Amerika Birleşik Devletleri

Amerika Birleşik Devletleri (kısaca ABD) (İngilizce: United States of America (USA), ayrıca Birleşik Devletler ve Amerika olarak da bilinir), elli eyalet ve bir federal bölgeden oluşan bir federal anayasal cumhuriyettir. Ülkenin çoğu (48 eyaleti olan kıtasal ABD ve ülkenin federal bölgesi olan Washington, DC), Kuzey Amerika'nın ortasında, Büyük Okyanus ve Atlas Okyanusu'nun arasında bulunmaktadır. Bu ülkenin vatandaşlarına Amerikalı veya Amerikan denir.[3]

Kuzeyinde Kanada, güneyinde ise Meksika ile sınırı bulunur. Alaska bölgesi, kıtanın kuzeybatısında bulunarak doğusunda Kanada ve batısında Bering Boğazı'nın öbür tarafında bulunan Rusya'nın arasında bulunmaktadır. Hawaii eyaleti, Büyük Okyanus'un ortasında bulunan bir takımadadır. Ayrıca Karayipler ve Büyük Okyanus'ta bulunan denizaşırı topraklara sahiptir. Resmî kuruluş tarihi 4 Temmuz 1776'dır.[4]

Doğuda Atlas Okyanusu'ndan, batıda Büyük Okyanus'a kadar 4.500 km genişliğindedir. Alaska ve Hawaii'yi de içine alan Amerika Birleşik Devletleri'nin 9 milyon kilometrekareden fazla yüzölçümü vardır. Hawaii ise, Büyük Okyanus'ta olup, kıta üzerindeki Amerika Birleşik Devletleri'nden 3.200 kilometre uzaklıktadır. Alaska 50 eyaletin içinde yüzölçümü en büyük olanıdır. Ülkenin güney tarafında bulunan Teksas bu bakımdan ikinci sırada gelmektedir.[5] Amerika ülkesi, Basın Özgürlüğü Endeksi'nde 49. sırada yer almaktadır.[6]

Amerika Birleşik Devletleri
United States of America
bayrağı için Great Seal
Bayrak Great Seal
Slogan: In God We Trust (resmî)
(Tanrı'ya Güveniriz)
E Pluribus Unum  (geleneksel)
(Birlikten Kuvvet Doğar)
Marşı: "The Star-Spangled Banner"
konumu
BaşkentWashington, DC
38°53′K 77°01′B / 38.883°K 77.017°B
En büyük şehir şehir New York
40°43′K 74°00′B / 40.717°K 74°B
Ulusal Dil İngilizce (de facto)
Hükûmet Federal cumhuriyet
 •  Başkan Donald Trump
 •  Başkan Yardımcısı Mike Pence
 •  Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi
 •  Başyargıç John Roberts
Bağımsızlık Büyük Britanya'dan
 •  Bağımsızlık Bildirgesi 4 Temmuz 1776 
 •  Paris Antlaşması 3 Eylül 1783 
 •  ABD Anayasasının kabulü 21 Haziran 1788 
Yüzölçümü
 •  Toplam 9,629,091 km2 (4.)
3,474,919 mil2
 •  Su (%) 6,76
Nüfus
 •  Ağustos 2016 sayımı 324.365.730[1]
GSYH (SAGP)  tahmini
 •  Toplam 17.419 trilyon $[2]
GSYİH (düşük)  tahmini
 •  Toplam 17.419 trilyon $
Gini (2007)45.0
orta · 44.
İGE (2007)artış 0.956
çok yüksek · 13.
Para birimi Amerikan Doları ($)
Zaman dilimi (UTC-5 e -10)
Takvim AA/GG/YYYY
Trafik akışı sağ
Telefon kodu +1
ISO 3166 kodu US
Internet TLD .us .gov .mil .edu

Tarihçe

Amerika'nın 1492'de Avrupalılar tarafından keşfinden sonra İspanyollar, Portekizliler, Fransızlar ve İngilizler, buradaki yerli halkların aleyhine toprak sahibi oldular. Avrupalılar, Amerika'daki topraklarını genişlettikten sonra, İngiltere başta olmak üzere çeşitli ülkelerden göçmenler alıp buralara yerleştirerek koloniler kurdular.[7]

18. yüzyıl ortalarında, bu kolonilerin sayısı 13'e yükseldi ve bu Onüç Koloni, Amerika Birleşik Devletleri'nin temelini oluşturdu.

Amerika Kıtası, insanlar için yeni olanaklar ve yeni bir hayat sağladı. Daha sonra, bu koloni sistemi sömürgecilik politikasına dönüştü. İngiliz kolonileri, Birleşik Krallık'a endüstri konusunda hizmet ediyordu. İngilizler kolonilerden vergi alıyordu.[8] Koloniler zaman içinde İngiliz devletinden farklı bir kimlik geliştirmeye başladı. Nüfus hızla büyüyor, tarıma dayalı ekonomi gelişiyor, iş adamları ticari hamlelerde bulunuyordu. Dinsel yapıda da çeşitlilik vardı. Avrupa'dan gelenler tutucu bir protestanlık geliştirmişti.

Yönetimleri de İngilizlerden farklıydı. Kolonilerin her birinde (Pensilvanya dışında), iki yasama meclisi bulunuyordu. Kolonileri temsil eden alt meclisin üyeleri mal sahipleri tarafından seçiliyor, Krallığı temsil eden üst meclis üyeleri ise İngiliz Kralı tarafından tayin ediliyordu. Kolonilerde yaşayanlar aynı zamanda mahkemeler kurmuştu ve İngiliz hukuk sistemini uyguluyordu.

1756-1763 yılları arasında İngiltere'nin Avusturya, Fransa ve Rusya ittifakıyla yaptığı savaşlar (Yedi Yıl Savaşları), İngiliz maliyesi üzerinde ciddi bir yük oluşturmuştu. İngiltere'nin mali yükünü gidermek amacıyla yeni vergiler koyması, Amerika'da kolonilerin tepkisiyle karşılaştı. Koloniler yüksek vergiler ödeyip, karşılığında hiçbir şey alamamaktan rahatsızlardı. Çay ihracatına gelen yüksek ek vergiyle koloniler, 18. yüzyıl ortalarından beri hazır oldukları bağımsızlık mücadelesini hayata geçirdiler. Savaşın başlarında George Washington, Thomas Jefferson tarafından kaleme alınan ve özgürlük isteklerini dile getiren Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi'ni yayınladı (4 Temmuz 1776). Sonradan 4 Temmuz günü ABD bağımsızlık günü olarak kabul edilmiştir.

Altı yıl süren savaş sonunda, George Washington komutasındaki koloni güçleri tarafından yenilgiye uğratılan İngiltere geri çekilmiş ve 1783 yılında Paris antlaşmasıyla 13 koloninin bağımsızlığını kabul etmiştir. Bağımsızlıklarını ilan eden koloniler, içişlerinde serbest eyaletlerden oluşan Amerika Birleşik Devletleri'ni kurdular (1787). 1789'da Anayasanın tamamlanıp onaylanmasıyla yeni bir ulus ve Amerikalı üst kimliği doğdu.

Amerika Birleşik Devletleri, ülkeyi anayasayla yöneten bir Başkanın seçimle iş başına geldiği ilk modern demokratik cumhuriyettir. Bu manada Fransız Devrimi'nin de öncüsü olmuştur. Bu sistem 18. yüzyıl dünyasında eşitlik, insan hakları, adil yargılama ve kuvvetler ayrılığı gibi kavramların gündeme gelmesini sağlamıştır.

