จุดร้อน

จุดร้อน (อังกฤษ: Hotspot) ในทางธรณีวิทยานี้เป็นส่วนหนึ่งของพื้นผิวโลกที่คาดว่าอยู่ห่างจากขอบเขตการแปรสัณฐานของเปลือกโลก และเป็นปรากฏการณ์ทางภูเขาไฟอย่างหนึ่งซึ่งเกิดเนื่องมาจาก Mantle plume

Hotspot(geology)-1
การแสดงให้เห็นภาพตัดขวางของชั้นธรณีฐาน(สีเหลือง)เมื่อมีแมกม่าขึ้นมาจากชั้นเนื้อโลก

ลักษณะ

J. Tuzo Wilson ในปี ค.ศ. 1963 ได้เกิดนึกถึงลักษณะของเกาะภูเขาไฟบริเวณแถบฮาวาย ว่าเป็นผลมาจากการการเคลื่อนที่ของธรณีแปรสัณฐานอย่างช้าๆ เมื่อมีการคิดสาเหตุของการเกิดจุดร้อนเหล่านี้ขึ้นมา โดยคิดว่าเกิดจากการไหลแคบๆของแมกม่าจากเนื้อโลกซึ่งร้อน ได้มีการหมุนเวียนขึ้นมาจากบริเวณรอยต่อของแกนโลกและเนื้อโลก ทำให้เกิดเป็น Mantle plume ขึ้น แม้ว่านักธรณีวิทยาบางคนจะให้ความสำคัญกับการหมุนเวียนกระแสแมกม่าในตอนบนของชั้นเนื้อโลกมาก แต่ก็มีบางคนที่กล่าวอ้างว่าจุดร้อนเหล่านี้เป็นผลมาจากพวกอุกกาบาตขนาดใหญ่

นักธรณีวิทยาได้มีการวิเคราะห์จุดร้อนทั่วโลกอยู่ 40-50 จุด ซึ่งพบว่าในบริเวณ Hawaii, Reunion, Yellowstone และ Iceland ที่ยังคงมีการเคลื่อนไหวของจุดร้อนเหล่านี้อยู่

จุดร้อนเหล่านี่ ส่วนใหญ่มีองค์ประกอบเป็นหินบะซอลท์ เพราะว่ามันปะทุขึ้นมากจาชั้นธรณีฐานมหาสมุทร (เช่นที่ Hawaii และ Tahiti) จุดร้อนเหล่านี้เกิดจากการระเบิดน้อยกว่าการเกิดภูเขาไฟอันเนื่องมาจากการมุดตัวของแผ่นเปลือกโลก (Subduction zone) ในบริเวณที่มีน้ำอยู่ใต้เปลือกโลกที่สำคัญ เมื่อจุดร้อนเกิดขึ้นใต้แผ่นเปลือกโลกทวีป แมกม่าที่มีองค์ประกอบเหมือนหินบะซอลท์จะเข้าไปในบริเวณที่เปลือกโลกทวีปนั้นมีความหนาแน่นน้อย ซี่งมันจะร้อนและทำให้เกิดการหลอมเหลว จึงทำให้เกิดเป็นหิน โดยที่หินไรโอไลท์เหล่านี้มีความร้อนพอสมควรและทำให้เกิดการระเบิดที่รุนแรง ทั้งๆที่มีปริมาณน้ำอยู่น้อย ยกตัวอย่างเช่นที่ภูเขาไฟ Yellowstone ซึ่งเกิดจากการระเบิดของภูเขาไฟที่ทรงพลังมากที่สุดครั้งหนึ่งของประวัติศาสตร์ทางธรณีวิทยา อย่างไรก็ตามเมื่อแมกม่าที่มีองค์ประกอบเป็นไรโอไลท์ระเบิดอย่างสมบูรณ์ ในที่สุดแล้วก็จะได้ก็จะได้การระเบิดของแมกม่าที่มีองค์ประกอบเป็นบะซอลท์ตามมา ผ่านไปตามแนวที่เปราะบางของชั้นแผ่นเปลือกโลก ตัวอย่างในกรณีนี้คือ Ilgachuz Range ในโคลัมเบีย ซึ่งเกิดขึ้นในช่วงแรกของการเกิดเป็น Trachyte และไรโอไลท์ แต่ในระยะเวลาต่อมาเกิดการปะทุขึ้นของลาวาทีมีองค์ประกอบเป็นบะซอลท์

ร่องรอย

ไม่ว่าจะเป็นส่วนของแผ่นเปลือกโลกทวีปหรือพื้นทะเลเคลื่อนผ่าน mantle plume จุดร้อนภูเขาไฟเหล่านี้เป็นหลักฐานอย่างดีที่จะยืนยันได้ว่าบริเวณนั้นได้มีมีการเคลื่อนผ่านจริงๆ ในกรณีจุดร้อนที่ฮาวายซึ่งเป็นเกาะที่แสดงหลักฐานของส่วนที่เหลือจากการเคลื่อนตัวของพื้นทะเลซึ่งอยู่เหนือจุดร้อนในชั้นเนื้อโลก จุดร้อน Yellowstone ในที่ราบสูงโคลัมเบีย Deccan traps ในอินเดียเป็นผลมาจากการที่จุดร้อนโผล่มาใต้เกาะ Reunion ซึ่งป็นตัวปิดชายฝั่งแอฟริกาตะวันออก

