Bourbon Hanedanı

Bourbon Hanedanı, Avrupa'nın önemli kraliyet ailelerinden biri ve Capetain'lerin bir uzantısıdır. Bourbon kralları ilk olarak Navarra krallığına ve Fransa'ya onaltıncı yüzyılda hükmettiler. Onsekizinci yüzyılla beraber Bourbon hanedanı üyeleri İspanya, Napoli, Sicilya ve Parma'da da saltanatı ele geçirdiler. İspanya ve Lüksemburg hala bu ailenin üyelerinin oluşturduğu monarşiyle yönetilmektedir.

Bourbon monarşisi Navarra'da 1555'te ve Fransa'da 1589'da başladı. İki krallıktaki hakimiyetleri 1792'de Fransa Devrimi arkasından sekteye uğradı. 1814'te yerlerine geri döndüler ve 1815'te ilk Fransa İmparatoru'nun düşmesinin ardından saltanatı tekrar ele geçirdiler. Nihayet, 1830'da Temmuz Devrimi ile tahttan uzaklaştırıldılar. Ailenin bir dalı olan Orléans Hanedanı 1830 - 1848 arasında yönetimi ele aldı. Daha sonra onlar da tahttan indirildiler.

İspanya'nın ilk Bourbon kralı 1700'de tahta geçen V. Philip oldu. İspanyol Bourbonları birçok kere tahttan indirildiler ve geri döndüler. 1700 - 1808 arası ülkeyi yönettikten sonra 1813'te bir daha dönüp 1868'e kadar yönetmeye devam ettiler. Bundan sonra krallığın bir başka Bourbon kralı görme yılı 1875 oldu. 1875 - 1931 arasındaki monarşiden sonra ise 1975'ten bugüne kadar süren bir saltanatları oldu. İspanya'daki aileden aynı zamanda İki Sicilya'nın kraliyet ailesi de çıkıyordu (1734 - 1806, 1815 - 1860, ve sadece Sicilya'da 1806 - 1816). Bu ailelere Bourbon-Sicilya ailesi ismi verildi.

Lüksemburg Düşesi Charlotte da ailenin Bourbon-Parma ayağından bir asil ile evlendiği için Lüksemburg'u yöneten çocukları da bu aileden sayılmaktadır. Charlotte'un tahtı bıraktığı 1964 yılından beri Lüksemburg'un yönetimi de Bourbon'lardadır.

Eğer Brezilya İmparatorluğu 1889 yılında son bulmasa idi, açıklanmış veliaht Orleans ailesinden bir prensle evlenmiş olduğu için bu imparatorluğu da aile yönetiyor olacaktı.

Bourbon Hanedanı
Grand Royal Coat of Arms of France
Ülke Fransa, Navarra, İspanya, Lüksemburg
Ana hanedan Capet Hanedanı
Unvanlar Fransa Kralı, Navarra Kralı, İspanya Kralı, İspanya Kralı, Orleans Dükü, Vendôme Dükü, Parma Dükü, İki Sicilya Kralı, Lüksemburg Dükü, Sevilla Dükü
Kuruluş 1272
Kurucu Clermontlu Kont Robert
Devriliş Fransa ve Navarra: 1830
Parma: 1859
İki Sicilya:1861
Milliyet Fransız, İspanyol

Kökenleri

Bourbon Hanedanı, kökenleri onüçüncü yüzyıla kadar uzanan asil bir ailedir. Ailenin ilk kökenleri Fransa Kralı'na bağlı olan ve Bourbon bölgesinin sahibi olan bir lorda dayanır.

1268 yılında, Fransa Kralı IX. Lui'nin altıncı oğlu olan Klermontlu Kont Robert, Bourbon Lordluğu'nun varisi Bourbonlu Beatrix ile evlendi. Oğulları Louis, 1327 yılında, Bourbon'un birinci dükü oldu. Bu soyun en sonuncu elemanı Bourbon Dükü III. Charles oldu. Charles, 1527 yılında öldüğünde aile bir anlamda sona erdi. III. Charles, Kutsal Roma İmparatoru için savaşmayı tercih ettiğinden hayatını sürgünde geçirmişti ve bu yüzden de unvanı devam etmedi.

