Ahav


Ahab (veya Ahav) (İbranice: אַחְאָב, Babanın erkek kardeşi; Yunanca: Αχααβ; Latince: Achab) Omri'nin oğlu ve İsrail'in Kralıydı.[1] William F. Albright'a göre MÖ 869 - MÖ 850 yıllarında, E. R. Thiele'ye göre ise MÖ 874 - MÖ 853 yılları arasında hükümdarlık yapmıştır.[2]

1695 Eretz Israel map in Amsterdam Haggada by Abraham Bar-Jacob
Antik İsrail

Aile

Ahab, Sur kralı Ithobaal I'in kızı Jezebel ile evlendi ve bu iki krallığı müttefik olmasını sağladı.

Hükümdarlığı

Karkar
III. Şalmanezer'in (MÖ 859 - MÖ 824) Kurkh Monolit'inde Kral Ahab'ın adı geçer.

Babası döneminde fethedilen Moab Ahab'a haraç ödemeye devam etti. Jehoşafat'ın kral olduğu zamanda Yehuda Krallığıyla karşılıklı evlilikler sayesinde ittifak kuruldu. Gergin ilişkilerin sadece Aram Şam ile olduğu düşünülür.

Karkar savaşı

Karkar savaşı, Asurlu III. Şalmanezer'in MÖ 853'te Apamea şehrinde olduğu düşünülen Kilikyalılar, Kuzey Suriye, İsrail, Ammonlular ve Suriye çöllerindeki kabilelerle yaptığı savaştır.

Ahab, savaşa 2000 atlı ve 10000 yaya askerle katıldı. Ordusunun büyüklüğü, Sur, Yehuda, Edom ve Moab'dan gelen askeri desteğe bağlanır. Bu savaşı Asurlular kazanmasına rağmen MÖ 849 ve MÖ 846 yıllarındaki seferlerinden aynı sonucu alamadı.Tanah'a göre Ahab, Aram Şam kralı Ben-Hadad I'i ve onun otuz iki kralını Afek'te 7000 kişilik ordusuyla bozguna uğrattı.[3]

Ahab'ın ölümü

Üç sene sonra Şeria Nehri'nin doğusunda savaş patlak verdi. Ahab, Yehuda Kralı Jehoşafat ile birlikte Ramot-Gilad şehrini geri almaya gitti. Bu savaşta kendini kamufle etmesine rağmen bir okçu tarafından ağır yaralandı. Eski Ahit'te İlyas'ın öngördüğü gibi kanını köpekler yaladı. Septuagint (Eski Ahit'in Yunanca tercümesi) ayrıca domuzların da yaladığını söyler. İsrailliler domuzdan uzak duruyordu fakat Ahab Fenikeli prenses Jezabel'le evlendiği ve Kenan tanrılarını Samarya'ya soktuğu için böyle cezalandırılmıştı.

Ölümünden sonra yerine oğlu Ahaziah daha sonra diğer oğlu Jehoram geçti.

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ 1 Krallar 16:29-34
  2. ^ Edwin Thiele, The Mysterious Numbers of the Hebrew Kings, (1st ed.; New York: Macmillan, 1951; 2d ed.; Grand Rapids: Eerdmans, 1965; 3rd ed.; Grand Rapids: Zondervan/Kregel, 1983). ISBN 0-8254-3825-X, 9780825438257
  3. ^ 1 Krallar 20
Ahav
Resmî unvanlar
Önce gelen
Omri
İsrail Kralı
MÖ 874 - MÖ 853
Sonra gelen
Ahaziah
Ahaziya (İsrail)

Ahaziah, Ochozias veya Ahaziya (İbranice: אחזיהו המלך) (İkinci İsrail Krallığı, MÖ 870 - MÖ 850) Ahab ve Jezebel'in oğlu ve İsrail'in sekizinci kralıydı. William F. Albright'a göre iktidarı MÖ 850 - MÖ 849 yılları, E. R. Thiele'ye göre ise MÖ 853 - MÖ 852 yılları arasında varolmuştur. Krallar Kitabında babası Ahab'ın yolundan gittiği için eleştirilmiştir.