การเปรียบเทียบกับหมู่เกาะภูเขาไฟ (Island arc)

จุดร้อนนี้ไม่ควรนำมาสับสนกับหมู่เกาะภูเขาไฟ เพราะว่าจุดร้อนเป็นการเรียงต่อๆกันของเกาะภูเขาไฟ ส่วนหมู่เกาะภูเขาไฟนั้นเกิดมาจากการมุดตัวของแผ่นเปลือกโลก เมื่อมีแผ่นเปลือกโลกมหาสมุทรแผ่นหนึ่งเจอกับอีกแผ่นหนึ่ง แผ่นที่มีความหนาแน่นมากกว่าจะมีแรงดันลงไปถึงร่องทะเลลึกแผ่นที่ถูกมุดลงไป มีการปล่อยน้ำลงสู่ฐานของแผ่นที่อยู่ด้านบน และน้พส่วนนี้เป็นสาเหตุให้หินเกิดการหลอม และเป็นตัวที่ทำให้เกิดภูเขาไฟขึ้น อย่างเช่นที่ เกาะAleutian ใกล้กับรัฐอะลาสกา

ร่องรอยจุดร้อนที่มีชื่อเสียง

  • จุดร้อนฮาวาย
  • จุดร้อนหลุยส์วิลลี่
  • จุดร้อนทริสตัน
  • จุดร้อนโบวี่
  • จุดร้อนค็อบ
  • จุดร้อนนิวอิงแลนด์
  • จุดร้อนอนาฮิม
  • จุดร้อนแมกเคนซี่

รายชื่อจุดร้อนต่าง ๆ ทั่วโลก

  • จุดร้อนอะฟรา
  • จุดร้อนอนาฮิม
  • จุดร้อนแอสเซนเชียน
  • จุดร้อนอะโซเรส
  • จุดร้อนบัลเลนี่
  • จุดร้อนเบอมิวด้า
  • จุดร้อนบูเว็ท
  • จุดร้อนโบวี่
  • จุดร้อนแคเมอรูน
  • จุดร้อนคานารี่
  • จุดร้อนเคพ เวิร์ด
  • จุดร้อนแคโรลีน
  • จุดร้อนค็อบ
  • จุดร้อนโคโมรอส
  • จุดร้อนโครเซ็ท
  • จุดร้อนดาร์เฟอร์
  • จุดร้อนดิสคอฟเวอรี่
  • จุดร้อนออสเตรเลียตะวันออก
  • จุดร้อนอีสเทอร์
  • จุดร้อนอีเฟล
  • จุดร้อนเฟอร์นันโด
  • จุดร้อนกาลาปากอส
  • จุดร้อนกอช
  • จุดร้อนกัวดาลูป
  • จุดร้อนฮาวาย
  • จุดร้อนเฮิร์ด
  • จุดร้อนฮอคเกอร์
  • จุดร้อนไอซแลนด์
  • จุดร้อนฮวน เฟอร์นานเดส
  • จุดร้อนเคอร์กูเลน
  • จุดร้อนลอร์ด โฮวี่
  • จุดร้อนหลุยส์วิลลี่
  • จุดร้อนแมคโดนัลด์
  • จุดร้อนมาเดร่า
  • จุดร้อนมาริออน
  • จุดร้อนมาร์เควสแซส
  • จุดร้อนเมททีออร์
  • จุดร้อนจุดร้อนนิว อิงแลนด์
  • จุดร้อนพิทคาร์น
  • จุดร้อนเรตอน
  • จุดร้อนรีวเนียน
  • จุดร้อนเซนต์เฮเลนา
  • จุดร้อนเซนต์พอล
  • จุดร้อนซาเมา
  • จุดร้อนซาน ฟีลิกซ์
  • จุดร้อนโชน่า
  • จุดร้อนตาฮิติ
  • จุดร้อนโซคอร์โร่
  • จุดร้อนแทสมานิด
  • จุดร้อนไทเบสติ
  • จุดร้อนทรินเดด
  • จุดร้อนทริสตัน
  • จุดร้อนเวม่า
  • จุดร้อนเยลโล่สโตน
ประเทศไอซ์แลนด์

ไอซ์แลนด์ (อังกฤษ: Iceland; ไอซ์แลนด์: Ísland [ˈistlant] อิสตลันต์) เป็นประเทศนอร์ดิกในยุโรปเหนือ ตั้งอยู่บนเกาะในมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ ระหว่างกรีนแลนด์ นอร์เวย์ และสหราชอาณาจักร มีเมืองหลวงคือเรคยาวิก

ไอซ์แลนด์มีประชากรประมาณสามแสนห้าหมื่นกว่าคน มีพื้นที่ประเทศรวม 102,775 ตารางกิโลเมตร นับว่ามีประชากรเบาบาง จากดัชนีการพัฒนามนุษย์ ปี พ.ศ. 2549 ของสหประชาชาติ ไอซ์แลนด์เป็นประเทศที่มีการพัฒนาสูงที่สุดในโลก ไอซ์แลนด์เป็นสมาชิกของนาโต เอฟตา อีอีเอ และโออีซีดี แต่ไม่มีกองกองทัพเป็นของตนเอง และไม่เป็นสมาชิกสหภาพยุโรป โดยในปี พ.ศ. 2557 ได้ถูกจัดให้เป็นประเทศที่สงบสุขที่สุดในโลกคำว่า "ไอซ์แลนด์" ที่ใช้ในภาษาไทยนั้นทับศัพท์จากคำศัพท์ภาษาอังกฤษว่า "Iceland" ส่วนชื่อในภาษาไอซ์แลนด์คือ "Ísland" (อีสลันต์) คำว่า ís แปลว่าน้ำแข็ง และ land แปลว่าแผ่นดินหรือประเทศ

