İlahiyat

İlâhiyat ya da teoloji (Yunanca: θεος, theos, "Tanrı" + λογος, logos, "bilim") ya da tanrıbilim, "tanrı" kavramı ve din olgusunu inceleyen bilim dalı.

Günümüzde sıklıkla, "din ile ilgilenen bilim" anlamında kullanılmaktadır. Teoloji ile ilgilenen kişilere teolog, ilâhiyatçı, dinbilimci veya tanrıbilimci denir.

Sandro Botticelli 050
Özgür irade ve ilk günah üzerine kaleme aldığı yazılarıyla batı Hristiyanlık âleminde tanınan ve derin tesirler yaratmış olan Latin teolog Augustinus (354–430).

Modern dönem öncesi kurulan pek çok üniversite, kilise okullarından ve manastır kurumlarından dönüştürülmüştür. Bu sebeple, Orta Çağ'da teoloji, üniversitelerin temel araştırma alanlarının en ön sıralarında gelmekte ve teolojiye "bilimlerin kraliçesi" (The Queen of the Sciences) adı verilmekteydi. Bu önceliğinden ötürü bu okulların müfredatlarında, kilise kanunları gibi dersler yer almakta ve bu dersler ile kiliseye hizmet edecek gençlerin yetişmeleri amaçlanmakta idi. Hatta bu üniversitelerin duâ etme, vâaz verme veya âyinleri de içeren şapelleri de bulunmaktaydı.

Aydınlanma ile birlikte üniversiteler değişmeye ve hümanist bir perspektifle farklı alanlardaki konuları öğretmeye başladılar. Teoloji, artık üniversitelerde öğretilen ana konular arasında yer almıyordu. Üniversiteler, kiliselere din adamı yetiştirmenin dışında da amaçlar edinmeye başlamışlardı. Sonuç olarak teoloji, inancı ele alış şeklinin inancın içinden olması farkı ile aynı konuyu ele alan diğer akademik disiplinlerden ayrıldı. Çoğu "kilise babası", teoloğu "hakiki olarak duâ eden kişi" olarak tanımlamaktadır. Dindar olmayan teologlar bu görüşle uyuşmasa da teoloji aşağıdaki disiplinlerden ayırt edilmelidir. Din bilimleri şu beş başlık altında incelenir:

Tüm bu disiplinler, dine hümanist varsayımlarla yaklaşır ve teolojiden farklı olarak, dinî inanç ve deneyimin tek biçimliliğini öne sürerler.

Hristiyan teolojisi

Hristiyan teolojisinin alt dalları

  • Angeloloji: Melek bilim.
  • Bibliyoloji: Vahyin doğası ve vasıtaları.
  • Hermenötik: Kutsal metnin yorumu.
  • Kristoloji: İsa Mesih, Mesih'in doğası, Mesih'teki ilahi ve beşerilik arası ilişki.
  • Misyoloji: İncil mesajının yayılmasının yolları, metodolojisi.
  • Soteriyoloji: Kurtuluşun yolları ve araçları.
  • Patroloji: İlk dönem Kilise Babalarını inceler.

İslam ilâhiyatı

İslam felsefesindeki temel sorgu mekanizmalarını ve aklî delillendirme metodolojilerini ilke edinerek eşyanın hakikatini elde etme güdüsü sonucu ortaya çıkmış dinbilimsel yaklaşımların "İslam teolojisi" bağlamında ele alınmasıdır.

İslâmiyet'te Allah'ın varlığı ve nitelikleriyle ilgili konuları ele alan bilim kolu, tanrıbilimi ile İslam dini ilimlerinin bütününe verilen ad, "ilâhiyat"tır. İlâh ve çoğul -at eki, Arapça kökenli olmasına karşın "ilâhiyat" şeklindeki bir adlandırma Türkçe dışındaki dillerde bulunmamaktadır. Arapçada benzer anlamda "Ulûm-u Dîniyye" tâbiri kullanılmaktadır. İslam İiâhiyatı ile ilgili konuların ayrıntılı ve bilimsel olarak incelenmesi de ilâhiyat fakültelerinin ilgi sahasına girmektedir. Hristiyanlıkta ise hem ilâhiyat fakülteleri, hem de teoloji okulları ayrı ayrı kurulmuştur.

Türkiye'de ilâhiyat fakülteleri, standart teoloji fakültelerindeki eğitimin yanı sıra detaylı bir İslam teolojisi eğitimi verir. Olgulara din bilimsel metodoloji ile yaklaşım benimsenir.