USA Territorial Growth small
ABD'nin genişlemesi

ABD doğal kaynaklarının zenginliği, genç ve dinamik bir insan gücüne sahip olması nedeniyle 19. yüzyıl boyunca hızla sanayileşti. Ancak 1861-1865 yılları arasında çıkan Amerikan İç Savaşı ülkeyi parçalanma tehdidi altına soktu. Savaş kuzeydeki eyaletlerin başarısıyla sonuçlandı ve ABD tekrar hızlı bir gelişme dönemine girdi. 20. yüzyıl başlarında çıkan I. Dünya Savaşı'nın İtilaf Devletleri tarafından kazanılmasında önemli bir rol oynadı. II. Dünya Savaşı'nda da Almanya, İtalya ve Japonya'ya karşı başarılar elde eden ABD artık bir süper güç hâline gelmişti.

Bu iki dünya savaşından sonra dünya ülkeleri iki kutba ayrıldı. Soğuk Savaş adıyla anılan bu dönemde ABD NATO örgütü çatısı altında Batı Bloğunun liderliğini üstlenirken Sovyetler Birliği Doğu Bloğu'nun (Varşova Paktı) lideri durumundaydı. Soğuk Savaş yılları boyunca ABD başta Kore Savaşı ve Vietnam Savaşı olmak üzere birçok savaşa katıldı. 1989 yılında Berlin Duvarı'nın yıkılışının ardından Soğuk Savaş sona erdi. 1990 yılında Irak'ın Kuveyt'i işgal etmesi üzerine çıkan I. Körfez Savaşı'nda ABD Irak ordusunu yendi. ABD 1995 ve 1999 yıllarında NATO ülkelerinin yardımıyla Bosna Savaşı'na ve Kosova Savaşı'na müdahale etti. 2001 yılında New York ve Washington, DC gibi büyük ABD kentleri El-Kaide tarafından 11 Eylül saldırıları'na sahne oldu. Bu saldırılara yanıt olarak ABD 2001 yılında Afganistan Savaşı'nı ve 2003 yılında da Irak Savaşı'nı başlattı. Bu savaşların amacı El-Kaide'nin lideri Usame bin Ladin'in öldürülmesiydi. Savaşlar karşılığını verdi ve 2 Mayıs 2011'de kendi evinde yakalanarak öldürüldü.

İklim

Amerika Birleşik Devletleri'nin iklimi sürekli değişkenlik gösterir. Doğu ve batı kıyılarındaki sıradağlar, okyanusların iç kısımların iklimine tesir etmesini önlediğinden, bu kıyı şeritleri hariç bütün ülkede karasal iklim hakimdir.[9] Ülkenin kuzeyinde ise Kanada'dakine benzer çam ormanları görülebilir.

Orta kısımlar çok yüksek olduğundan, mevsimler arasında pek fazla sıcaklık farkı yoktur. Yaz mevsiminde orta bölgelere alçak basınç hakim olmasına rağmen, okyanustan gelen nemli hava Apalaş Dağları tarafından engellenmediği için orta bölgeler yaz mevsiminde bol yağış alır. Batı taraflarında ise yağış daha azdır.

Atlas Okyanusu'na kıyısı olan şeridin güney kısmı nispeten yağışlı ve ılıman olmasına rağmen, kuzeyi daha serin olup kışları şiddetli geçer.

Meksika Körfezi'ne bakan güney kısım açık ve düz olduğundan bu kısımlarda tropikal iklim hakimdir. Burada yazlar sıcak, kışlar ise ılımandır. Her mevsimde bol yağış görülür. Alaska kıyı şeridi, denizden etkilenen bir iklime sahip olmasına rağmen, iç kısımlarında çok şiddetli soğuklar görülür.

Yönetim biçimi

Amerika Birleşik Devletleri 50 eyaletten meydana gelen bir federal birliktir. Ulusal hükûmetin merkezi, District of Columbia'dır. Anayasa, ulusal hükümetin bünyesinin ana hatlarını tespit eder. Yetkileri ile faaliyetlerini belirtir. Kendine has anayasa ve yetkilere sahip olan her eyalet de öteki işlerden sorumludur. Her eyalet; yönetim bakımından şehir, kasaba, nahiye ve köylere ayrılmıştır. Her eyaletin seçimle gelmiş kendi valileri vardır.

Hükümet

Amerika'da hükümet, halk hükümetidir; halk tarafından kurulur. Kongre üyeleri, başkan, eyalet yetkilileri, kasaba ve şehirleri yönetenler halk tarafından seçilir. Hâkimler de, doğrudan halk tarafından seçilir veya seçilmiş yetkililer tarafından tayin edilir. Kamu görevlileri, görevlerini iyi yapmadıkları veya kanunları ciddi bir şekilde ihlal ettiklerinde görevden uzaklaştırılabilirler.

Anayasa, kişilerin hak ve hürriyetlerini teminat altına almaktadır. Bu hak ve hürriyetler, 1791'de anayasaya eklenen ve İnsan Hakları Beyannamesi adı verilen ilk on değişiklikte belirtilmektedir.

Anayasa, hükümetin yetkilerini üçe ayırmıştır: Başında başkan olan yürütme, Senato ve Temsilciler Meclisi olmak üzere kongrenin her iki kanadını ihtiva eden yasama ve başta yüksek mahkeme olmak üzere yargı. Anayasa, her birinin yetkisini sınırlamakta ve birinin gereğinden fazla yetki sahibi olmasını engellemektedir.

Eyalet hükümetlerinde de sistem, federal hükümet sisteminin hemen hemen aynısıdır. Genelde ülke yönetiminde Cumhuriyetçiler üstündür. 1993-2001 yılları arasında Demokratlar hem Temsilciler meclisinde hem de Beyaz Saray'da üstünlük kurdular. 2001 ve 2004 seçimlerinde kazanan Cumhuriyetçiler oldu. 2004 seçimlerinde sonuçlar şöyleydi; Cumhuriyetçiler: 232, Demokratlar: 202, Bağımsız: 1. 2006 seçimlerinde ise çoğunluk Demokratlardaydı; Demokratlar: 232, Cumhuriyetçiler: 202. Temsilciler Meclisi başkanlığına Demokrat Nancy Pelosi seçildi.

Her eyalette yürütme kuvvetinin başında bir vali vardır. Eyalet hükümetleri düzeni koruma, çocuk ve gençlerin eğitimi, yol inşaatı gibi işlere bakar. Federal hükümet; millî, milletlerarası ve birden fazla eyaleti ilgilendiren meselelerle uğraşır. Vatandaşların günlük hayatını etkileyen kanunlar, şehir ve kasabalardaki polis teşkilatı tarafından uygulanır. FBI diye bilinen Federal Soruşturma Bürosu; eyalet sınırlarını geçen suçluları, federal kanunlara aykırı hareket edenleri araştırır.

Federal Hükümet

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı, genel seçimle dört yıllık bir süre için seçilir. Seçilen Başkan, sürenin sonunda bir devre daha seçilebilir. Başkanın Amerika'da doğmuş ve yaşının en az otuz beş olması gerekir. Yılda 200.000 dolar üzerinde maaş ve ilaveten masrafları için de 50.000 dolar alır; fakat bunların toplamı üzerinden gelir vergisi öder. Ayrıca seyahat ve misafir ağırlama masrafı olarak vergiye tabi olmayan 100.000 dolar alır.

