Danimarkalılar

Danimarkalılar, Danimarka nüfusunun çoğunluğunu oluşturan Cermen kökenli bir etnik gruptur.

Günümüzde Danimarka'da 5 milyon Danimarkalı yaşamaktadır. Bunun dışında ABD'de Danimarka kökenli 1,5 milyonluk bir nüfus vardır. Dünya çapında Danimarkalı kanı taşıyanların sayısı 6 milyon civarındadır.

Danimarkalılar aynen İsveçliler ve Norveçliler gibi Cermen bir ırktır. Kökenleri Scania ve Danimarka adalarında yaşamış bir kuzey Cermen kavmi olan Danlara dayanmaktadır. Danimarkalıların konuştuğu Danca da Cermen dilleri ailesine dahildir.

Danimarkalılar
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Danimarka Danimarka 4.996.980
Amerika Birleşik Devletleri ABD 1.430.897
Kanada Kanada 200.035[1]
Brezilya Brezilya 140.000
Norveç Norveç 52.510[2]
Avustralya Avustralya 50.413[3]
Almanya Almanya 50.000
İsveç İsveç 42.602[4]
Birleşik Krallık Birleşik Krallık 18.493[5]
Arjantin Arjantin 13.000[6]
Diller
Danca
Din
Lütercilik
İlgili etnik gruplar
Cermenler

Kaynakça

  1. ^ "Ethnic origins, 2006 counts, for Canada, provinces and territories - 20% sample data". Statistics Canada. 2006. 25 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2012.
  2. ^ "Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents". Statistics Norway. 1 Ocak 2011. 15 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2012.
  3. ^ "2006 Census Tables : Australia". Australian Bureau of Statistics. 2006. 22 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2012.
  4. ^ "Tabeller över Sveriges befolkning 2005" (PDF). Statistics Sweden. 2006. 14 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2012.
  5. ^ "Concentrations of people born in Denmark". BBC. 2001. 19 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2012.
  6. ^ "Danes-in-Argentina.dk »". DANES-IN-ARGENTINA.DK. 18 Haziran 2007. 2 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2012.
Almanlar

Almanlar (Deutsche) Cermen halklarından olan Orta Avrupa yerlisi bir etnik gruptur. Alman kelimesinin İngilizcesi olan German kelimesi geç Orta Çağ'dan itibaren Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nda Almanca konuşan nüfus için kullanılmıştır.

İsviçre vatandaşlarının dilleri Almanca olsa da, onlar Alman milletinden görülmez, sadece Almancayı almış ve özel ilişkiler kuran diğer Avrupalılar olarak bakılır. Anadili Almanca olan yaklaşık 100 milyon insanın ortalama 80 milyonu kendisini Alman olarak görür. Avusturyalılar'ın da büyük bir bölümü Cermen soyundan, yani Alman kökenlidir. Britanyalılar, Danimarkalılar, Hollandalılar ve İskandinavlar Alman değil; ama yine de Cermenik sayılırlar.Almanların ön ırkı Ren nehrinin doğu tarafına yerleşmiş Cermenlerdir. Sakson, Frisler, Thüringenler, Franklar, Alamanlar ve Bayuvarlar bu genel anlamda Cermen ırkının belkemiğini oluştururlar. Keltik ve Slavlar ile Macarlar ve de diğer uzaktan boylar Cermenlerle karışarak zamanla Alman dilini ve kültürünü benimseyip Almanlaşmış ve bu etnik yapıda yer edinmişlerdir. 9. ve 10. yüzyıl ortalarında bir millet anlayışı ile birlikte Frank Krallığı'nı oluşturmuşlardır. Ancak belli başlı Cermen boylarının birleşmesi ile birlikte bir krallık altında Alman milleti oluşmaya başlamıştır. Bu arada kuzeyde Frisler, Anglosaksonlar, Franklar güneyde ise Saksonlarla Bayuvarlar karakteristik ve folklorik yapılara ayrılmışlardır. Batı Roma İmparatorluğu'nun çöküşü sonucu çeşitli krallıklar ve derebeylikler kurmuşlar ve genelde Frank Krallıkları altında tarihte yerlerini almışlardır.