İslam tarihinde Muhammed'den hemen sonra doğup gelişen; bir kısmı kutsal metin, bir kısmı İslam peygamberinin söz ve davranışları veya İslamiyet'in çeşitli felsefi ekollere ve ana akım din anlayışının dışındaki akımlara karşı genel akımı akli/felsefi metotlarla savunan kelâm gibi dalların tümü İslam ilahiyatı içerisinde yer almaktadır.

İslam ilâhiyatının alt dalları

Hristiyan teolojisi ile İslam teolojisi/Kelâm ilmi'nin karşılaştırılması

Hristiyan teolojisi içinde toplumsal kurallar ve davranış biçimlerini, peygamberin sözlerini ve tarihi de barındıran İslam ilahiyatından bir yönüyle benzeşmekte bir yönüyle de ayrılmaktadır. Tanrı ve fizikötesi diğer konuları felsefe dilini özellikle aristocu felsefe metotlarını kullanarak ispatlamaya çalışmasıyla, Hristiyan teolojisi ve İslam kelamı birbirine çoğunlukla benzemektedir. Ancak İslam ilahiyatı bu apolejetik (dini savunma) ihtiyacını kelâm ile savunurken bir yandan da "fıkıh" denilen ve bugünkü hukuk ve siyâset bilimi içine giren alanlarda da hem kutsal metne dayalı tasvir, hem de kutsal metne bağlı akılla (fıkıh Arapçada anlamaya çalışmak manasına gelmektedir) oluşan yeni durumlara dinden hüküm ortaya koymaya çalışmıştır. Her iki dinin karakteristik yapısı ve teolojileri arasında böyle bir farkın ortaya çıkmasına yol açmıştır. Akide/İslam Kelâmı'nın Muslim theology-Islamic theology/Ilm al-Kalam (Islamic Theology), Fıkıh/İslam hukukunun Fiqh/Islamic Jurisprudence, şeriatın da Islamic Law olarak İngilizceye çevrilmesinin ardında da bu ayrımları belirtme ihtiyacı bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

57. Alay Şehitleri Camii

57. Alay Şehitleri Camii, Çanakkale Savaşı'nda savaşan ve hayatını kaybeden 57. Piyade Alayı askerleri anısına yaptırılan, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi yanında yer alan Sabancı Camii'den sonra Adana'da bulunan en büyük ibadethane.

Amasya Üniversitesi

Amasya Üniversitesi, 1974-1975 Öğretim yılında Amasya Kız Öğretmen Okulu'nun binalarında aynı okulun idaresi ve öğretim elemanları ile Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Okulları Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak öğretime açılmıştır.

Bayburt Üniversitesi

Bayburt Üniversitesi, TBMM'nin 2008 yılında çıkardığı bir kanunla Bayburt'ta kurulan Türk üniversitesi.

Bingöl Üniversitesi

Bingöl Üniversitesi 5662 Sayılı "Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununda ve Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye Ekli Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"la kurulan ve 29 Mayıs 2007 tarihinde Ahmet Necdet Sezer tarafından onaylanan, 17 yeni üniversiteden biridir.

Dicle Üniversitesi

Dicle Üniversitesi, Diyarbakır'da bulunan bir devlet üniversitesidir.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir'deki bir devlet üniversitesi.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi'nin kuruluşu, Eskişehir'de üniversite yaşamını başlatan Tıp, Mühendislik-Mimarlık ve Fen Edebiyat Fakültelerinin kuruluş tarihi olan 1970 yılına dayanır.

18 Ağustos 1993'te çıkan 496 sayılı KHK ile Eskişehir'de Osmangazi Üniversitesi adı ile yeni bir üniversite kurulmuş ve Anadolu Üniversitesine bağlı olan Tıp, Mühendislik-Mimarlık ve Fen-Edebiyat Fakülteleri, Sağlık Hizmetleri ve Eskişehir Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları, Fen Bilimleri, Metalurji ve Sağlık Bilimleri Enstitüleri ile yeni kurulan İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü bu Üniversiteye bağlanmıştır. 1994'te Sivrihisar Meslek Yüksekokulu, 1995'te Ziraat ve İlahiyat Fakülteleri, 1996'da Eskişehir Sağlık Yüksekokulu (2015'te Sağlık Bilimleri Fakültesine dönüştürülmüştür),, 1998'de Eğitim Fakültesi kurularak Üniversite bünyesine katılmıştır.