Başkan, kongre tarafından onaylanmış bir kanun tasarısını veto eder veya bunu imzalamayı reddederse; kongrenin her iki kanadı tarafından üçte iki oyla alınan bir karar bu vetoyu hükümsüz kılar ve tasarı kanunlaşır. Başkan; federal hâkimleri, büyükelçileri, yüzlerce hükümet yetkilisini tayin eder. Başkanın ölümü, istifa etmesi veya kalıcı olarak sakatlanması halinde görevi seçime kadar başkan yardımcısı yürütür.

Birleşik Amerika Anayasası uyarınca, görev süresi tamamlanmamış bir Başkan, ancak görevi kötüye kullandığı iddiasının, yeterli delile dayanılarak, Temsilciler Meclisinde üyelerin üçte iki çoğunluğunun tasdik etmesi ile görevden alınabilir. Bugüne kadar yalnız bir Amerikan Başkanı görevi kötüye kullanmakla suçlanmıştır. O da 1868'de muhakeme edilerek beraat eden Andrew Jackson'dır. Ancak 1974'te başkan Richard Nixon dâhil, yüksek makamda birçok yetkilinin karıştığı seçim kampanyasında kanun dışı para toplama olayı mahkemeye intikal etti. Watergate olarak adlandırılan bu olayda Nixon, mahkemeye çıkmadan istifa etti ve yerine Gerald Ford geçti.

Yasama kolu olan Kongre; Senato ve Temsilciler Meclisi'nden meydana gelir. Senatörler 6 yıl, Temsilciler Meclisi üyeleri ise iki yıl için seçilirler. Senatör ve Temsilciler aday olmak istedikleri sürece tekrar seçilebilirler.

Elli eyaletin her biri, Kongreye iki senatör gönderir. Senatonun üçte biri, her iki yılda bir seçilir. Senatör seçilmek için adayın otuz yaşını doldurması ve seçilmesinden en az dokuz yıl önce Amerikan vatandaşı olmuş bulunması şarttır.

Temsilciler Meclisinin 435 üyesi vardır. Her eyalet, kendi nüfus oranına göre belli sayıda üyeye sahiptir. Eyaletler aşağı yukarı eşit nüfuslu seçim bölgelerine ayrılır ve her bölgenin seçmenleri Kongreye bir temsilci üye seçer. Bir üyenin en az yirmi beş yaşında ve en az yedi yıllık Amerikan vatandaşı olması gerekir.

Bir tasarının kanun olabilmesi için hem Senato hem de Temsilciler Meclisi tarafından tasdik edilmesi gerekir.

Dış ilişkiler

Ülkenin kuruluşundan beri dış siyasetin yönetiminde başlıca söz sahibi Başkan olmuştur. Bununla birlikte, yetkileri sınırsız değildir. Giriştiği taahhütlerin Kongre tarafından tasdik edilmesi gerekir.

Amerika, Birleşmiş Milletler'in Anayasası uyarınca kurulan Kuzey Atlantik Anlaşması Teşkilatı (NATO), Amerika Devletleri Teşkilatı (OAS) gibi bölge savunma gruplarına ve barış ile gelişmeyi destekleyen diğer kuruluşlara da katılmıştır.

ABD, 20. yüzyılın başından itibaren temel demokratik ideallerinden uzaklaşmaya başlamıştır. Filipin halkının bağımsızlık için verdiği mücadelenin kanlı bir şekilde bastırılmasından başlayarak, ABD yönetimleri gizli operasyonlarda, Latin Amerika, Asya ve Orta Doğu'daki savaşlarda yer alarak yabancı topraklardaki çatışmalara müdahale etmektedirler. Amerika Birleşik Devletleri hem ekonomik hem de siyasi kazanç sağlamak için sağcı diktatörler lehine, seçilmiş liderleri devirmiştir.[10]

Ekonomi

Turizm

Amerika Birleşik Devletleri, Birleşmiş Milletler Turizm Örgütü'nün verilerine göre 2012 yılında kaydedilen 67 milyon turistle Fransa'dan sonra dünyada en çok ziyaret edilen ikinci ülke durumundadır.[11]

Demografi

Nüfus

Irk/Etnik
(2010 nüfus verilerine göre)[12]
Irka göre:
Beyaz 72,4%
Afroamerikan 12,6%
Asyalı 4,8%
Kızılderililer ve Alaska yerlileri 0,9%
Hawaii yerlileri ve Pasifik adalılar 0,2%
Diğerleri 6,2%
Çok ırklı (2 ya da daha fazla) 2,9%
Etniğe göre:[13]
İspanyol/Latin (herhangi bir ırk) 16,3%
İspanyol/Latin olmayan (herhangi bir ırk) 83,7%

ABD Sayım Bürosu yaklaşık 11,2 milyon yasadışı göçmen de dâhil ülkenin nüfusunu 317.593.000[1] olarak tahmin eder.[14] 1900'lerde yaklaşık 76 milyon olan ABD nüfusu 20. yüzyılda nerdeyse dört katına çıktı.[15] Çin ve Hindistan'dan sonra dünyanın en kalabalık üçüncü ülkesi olan ABD, büyük nüfus artışı beklenen ülkeler arasında büyük ve sanayileşmiş tek ülkedir.[16]

1000 de 13 olan doğum hızı, 35% olan dünya ortalamasının altındadır. Nüfus artışı hızı pozitif 0,9%, birçok gelişmiş ülkeye göre daha yüksektir.[17] 2012 mali yılı içinde, bir milyondan fazla göçmene (çoğu aile birleşimi ile gelen) yasal ikamet hakkı verildi.[18] Meksika 1965 Göç Yasasından beri yeni ikamet edenlerin önde gelen kaynağıdır. Çin, Hindistan ve Filipinler her sene gönderenler arasında ilk dörttedir.[19][20] Dokuz milyon Amerikalı homoseksüel, biseksüel ya da transgenderdir, bu nüfusun en az yüzde dördüne eşittir.[21] 2010 yılında yapılan bir araştırmada erkeklerin yüzde yedisi ve kadınların yüzde sekizi kendini gey, lezbiyen ya da biseksüel olarak tanımladı.[22]

Öncü nüfus merkezleri (tüm listeyi gör)
Metropoliten istatistik alanı Bölge[23]
Metro bölgesi nüfusu
Şehir merkezi
Sıra