Esas anlamda Cermen soyu ve buna bağlı olarak Alman millet yapısı ise 19. yüzyıl başlarında başlayan milliyetçilik akımı ile oluşmuştur. 1871 yılında ilk Alman İmparatorluğu ile millî devlet oluşturulmuştur. Vatandaşlarına ise "Reichsdeutsche" (İmparatorluk Almanları) denilmiştir. Bu millî sınırlar dışında kalan Alman kökenlilere ise diğer tabir yakıştırılmış, Öz Şıvablar veya Güney Almanları olarak adlandırılmışlardır. Nasyonal sosyalizm döneminde ise bunlara topluca "Volksdeutsche" (Halk Almanları) denmiştir.

Rus çarı Deli Petro'nun, ülkesine çağırdığı Alman zaanatkarlar asırlar boyunca Rus Çarlığında etnik yapıya ulaşmışlar ve Stalin zamanında bunlar Kazakistan'a sürgün edilmişler, Alman hükümetinin vatana ulaştırma projesinde tekrar geriye getirilmeye başlanmışlardır.

Alman boy tabirleri bugün tamamen kullanımdan kalkmıştır. II. Dünya Savaşı sonucu oluşan göçler ve birbirleri altında oluşan homojen karışmalar sonucu sadece folklorik özellikleri kalmıştır.

Basim

Anis Basim Moujahid (d. 4 Temmuz 1992), Fas asıllı Danimarkalı şarkıcıdır. Kopenhag sınırlarında bulunan uydu kent Høje Gladsaxe'de yaşamaktadır. 2008 yılında on beş yaşında iken The X Factor isimli yetenek şovunun Danimarka versiyonunun çeyrek finallerinde yarışmış, yarışmadan sonra Danimarka'da, 2008 yılında Alt det jeg ville have sagt ve 2009 yılında Befri dig selv olmak üzere iki albüm yayınlamıştır. Dansk Melodi Grand Prix 2014 isimli ulusal finalin birincisi olan Basim, ülkesinin Kopenhag şehrinde ev sahipliği yaptığı 2014 Eurovision Şarkı Yarışması finalinde Danimarka'yı "Cliché Love Song" isimli şarkı ile temsil etmiş ve 74 puan toplayarak dokuzuncu gelmiştir.

Cermenler

Cermenler, bugünkü Almanya, Avusturya, Bohemya ve Polonya'nın batı bölümünü kapsayan Cermanya'da MÖ 3. yüzyıldan 9. yüzyıla kadar yaşayan halk veya bu halktan olan kimse.

Avrupa Hun İmparatorluğu'nun Kavimler Göçü ile Cermen halkı da Avrupa'ya yol almıştır. Bugün Hollandalılar, Almanlar ve Avusturyalılar başta olmak üzere; İngilizler, Flamanlar, İskandinav halkları (Danimarkalılar - Danlar, Norveçliler, İsveçliler, İzlandalılar, Faroeliler), Almanca konuşan İsviçreliler ve Güney Afrika Cumhuriyeti'ndeki Afrikaner halkı Cermen halklardandır.

Connie Nielsen

Connie Inge-Lise Nielsen (3 Temmuz, 1965) Danimarkalı oyuncu. İlk oyunculuğunu yardımcı oyuncu rolü ile Şeytan'ın Avukatı (1997) filminde yapmıştır. Nielsen, uluslararası ilgiyi Ridley Scott'ın Gladyatör (2000) filmindeki rolü ile yakalamıştır. Mission To Mars (2000), One Hour Photo (2002), Basic (2003), Başkaldırış (2003), The Ice Harvest (2005) ve İtiraf (2014) gibi birçok filmde rol üstlenmiştir.

Nielsen'ın 1991 doğumlu Sebastian adında bir oğlu vardır. 21 Mayıs 2007'de Connie ve Lars Ulrich'in Bryce Thadeus Ulrich-Nielsen adında bir oğlu daha olmuştur.

Danca, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, Norveççe İsveççe ve biraz da İspanyolca olmak üzere 8 dil bilmektedir.Babası Bent Nielsen, bir otobüs şoförü ve annesi ise bir sigorta memuruydu. Nielsen, Danimarka'da, Elling adında bir köyde büyüdü. 18 yaşındayken, Fransa'nın başkenti Paris'e gitti. Orada aktris ve model olarak çalıştı. İtalya'da Roma'da tiyatro okulunda Lydia Styx ile bir öğretmen olarak çalıştı. Halen bulunduğu Amerika Birleşik Devletleri'ne geçmeden önce, uzun yıllar İtalya'da yaşamıştır.