2005 yılında adı Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) olarak değiştirilen üniversitenin bünyesinde, 2007'de Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu (2013'te Turizm Fakültesine dönüştürülmüştür), Mahmudiye Meslek Yüksekokulu ve Devlet Konservatuvarı 2008'de Diş Hekimliği Fakültesi, 2009'da Sanat ve Tasarım Fakültesi, 2010'da Eskişehir Meslek Yüksekokulu ve Eğitim Bilimleri Enstitüsü kurulmuştur.

2015-2016 Öğretim Yılı itibarıyla, 11 Fakülte, 1 Devlet Konservatuvarı, 4 Meslek Yüksekokulu, 5 Enstitü'de, 1264'ü Doktora, 3813'ü Yüksek lisans, 22857'si Lisans olmak üzere Toplam 29822 öğrenci öğrenim görmektedir.

Feminist ilahiyat

Feminist teoloji genellikle Batı dini gelenekleri (çoğunlukla Hristiyanlık ve Yahudilik'te) içinde bu dinlerin uygulamaları, gelenekleri, kutsal metinleri ve teolojilerini feminist bir perspektiften yeniden değerlendiren bir harekettir. Feminist teolojinin hedefleri arasında kadının din adamları ve dini otoriteler arasındaki rolünü genişletmek, Tanrı'nın erkeksi imajını yeniden yorumlamak ve inancın dili ve mitleri arasında dişi (female) tahayallü daha fazla gözönüne almaktır.

Feminizm dinlerin pek çok vechesi üzerine büyük bir etki bırakmıştı. Protestan Hristiyanlığın liberal kollarında kadın halen din adamı olabilmektedir. Reform, Konservatif ve Rekonstrüksiyonist Yahudilikte de halen kadınlar rabbi ve kantor (hazan) olabilmektedirler. Söz konusu Hristiyan ve Yahudi gruplarında kadınlar iktidar statülerini elde etmekte giderek daha fazla erkekle eşit hale gelmektedir. Bu eğilimlere Yahudiliğin ortodoks akımlarında, Katolik Kilisesinde, Güney Baptistleri ve Missouri Sinod Luteryanları gibi konservatif Protestan gruplarında ve İslamiyette karşı çıkılmaktadır. Tüm bu dinler ve mezheplerde kadının din adamı ve erkeklerde olduğu biçimiyle din bilgini olarak kabulüne karşı çıkılmaktadır.

Yeni Ahit'te Havari Paul kadınların kilisede sessizce oturması gerektiğini söylemişti. İncil'in Korintliler bölümündeki bu tavsiyenin kaynağı Havva'nın kocasını günaha teşvik edişiydi. Hem Eski hem de Yeni Ahit'te kadın, erkeğin mülkü olarak görülmekteydi.

Amerikan Kilisesi içinde bazı kimseler kadına ilişkin bu olumsuz görüşlere karşı çıktılar ve feminizmin ilk öncüleri arasında olan Emma Willard 1821 yılında kadınları eğitmek amacıyla Troy Female Seminary'yi kurdu. Catherine Beecher 19.yüzyılda Hartford Female Seminary'yi kurdu. Bu öncüler ve onları takibeden başkaları kadının misyoner hareket içindeki pozisyonunu geliştirmeye katkıda bulundular. Yoğun itirazlara karşın Charlotte H. White 1815'te ilk kadın misyoner oldu. 1850 yılında ilk feministler arasında belki de en önemli bir yere sahip Antoinette Louise Brown teoloji eğitimi alan ve 1853 yılında papaz (ministry) olarak atanan ilk kadın oldu.

Kilis 7 Aralık Üniversitesi

Kilis 7 Aralık Üniversitesi, 1987 yılında Kilis Meslek Yüksekokulu'nun kurulması ile eğitim-öğretim faaliyetlerine başlamıştır.

Üniversite 29 Mayıs 2007 tarih ve 26536 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5662 no.lu kanunla kurulmuştur.

1998 yılında Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi, 1997 yılında Yusuf Şerefoğlu Sağlık Yüksekokulu, 2003 yılında Fen-Edebiyat Fakültesi, 2007 yılında İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Fen ve Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2010 yılında Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu (BESYO), 2012 yılında İlahiyat Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2013 yılında Mercidabık Ziraat Fakültesi'nin kurulması ile öğretim faaliyetlerine devam etmiştir.