Aleksander Yanay

Alexander Jannaeus (aynı zamanda Alexander Jannai/Yannai olarak bilinir), Yahudiye'deki Haşmonayim kralı (MÖ 103'ten MÖ 76'ya kadar), Yohanan Girhan'ın oğlu, krallığı kardeşi I. Aristobulus'dan sonra devam ettirmiştir, ve kardeşinin dul karısı, Şelomtzion (veya "Şelomit", "Salome Alexandra") ile, İncil'de geçen Yibum Kanunu'na göre evlenmiştir ancak Josephus bu konuda net bilgi vermemektedir.

Amatzya

Amaziah, (diğer adları: Amasya, Amasias, Amatzia) (İbranice: אֲמַצְיָה, anlam:"Tanrı'nın gücü", "Tanrı'nın güçlendirdiği" veya "Tanrı uludur"; Modern Yunanca: Αμεσσιας; Latince: Amasias) Joaş'ın oğlu ve Yehuda'nın kralıydı. Annesi Jehoaddan'dı. Yirmi beş yaşında tahta geçti. MÖ 797/796 - MÖ 768/767 arası yirmi dokuz yıl boyunca iktidarda kaldı.

Babil Sürgünü

Babil Sürgünü ya da Babil Esareti, Yehuda Krallığı'nın Babilliler tarafından MÖ 598/7 ve MÖ 587/6 yıllarında fethedilmesi sonucu Yahudilerin Babil'e sürülmesi ve buradaki tutsaklık dönemi. Sürgün dönemi, MÖ 538'de Babil'in Persler tarafından fethedilmesi ile resmen sona ermiştir. Pers kralı Büyük Kiros (İngilizce: Cyrus) Yahudilerin Filistin'e dönmelerine izin vermiştir.Tarihçiler, Filistin'deki ayaklanmalar nedeniyle birkaç defa sürgün yaşandığı, tüm Yahudilerin yurtlarını terk etmek zorunda bırakılmadığı, bir kısım Yahudi'nin sürgün bittikten sonra Babil'de kalmayı tercih ettikleri ve böylece ilk Yahudi diasporasını oluşturdukları konusunda hemfikirdir.

Dan (Beni İsrail)

Tekvin'e göre Dan (İbranice: דָּן, Anlam:Yargı), Yakup'un beşinci ve cariyesi Bila'nın ilk oğluydu; Dan kabilesinin kurucusuydu.

Davud

Davud (Arapça: داود, Dāwūd; İbranice: דוד, David), İsrailoğullarının kurduğu İsrail Krallığı'nın üçüncü kralı (yaklaşık MÖ 1000-MÖ 962) ve Kudüs (Yeruşalim) kentinin kurucusu. Tanah ve Kur'an'da nebi (peygamber) olarak zikredilir. Hristiyan inancında İsa'nın Eski Ahit'teki simgelerinden (İng. prefiguration) biri sayılır.

Musevi Kutsal kitabı Tanah'ın Mezmurlar (İslam'da Zebur) bölümünü oluşturan 150 şiirin Davud tarafından yazıldığı kabul edilir. Bu şiirler gerek Museviliğin gerek Hristiyanlığın en sevilen dini metinleri arasındadır. Kur'an'a göre Zebur, Davud Peygamber'e Allah tarafından indirilmiştir.

Elah

Elah (İbranice: אֵלָה; Modern Yunanca: Ηλα; Latince: Ela) Baaşa'nın oğlu ve İkinci İsrail Krallığı'nın dördüncü kralıydı. William F. Albright'a göre MÖ 877 - MÖ 876, E. R. Thiele'e göre ise MÖ 886 - MÖ 885 tarihleri arasında hükümdarlık yapmıştır.Tevrat'ta bir asker olan Zimri tarafından öldürüldüğünü ve yerine kral olarak kendisinin geçtiği anlatılır.