ปลายประสาทรับร้อน

ปลายประสาทรับร้อน

หรือ ตัวรับอุณหภูมิ

(อังกฤษ: thermoreceptor)

เป็นปลายประสาทของเซลล์ประสาทรับความรู้สึกในผิวหนังและในเยื่อเมือกบางชนิด ที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิหรือการแลกเปลี่ยนความร้อนได้ดีที่สุด

คือ ตัวรับอุณหภูมิ ไม่ว่าจะรับเย็นหรืออุ่น จะตอบสนองต่ออุณหภูมิโดยเฉพาะ ๆ หรือต่อการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ โดยเป็นฟังก์ชันของการแลกเปลี่ยนความร้อนระหว่างผิวหนังกับวัตถุที่สัมผัส

และโดยหลักในพิสัยที่ไม่มีอันตราย เพราะโนซิเซ็ปเตอร์รับอุณหภูมิจะเป็นตัวส่งข้อมูลในพิสัยที่อาจเป็นอันตรายในช่วงอุณหภูมิ 31-36°C (32-34°C) ถ้าอุณหภูมิที่ผิวหนังเปลี่ยนอย่างช้า ๆ เราจะไม่รู้สึกอะไร ถ้าต่ำกว่าช่วงนี้ เราจะรู้สึกเย็นไปจนถึงหนาวและเริ่ิมที่ 10-15°C จะรู้สึกหนาวเหน็บ (เจ็บ) และถ้าสูงกว่าช่วงนี้ เราจะรู้สึกอุ่นไปจนถึงร้อนและเริ่มที่ 45°C จะรู้สึกร้อนลวก (เจ็บ)

ความรู้สึกอุ่นเย็นที่ไม่เจ็บมาจากตัวรับอุณหภูมิ ส่วนความรู้สึกเจ็บแบบหนาวเหน็บ/ร้อนลวกมาจากโนซิเซ็ปเตอร์ที่รับอุณหภูมิ (thermal nociceptor)ตัวรับอุณหภูมิที่ผิวหนังเชื่อว่าเป็นใยประสาทใน 3 กลุ่ม ทั้งหมดเป็นแบบปรับตัวช้า ๆ (slowly adapting) คือ

ตัวรับเย็นสองชนิดที่มีใยประสาทในกลุ่ม A delta และกลุ่ม C และตัวรับอุ่นหนึ่งชนิดที่มีใยประสาทในกลุ่ม Cความอุ่นขึ้นเป็นสิ่งเร้าที่พอกระตุ้นตัวรับอุ่น ซึ่งจะเพิ่มอัตราการยิงศักยะงานของนิวรอน

และความอุ่นที่ลดลงก็จะลดอัตราการยิงศักยะงาน

สำหรับตัวรับเย็น อัตราการยิงศักยะงานจะสูงขึ้นเมื่ออุณหภูมิลดลง และจะต่ำลงเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น

บางครั้งตัวรับเย็นปรากฏว่าตอบสนองต่อความร้อน (เช่นที่ 46°C) และตัวรับร้อนตอบสนองต่อความเย็น (เช่นที่ 16°C) ซึ่งเป็นการตอบสนองแบบขัดแย้ง (paradoxical response)

แต่กลไกที่ทำให้มีการตอบสนองเยี่ยงนี้ก็ยังระบุไม่ได้

ในมนุษย์ ความรู้สึกอุ่นเย็นจะส่งไปสู่คอร์เทกซ์รับความรู้สึกทางกาย (postcentral gyrus) ผ่านวิถีประสาทสองระบบ คือ

จากร่างกายทั้งหมดรวมทั้งศีรษะครึ่งหลัง จะส่งผ่านไขสันหลังในระบบ anterolateral system/spinothalamic tract

จากศีรษะด้านหน้ารวมทั้งใบหน้า จะส่งผ่านก้านสมองในระบบ Trigeminothalamic tractตัวรับอุณหภูมิแบบพิเศษยังพบในงูบางชนิด เช่น งูในวงศ์งูแมวเซา (Viperidae) มีอวัยวะเหนือปากที่เรียกว่า pit organs ซึ่งมีตัวรับอุณหภูมิที่ไวความร้อนซึ่งเกิดจากการแผ่รังสีอินฟราเรด ซึ่งเมื่อบวกกับการเห็น ช่วยให้งูสามารถรับรู้สิ่งแวดล้อมและเหตุการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นรอบ ๆ ตัวตลอด 24 ชม. ช่วยหาเหยื่อที่เป็นสัตว์เลือดอุ่น และช่วยหาที่อุ่น ๆ เพื่อพักและทำรัง