Danimarka'da din

Danimarka'da tüm dinlerin arasında en önde gelen din Hristiyanlıktır. Hristiyan mezhebi Danimarka Kilisesi devlet dinidir. Dolayısıyla, Danimarka, laik bir devlet değildir çünkü kilise ile devlet arasında açık bir bağlantı var ve Din İşleri Bakanlığı var. İkinci en büyük inanç, 1980 yılından bu yana göç nedeniyle artan İslam'dır. Bununla birlikte, genel olarak, Danimarkalılar kendilerini laik saymaktadırlar ve kiliseye katılım genellikle düşüktür.

Emmelie de Forest

Emmelie Charlotte-Victoria de Forest (d. 28 Şubat 1993, Randers), Danimarkalı şarkıcı, besteci ve şarkı sözü yazarı. İsveç'in Malmö şehrinde gerçekleştirilen 2013 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Danimarka'yı "Only Teardrops" isimli şarkı ile temsil etmiş ve birinci olmuştur. Only Teardrops isimli ilk albümü, Universal Music etiketi ile 6 Mayıs 2013 tarihinde yayınlanmıştır.

Hollandalılar

Hollandalılar Hollanda'nın çoğunluğunu oluşturan Cermen kökenli bir etnik gruptur.

Günümüzde Hollanda'da 17 milyon Hollandalı yaşamaktadır. Bunun dışında ABD ve Güney Afrika Cumhuriyeti'nin her ikisinde Hollandalı kökenli 5 milyonluk bir nüfus vardır. Dünya çapında Holandalı kanı taşıyanların sayısı 25-28 milyon civarındadır.

Hollandalılar aynen Danimarkalılar, İsveçliler ve Norveçliler gibi Cermenlere ait olup kökenleri Franklarlara dayanmaktadır. Hollandalılar konuştuğu Felemenk dili de bir Cermen dilidir.

II. Svend

II. Svend Estridsson Ulfsson (Eski Nors dili: Sveinn Ástríðarson, Danca: Svend Estridsen) (~1019 - 28 Nisan 1076) 1047-1076 yılları arasında Danimarka kralıdır. Babası asilzade Ulf Jarl annesi ise Estrid Svendsdatter'dir. Üç kez evlenmiş ve en az 20 çocuk sahibi olmuştur. Gelecekte tahta çıkacak beş Danimarka kralının babasıdır.

IX. Christian

IX. Christian (d. 8 Nisan 1818, Schleswig - ö. 29 Ocak 1906, Kopenhag), 1863'ten 1906'ya kadar Danimarka kralı.

1448'den beri Danimarka'yı yöneten Oldenburg Hanedanı'nın alt kolu olan Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg'un bir prensi olarak büyüyen Christian, asıl olarak Danimarka tahtının varisi değildi. Ancak Danimarka'da Oldenburg Hanedanı'nın taht için bir veliahtı bulunmadığından 1852'de Christian tahtın mirasçısı seçildi. 1863'te Kral VII. Frederik'in ölümü üzerine Glücksburg Hanedanı'nın ilk Danimarka hükümdarı olarak tahta çıktı.

Jores Okore

Jores Okore (d. 11 Ağustos 1992 Abidjan), defans mevkiinde oynayan Fildişi Sahili asıllı Danimarkalı millî futbolcudur. FC København'da forma giymektedir.

Nicolai Abildgaard

Nikolaj Abraham Abildgaard (d. 11 Eylül 1743 Kopenhag - Danimarka- ö. 4 Haziran 1809 Frederiksdal - Danimarka) 18. yüzyıl sonlarının ve erken Yeni Klasikçilerin en ünlülerinden biri olan Danimarkalı ressam.

1772 - 1777 arasında Roma'da öğrenim gördüğü sırada özellikle antik heykellerden ve Roma duvar resimlerinden çok etkilendi. Üslubu klasik olmakla birlikte romantik bir eğilimi vardı ve üstün bir renk anlayışına sahipti. Resimlerinin çoğu eski edebiyat parçalarının melodramik yorumlarıdır. 1789'da başkanı olduğu Danimarka Kraliyet Akademisi'nde öğretmenlik etti. Öğrencileri arsında ünlü heykelci Bertel Thorvaldsen de vardır.

Niels Bohr

Niels Henrik David Bohr (7 Ekim 1885, Kopenhag - 18 Kasım 1962, Kopenhag), Nobel ödüllü Danimarkalı fizikçi.