Gad (Beni İsrail)

Gad (İbranice: גד, Şans) Tekvin'e göre Yakup'un yedinci ve cariyesi Zilpa 'nın ilk oğluydu; Gad kabilesinin kurucusuydu. Zilpa'nın cariye oluşu bazı dinadamlarınca Gad'ın İsrailoğulları'nın orijinal kabilelerinden olmayışına dair bir metafordur. Tora, Gad'ın anlamının "bölme/payda" kökünden geldiğini ve "şans/uğur" anlamına geldiğini anlatır. Fakat bazı dinbilimcilere göre Gad ismini, kabilenin ibadet ettiği semitik bir şans tanrısı olan Gad'dan almıştır. Yeşaya kitabına göre M.Ö. 6. yüzyılda bazı İbranilerin kısmet tanrısına taptığı anlatılır.Zilpa'nın cariye oluşu nedeniyle ondan gelen Gad'ın ana İsrailoğulları'ndan olmayışı teorileri vardır. Bu teoriye inananlar Gad' ın kuzeye doğru hareket eden göçebe bir kabile olduğunu düşünür.Klasik rabinik edebiyata göre Gad 10 Heşvan'da doğmuş ve 125 yıl yaşamıştır.

Haşmonayim Hanedanı

Haşmonayim (Hasmonean) hanedanı (İbranice חשמונאים, Haşmonayim, Audio)) (MÖ 140-MÖ 37) , yılları arasında yaşayan bağımsız bir Yahudi devleti olan İsrail Haşmonayim Krallığını yöneten hanedandı. Haşmonayim hanedanı, Şimon Makkabi liderliğinde, MÖ 165'teki Makkabi İsyanı sırasında Selevkos İmparatorluğu ordusunu yenen kardeşi Yehuda Makkabi'den yirmi yıl sonra kuruldu. Haşmonayim Krallığı MÖ 37'de Hirodes tarafından ele geçirilene kadar 103 sene sürdü. Bundan sonra bile kendi itibarının sürmesi için bir Haşmonayim prensesi olan Mariamme ile evlendi.

II. Aristobulus

II. Aristobulus, Haşmonayim hanedanlığının bir üyesi olup MÖ 66 ile MÖ 63 yılları arası başrahiplik ve Yahudiye'nin krallığını yapmıştır.

Menaşe kabilesi

Menaşe kabilesi (İbranice: מְנַשֶּׁה, Menaşe; Anlam: Unutturan), Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir. Efraim kabilesi ile birlikte Yosef Hanedanlığını oluştururlar.

Menaşe kabilesi toprakları Şeria Nehri tarafından ikiye bölünmüş neredeyse birbirinden kopuk iki parça toprak şeklinde yer alıyordu. Bu iki yarımı birbirine bağlayan nokta Batı Menaşe'nin kuzeydoğu köşesiyle Doğu Menaşe'nin güneybatı köşesiydi. Batı Menaşe, Kenan torpaklarının ortasında bulunan Efraim kabilesinin kuzeyinde, Şeria Nehriyle Akdeniz'in arasında, İssakar kabilesi'nin güneyinde yer alıyordu. Doğu Menaşe ise, Gad kabilesinin kuzeyinde, Hermon Dağı'nın güneyinde yer alıyordu. Kenan topraklarında ender bulunan su yataklarının bölgedeki varlığı bu toprakları önemli kılıyordu. Ayrıca iki önemli dağ geçiti bu toprakların içinde bulunuyordu.

Naftali (Beni İsrail)

Tekvin'e göre Naftali (İbranice: נַפְתָּלִי, Anlam:Çabam, Mücadelem), Yakup'un altıncı ve cariyesi Bila'nın ikinci oğluydu; Naftali kabilesinin kurucusuydu. Bazı görüşe göre Naftali kabilesi orijinal İsrailoğulları'ndan olmayıp sonradan katılmıştır ve bu sebeple bir "cariye"den doğmuştur.

Süleyman

Süleyman (Arapça: سليمان, sulaymān; İbranice: שלמה, Şlomo veya Şelomo; Latince: Salomone, Yunanca: Σολωμών, İngilizce: Solomon, Fransızca: Salomon, Almanca: Salomo), Kral Davut ile Batşeba'nın oğlu ve İsrail Krallığı'nın üçüncü (1. Talut, 2. Davut) kralı. Kudüs kentindeki büyük tapınağı inşa etmiştir. Kur'an'da nebi (peygamber) olarak zikredilir. Hristiyan inancında yasa koyucu ve kral olarak saygı görür.

Musevi Kutsal Kitabı'nın Ezgiler Ezgisi, Vaiz ve Özdeyişler kitapları Süleyman tarafından yazılmış kabul edilir. Din dışı tarihte, Süleyman'ın MÖ 970 - 928 yıllarında kral olduğu kabul edilir.