ฟ้าหลัวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พ.ศ. 2556

ฟ้าหลัว (หรือหมอกควัน) ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พ.ศ. 2556 กำลังส่งผลกระทบต่อหลายประเทศในเขตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศอินโดนีเซีย ประเทศมาเลเซียและประเทศสิงคโปร์ เริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2556 เมื่อวันที่ 19 มิถุนายน ปีเดียวกัน ดาวเทียมเทอร์ราและอควาของนาซาจับภาพควันจากไฟป่าผิดกฎหมายบนเกาะสุมาตราของประเทศอินโดนีเซียกำลังพัดพาไปทางทิศตะวันออกสู่ทางใต้ของประเทศมาเลเซียและสิงคโปร์ ก่อให้เกิดเมฆฟ้าหลัวหนาในพื้นที่ เหตุการณ์ดังกล่าวเริ่มขึ้นในกลางเดือนมิถุนายนเมื่อเกษตรกรจากนครดูไม (Dumai) และอำเภอเบงกาลิส (Bengkalis Regency) จังหวัดเรียว เผาป่าเป็นพื้นที่ขนาดใหญ่เพื่อปรับสภาพดิน ดาวเทียมของนาซาสามารถตรวจจับจุดร้อนได้ 187 จุดเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2556 และลดเหลือ 85 จุดเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน จุดร้อนจำนวนมากมีบริษัทปาล์มน้ำมันหรือเกษตรกรผู้ถือครองรายย่อยที่ส่งปาล์มน้ำมันให้แก่บริษัทเหล่านี้และใช้วิธีทำไร่เลื่อนลอยเพื่อปรับสภาพดินสำหรับฤดูเพาะปลูกหน้า

ภูเขาไฟ

ภูเขาไฟ เป็นธรณีสัณฐานที่หินหนืดปะทุผ่านขึ้นมายังพื้นผิวของดาวเคราะห์ ภูเขาไฟมักเกิดขึ้นใกล้กับแนวรอยต่อระหว่างแผ่นเปลือกโลก อย่างไรก็ตาม ยังมีภูเขาไฟที่เป็นข้อยกเว้น เรียกว่า จุดร้อนภูเขาไฟ (Volcanic Hotspot)

วิชาที่ศึกษาเกี่ยวกับภูเขาไฟ เรียกว่า วิทยาภูเขาไฟ (vulcanology หรือ volcanology)

ภูเขาไฟคีเลาเวอา

ภูเขาไฟคีเลาเวอา เป็นภูเขาไฟรูปโล่และเป็นภูเขาไฟมีพลังในเกาะฮาวาย เป็นหนึ่งในภูเขาไฟ 5 ลูกที่ประกอบกันเป็นเกาะฮาวาย (อีก 4 ลูกมีเมานาโลอา เมานาเคอา โคฮาลา ฮูอาลาไล) ตั้งอยู่แนวชานฝั่งทางตอนใต้ของเกาะมีอายุระหว่าง 300,000 ถึง 600,000 ปี ยอดของภูเขาไฟลูกนี้โผล่พ้นระดับน้ำทะเลเมื่อประมาณ 100,000 ปีก่อน

คีเลาเวอาเป็นภูเขาไฟที่อายุน้อยที่สุดเป็นอันสองของจุดร้อนฮาวายและเป็นจุดปะทุของเทือกเขาใต้ทะเลฮาวาย–เอมเพอเรอะ ในอดีตภูเขาไฟลูกนี้ไม่มีความโดดเด่นด้านภูมิประเทศและกิจกรรมในอดีตต่าง ๆ ก็เกิดขึ้นพร้อมกับภูเขาไฟเมานาโลอาทำให้คิดคีเลาเวอาอาจเป็นแอ่งภูเขาไฟขนาดเล็กของภูเขาไฟที่ใหญ่กว่า โครงสร้างของคีเลาเวอานั้นมีขนาดใหญ่แอ่งภูเขาไฟบนยอดของมันเพิ่งเกิดขึ้นมาไม่นานและมีเขตเขาทรุด 2 แห่งที่ยังเคลื่อนไหวโดยที่หนึ่งแผ่ขยายเป็นระยะทาง 125 ก.ม.ทางตะวันออกส่วนอีกที่ 35 ก.ม.ทางตะวันตก ซึ่งทั้ง 2 แห่งนี้เกิดจากรอยเลื่อนที่ยังคงมีพลังความลึกของเขาทรุดจะลึกลงเฉลี่ย 2 ถึง 20 มม.ต่อปี

คีเลาเวอามีการปะทุขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ พ.ศ. 2526 และก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินจำนวนมากรวมถึงการทำลายเมืองคาลาปานา (Kalapana) ใน พ.ศ. 2533 เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 ปล่องลาวาแห่งใหม่ได้แตกออกในพื้นที่ตอนล่างของจังหวัดปูนา (Puna, Hawaii) การระเบิดของภูเขาไฟใรครั้งนี้ยังทำให้เกิดการปล่อยก๊าซพิษและเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่จนทำให้ห้องอพยพคนกว่า 2,000 คนออกจากเขตเลอลานี วันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 การปะทุทำลายบ้านเรือนอีก 27 หลังในเขตปกครองรองของเลอลานี วันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 เวลา 4:17 นาฬิกาตามเวลาท้องถิ่นภูเขาไฟปะทุอย่างรุนแรงและพ้นเถ้าถ่านขึ้นไปในอากาศสูงกว่า 30,000 ฟุต