Ocak 2017'de, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından üniversite rektörlüğüne Prof. Dr. Mustafa Doğan Karacoşkun atandı.

Mahir Ünal

Mahir Ünal, (d. 01. Temmuz 1966, Elbistan, Kahramanmaraş) siyasetçi, AKP genel başkan yardımcısı ve parti sözcüsü.

24., 25. ve 26. dönem TBMM Kahramanmaraş milletvekili. Kültür ve turizm eski bakanı.

Marmara Üniversitesi

Marmara Üniversitesi İstanbul'da bulunan bir devlet üniversitesidir. Türkiye’nin önde gelen yükseköğretim kurumlarından biridir. Üniversite bünyesinde 16 fakülte, 11 enstitü, 5 yüksekokul ve 4 meslek yüksekokulu bulunmaktadır. Akademik birimlerinde Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca ve Arapça olmak üzere beş dilde eğitim verilmektedir.

Marmara İlahiyat Camii

Marmara İlahiyat Camii (tam adıyla: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Camii), İstanbul'un Üsküdar semtinde yer alan camidir. 23 Ekim 2015 tarihinde hizmete açılmıştır. Cami'nin hemen önünde M5 (Üsküdar-Çekmeköy) metro hattının “Bağlarbaşı” istasyonu bulunmaktadır. Ayrıca cami protokol cami olmakta ve Türkiye’nin önemli isimlerinin naaşları buradan kaldırılmaktadır.

Mehmet Aydın (1943 doğumlu siyasetçi)

Mehmet Aydın 58., 59. ve 60. Hükümette Devlet Bakanı ve TBMM 22. Dönem ve 23. dönem AK Parti İzmir milletvekilidir.

20 Mart 1943 tarihinde Elâzığ’da doğdu. 1966 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu ve 1967’de Felsefe dalında doktora öğrenimi yapmak üzere Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı tarafından İngiltere’ye gönderildi. Edinburgh Üniversitesi'ndeki doktora çalışmasını 1972’de tamamlayarak yurda döndü ve Atatürk Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi’nde felsefe asistanı olarak göreve başladı. 1973-1975 yılları arasında yaptığı askerlik görevini müteakip Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne atandı. 1978 yılında Sistematik Felsefe ve Mantık dalında doçent oldu. Kendi kuruluşundaki görevine ek olarak Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi ile ODTÜ’nin Felsefe bölümlerinde çalıştı. 1984 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesine Profesör olarak atandı ve 1996-1999 yılları arasında dekanlık yaptı. 2012-2013 yılları arasında Bilkent Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü'nde ders verdi.

Mehmet Aydın’ın din ve felsefe alanlarında (Türkçe, İngilizce, Arapça ve Felemenkçe olarak) kaleme alınmış yazıları bulunmaktadır. Ayrıca yurtçinde ve yurtdışında bulunan çeşitli bilimsel ve akademik kuruluşların üyesidir. Yine uluslararası düzeyde yayın faaliyeti gösteren bazı dergilerin danışma kurulu üyesidir. Ana Hatlarıyla Kant Sonrası Batı Felsefesinde Ahlaki ve Dini Rasyonellik, Kant ve Ameli Aklın Eleştirisi, Kant ve Rasyonel Teolojinin Eleştirisi, Batı Felsefesinde Yeni-Kantçılık, Kant’ın etkileri ve Batı Din-Ahlak Felsefesinde Yeni Yönelişler ve Bugünkü Durum gibi Hristiyanlık ilahiyatını derinlemesine irdelediği yazıları bulunmaktadır.

Merzifon Amerikan Koleji

Merzifon Amerikan Koleji (İngilizce: The Anatolia College in Merzifon ya da American College of Mersovan), 1886 ile 1924 yılları arasında ABD misyonerleri tarafından yönetilmiş Merzifon'da kurulu karma bir lisedir.

Monolatrizm

Monolatrizm, bir politeizm tipidir. Birçok tanrının var olduğuna inanmakla birlikte bu tanrıların her birinin sadece kendisine tapan kişilere karşı güçlü olduklarını (sadece o kişiyi etkileyebildikleri) öne sürer. Böylece monolatrist bir kişi birden çok panteonun varlığına inanırken bunlardan sadece kendisinin bağlı bulunduğu inancın panteonun kendisini etkileyeceğine inanır.