İbranice שלמ kökünden gelen Şlomo adı, kelime anlamıyla "Barış Yapan" demektir. Arapça selim, selamet ve islam sözcükleriyle kökdeştir.

Yahudiye

Yahudiye veya Yehuda (İbranice: התקופה הרומית בארץ ישראל, Yahudi Almancası: רוימישע צייַט אין ישראל) Roma İmparatorluğu'nun bir eyaleti idi. Zamanla genişleyerek Filistin'i de içine aldı. Bar Kohba İsyanı'nından sonra ismi Suriye Filistini olarak değiştirildi.

Yehuda kabilesi

Yehuda Kabilesi (İbranice:יְהוּדָה, Yehuda, Anlam: övmek / şükretmek), Eski Ahit'e göre On İki İsrail Kabilesi'nden biridir.

M.Ö. 1200'lü yıllarda Kenan topraklarının fethinden sonra Yeşu bu toprakları on iki kabile arasında bölüştürdü.

Yosef kabilesi

Yosef kabilesi Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir. Efraim ve Menaşe kabileleri birlikte Yosef kabilesini oluşturur. Yosef'in oğulları Efraim ve Menaşe'nin soyundan gelenler kendi kabilelerini oluşturduğundan bu iki kabileye birlikte Yosef'in evi (Beyt Yosef, בית יוסף) denir.

İkinci İsrail Krallığı Asurlular tarafından yıkılınca bu devlet içindeki Efraim kabilesi ve Menaşe kabilesi kayıplara karışıp tarih sayfalarından silindi. Modern günümüzdeki bazı halklar kendilerinin Yosef'in soyundan geldiğine inanır; örneğin: Samaritler, Parsim vb. (bkz Kayıp On Kabile)

Zebulun kabilesi

Zebulun kabilesi (İbranice: זְבוּלֻן / זְבוּלֹן, Zevulun / Zevulon, Anlam:Yerleşim), Tora'da adı geçen On İki İsrail Kabilesi'nden biridir.

MÖ 1200'lü yıllarda Kenan topraklarının fethinden sonra Yeşu bu toprakları on iki kabile arasında bölüştürdü. Celile'nin güney ucunda kalır. Akdeniz ve Taberiye Gölü arasında bulunan bu topraklar İssakar kabilesine komşudur. Kuzeybatısında Aşer kabilesi ve kuzeydoğusunda Naftali kabilesi bulunur.

Zekeriya (İsrail)

Zechariah (Zekeriya; İbranice: זכריה, Latince: Zacharias), Anlam:"Tanrı tarafından hatırlanan") Jeroboam II'nin oğlu ve İsrail'in kralıydı.

Yehuda Kralı Uzziah'ın otuz sekizinci yılında başa geçti. William F. Albright'a göre MÖ 746 - MÖ 745 arası, E. R. Thiele'ye göre ise MÖ 753 - MÖ 752 yılları arası hükümdarlık yaptı.Tanah'ın Krallar kitabında hikâyesi kısaca anlatılır. Şallum onu öldürüp yerine geçene kadar sadece altı ay krallık yaptı. Tanah'ta öngörülen Jehu'nun dört nesillik hanedanlığı da son bulmuş oldu.

İsrailoğulları

İsrailoğulları, İbrani din büyüğü ve atası Yakup'un 12 oğlunun soyundan gelenlere verilen isimdir. İbrahimi dinlerde Yakup'a Tanrı tarafından İsrail ismi verildiğine inanılır (Yaratılış 32:28). Yakup, İslam'a göre peygamberdir ve Kur'an'da da İsrail ismi Yakup yerine kullanılmıştır (Al-i İmran, 93). Yakup'un 12 oğlunun soyundan gelenler On iki İsrail Kabilesi'ni oluşturmuşlardır.

İsrail kelimesi "Tanrı'nın yolunda, doğru yolda" anlamına veya "Tanrı'yla güreşen" anlamına gelir. İsra (İbranicede güreşmek) ve el (Semitik dillerde tanrı) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Zira Tanah'ta Yakup'un Tanrı ile güreşi anlatılır.

İsrail ve Yahudiye Kralları
Birleşik Monarşi
İsrail Krallığı
Yehuda Krallığı
Haşmonayim hanedanlığı
Herod hanedanlığı
Bar Kohba hanedanlığı

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.