Fakat, ailenin bir başka küçük kolu olan La Marche-Vendôme kaldı ve Vendôme Düklüğü'ne hükmetmeye devam etti. Bourbon-Vendôme kolu önce Navarra Krallığı'nın başına geldiler (1555) ve daha sonra Navarra'nın III. Henry'si, Fransa'nın IV. Henry'si olarak Fransa'nın başına geçti (1589).

Diğer okumalar

  • Bergamini, John D. The Spanish Bourbons: The History of a Tenacious Dynasty. Putnam, 1974.
  • Petrie, Sir Charles. The Spanish Royal House. Geoffrey Bles, 1958.
  • Seward, Desmond. The Bourbon Kings of France. Barnes & Noble, 1976.
  • Van Kerrebrouck, Patrick. La Maison de Bourbon, 1256-1987.v. Villeneuve d'Ascq, France: The Author, 1987–2000.
Agnès de Bourbon

Agnès de Bourbon (veya Agnès de Dampierre; 1237 – 7 Eylül 1288), Fransız soylu kadın ile Bourbon hanımefendisi.

Avesnesli Marie

Avesnesli Marie (Fransızca: Marie d'Avesnes; 1280 – 1354), Fransız soylu kadın; Clermont-en-Beauvaisis kontesi ile Bourbon düşesi. I. Louis de Bourbon'un karısıdır.

Burgonyalı Béatrice

Burgonyalı Béatrice (Fransızca: Béatrice de Bourgogne; 1257 – 1 Ekim 1310), Fransız soylu kadın; Bourbon hanımefendisi ve Clermont-en-Beauvaisis kontesi.

Fransa hükümdarları listesi

Fransa hükümdarları Fransa Krallığı'nın Orta Çağ'daki kuruluşundan 1870'e kadar ilk başta kral olarak, daha sonra imparator (sadece Bonapartelar) olarak yönettiler. Fransa'nın ortaya çıkışı üzerine bazı anlaşmazlıklar vardır. En eski veriler, Roma İmparatorluğu'nun Galya'daki son temsilcisi Syagrius'un, 486 yılında I. Clovis tarafından yenilmesiyle kurulan Merovenj krallığına kadar gitmektedir. 8. yüzyılda bu krallık yıkıldı. 843 yılında Verdun Antlaşması ile Batı Frank Krallığı kuruldu, ki bu krallık zaman içerisinde modern Fransa'yı oluşturacaktır.

Bu verilerin ışığında, bu liste tüm "Fransa Kralı" ya da "Frank Kralı" olanları içerir. Diğer Frank hükümdarları için, Frank Kralları listesi'ne bakınız.

Aşağıdaki hükümdarlara ilaveten, İngiltere ve Büyük Britanya kralları da 1340-1360 ve 1369-1801 aralarında Fransa Tahtı'nda hak iddia etmişlrdir. Bu durum aslında temelsiz de değildir. 1420 yılında imzalanan Troyes Barışı ile, VI. Charles damadı (antlaşma ile kızı Catherine of Valois ile evlenen) İngiltere Kralı V. Henry'i vekil ve varisi olarak tayin etmiştir. V. Henry, VI. Karl'dan önce öldüğü için, oğlu VI. Henry dedesinin akabinde Fransa Kralı unvanını almıştır (henüz 10 aylıkken, ayrıca 8. ayında İngiltere Kralı olmuştur) ve 1435'e kadar Kuzey Fransa'nın önemli bir bölümü İngiliz Hakimiyetinde kalmıştır. 1453 itibarıyla ise İngilizler tüm Fransa'dan çıkarıldılar (Calais 1558 yılına kadar İngilizlerde kaldı). Buna rağmen, İngiliz ve sonra Britanyalı hükümdarlar, 1801'de Birleşik Krallık'ın kuruluşuna kadar, Fransa Tahtı'nda hak iddia etmeye devam etmişlerdir.