New York City

New York

Los Angeles

Los Angeles

Chicago

Chicago
1 New York 19,015,900 New York-Newark-Jersey City, NY-NJ-PA MSA Kuzeydoğu
2 Los Angeles 12,944,801 Los Angeles–Long Beach–Santa Ana, CA MSA Batı
3 Chicago 9,504,753 Chicago–Joliet–Naperville, IL–IN–WI MSA Ortabatı
4 Dallas–Fort Worth 6,526,548 Dallas–Fort Worth–Arlington, TX MSA Güney
5 Houston 6,086,538 Houston–The Woodlands-Sugar Land MSA Güney
6 Philadelphia 5,992,414 Philadelphia–Camden–Wilmington, PA–NJ–DE–MD MSA Kuzeydoğu
7 Washington, DC 5,703,948 Washington, DC–VA–MD–WV MSA Kuzeydoğu
8 Miami 5,670,125 Miami–Fort Lauderdale–Pompano Beach, FL MSA Güney
9 Atlanta 5,359,205 Atlanta–Sandy Springs–Marietta, GA MSA Güney
10 Boston 4,591,112 Boston–Cambridge–Quincy, MA–NH MSA Kuzeydoğu
11 San Francisco 4,391,037 San Francisco–Oakland–Fremont, CA MSA Batı
12 San Bernardino-Riverside 4,304,997 San Bernandino–Riverside–Ontario, CA MSA Batı
13 Detroit 4,285,832 Detroit–Warren–Livonia, MI MSA Ortabatı
14 Phoenix 4,263,236 Phoenix–Mesa–Glendale, AZ MSA Batı
15 Seattle 3,500,026 Seattle–Tacoma–Bellevue, WA MSA Batı
16 Minneapolis–St. Paul 3,318,486 Minneapolis–St. Paul–Bloomington, MN–WI MSA Ortabatı
17 San Diego 3,140,069 San Diego–Carlsbad–San Marcos, CA MSA Batı
18 Tampa–St. Petersburg 2,824,724 Tampa–St. Petersburg–Clearwater, FL MSA Güney
19 St. Louis 2,817,355 St. Louis–St. Charles–Farmington, MO–IL MSA Ortabatı
20 Baltimore 2,729,110 Baltimore–Towson, MD MSA Kuzeydoğu
ABD Sayım Bürosunun 2011 yılı verileri baz alınmıştır [24]

Göçler

Census-2000-Data-Top-US-Ancestries-by-County
County'lere göre en büyük soy grupları, 2000

ABD bir göçmenler ülkesidir. Göçmenler tarafından kurulmuş ve gelişmiştir. Hâlâ dünyanın en çok göç alan ülkelerinden birisidir. Amerika Birleşik Devletleri'nin 4 Temmuz 1776'daki bağımsızlığından hemen önce nüfus yaklaşık 2,5 milyon kadardı (%95 beyaz Avrupa, %5 siyahi Afrika). Bu beyaz nüfusta en büyük pay Almanların ve İskandinav ülkelerinindir (İsveç, Norveç, Danimarka). Bu milletler ilk 3 grubu oluşturmaktaydı (dinî olarak %98 Protestan, %2 Katolik). 1620-1770 yılları arasında bu ilk gelenler karşılıklı evlilikler ve din birliği sayesinde bugün Beyaz Amerikalı dediğimiz (WASP- White, AngloSaxon, Protestan) siyasette ve iş dünyasında hâkim konumda olan Amerikan ulusunun ana çekirdeğini oluşturdular. 2008 yılına kadar seçilen bütün ABD başkanları bu gruba dâhildir.[25]

Günümüz ABD'sinde yaşayan siyahilerin (Afroamerikanlar) çoğu Amerika'ya getirilen kölelerin soyundandır.

1870-1920 yılları arası 2. göç dalgasının oluştuğu yıllardır. Bu yıllarda yukarıda adı geçen devletlerden göçler devam etmektedir; fakat yoğunluk Katolik ve Ortodoks Avrupalılara (İtalyanlar, Yunanlar, Gürcüler, Ermeniler, Ruslar, Lehler, Avusturya-Macaristan, Sırplar) ve İrlandalılara kaymıştır. 1880 yıllında nüfus 60 milyona yaklaşmıştır (1950'de %86 beyaz Avrupa, %9 siyahi Afrika, %3 Hispanik (Latin Amerikalı); dinî olarak ise %74 Protestan, %20 Katolik, %3 Musevi, %2 Ortodoks ve %1 Budist). ABD'nin nüfusu 1935'te 100 milyona, 1970'te 200 milyona, 2005'te ise 300 milyona ulaşmıştır.

3. göç dalgası 1970'lerin sonunda başlamıştır ve halen sürmektedir. Bu göç dalgası daha çok çeşitlilik göstermektedir. Asya'dan, Ortadoğu'dan, eski komünist ülkelerden, Latin ülkelerinden özellikle Meksika ve Karayipler'den gelen yoğun Hispanik-Latin Amerika göçüdür (yılda yaklaşık 800.000 ila 1,5 milyon arası).

2006 sayımına göre nüfusu 1 milyon ya da üzerinde olan 32 tane grup vardır. 2010 sayımına göre nüfusun çoğunluğu (%63,7) beyaz ve Avrupalı, %16,4'i Hispanik-Latin Amerikalıdır. Nüfusun %12,2'si siyahi Afrika, %4,7 'i Asya kökenli, %0,7'si Amerikan yerlisi, %0,2'si pasifik adaları yerlisi, %1,9'u melez ve %0,2'si diğer ırklardır.

Diller

Diller(2007)
İngilizce 223 milyon
İspanyolca 34,5 milyon
Çince 2,5 milyon
Fransızca 2,0 milyon
Tagalogca 1,5 milyon
Vietnamca 1,2 milyon
Almanca 1,1 milyon

Amerika Birleşik Devletleri'nin federal düzeyde resmî dili yoktur. Ancak ülkede en çok kullanılan dil İngilizcedir (Amerikan İngilizcesi). 2010 yılında 5 yaşın üzerinde olan, yaklaşık olarak 230 milyon kişi diğer bir deyişle nüfusun %80'i evlerinde sadece İngilizce konuşmaktadır, bunu %12 ile İspanyolca takip etmektedir. En az 28 eyalatte bazı Amerikalılar İngilizcenin resmi dil olmasını savunmaktadırlar.[26]

Hawaii'de eyalet anayasasına göre Hawaii'yice ve İngilizce ortak resmi dillerdir.[27]

İspanyolca'nın kullanımı ise Meksika ve Küba'dan gelen göçmenler nedeniyle son yıllarda belli kollarda arttı. Louisiana eyaletinde ise Fransızca kullanılır; çünkü Fransız sömürgeleri burada kurulmuştur.

Düşünce ve Sanat Yaşamı

Kolej ve Üniversiteler

Birleşik Amerika'da yüksek öğretim 18 yaşında başlar. Ancak yüksek öğretimin Birleşik Amerika'ya özgü bir özelliği vardır ki, Avrupa'da rastlanmaz: Üniversitede belli bir alanda uzmanlık öğrenimine başlamadan önce bir kolej aşamasına geçilir. Koleji bitirenlere graduates (diplomalı) olarak bakılır ve -graduate school- da çalışmalarını sürdürürler. Bir Amerikan üniversitesi, genel olarak, bir kolej ile birlikte graduate school'dan oluşur.

Kolej ve üniversitelerin çoğu özeldir ve çeşitli kaynaklardan gelen kaynaklarla yaşarlar. Eski öğrencilerin bağışları, sanayi ve ticarette ün yapmış (Ford, Rockefeller, Carnegi vb.) büyük para babalarının kurduğu fonlarla, asıl okuyacak öğrencilerin ödedikleri paralar, bu kaynakların başında gelir.

Aslında belli bir refah düzeyine gelmiş ailelerin çocuklarını ayrıcalıklı duruma getiren bu sistemin zararları, doğrudan doğruya devletin kurduğu üniversiteler yoluyla bir parça giderilmek istenir.

