindeki UTC+08:00 zaman dilimi izlenir. Ülkede izlenen resmi ulusal standart zaman, ülke içerisinde Pekin Zamanı (Çince: 北京时间; pinyin: Běijīng Shíjiān), uluslararası olarak ise Çin Standart Zamanı (İngilizce: China Standard Time, CST) olarak bilinir. 1991 yılından beri yaz saati uygulaması uygulanmamıştır.Çin'in özel idarî bölgeleri kendi saat uygulama standartlarına sahip; bunlar Hong Kong Zamanı (香港時間) ve Makao Zamanı (澳門時間) olarak bilinir. Bunlar ancak 1992'den beri Pekin saatiyle eşit olmuştur.

Buna ek olarak, 2005 yılında düzenlenen Ulusal Halk Kongresi'nde ve Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı'nda Şensi, Siçuan ve Çongçing gibi batı eyaletlerinde UTC+07:00 zaman diliminin kullanılması önerilmiş, ancak günümüze kadar bu konuda herhangi bir oylama yer almamıştır.

Çin Cumhuriyeti (1912-1949)

Çin Cumhuriyeti (Çinceː 中華民國), 1912-1949 yılları arasında hüküm sürmüş bir cumhuriyettir. 1911-1912'de Çin İmparatorluğu'nun devrilmesiyle kurulmuştur.

Çin Devrimi nedeniyle kendi topraklarında hiçbir zaman tam hakimiyet kuramayan bu devlet, aynı zamanda 1931-1937 yılları arasında Çin Sovyet Cumhuriyeti'ni de barındırmaktaydı.

Her ne kadar komünistler Çin Halk Cumhuriyeti'ni 1 Ekim 1949'da kurmuş olsa da, milliyetçiler anakaradaki hükûmeti devirip Tayvan adasına geri çekildikleri için Çin devletinin meşru hükûmeti olarak uluslararası kabul görmeye devam ettiler. Bununla birlikte, Ekim 1971'de Birleşmiş Milletler'deki "Çin" koltuğu Çin Halk Cumhuriyeti tarafından değiştirildi ve Çin Cumhuriyeti daha sonra yaygın olarak "Tayvan" olarak bilinmeye başladı.

Çin felsefesi

Çin felsefesi (Basitleştirilmiş Çince: 中国哲学; Geleneksel Çince: 中國哲學; pinyin: Zhōngguó zhéxué), İlkbahar ve Sonbahar Dönemi ile Savaşan Devletler Çağı'nda, düşünsel ve kültürel gelişmelerle karakterize edilen "Yüz Düşünce Okulu" olarak bilinen dönemde ortaya çıkmıştır. Çin felsefesinin birçok alanının Savaşan Devletler Çağı'nda başlamasına rağmen, Çin felsefesinin bazı unsurları binlerce seneden beri vardır; bunların bazıları, en az M.Ö. 672'ye dayanan Yi Çing (Değişimler Kitabı) isimli antik kehanet metninde bulunabilir. Savaşan Devletler Çağı, Sima Tan'ın Çin'in önde gelen okulları olarak nitelendirdiği felsefelerin (Konfüçyüsçülük, Legalizm ve Taoizm) yanı sıra sonradan az tanınmışlığa maruz kalan diğer felsefelerin (ör. Tarımcılık, Mohizm, Yin-Yang Okulu ve İsimler Okulu) ortaya çıktığı dönemdir.

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.