II. Philip (Nisan–Haziran 1268 – 29 Kasım 1314) dönemine kadar "Fransa Kralı" (Latince: Rex Francorum, Fransızca : Roi des Francs) unvanı kullanımda kalmış, akabinde "Fransa Kralı" (Fransızca : Roi de France) unvanı kullanılmaya başlanmıştır. 1791 Fransız Anayasası'nın yürürlükte olduğu kısa dönem (1791-1792) ve 1830 Temmuz Devrimi sonasında "Fransa (Navarre) Kralı" yerini "Fransızların Kralı"na (Fransızca: Roi des Français) bırakmıştır. Bu krallığı "toprak-ülke" yerine "halk-millet" ile bağdaştırmaya çalışan anayasal bir icattı.

IV. Carlos

IV. Carlos (11 Kasım 1748 - 20 Ocak 1819), İspanya Kralı. 14 Aralık 1788'den tahttan feragat ettirildiği 19 Mart 1808'e kadar bu unvanı taşıdı.

IV. Henri (Fransa kralı)

Bearn Prensi ve Fransa Kralı IV. Henri (13 Aralık 1553, Pau, Bearn, Navarre - 14 Mayıs 1610, Paris, Fransa), 1589-1610 yılları arasında Fransa kralı, 1572-1610 yılları arasında Naverra Kralı.

Burbon hanedanından gelen ilk kraldır. Nantes Fermanı'nı yayımlayarak (1598) Fransa'da din ayrımcılığına geçici de olsa son vermiştir. 1610'da akıl hastası bir papaz tarafından bıçaklanarak öldürülmüştür.

Maria Theresa (İspanya)

İspanyol Maria Theresa (İspanyolca: María Teresa de Austria; Fransızca: Marie-Thérèse d'Autriche; 10 Eylül 1638 – 30 Temmuz 1683), doğum yoluyla İspanya ve Portekiz krallıklarının Infantası (1640'a kadar), Habsburg Hanedanı'nın İspanya koluna mensubiyet yoluyla Avusturya Arşdüşesi ve evlilik yoluyla Fransa Kraliçesi.

1660 yılında, Fransa ve İspanya arasında uzun yıllardır süren savaşı sonlandırmak amacıyla, kuzeni Kral XIV. Louis ile evlendirilmiştir. Dindar ve erdemli bir kraliçe olarak bilinen Maria, altı çocuğundan beşinin genç yaşta ölümüne şahit olmuştur. Çocuklarının kaybı ve kocasının çapkınlıklarına göz yummak zorunda kalması sebepleriyle talihsiz bir tarihsel şahıs olarak görülür.

Marie-Thérèse-Louise de Savoie

Marie-Thérèse-Louise de Savoie (8 Eylül 1749; Torino, İtalya - 2 Eylül 1792, Paris, Fransa) , İtalyan asıllı Fransız soylu, prenses.

On sekiz yaşında Lamballe prensinden dul kaldı. Kendisini 1794'te evinin başkahyalığıyla görevlendiren kraliçe Marie-Antoinette'in dostu oldu.

1792'de Force cezaevine hapsesilmiş; Eylül katliamı sırasında başı kesilerek katledilmiştir. Kesilen kafası Marie-Antoinette'nin hapsedildiği Temple'nin penecereleri önünde teşhir edildi.

Marie de Bourbon (Ahaya prensesi)

Marie de Bourbon (Türkçe: Meryem; y. 1315 – 1387), Fransız soylu kadın; Konstantinopolis imparatoriçesi, Ahaya prensesi ile Aigio baronesi.

V. Felipe

V. Felipe (1700'e değin Anjou Dükü Philippe olarak da bilinir, d. 19 Aralık 1683, Versay, Fransa - ö. 9 Temmuz 1746, Madrid, İspanya), 1700 ile 1746 arasında İspanya Kralı ve İspanya'da Bourbon Hanedanı'nın kurucusu.