Edebiyat ve Sanat

Edebiyat

Ernest Hemingway 1950
Ernest Hemingway

Birleşik Amerika'da büyük bir sanat ve edebiyat faaliyeti vardır. Bir çağdaş Fransız romanından daha az kültürlü ama daha canlı ve daha insani olan Amerikan romanı, dünya edebiyatında sürekli bir yer tutmuştur. Mark Twain ve Henry James'lerden günümüze değin ulaşan büyük bir yazarlar kafilesi içinde, Birinci Dünya Savaşından sonra gelen ve kayıp kuşak adı verilen yazarları Ernest Hemingway, William Faulkner, Caldwell, John Steinbeck özellikle hatırlatmak gerekir.

Roman, bir Amerikan buluşu olan cey kitabı biçimiyle, büyük okuyucu kitlelerine yayılma fırsatını daha kolay bulabilmiştir.

Amerikan Edebiyatı, Edgar Allen Poe'dan başlayarak, Ezra Pound'a değin şiirde büyük temsilciler yetiştirmiştir.

Tiyatronun da, Eugen O'Neill bir Arthur Miller'e değin soylu temsilcileri olmuştur.

Müzik

Müzikte Amerikan sanatında popüler konumdadır. Amerikan gençlerinin büyük bir bölümü, bir müzik aletini kullanmasını bilir. Orkestralar hayli yaygındır. Copland, Chadwick, Gershwin gibi bestecilerin temsilcisi oldukları senfonik müziğin yanı sıra, siyahilerin yarattıkları Caz müziğin etkisi büyüktür. Bu etki Amerika ile sınırlı olmayıp dünya çapındadır.

Sinema

HollywoodSign
Lee Dağı'ndaki HOLLYWOOD yazısı

Hollywood'da merkezleşen sinema aynı zamanda dev bir sanayi halindedir. Milyoner yıldızların çevresinde yıldız olabilmek için yığınla insanın verdiği yer yer dramatik bir mücadeleye rastlanır. Film üretiminde başta gelen Amerikan sineması, genellikle orta düzeydedir. Bununla birlikte batıya doğru ilerleyen kovboyların maceralarını konu alan Westernler ile, görkemli sahnelerin oluşturduğu filmler ve komedi filmleri içinde, sinema tarihine geçenler olmuştur. Amerika'da, sinemanın etkisini, radyo ve özellikle televizyon tamamlar.

Görsel Sanatlar

Görsel sanatların başında mimarlık gelir. Amerika'nın mimarlığı işlevseldir. Ev kullanışlı ve konforlu olmalıdır. İş yaşamı, büyük gökdelenlerde geçer. Bu gökdelenler içinde gerçek anlamda güzel olanlar vardır. Anıtlar, fazla özgünlüğü olmayan ve genellikle Greko-Romen stilde yapılır.

Amerikan resminde, Avrupa etkisinden kurtulmak çabalarına karşın bu etki halen egemendir. Bu durum heykel de aynı şekilde geçerlidir. Avrupa sanatının resim ve heykelde ortaya koyduğu başeserlerin önde gelen alıcısı da yine Birleşik Amerika olmaktadır. Bu durumda zincirleme bir etki yaratarak Birleşik Devletler'de müzeciliğin de gelişmesini sağlamıştır

Basın

Basın Birleşik Amerika'da, Avrupa'da olduğundan daha çok önemli bir rol oynar, bunun en iyi örneği Watergate skandalıdır. Yüksek düzeyde birkaç gazetenin dışında kalanlar, yerel ve sporla ilgili haberlere çarpıcı haberlere ayrılmıştır. Gazetelerin çoğu büyük iktisadi kuruluşlarındır bundan ötürü ister istemez sermaye çıkarlarını savunurlar.[28]

Din

Din olarak, ABD'de toplam; %70 Hristiyan (%46 Protestan, %20.8 Katolik, %1.6 Mormon, %0.5 Ortodoks), %22.8 Dinsiz (%15.8 Tamamen reddeden, %4.0 Agnostik,%3.1 Ateist,%0,6 bilinmiyor)[29], %1.9 Musevi, %5.6 diğer inançlar, %0.7 Budist, %0.9 Müslüman, %0.7 Hindu, %0.3 Üniteryen Üniversalist,[30] %0.1 Pagan, Vikan ve Druid yaşamaktadır.[30]

Şinto, Kaodaizm, Sihizm, Jainizm, Taoizm, Bahailik, Ekankar, Amerikan yerli dini ve Kemetizm gibi diğer pek çok din de Amerika'da temsil edilmektedir.[31]

Birleşik Devletler yönetimindeki topraklar

Map of USA with state names
  • Karayip Denizi'nde 9.104 kilometrekarelik bir ada olan Porto Riko, Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlıdır. 3.410.000 nüfusu Amerika Birleşik Devletleri vatandaşıdır. Valilerini ve yasama meclislerini kendileri seçerler.
  • Yine Karayip Denizi'ndeki Virgin Adaları 1917 yılında Danimarka'dan satın alınmıştır. Adanın yüz bin nüfusu Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olup, valilerini ve tek yasama organı olan senatoyu kendileri seçerler. Virgin Adaları'nda 346 kilometrekare yer tutan 50 küçük ada vardır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b "U.S. POPClock Projection". Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu. 5 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. (figür otomatik olarak güncellenmektedir).
  2. ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html
  3. ^ "Amerikan." Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. Erişim: 1 Aralık 2011
  4. ^ http://www.kidport.com/reflib/usahistory/AmericanRevolution/AmerRevolution.htm
  5. ^ [1]
  6. ^ http://www.basinkonseyi.org.tr/basin-konseyi/rsfnin-2015-dunya-basin-ozgurlugu-raporunda-turkiye-180-ulke-arasinda-149-sirada
  7. ^ http://www.publicbookshelf.com/public_html/The_Great_Republic_By_the_Master_Historians_Vol_I/colonizati_cb.html
  8. ^ "Ülke rehberi: Amerika Birleşik Devletleri". BBC. 5 Şubat 2009. Erişim tarihi: 13 Mart 2009.
  9. ^ http://www.path2usa.com/usa-climate
  10. ^ Stone, Oliver; Kuznick, Peter (13 Kasım 2015). Çolak, Türkan (Ed.). ABD'nin Gizli Tarihi [The Untold History of the United States]. Profil Yayıncılık. s. 712. ISBN 9759967949 |isbn= değerini kontrol edin: checksum (yardım).
  11. ^ (İngilizce)UNWTO Tourism Highlights. World Tourism Organization. Sayfa 6. 4 Ağustos 2013 tarihinde erişildi.
  12. ^ "2010 Census Data". Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu. 21 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: March 29, 2011.
  13. ^ http://www.census.gov/prod/cen2010/briefs/c2010br-02.pdf
  14. ^ Camarota, Steven A.; Jensenius, Karen (July 2008). "Homeward Bound: Recent Immigration Enforcement and the Decline in the Illegal Alien Population" (PDF). Center for Immigration Studies. 19 Nisan 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: August 6, 2008.
  15. ^ "Statistical Abstract of the United States" (PDF). Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu. 2005. 28 Aralık 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
  16. ^ "Executive Summary: A Population Perspective of the United States". Population Resource Center. May 2000. June 4, 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2007.
  17. ^ "Births: Preliminary Data for 2010" (PDF). National Vital Statistics Reports, Volume 60. National Center for Health Statistics. 2011. 25 Mart 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: August 17, 2012.
  18. ^ "U.S. Legal Permanent Residents: 2012". Office of Immigration Statistics Annual Flow Report.
  19. ^ "Yearbook of Immigration Statistics: 2011 – Persons Obtaining Legal Permanent Resident Status by Region and Country of Birth: Fiscal Years 2002 to 2011 (Table 3)". U.S. Dept. of Homeland Security. 28 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: February 4, 2013.
  20. ^ "Yearbook of Immigration Statistics: 2007 – Persons Obtaining Legal Permanent Resident Status by Region and Country of Birth: Fiscal Years 1998 to 2007 (Table 3)". U.S. Dept. of Homeland Security. 12 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: February 4, 2013.
  21. ^ Donaldson James, Susan (April 8, 2011). "Gay Americans Make Up 4 Percent of Population". ABC News. Erişim tarihi: August 26, 2012.
  22. ^ National Survey of Sexual Health and Behavior. Retrieved January 6, 2013.
  23. ^ "Figure A–3. Census Regions, Census Divisions, and Their Constituent States" (PDF). U.S. Census Bureau. 9 Mart 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2007-06-17.
  24. ^ "Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas: April 1, 2010 to July 1, 2011". U.S. Census Bureau. 30 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2012-06-07.
  25. ^ [2]
  26. ^ Wikipedia, İngilizce Amerika Birleşik Devletleri sayfası
  27. ^ wikipedia, İngilizce Amerika Birleşik Devleti sayfası
  28. ^ Tanilli,Server Uygarlık tarihi Sf 132,133
  29. ^ "America's Changing Religious Landscape". 24 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  30. ^ a b Media, Minorities, and Meaning: A Critical Introduction Debra L. Merskin – 2011 – Page 88
  31. ^ Media, Minorities, and Meaning: A Critical Introduction — Page 88, Debra L. Merskin – 2010