ภูเขาไฟเอเรบัส

ภูเขาไฟเอเรบัส (อังกฤษ: Mount Erebus) เป็นภูเขาไฟมีพลังที่อยู่ใต้สุดของโลกและเป็นสูงเป็นอันดับ 2 ในทวีปแอนตาร์กติการองจากภูเขาไฟซีย์เล ภูเขาลูกนี้เป็นภูเขาบนเกาะที่สูงเป็นอันดับ 6 ของโลก สูง 3,794 เมตรตั้งอยู่บนเกาะรอสส์ที่เป็นที่ตั้งของภูเขาดับสนิทอย่างภูเขาเทเรอะและภูเขาเบิรด์

ภูเขาลูกนี้เริ่มปะทุเมื่อประมาณ 1.3 ล้านปีที่แล้ว และภูเขาลูกนี้ยังเป็นที่ตั้งของที่สังเกตการณ์ที่ดูแลโดยสถาบันเหมืองแร่และเทคโนโลยีแห่งรัฐนิวเม็กซิโก

ภูเขาไฟใหญ่

ภูเขาไฟใหญ่ หรือ ซูเปอร์วอลเคโน (อังกฤษ: Supervolcano) คือภูเขาไฟขนาดใหญ่ที่มีมวลการปะทุอยู่ในระดับ 8 ซึ่งเป็นค่าสูงสุดในดัชนีการระเบิดของภูเขาไฟที่มีค่าปริมาตรมวลสารปะทุมากกว่า 1,000 ลูกบาศก์กิโลเมตรภูเขาไฟใหญ่เกิดขึ้นเมื่อหินหนืดจากเนื้อโลกดันตัวขึ้นไปด้านบนแต่ยังไม่ประทุสู่บนเปลือกโลกแต่จะขังตัวเป็นแอ่งใต้เปลือกโลกแทน จนเวลาผ่านไปแอ่งแมกมาก็จะใหญ่จนมีแรงดันมากขึ้นจนเปลือกโลกรับแรงดันไม่ไหวจึงปะทุออกมา ซึ่งเหตุการณ์แบบนี้จะเกิดบริเวณจุดร้อนเช่นแอ่งภูเขาไฟเยลโลว์สโตนหรือในเขตมุดตัวของเปลือกโลกอย่างทะเลสาบโตบา และลักษณะอื่นที่ทำให้มีการปะทุปริมาตรมวลสารจำนวนมากจะอยู่บริเวณที่มีการสะสมหินอัคนีเป็นจำนวนมาก ซึ่งสามารถคลุมพื้นที่ขนาดใหญ่ด้วยลาวา, เถ้าภูเขาไฟ และทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างเช่นการเกิดยุคน้ำแข็งขนาดเล็กที่ทำให้เกิดการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ได้ การระเบิดที่ใหญ่ที่สุดของภูเขาไฟใหญ่คือการปะทุโอรัวนุเมื่อ 26,500 ปีก่อนซึ่งเป็นการระเบิดของภูเขาไฟตาอูโปในประเทศนิวซีแลนด์

วิกฤตการณ์เกาหลีเหนือ พ.ศ. 2560–2561

ในปี 2560 ประเทศเกาหลีเหนือดำเนินการทดสอบขีปนาวุธและนิวเคลียร์ซึ่งแสดงความสามารถของประเทศในการปล่อยขีปนาวุธทิ้งตัวไกลเกินภูมิภาคประชิดและแนะว่าขีดความสามารถอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือกำลังพัฒนาในอัตราเร็วกว่าที่ประชาคมข่าวกรองสหรัฐเคยประเมินไว้เดิม เหตุนี้ ร่วมกับการซ้อมรบร่วมสหรัฐ–เกาหลีใต้ที่จัดเป็นประจำในเดือนสิงหาคม 2560 เช่นเดียวกับการขู่ของสหรัฐ เพิ่มความตึงเครียดระหว่างประเทศทั้งในและนอกภูมิภาค

หมู่เกาะฮาวาย

หมู่เกาะฮาวายเป็นกลุ่มเกาะที่ประกอบด้วย 8 เกาะใหญ่, อะทอลล์, เกาะเล็ก ๆ และภูเขาใต้ทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกเหนือ ทอดตัวยาวเป็นระยะทาง 2,400 กิโลเมตรจากเกาะฮาวายทางตอนใต้ไปถึงอะทอลล์เคอร์ทางตอนเหนือ ในอดีตชาวยุโรปและชาวอเมริกันเรียกกลุ่มเกาะนี้ว่า"หมู่เกาะแซนวิช"อันเป็นชื่อที่เจมส์ คุกตั้งให้เพื่อเป็นเกรียติแก่จอห์น มอนทากิว เอิร์ลที่ 4 แห่งแซนด์วิช ปัจจุบันเรียกชื่อว่าหมู่เกาะฮาวายตามชื่อของเกาะที่ใหญ่ที่สุดในกลุ่มเกาะนี้

การปกครองแบบราชาธิปไตยฮาวายถูกล้มล้างใน พ.ศ. 2436 ทำให้เกาะอยู่ภายใต้การปกครองแบบสาธารณรัฐและถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสหรัฐใน พ.ศ. 2441 ปัจจุบันรัฐฮาวายและพื้นที่ของกลุ่มเกาะเกือบทั้งหมดเป็นรัฐของสหรัฐ (รวมถึงหมูเกาะฮาวายตะวันตกเฉียงเหนือซึ่งเป็นเกาะที่ไม่มีคนอยู่อาศัย) ยกเว้นมิดเวย์อะทอลล์ซึ่งเป็นหมู่เกาะและดินแดนห่างไกลที่ไม่มีหน่วยงานปกครองภายในสหรัฐ