VI. Fernando

VI. Ferdinand (İspanyolca: VI. Fernando; 23 Eylül 1713-10 Ağustos 1759), 9 Temmuz 1746'da tahta geçti ve ölümüne kadar İspanya Kralı oldu. Babası V. Felipe ve annesi Maria Luisa'nın dördüncü oğludur. Ferdinand, İspanyol Bourbon hanedanının üçüncü üyesi olarak 23 Eylül 1713 tarihinde Madrid'de doğdu.

X. Charles

X. Charles veya Artois Kontu Charles-Philippe (1824'e değin), (d. 9 Ekim 1757, Versay - ö. 6 Kasım 1836, Gorizia, Friuli, o zamanda Avusturya İmparatorluğu) 1824-1830 yılları arasında Fransa kralı. XV. Louis'nin torunu, XVI. Louis ve XVIII. Louis'nin kardeşi. Hükümdarlık dönemi, yeniden iktidara gelen Bourbonların tanrısal hak temeline dayalı monarşi geleneği ile 1830 Devrimi öncesinde oluşan demokratik ortamın bağdaşmazlığını sergilemiştir.

XIII. Louis

XIII. Louis (27 Eylül 1601 – 14 Mayıs 1643) Bourbon hanedanı mensubu Fransa kralıdır. 1610'dan 1643'e kadar hüküm sürmüştür. Ayrıca, 1610 yılından Fransa ile birleştiği 1620 yılına kadar II. Louis olarak Navarra kralı unvanını taşımıştır.

Dokuzuncu doğum gününden kısa süre önce, babası IV. Henri'nin ölümü üzerine Fransa kralı olmuştur. Çocukluğu süresince ülkeyi annesi Marie de' Medici yönetmiştir. Annesinin kötü yönetimi ve İtalyan yandaşları ile birlikte çevirdiği siyasi entrikalar sebebiyle, 1617 yılında genç kral gücü eline almış, annesini sürdürmüş ve takipçilerini idam ettirmiştir. İdam edilenler arasında Fransa yargısındaki en etkili İtalyan olan Concino Concini de vardır.

XIV. Louis

Louis-Dieudonné de France veya XIV. Louis (okunuş: lui) (5 Eylül 1638 - 1 Eylül 1715), Fransa'nın en uzun süre tahtta kalan kralıdır. 1643-1715 yılları arasında 72 yıl Fransa krallığı yapmıştır. Fransızlar tarafından Louis Le Grand (Büyük Louis) veya le Roi-Soleil (Güneş Kral) olarak da anılır. Devlet benim (l'État c'est moi) sözlerinden de anlaşılacağı gibi Fransa'yı mutlak monarşiyle yönetmiştir. Çok saldırgan ve yayılmacı bir politika izlemiştir. Karısı Kraliçe Marie Therese'dir. Fransa Bilimler Akademisi ilk defa XIV. Louis tarafından kurulmuştur. Bir tiyatro oyununda Apollon'u oynamıştır. Klasik sanata yakından ilgi duymaktadır. Babasının bir av köşkü olarak inşa ettirdiği Versay'ı genişleterek Fransa Krallığı'nın yönetildiği bir saray haline getirmiştir. Dönemin aristokratlarını gene Paris'ten uzaklaştırıp, Versay'a taşımıştır. Versay Sarayı'nın bahçesini barok dönemi eserleriyle düzenletmiştir.

XIX. Louis

Louis Antoine de Bourbon, Angoulêmen Dükü (6 Ağustos 1775-13 Haziran 1844), Fransa Kralı X. Charles'in en büyük oğlu. Yalnızca 20 dakikalığına Fransa Kralı olup dünya tarihindeki en kısa süre iktidarda kalan hükümdardır.

XVI. Louis

XVI. Louis (d. 23 Ağustos 1754 – ö. 21 Ocak 1793), 1775-1792 yılları arasında Fransa kralıdır ve Marie Antoinette'nin kocasıdır. Louis Capet olarak da bilinir. 21 Ocak 1793 tarihinde giyotinle idam edilmiştir. Louis saltanatının ilk bölümünde Aydınlanma idealleri doğrultusunda Fransa'da yaptığı reformlarla damga vurmuştur. Bunlar köleliği ve sınıf farkını ortadan kaldırmak ve Katoliklere karşı toleransı artırmaya yönelik çalışmalardı.