Dış bağlantılar

Adil kullanım

Adil kullanım (İngilizce: Fair use), ABD Telif Hakları Yasası'nda bulunan, telifli malzemelerin, telif sahibinden izin istenmeden, kısıtlı olarak kullanılmasına imkân veren bir doktrindir.

Adil kullanım, akademik amaçlar ve önizleme amacıyla kullanım için ortaya atılmıştır. Bu terim sadece ABD yasalarına özgüdür. Uluslararası genel geçer yasalarda, "adil anlaşma" adı verilen yakın anlamlı bir doktrin bulunur.

Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre, telif sahibinin izni alınmaksızın, hiçbir fikir ve sanat eseri kamuya teşhir edilemez.

Al Gore

Albert Arnold Gore Jr. (Albert A. Gore, Jr. veya kısaca Al Gore) (d. 31 Mart 1948, Washington, DC), Amerikalı siyaset adamı, iş adamı, belgesel film yapımcısı ve Nobel Barış Ödülü sahibi.

1993-2001 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri'nin başkan yardımcılığını yaptı ve 2000 yılındaki ABD başkanlık seçimleri'nde Demokratik Parti'yi başkan adayı olarak temsil etti. Seçimi kaybettikten sonra siyasetten çekilen Al Gore çabalarını Küresel ısınma konusunda yoğunlaştırdı. Bu konuda yaptığı Uygunsuz Gerçek adındaki belgesel film 2007 yılında Akademi Ödülüne hak kazandı. Bu filmin yanı sıra Türkiye dahil dünyanın birçok ülkesinde bu konuda verdiği konferanslar ve diğer çalışmalar sayesinde 2007 yılında Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneliyle birlikte Nobel Barış Ödülüne uygun görüldü.

American Broadcasting Company

American Broadcasting Company (kısaca ABC, Türkçe: Amerikan Yayıncılık Şirketi) Amerika Birleşik Devletleri'nde hizmet veren televizyon ve radyo kurumudur. İlk olarak 12 Ekim 1943 yılında Blue radio network adı radyo hizmete girmiştir. Daha sonrasında ise 19 Nisan 1948 yılında televizyon kanalı kurulmuştur. Merkez binası New York, Manhattan'da bulunmaktadır. ABC kanalı 2008 yılında Amerika'nın en çok izlenen televizyon kanalı olmuştur.

Şu andaki kullandığı slogan "Start here" (Türkçe: Buradan Başlayın)'dır. Bundan öncesinde 1997-2000 yılları arasında "America's Broadcasting Company".

ABC'nin yayınladığı programlardan bazıları, Once Upon a Time, Ugly Betty, America's Funniest Home Videos, Desperate Housewives, Scandal, How To Get Away With Murder, Modern Family, Castle, Revenge, Private Practice, Grey's Anatomy, Samanta Who?, Pushing Daisies, Cavemen, Full House, Wipeout, ve Dirty Sexy Money'dir. En pahalı televizyon yapımlarından biri olan ve dünyaynın birçok ülkesinde hayran kitlesi oluşturan Lost da ABD'de ABC televizyonu tarafından yayınlanmıştır.

Amerika Birleşik Devletleri Donanması

Amerika Birleşik Devletleri Donanması ABD Silahlı Kuvvetleri'nin deniz koludur. Yedi Amerika Birleşik Devletleri düzenli servisi'nden birisidir. 31 Aralık 2008 itibarıyla ABD Deniz Kuvvetleri etkin görevde yaklaşık 331.682 personele ve Deniz Kuvvetleri Yedekleri'nde ise yaklaşık 124.000 personele sahiptir. Askerlik hizmetinde 283 gemi ve 3.700'den fazla uçak işletmektedir. ABD Deniz Kuvvetleri dünyanın en büyük deniz kuvvetlerine sahiptir; muharebe donanma tonajı, sonraki 13 ortağından daha büyüktür. ABD Deniz Kuvvetler aynı zamanda Hizmet-içi 11 ile dünyanın en büyük taşıyıcı donanmasına sahiptir ve bir tanesi de henüz yapım aşamasındadır.

Deniz kuvvetlerinin kökü Amerikan Özgürlük Savaşı sırasında (1775-1783) kurulmuş Kıta Deniz Kuvvetleri'ne dayandırılmaktadır ve kısa bir süre sonra esas itibarıyla ayrı ayrı kuruluşlar olarak dağılmıştır. ABD Anayasası, Kongre'ye "bir deniz kuvveti temin etmek ve muhafaza etmek" gücünü vererek bir deniz askeriye kuvveti için yasal dayanak sağlamıştır.Akdeniz'de Berberi Sahil korsanlarının Amerikan gemilerini hasara uğratması, Kongre'nin 1794 Deniz Muharebesi'ni geride bırakarak altı fırkateyn'inin inşası ve fırkateynlere tayfa alınması emredilerek bu gücün kullanılmasını teşvik etmiştir. Bu gemiler Berberi Sahili ilerisindeki korsanlık faaliyetlerinin büyük bir kısmına sona erdirmiştir.

21. yüzyıl Birleşik Devletler Deniz Kuvvetleri faaliyetlerini Doğu Asya, Akdeniz, Orta Doğu gibi bölgelerde yayılarak dünya çapında devam ettirmektedir. Dünyanın kıyı bölgeleri üzerinde kuvvet görüntüleme yeteneğine sahip ve barış zamanında ileri bölgelere çarpışan ve Amerika yabancı ve savunma politikasında faal oyuncu rolü oynayarak bölgesel krizlere hızlı bir şekilde karşılık veren bir büyük deniz kuvvetleridir.