Necmettin Erbakan Üniversitesi

Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, 2010 yılında Konya'da bir devlet üniversitesi olarak 14.7.2010 tarih ve 6005 sayılı kanun ile "Konya Üniversitesi" adı ile kurulmuş ve kuruluşu 21.7.2010 tarih ve 27648 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştır

Konya Üniversitesi Rektörlüğüne, Cumhurbaşkanlığınca Anayasa'nın 130'uncu ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13'üncü maddeleri uyarınca 10.12.2010 tarihinde Prof. Dr. Muzaffer Şeker atanmıştır. Üniversite; Sosyal ve Beşeri Bilimler, Mühendislik ve Mimarlık, Fen, Turizm, Eğitim Bilimleri, Havacılık ve Uzay Bilimleri, Meram Tıp, Ahmet Keleşoğlu Eğitim,Diş Hekimliği, Ereğli Eğitim, Ereğli Mühendislik, Seydişehir Mühendislik, Güzel Sanatlar ve İlahiyat Fakülteleri ile Devlet Konservatuvarı, Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu, Yabancı Diller Yüksekokulu ve Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri, Eğitim Bilimleri ve Sağlık Bilimleri Enstitüleri olmak üzere on dört Fakülte, bir Konservatuvar, dört Enstitü ve iki Yüksekokul’dan oluşmaktadır.

11 Nisan 2012 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan "İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile "Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu'nda yapılan değişiklikle", "Konya Üniversitesi"nin adı, "Necmettin Erbakan Üniversitesi" olarak değiştirilmiştir.

Trabzon Üniversitesi

Trabzon Üniversitesi, 8 Mayıs 2018 tarihinde Trabzon Akçaabat'ta kurulmuş olan bir devlet üniversitesidir. Daha önce, Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğüne bağlı Fatih Eğitim Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, İletişim Fakültesi, Devlet Konservatuvarı, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu, Eğitim Bilimleri Enstitüsü ile Beşikdüzü Meslek Yüksekokulu, Şalpazarı Meslek Yüksekokulu, Turizm ve Otelcilik Meslek Yüksekokulu, Tonya Meslek Yüksekokulu ve Vakfıkebir Meslek Yüksekokulu Trabzon Üniversitesi Rektörlüğüne bağlanmıştır. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu, Spor Bilimleri Fakültesine dönüştürülürken; Eğitim Bilimleri Enstitüsünün adı da Lisansüstü Eğitim Enstitüsü olarak değiştirilmiştir.

Özgür irade

Özgür irade veya erkin irade, kişinin eylemlerini, arzu, niyet ve amaçlarına göre kontrol altında tutabilme ve belirleme gücüdür. Kişinin belli eylem ya da eylemleri gerçekleştirmede ser­gilediği kararlılık; belli bir durum karşısın­da, gerçekleştirilecek olan eylemi, herhangi bir dış zorlama ya da zorunluluk olmaksı­zın, kararlaştırma ve uygulama gücü; eyle­me neden olan eylemi başlatabilen yetidir. İnsanın liberteryen manada bir erkin iradeye sahip olup olmadığı halen bir tartışma konusudur.

İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi

İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi İstanbul, Türkiye'de 2010 yılında Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) tarafından kurulmuş bir vakıf üniversitesidir. Şehrin merkezinde bulunan kampüsü ve güçlü akademik kadrosuyla İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi, öğrencilerine uluslararası düzeyde kaliteli bir eğitim, küresel vizyon ve kendini gerçekleştirmek için eşsiz bir fırsat sunuyor.

Gerçek bir vakıf üniversitesi olan İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi, tüm öğrencilerine farklı oranlarda burs imkanı sunuyor. İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi, Altunizade ve Ümraniye Yerleşkelerinde, 3 fakülte çatısı altında 12 bölümle akademik etkinliklerini sürdürüyor. Felsefe, Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Psikoloji, Mütercim-Tercümanlık (İngilizce), Mütercim-Tercümanlık (Arapça), Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (İngilizce), Ekonomi (İngilizce), Sosyal Hizmet, İslam ve Din Bilimleri ve Uluslararası İlahiyat bölümleri bulunan üniversite, eğitimde disiplinler arası yaklaşımı benimsiyor.

Şırnak Üniversitesi

Şırnak Üniversitesi, Türkiye'nin Şırnak şehrinde bulunan bir devlet üniversitesidir.

İlahiyat

Diğer diller

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.