21 Ocak 1793'te Fransız İhtilali esnasında "vatana ihanet" suçlaması ile giyotinle idam edilmiştir.

Fransız İhtilali'nin "günah keçisi" haline gelmiş ve "Eski Rejim" (Ancien Régime) döneminin bütün olumsuzlukları kişiliğine yüklenmiştir.

XVII. Louis

XVII. Louis, Normandiya Dükü Louis-Charles ya da Veliaht Louis Charles (1789-93) olarak da bilinir.(Fransızca Louis Charles, Duc de Normandie ya da Louis Charles de France) (d. 27 Mart 1785, Versay - ö. 8 Haziran 1795, Paris), Kral XVI. Louis ile Kraliçe Marie Antoinette'nin ikinci oğlu. XVI. Louis'in idam edilmesinin ardından kralcılar tarafından tahtın varisi olarak ilan edilmiş ve 1793'ten ölümüne değin Fransa Kralı unvanı taşımıştır.

Louis-Charles adıyla vaftiz edildi. Ağabeyi Louis-Joseph'in devrimin başlamasından hemen sonra, Haziran 1789'da ölmesi üzerine veliaht oluncaya değin Normandiya Dükü unvanı taşıdı. Fransa'da monarşi yönetiminin 10 Ağustos 1792'deki halk ayaklanması sonucunda yıkılmasının ardından kraliyet ailesinin öteki üyeleriyle birlikte Paris'teki Le Temple adlı hapishaneye kapatıldı. Babasının 21 Ocak 1793'de idam edilmesinden hemen sonra sürgündeki Fransız soyluları (émirgés) tarafından Fransa Kralı ilan edildi.

Bu sırada Avusturya ve Prusya'yla savaş halinde olan devrim hükümetinin, düşmanlarıyla yürüttüğü pazarlıkta değerli bir rehine durumuna gelen XVII. Louis, 3 Temmuz 1793'te annesinden alınarak Antoine Simon adlı bir kunduracının yanına verildi. Marie Antoinette 16 Ekim 1793'te giyotinle idam edildi. Louis ise Ocak 1794'te yeniden Le Temple'a hapsedildi. Hapishanedeki kötü koşullar nedeniyle sağlığı hızla bozulan Louis'in ölümü, yeniden önemli bir siyasal güç haline gelmiş olan monarşi yanlıları için ağır bir darbe oldu. Yapılan soruşturma sonucunda Louis'in lenf bezleri vereminden öldüğü anlaşıldı.

Louis'in yaşamının son dönemine ilişkin bilgilerin sınırlı olması çeşitli söylentilere yol açtı. Kimileri kralın aslında ölmeyip hapisten kaçtığını, kimileriyse zehirlendiğini öne sürdü. Bu iddialar sonraki yıllarda otuzu aşkın kişinin XVII. Louis oldukları iddiasıyla ortaya çıkmasına sebep oldu.

XVIII. Louis

XVIII. Louis (d. 17 Kasım 1755 - ö. 16 Eylül 1824), 1795'ten sonra Fransa kralı unvanını taşıyan ve Napolyon'un yeniden imparatorluğunu ilan ettiği Yüz Gün (1815) dışında, 1814-1824 arasında tahtta kalan hükümdar.

İspanya hükümdarları listesi

İspanya hükümdarları listesi, İspanya Krallığı'nı yönetmiş hanedanların ve hükümdarların listesidir.

Avrupa hanedanları
Lüksemburg hükümdarları
Merovenjler
Karolenjler,
Robertienler R, Bosonidler B
Capet
Valois
Bourbon
Bonapart (1. İmparatorluk)
Bourbon (Restorasyon)
Orléans (Temmuz Monarşisi)
Bonapart (2. İmparatorluk)

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.