หมู่เกาะฮาวายเป็นยอดของเทือกเขาใต้ทะเลที่เรียกว่าเทือกเขาใต้ทะเลฮาวาย–เอมเพอเรอะซึ่งเกิดจากกิจกรรมทางภูเขาไฟและจุดร้อน เกานี้อยู่ห่างจากชายฝั่งทวีปที่ใกล้ที่สุด 3,000 กิโลเมตร

หินละลายรูปหมอน

หินละลายรูปหมอน ลักษณะโครงสร้างเป็นรูปหมอน มีลักษณะที่สำคัญคือเป็นการที่ลาวาโผล่พ้นน้ำแล้วมีการเย็นตัวลง หินละลายรูปหมอนนี้จัดเป็นหินอัคนีภูเขาไฟ ซึ่งมีหลายขนาด อาจมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางได้มากถึง 1 เมตร

หินอัคนี

หินอัคนี (อังกฤษ: igneous; มาจากภาษาละติน ignis แปลว่า ไฟ) คือหนึ่งในหิน 3 ประเภทหลัก อีก 2 ประเภทได้แก่ หินตะกอน (sedimentary rock) และหินแปร (metamorphic rock) หินอัคนีเกิดจากการเย็นตัวและแข็งตัวของหินหนืด (magma) หรือหินหลอมเหลว (lava) หินอัคนีสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักได้แก่ หินอัคนีพุ (volcanic rock)และหินอัคนีแทรกซอน

อิปไซลอนแอนดรอมิดา บี (ดาวเคราะห์)

อิปไซลอนแอนดรอมิดา บี (อังกฤษ: Upsilon Andromedae b; υ Andromedae b / υ And b / υ Andromedae Ab / υ And Ab ) หรืออิปไซลอนแอนดรอมิดา เอบี เป็นดาวเคราะห์นอกระบบที่โคจรรอบดาวอิปไซลอนแอนดรอมิดา เอในระยะทางที่ใกล้ที่สุด ดาวเคราะห์ดวงนี้ถูกประกาศการค้นพบพร้อมกันกับ 55 ปู บี และ เทา คนเลี้ยงสัตว์ บี เมื่อเดือนมิถุนายน ปีพ.ศ. 2539 อิปไซลอนแอนดรอมิดา บีก็เป็นดาวพฤหัสร้อนดวงแรกๆที่ถูกพบ อิปไซลอนแอนดรอมิดา บีเป็นดาวเคราะห์ที่มีมวลสูง จึงน่าจะเป็นดาวแก๊สยักษ์ กล้องโทรทรรศน์อวกาศสปิตเซอร์ได้ค้นพบว่าดาวเคราะห์ดวงนี้มีอุณหภูมิประมาณ -20℃ ถึง 230℃ ในด้านที่ไม่ได้หันหน้าเข้าดาวเอกของมันและ 1,400℃ ถึง 1,650℃ ในด้านที่หันหน้าเข้าดาวเอกของมัน ซึ่งคล้ายกับดาวพุธ และด้านหลังของดาวเคราะห์ดวงนี้ สามารถเห็นสีแดงท่วมเต็มไปหมด คงมีจุดๆเดียวบริเวณขั้วดาวเคราะห์ที่เห็นเป็นรอยด่างเพราะเป็นจุดไกลที่สุด

เกาะภูเขาไฟ

ในทางธรณีวิทยา (รวมถึงในโบราณคดี) เกาะภูเขาไฟ (volcanic island) หรือเกาะสูง (high island) คือเกาะที่เกิดจากภูเขาไฟหรือจุดร้อน โดยคำว่าเกาะสูงนี้สามารถใช้แยกกลุ่มเกาะเหล่านี้ออกจากเกาะต่ำ (low island)ซึ่งเกิดจากการตกตะกอนหรือการยกตัวและทับทมของพืดหินปะการังเกาะเหล่านี้สามารถพบได้บริเวณที่มีภูเขาไฟใต้สมุทรหรือบริเวณที่มีจุดร้อน

เกาะแคโรไลน์

เกาะแคโรไลน์ (อังกฤษ: Caroline Island) หรือ แคโรไลน์อะทอลล์ (อังกฤษ: Caroline Atoll) บ้างเรียก เกาะมิลเลนเนียม (อังกฤษ: Millennium Island) และ เกาะเบสซีซา (อังกฤษ: Beccisa Island) เป็นเกาะปะการังวงแหวนไร้คนอาศัยซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะไลน์ใต้ในมหาสมุทรแปซิฟิกตอนกลาง

ชาวยุโรปพบเกาะนี้ครั้งแรกเมื่อประมาณ พ.ศ. 2149 สหราชอาณาจักรอ้างสิทธิเหนือเกาะใน พ.ศ. 2411 และกลายเป็นส่วนหนึ่งของประเทศคิริบาสหลังได้รับเอกราชใน พ.ศ. 2522 เกาะแคโรไลน์แทบไม่มีคนบุกรุก และถือเป็นเกาะเขตร้อนในสภาพดั้งเดิมมากที่สุดเกาะหนึ่ง แม้มีการทำปุ๋ยขี้นก การเก็บเกี่ยวลูกมะพร้าวแห้งและการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 และ 20 เกาะนี้เป็นถิ่นอาศัยของปูมะพร้าวใหญ่สุดแห่งหนึ่งของโลกและเป็นแหล่งเพาะพันธุ์นกทะเลโดยเฉพาะนกจำพวกนกนางนวลแกลบดำที่สำคัญอีกด้วย