Kuantum kuramının atom yapısının belirlenmesinde ilk kez kendi adıyla anılan atom modelini oluşturdu. Kuantum fiziğinin gelişmesinde 50 yıla yakın bir süre öncü rol oynadı. Ayrıca atom çekirdeğinin "sıvı damlacığı modeli"ni geliştirdi.

Söylentiye göre, Danimarka halkının övünç duyduğu dört şey vardır: Gemi endüstrisi, süt ürünleri, peri masalları yazarı ve fizik bilgini Niels Bohr. Bohr, bilgin kişiliği ve insancıl davranışlarıyla, büyük hayaller peşinde koşan gençlere örnek ve esin kaynağı olan bir öncüydü. O, ne Rutherford gibi dış görünümüyle ürkütücü ne de Einstein gibi "arabaya tek başına koşulan at" idi.

Daha önce Rutherford'un olağanüstü yeteneğini farketmiş olan Thomson, nedense Danimarkalı gence sıradan biri gözüyle bakıyordu. Tartışmalı bir toplantıda Bohr'un ileri sürdüğü bir çözümü irdelemeden yanlış diye geri çevirir, daha sonra aynı çözümü kendisi dile getirir. Bu olayı içine sindiremeyen Bohr yeni arayışlar içine girer.

Bu sırada bilim dünyasının parlayan yıldızı Rutherford'tur. Katıldığı bir konferansında Rutherford'un coşkusuyla büyülenen Bohr, Cavendish'i bırakır, Manchester'de onun ekibine katılır. Rutherford deneyciydi, Bohr ise kuramsal araştırmaya yönelikti. Ama iki bilim adamı arasındaki ilişki ömür boyu süren bir dostluğa dönüştü. Öyle ki, Bohr biricik oğluna hocanın adını (Ernest') verdi. Oysa, bursunun tükenmesi nedeniyle Manchester'de yalnızca altı ay kalabilmiştir.

Bohr oluşturduğu atomun kuantum kuramını yayımlamadan önce Rutherford'un incelemesine sunmuştu. Rutherford her şeyde basitliği arayan titiz bir kişiydi. Bohr'un yazısı karmaşık, uzun ve gereksiz yinelemelerle doluydu. Rutherford düzeltilmesini gerekli gördüğü noktalara değindi.

Bohr'un kuramı 1913'te İngiltere'de yayımlanır. Ne var ki, bilimadamlarının bir bölümünün tepkisi olumsuzdur. Onlara göre ortaya konan, bir kuram olmaktan çok rakamlarla oluşturulmuş bir düzenlemeydi. Oysa, başta Einstein olmak üzere kimi bilimadamları, çalışmanın büyük bir buluş olduğunu farketmişlerdi. Kuramın, spektroskopi biliminin atomik temelini kurduğu çok geçmeden anlaşılır. Bir yandan da kuramı doğrulayan deneysel kanıtlar birikmeye başlar.

Kopenhag Teorik Fizik Enstitüsü başkanlığına getirilen Bohr, 1922'de Nobel Ödülü'nü alır. Artık kısaca "Bohr Enstitüsü" diye anılmaya başlayan enstitüye dünyanın pek çok ülkesinden genç fizikçilerin akını başlar. Gelenler arasında Heisenberg, Pauli, Gamow, Landau gibi sonradan ün kazanan genç araştırmacılar da vardır. Kısa sürede dünyanın en canlı bilim merkezine dönüşen Enstitü bir grup üstün yetenekli genç için bulunmaz bir eğitim ortamı olmuştu.

Bohr çalışma yaşamında sergilediği istenç gücünün yanı sıra neşe ve mizahıyla gönülleri fethetmesini de biliyordu. Bir teori üzerine tartışırken, sözlerini şöyle bağlamıştı: "Bu teorinin çılgınca bir şey olduğunu biliyoruz. Ama ayrıldığımız nokta, teorinin, doğru olması için yeterince çılgınca olup olmadığıdır."

Son önemli çalışmasını, 1939'da yaptı. Yeni keşfedilmiş olan çekirdek bölünmesinin neden bazı çekirdeklerde olup diğerlerinde olmadığını açıklamak için, bir büyük çekirdek ile bir sıvı damlası arasındaki benzerliği kullanmıştı. II. Dünya Savaşı sırasında Bohr, New Mexico'daki Los Alamos'ta (ABD) atom bombasının geliş­tirilmesine katkıda bulundu. Savaştan sonra Kopenhag'a döndü ve burada 1962'de öldü.