Deniz kuvvetleri, sivil Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetleri Sekreteri'nin başında bulunduğu Deniz Kuvvetleri Dairesi tarafından idarî bakımdan yönetilmektedir. Deniz Kuvvetleri Dairesi'nin kendisi Savunma Bakanlığı'nın başında bulunduğu Savunma Dairesi'nin bir birimidir. En üst rütbeli deniz kuvvetleri subayı Deniz Harekâtları Komutanı'dır.

Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri

Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri (İngilizce: United States Air Force; USAF), ABD askeri örgütlenmesinin başlıca kollarından biridir. Hava savaşları, hava savunması ve askeri uzay araştırmalarının geliştirilmesiyle görevlidir. Öteki askeri kollara hava desteği ve hizmeti de sağlar. 1941'de Hava Kuvvetleri olarak Kara kuvvetleri için de özerk bir komutanlık haline getirilmiş, 1947 Ulusal Güvenlik Yasası ile bağımsız ABD Hava Kuvvetleri oluşturulmuştur.

Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu

Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayım Bürosu ABD Federal İstatistik Sistemi'ne bağlı bir bürodur. Amerikan halkı ve ekonomisi hakkında veri üretiminden sorumludur.

Amerika Birleşik Devletleri nüfus sayımı bürosu'nun birinci görevi her on yılda ABD nüfus Sayımı'nı yürütmektir.Bu sayede ABD Temsilciler Meclisi Temsilcileri için hangi bölgeden kaç koltuk çıkacağı belirlenir.

Olarak nüfus sayımının yanı sıra , nüfus sayım bürosu bu asli görevinden başka onlarca diğer sayım ve anketleri, dahil olmak üzere Amerikan Toplum Anketi, ABD Ekonomik nüfus Sayımıve Güncel Nüfus Anketi'ni yürütür. Ayrıca, federal hükümet tarafından yayınlan ekonomi ve dış ticaret göstergeleri'de Sayım Bürosu'nun üretiği veriler kapsamında yayınlanır.Sayımı Bürosu tarafından yürütülen çeşitli sayım ve anketler 400 milyar dolar dan fazla federal kaynaklara kazanç ve devlete, yerel topluluklara ve bilinçi karar veren işletmelere yardım edilmesini sağlar.

Birleşik Devletler Ticaret Bakanlığı'nın içinde bulunur ve

Birleşik Devletler Nüfus Bürosu Müdürü Amerika birleşik devleterli başkanı tarafından atanır.

Amerika Birleşik Devletleri Ordusu

Amerika Birleşik Devletleri Kara Kuvvetleri (The United States Army), ABD askeri örgütlenmesinin başlıca kollarından biri. Barış ve güvenliğin korunması ve ülke savunmasıyla görevlidir. Ayrıca çevre koruma ve geliştirmeye ilişkin federal programları yürütür, federal devlet, eyalet ve yerel yönetim kuruluşlarına askeri yardımda bulunur; doğal afetlerde yardım çalışmalarına katılır ve acil sağlık hizmetlerinde hava ulaşımını sağlar.

Amerika Birleşik Devletleri Telif Hakkı Kanunu

Amerika Birleşik Devletleri Telif Hakkı (copyright) Kanunu, Amerika'daki herhangi bir bilgi veya düşünce ürününün kullanılması ve yayılması ile ilgili hakların, yasalarla belirli kişilere verilmesini öngören kanundur. Bu kanun Amerika'daki federal yasanın bir parçası olup Amerikan Anayasası'nca onaylanmıştır.

Amerika Birleşik Devletleri başkanı

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı (İngilizce: President of the United States of America), ABD'nin hem devlet hem de hükümet başkanı olan en üst düzey devlet görevlisi.

Başkan adaylarının ABD'de doğmuş Amerikan vatandaşları olması gerekir. En az 35 yaşında ve en az 14 yıldır ABD'de oturuyor olmalıdırlar. Başkanın sorumlulukları arasında yürütmenin başı olması, antlaşma yapması, başkomutanlık ve devlet başkanlığı vardır. Uygulamada bu sorumluluklar, yasa önerisi hazırlamayı, dış politikanın oluşturulmasını, kişisel diplomasiyi ve kendi siyasi partisinin liderliğini de içine alacak biçimde genişlemiştir.

Başkanın Kabinesinde bulunan üyeler şunlardır:

Dışişleri Bakanı

Hazine Bakanı

Savunma Bakanı

İçişleri Bakanı

Tarım Bakanı

Ticaret Bakanı

Çalışma Bakanı

Ulaştırma Bakanı

Sağlık ve Sosyal Hizmetler Bakanı

İskân ve Kentsel Kalkınma Bakanı

Eğitim Bakanı

Enerji Bakanı

İç Güvenlik Bakanı

Adalet Bakanı (ABD Başsavcısı)

Gazi İşleri BakanıBakanlar, Anayasa'nın 25. ek maddesinde yürütmenin baş yetkilileri olarak tanımlanmıştır. Ama yetkinin önemli bir bölümü Kabine üyesi olmayan yardımcılarının elindedir. Kabine dışında başkana yardımcı olan kurullar Yönetim ve Bütçe Dairesi, Ekonomik Danışmanlar Konseyi ve Millî Güvenlik Konseyidir.

Amerika Birleşik Devletleri millî futbol takımı

Amerika Birleşik Devletleri millî futbol takımı, Amerika Birleşik Devletleri'ni futbolda uluslararası organizasyonlarda temsil eden takımdır. 2006 FIFA Dünya Kupası'na katılan takım grupta 1 puan alarak sonuncu olmuş ve elenmiştir.2009 yılında Güney Afrika'da düzenlenen FIFA Konfederasyonlar Kupası'nda B grubundan son maçına -5 averaj ve 0 puanla girerken herkes onlara elendi gözüyle bakıyordu.Ama yapılan son maçta Mısır'ı 3-0 yenmesiyle,Brezilya'nın da İtalya'yı 3-0 yenmesiyle,Mısır'ı 1 averajla geçerek yarı finale yükselmişlerdir.Ama Amerika Birleşik Devletleri'nin yarı finalde işi çok zordur.Çünkü karşılarında 35 maçtır yenilgi yüzü görmeyen İspanya vardır.Sahaya büyük bir inançla çıkan Amerika Birleşik Devletleri İspanya'yı güzel oyunuyla 2-0 yenmeyi başarır ve Romanya yenilgisinden sonra 35 maçtır yenilmeyen İspanya'yı mağlup eder ve İspanya'yı dünya rekorundan eder.Eğer İspanya bu maçını kazansaydı Brezilya'nın 35 maçlık yenilmezlik serisini egale etmiş olacaktı ve yenilmezlik serisini 36 maça çıkarmış olacaktı.Ayrıca İspanya üst üste 15 maçlık kazanma serisini de bu maçla sonlandırmış oldu.Bu galibiyetten sonra Amerika Birleşik Devletleri FIFA Konfederasyonlar Kupası'nda finale yükselir.Finaldeki rakibi Brezilya'ya karşı 2-0 öne geçtiği maçta 3-2 yenilerek FIFA Konfederasyonlar Kupası 2.si olmuşlardır.FIFA Konfederasyonlar Kupası'nın en iyi kalecisi bu takımdan Tim Howard olmuştur. 2010 FIFA Dünya Kupası'nda İngiltere, Slovenya ve Cezayir ile birlikte C Grubunda mücadele eden ABD grubu İngiltere'nin önünde birinci sırada bitirerek 2. turda Gana'nın rakibi olmuş fakat Gana'ya 2-1 yenilerek kupaya ikinci turda veda etmiştir.

Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği

Amerika Kayıt Endüstrisi Birliği veya orijinal kısaltması ile RIAA, ABD'de müzik yapım sektörü distribütörleri temsil eden bir ticari kuruluştur.

Discogs

Discogs, müzik albümleri hakkında bilgiler içeren bir internet sitesidir. Discogs.com alan adı ile hizmet veren sitenin sahibi Portland, Oregon merkezli Zink Media, Inc. şirketidir. Discogs, elektronik müzik kayıtları hakkında internetteki en geniş veri tabanlarından biridir. Ayrıca plaklar hakkındaki en geniş veri tabanı olduğu sanılmaktadır.

Entertainment Weekly

Entertainment Weekly (EW olarak da kısaltılır), Time Warner tarafından haftalık olarak yayınlanan Amerika Birleşik Devletleri dergisidir. Film, televizyon, müzik, Broadway tiyatrosu, kitap ve popüler kültür konularını içermektedir. US Weekly, People ve In Touch Weekly dergilerinin aksine, EW dergisinin birincil yoğunlaştığı alanlar eğlence medyası ve eleştirilerdir. Sanayinin içindeki insaları hedefleyen Variety ve Hollywood Reporter dergilerinin aksine, EW dergisi daha genel bir kitleyi hedef almaktadır.

Metro-Goldwyn-Mayer

Metro-Goldwyn-Mayer, Inc., (MGM) daha çok film ve TV programları üretimi ve dağıtımında faaliyet gösteren bir medya şirketidir.

Sessiz film döneminin sonundan II. Dünya Savaşı'na kadarki süreçte Metro-Goldwyn-Mayer stüdyoları, sağladığı imkânlar ile Hollywood'daki en önemli film stüdyosu olmuştur.

Microsoft

Microsoft Corporation, ABD merkezli bir çok uluslu teknoloji şirketidir. Bilgisayar yazılımları, elektronik cihazlar, kişisel bilgisayarlar ve bilişim hizmetleri geliştirir, üretir, lisanslar ve satar. Şirketin en çok bilinen yazılımları Microsoft Windows işletim sistemi ailesi, Microsoft Office paketi, Internet Explorer ve Edge web tarayıcılarıdır. Öne çıkan donanım ürünleri ise Xbox video oyun konsolları ve Microsoft Surface tablet serisidir. Microsoft, 2016 itibarıyla dünyanın en büyük yazılım geliştiricisi ve dünyanın en değerli şirketlerinden birisidir. Şirketin adı, "microcomputer" (mikrobilgisayar) ve "software" (yazılım) sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelir.

Microsoft, 4 Nisan 1975'te Paul Allen ile Bill Gates tarafından kuruldu. İkilinin amacı a Altair 8800 bilgisayar sistemi için BASIC yorumlayıcıları geliştirip satmaktı. Şirket, 1980'lerin ortalarında MS-DOS ile kişisel bilgisayarlara yönelik işletim sistemi pazarını domine etmeye başladı ve ardından Microsoft Windows ile liderliğini sürdürdü.1986'da halka açıldı. Hisse değerleri hızla yükselince üç dolar milyarderi yarattı, Microsoft çalışanlarından 12.000 kişi de dolar milyoneri oldu. Şirket, 1990'lardan bu yana işletim sistemi pazarının dışına çıkarak genişlemekte, ayrıca büyük çaplı kurumsal alımlar yapmaktadır. En büyük satın alımları Aralık 2016'da 26,2 milyar dolara aldığı LinkedIn ve Mayıs 2011'de 8,5 milyar dolara aldığı Skype Technologies'dir.

2015 itibarıyla Microsoft, PC işletim sistemleri pazarında ve ofis yazılımları pazarında pazar lideridir, ancak tüm işletim sistemleri hesaba katıldığında liderliği Android'e kaptırmıştır. Şirket ayrıca masaüstü bilgisayarlar ve sunucular için hem bireylere hem de kurumlara yönelik çeşitli yazılım ve hizmetler geliştirmektedir. Bunlar arasında Bing arama motoru, MSN adlı dijital hizmetler pazarı, HoloLens adlı karma gerçeklik platformu, Azure buluş bilişim platform ve Visual Studio yazılım geliştirme platformu sayılabilir.

200 yılında Gates CEO'luk görevinden ayrıldı ve yerine Steve Ballmer geldi. Ballmer, Microsoft'u bir "cihaz ve hizmet şirketine dönüştürme" stratejisini benimsedi. Bu kapsamda Microsoft, 2008'de Danger Inc.'i satın alarak kendi bilgisayarlarını üretebilir hale geldi ve Haziran 2012'de Microsoft Surface tablet bilgisayar serisini duyurdu. Ardından'dan Nokia'nın cihaz ve hizmetler bölümünü satın alarak Microsoft Mobile'ı oluşturdu. 2014'te CEO'luk görevine Satya Nadella geldikten sonra şirket, donanım bölümünü küçültmeye ve bulut bilişime odaklanmaya başladı. Bu hamleyle birlikte şirketin hisse değeri Aralık 1999'dan beri en yüksek noktaya ulaştı.

Sony Music Entertainment

Sony Music Entertainment, Amerikalı bir müzik şirketi. Şirket, 2004 yılında Sony ve BMG müzik şirketlerinin birleştirilmesi sonucu kurulmuştur.

Şirket, 5 Ağustos 2008'de yapılan resmi bir açıklamayla Sony BMG olan ismini Sony Music Entertainment Inc. (SMEI) olarak değiştirdiğini açıklamıştır.

Universal Music Group

Universal Music Group (UMG) dünyanın en büyük müzik şirketidir. Amerikan merkezli çok uluslu bir müzik şirketi olan UMG, Paris merkezli medya kuruluşu Vivendi'nin bir işletmesidir. UMG, dünyanın en büyük ikinci müzik yayıncılık şirketi Universal Music Publishing Group'un yanı sıra, çok sayıda müzik yapım şirketini de bünyesinde bulundurmaktadır. Universal Music Group'un merkezi Santa Monica, Kaliforniya'da bulunmaktadır.

Universal Pictures

Universal Studios bir Amerikalı film şirketidir. 8 Haziran 1912 tarihinde açıldı. ABD'nin birçok yerinde stüdyoları bulunmaktadır.

Warner Bros.

Warner Bros. Entertainment, Inc. Warner Brothers (Warner Kardeşler) veya kısaca Warner Bros. dünyanın en büyük film yapım ve televizyon yayın şirketlerinden biridir. Time Warner grubunun bir iştiraki konumundadır ve merkezi Burbank, Kaliforniya, ABD'dir.

Warner Bros.'un iştiraki olduğu birçok şirket bulunmaktadır. Bunlardan bazıları Warner Bros. Studios, Warner Bros. Pictures, Warner Bros. Television Productions, Warner Bros. Animation, Warner Home Video, DC Comics ve The CW. Şirketin birçok ülkede olduğu gibi Türkiye'de de temsilciliği bulunmaktadır. Warner Bros. şirketi Looney Tunes adlı çizgi seri ile büyük başarı kazanmıştır. Looney Tunes'in en meşhur karakterlerinden biri Bugs Bunny adlı konuşan kurnaz tavşan karakteridir.

 ABD konuları
Tarih
Siyaset
Coğrafya
Ekonomi
Toplum
Coğrafi konumu
Uluslararası kuruluşlar

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.