ปัจจุบันเกาะนี้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เมื่อ พ.ศ. 2557 รัฐบาลคิริบาสจัดตั้งเขตห้ามทำประมง 12 ไมล์ทะเลรอบหมู่เกาะไลน์ใต้เกาะนี้ขึ้นชื่อจากบทบาทในการเฉลิมฉลองสหัสวรรษ หลังมีการปรับเปลี่ยนเส้นแบ่งเขตวันสากลใน พ.ศ. 2538 ทำให้เกาะแคโรไลน์เป็นหนึ่งในจุดแรก ๆ บนโลกที่ย่างเข้าวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2543 ในปฏิทิน

เบ็ปปุ

เมืองเบ็ปปุ (ญี่ปุ่น: 別府市 โรมาจิ: เบ็ปปุ-ชิ) เป็นเมืองในจังหวัดโออิตะ บนเกาะคีวชูของประเทศญี่ปุ่น เป็นเมืองท่องเที่ยวแช่น้ำพุร้อนยอดนิยอมของญี่ปุ่น สามารถเดินทางมายังเมืองนี้ได้โดยนั่งรถไฟสายหลักนิปโปจากเมืองคิตะกีวชูราวสองชั่วโมงครึ่ง หรือทางอากาศโดยการลงที่ท่าอากาศยานโออิตะแล้วต่อรถบัส

เรอูนียง

เรอูนียง หรือ เรอูว์นียง (ฝรั่งเศส: La Réunion) เป็นเกาะตั้งอยู่บริเวณมหาสมุทรอินเดีย ทางตะวันออกของมาดากัสการ์ และห่างจากมอริเชียสไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 200 กิโลเมตร (130 ไมล์)

ในระบบบริหาร เรอูนียงเป็นหนึ่งในจังหวัดโพ้นทะเลของประเทศฝรั่งเศส เหมือนกับจังหวัดโพ้นทะเลอื่น ๆ เรอูนียงก็เป็นหนึ่งใน 18 แคว้นของประเทศฝรั่งเศส (ในฐานะแคว้นโพ้นทะเล) และเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐโดยมีสถานะเท่ากับแคว้นอื่น ๆ ในภาคพื้นทวีปยุโรป

เรอูนียงเป็นแคว้นที่อยู่ห่างไกลที่สุดในกลุ่มสหภาพยุโรปและใช้สกุลเงินยูโร ตามความจริง ตำแหน่งที่ตั้งของเรอูนียงในเขตเวลาทางด้านตะวันออกของทวีปยุโรป ทำให้เรอูนียงเป็นแคว้นแรกในโลกที่ใช้สกุลเงินยูโร และการใช้สกุลเงินยูโรเป็นครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อเวลา 00.01 นาฬิกา เมื่อนายกเทศมนตรีเมืองแซง-เดอนี เรอเน-ปอล วิกโตเรีย ซื้อลิ้นจี่ถุงหนึ่งในตลาด

แผ่นแปซิฟิก

แผ่นแปซิฟิก (อังกฤษ: Pacific Plate) คือแผ่นเปลือกโลกมหาสมุทรที่ครอบคลุมพื้นที่ส่วนของมหาสมุทรแปซิฟิก มีพื้นที่ประมาณ 103 ล้านตารางกิโลเมตรจึงถือว่าเป็นแผ่นเปลือกโลกที่ใหญ่ที่สุดแผ่นแปซิฟิกมีจุดร้อนภายในที่ทำให้เกิดหมู่เกาะฮาวายแผ่นแปซิฟิกกำลังเคลื่อนตัวเพื่อปรับสมดุลทางธรรมชาติ เพราะน้ำแข็งขั้วโลกละลายและได้ไหลเข้าสู่มหาสมุทรแปซิฟิก จึงทำให้น้ำในมหาสมุทรแปซิฟิกมีมากเกินไปจนเสียสมดุล ซึ่งการเคลื่อนตัวของแผ่นแปซิฟิกอาจทำให้พื้นที่ที่ติดกับทะเลหายไปได้

โลก (ดาวเคราะห์)

โลก (อังกฤษ: Earth) เป็นดาวเคราะห์ลำดับที่สามจากดวงอาทิตย์ และเป็นวัตถุทางดาราศาสตร์เพียงหนึ่งเดียวที่ทราบว่ามีสิ่งมีชีวิต จากการวัดอายุด้วยกัมมันตรังสีและแหล่งหลักฐานอื่นได้ความว่าโลกกำเนิดเมื่อประมาณ 4,500 ล้านปีก่อน โลกมีอันตรกิริยะเชิงโน้มถ่วงกับวัตถุอื่นในอวกาศโดยเฉพาะดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ซึ่งเป็นดาวบริวารถาวรหนึ่งเดียวของโลก โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ใช้เวลา 365.26 วัน เรียกว่า ปี ซึ่งระหว่างนั้นโลกโคจรรอบแกนตัวเองประมาณ 366.26 รอบแกนหมุนของโลกเอียงทำให้เกิดฤดูกาลต่าง ๆ บนผิวโลก อันตรกิริยาความโน้มถ่วงระหว่างโลกกับดวงจันทร์ก่อให้เกิดน้ำขึ้นลงมหาสมุทร ทำให้การหมุนบนแกนของโลกมีเสถียรภาพ และค่อย ๆ ชะลอการหมุนของโลก โลกเป็นดาวเคราะห์ที่มีความหนาแน่นสูงสุดในระบบสุริยะและใหญ่สุดในดาวเคราะห์คล้ายโลก 4 ดวง