Niels Ryberg Finsen

Niels Ryberg Finsen (15 Aralık 1860 - 24 Eylül 1904), Danimarkalı hekim. 1903 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülüne layık görülmüştür.

Niels Finsen 1860 yılında Faroe Adalarında doğmuştur. Babası Danimarka'da bir yatılı okula göndermiştir. Ancak Faroe'ye olan özlemi ve yeni çevreye uyum sağlayamaması nedeniyle okul yaşamında başarısızlığa uğramıştır. Bunun üzerine babası onu anayurdu olan İzlanda'ya akrabalarının yanına göndermiştir. Burada başarılı olarak mezun olmuş ve Kopenhag Üniversitesi'ne yazılmıştır.

Nikolaj Coster-Waldau

Nikolaj Coster-Waldau (d. 27 Temmuz 1970, Rudkøbing Danimarka), Danimarkalı tiyatro ve sinema oyuncusu.Kopenhag’ın güneybatısındaki Tybjerg adlı ufak bir kasabada büyüyen Coster-Waldau, kütüphaneci bir anneyle özel bir şirkette idari işlere bakan bir babanın oğlu. Babasının alkol sorunu, o henüz altı yaşındayken anne-babasının ayrılmasıyla son bulsa da aileye çok çektirir. Bir röportajında evdeki bu kargaşadan kaçmak istediğini anlatan Coster-Waldau, soluğu National Theatre School’da alır. Başvurusunun kabul edilmesiyle, 2011’de zirveye ulaşacak oyunculuk hayatı başlar. Amerikan televizyon dizisi New Amsterdam'da Dedektif John Amsterdam karakterindeki performansıyla dikkat çeken oyuncu, 2011'den beri HBO kanalı için çekilen Game of Thrones dizisinde Jaime Lannister karakterini canlandırmaktadır.

René Henriksen

René Henriksen (d. 27 Ağustos 1969), Panathinaikos takımında defans pozisyonunda görev yapan Danimarkalı millî futbolcudur.

Profesyonel kariyerine 1988 yılında Akademisk Boldklub kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Panathinaikos ve Akademisk Boldklub kulüplerinde oynadı.

Sigurd Ragnarsson

Sigurd Ragnarsson (Eski Nors dili: Sigurðr ormr í auga) efsanevi Viking savaşçısı Ragnar Lodbrok'un oğludur. Doğduğu zaman gözünde bir leke olduğu için Ouroboros sıfatı da kendisi için kullanılmıştır. Ragnarssona þáttr sagasında adı geçmektedir.

Winston Reid

Winston Wiremu Reid (d. 3 Temmuz 1988; North Shore, Auckland), Danimarkalı-Yeni Zelandalı futbolcudur. Defans pozisyonunda görev alan oyuncu, Premier League ekiplerinden West Ham United'da forma giymektedir.

Yeni Zelanda'da doğan ve annesiyle birlikte Danimarka'ya göç eden Reid, profesyonel futbolculuk kariyerine 2005'te Midtjylland'da başladı. 2010'da, Premier League'de mücadele eden West Ham United'a transfer oldu. Danimarka'nın genç millî takımlarında oynasa da Yeni Zelanda millî takımını seçti. 2010 FIFA Dünya Kupası'nda mücadele etti ve turnuvada bir gol kaydetti.

Yussuf Poulsen

Yussuf Yurary Poulsen (d. 15 Haziran 1994), Alman kulüplerinden RB Leipzig'de forvet olarak görev yapan Danimarkalı futbolcudur.

İzlandalılar

İzlandalılar (İzlandaca: Íslendingar), İzlanda'nın çoğunluğunu oluşturan İskandinav kökenli bir etnik gruptur.

Günümüzde İzlanda'da 300.000 İzlandalı yaşamaktadır. Bunun dışında ABD ve Kanada'da İzlandalı kökenli 125.000 kadar bir nüfus vardır. Dünya çapında İzlandalı kanı taşıyanların sayısı 450.000 civarındadır.

İzlandalılar aynen İsveçliler, Norveçliler ve Danimarkalılar gibi Viking kökenli bir halktır. İzlandalıların konuştuğu İzlandaca bir İskandinav dilidir. İskandinav dilleri günümüzde Cermen dilleri arasında sınflandırılmaktadır.

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.