ธรณีภาคของโลกแบ่งออกได้เป็นหลาย ๆ ส่วน เรียกว่าแผ่นธรณีภาค ซึ่งย้ายที่ตัดผ่านพื้นผิวตลอดเวลาหลายล้านปี ร้อยละ 71 ของพื้นผิวโลกปกคลุมด้วยน้ำ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นมหาสมุทร อีกร้อยละ 29 ที่เหลือเป็นแผ่นดินประกอบด้วยทวีปและเกาะซึ่งมีทะเลสาบ แม่น้ำและแหล่งน้ำอื่นจำนวนมากกอปรเป็นอุทกภาค บริเวณขั้วโลกทั้งสองปกคลุมด้วยน้ำแข็งเป็นส่วนใหญ่ ได้แก่แผ่นน้ำแข็งแอนตาร์กติก และน้ำแข็งทะเลของแพน้ำแข็งขั้วโลก บริเวณภายในของโลกยังคงมีความเคลื่อนไหวโดยมีแก่นชั้นในซึ่งเป็นเหล็กในสถานะของแข็ง มีแก่นเหลวชั้นนอกซึ่งกำเนิดสนามแม่เหล็ก และชั้นแมนเทิลพาความร้อนที่ขับเคลื่อนการแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาค

ภายในพันล้านปีแรก สิ่งมีชีวิตปรากฏขึ้นในมหาสมุทรและเริ่มส่งผลกระทบต่อชั้นบรรยากาศและผิวดาว เกื้อหนุนให้เกิดการแพร่ขยายของสิ่งมีชีวิตที่ใช้ออกซิเจนเช่นเดียวกับสิ่งมีชีวิตที่ไม่ใช้ออกซิเจน หลักฐานธรณีวิทยาบางส่วนชี้ว่าชีวิตอาจกำเนิดขึ้นเร็วสุด 4.1 พันล้านปีก่อน นับแต่นั้นตำแหน่งของโลกในระบบสุริยะ คุณสมบัติทางกายภาพของโลก และประวัติศาสตร์ธรณีวิทยาของโลกประกอบกันทำให้สิ่งมีชีวิตวิวัฒนาการและแพร่พันธุ์ได้ ในประวัติศาสตร์ของโลก ความหลากหลายทางชีวภาพผ่านระยะการขยายยาวนาน แต่ถูกขัดจังหวะบางครั้งด้วยการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ กว่าร้อยละ 99 ของสปีชีส์ทั้งหมดที่เคยอยู่อาศัยบนโลกนั้นสูญพันธุ์ไปแล้ว ประมาณการจำนวนสปีชีส์บนโลกปัจจุบันมีหลากหลาย และสปีชีส์ส่วนใหญ่ยังไม่มีผู้อธิบาย มนุษย์กว่า 7.6 ล้านคนอาศัยอยู่บนโลกและอาศัยชีวมณฑลและทรัพยากรธรรมชาติของโลกเพื่อการอยู่รอด มนุษย์พัฒนาสังคมและวัฒนธรรมหลากหลาย ในทางการเมือง โลกมีรัฐเอกราชกว่า 200 รัฐ

ไฟป่าในโบลิเวีย พ.ศ. 2553

ไฟป่าในโบลิเวีย พ.ศ. 2553 เป็นเหตุการณ์ที่นำไปสู่การประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินของรัฐบาลโบลิเวีย พบว่ามีไฟป่าเกิดขึ้นมากกว่า 25,000 จุดทั่วประเทศ กินพื้นที่กว่า 1.5 ล้านเฮกเตอร์ (3.7 ล้านเอเคอร์) ไฟป่าได้ผลาญทำลายบ้านเรือนไปเกือบ 60 หลังคาเรือน โบลิเวียไม่สามารถรับมือกับไฟป่าดังกล่าวได้ เนื่องจากมีเครื่องบินบรรทุกน้ำไม่เพียงพอจุดที่เกิดไฟป่าเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจาก 17,000 จุดเมื่อวันที่ 15 สิงหาคมไปเป็นอย่างน้อย 25,000 จุดในอีกสามวันต่อมา ไฟในบางจุดร้อนแรงเสียจนนักดับเพลิงไม่สามารถที่จะเข้าใกล้พอที่จะควบคุมเพลิงไว้ได้ เบย์มาร์ เบเซร์รา หัวหน้าเจ้าหน้าที่ป่าไม้ของโบลิเวีย ได้อธิบายถึงไฟป่าว่า "หายนะจริง ๆ นี่เป็นหายนะทางสิ่งแวดล้อมเลย เราพบกับไฟป่าที่มีความสูงกว่า 50 เมตรและกำลังลุกลามขึ้นเรื่อย ๆ และประเทศของเราไม่มีศักยภาพเพียงพอที่จะดับไฟนี้ได้"

ภาษาอื่น

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.