Yncyklopedyjo

Yncyklopedyjo (uać. encyclopaedia s grec. enkýklios "tworzůncy krůng" + paideía "wyksztołcyńy") – kůmpyndjům ludzkej wjedzy zapisane we formje zbjoru haseł (słůw kluczowych) s wyjaśńyńym jejich znoczyńo. Hasła sům ůłożůne we pewnym lůgicznym uordnůngu, zauobycz alfabytycznym, skuli czego mogebnůść je wartke uodnaleźyńy właśćiwyj informacyje.

Yncyklopedyjo może być powszechno, tj. starajůnco śe ujůńć cołko ludzko wjedza (tako kej np. Wjelgo yncyklopedyjo powszechno PWN), abo może być yncyklopedjům specyjolistycznům s danygo fachu (lb. Yncyklopedyjo Uodkryć a Wynolozkůw PWN). Uobecńy nojwjynkszům wirtualnům yncyklopedyjům je Wikipedyjo[1].

Brockhaus Lexikon
Brockhaus Lexicon
Wikipedia-logo-v2
Logo Wikipedyje

Przipisy

  1. Snared in the Web of a Wikipedia Liar, Katharine Q. Seelye, "The New York Times", 4.12.2005
Nowe Atyny

Nowe Atyny to bůła pjyrszo wydano we Polsce yncyklopedyjo powszechno, keryj autorym bůł Benedykt Chmielowski. Mjoła uůna dwa wydańa, pjyrsze we rokach 1745-1746 a druge, poszyrzůne a uzupełńůne, we lotach 1754-1764. "Nowe Atyny" to kůmpilacyjo srychtowano s prac wjyncyj kej 100 autoruw, uod starożytnośći aże po autorůw wspułczesnych Chmjelowskimu.

Yncyklopedyjo ta ńy mo ukłodu hasłůw podug alfabyta, yno ukłod wjecowy (podug tymatůw). Pochodzům ś ńi znůme cytaty, l. b. "kůń, jaki je, kożdy widźi" abo "kozy - śmjerdzůnco zorta gadźiny". Skiż tygo, co bůło we ńi mynga uopisanych fantastycznych stworůw, czarůw, zabobůnůw a inkszych sprow ńyuznowanych bez nauka, bůła fest a fest krytykowano kej bajszpil na ćemnota kero panowoła za czasůw saskich.

Wikipedyjo

Wikipedyjo – wjelogodkowy plan internecowyj yncyklopedyje, kery fůnguje podle prowidła uodymkńyntyj treśći. Fůnguje ze uoporům uoprůgramowańo wiki (hawajsko godka: wiki wiki - "wartko"), wylazłego s kůncepcyje WikiWikiWeb, bez co możebne je sprowjańy zajty kożdymu użytkowńikowi, kery jům nawjedzo a aktualizacyjo jeji treśći we prawym czaśe. Słowo Wikipedyjo je nyjolůgizmym kery powstou ze skuplowańo ausdrukůw wiki i yncyklopedyjo. Reklamowy szlagwort Wikipedyje mo klang: "Swobodno yncyklopedyjo, kero kożdy umi sprowjać".

Wikipedyjo nastała 15 styczńo 2001 goda kej retůngplan szkryflanyj bez fachmůnůw a raźinku uż ńyegzistujůncy Nupedyje. Siela szafarzůno je łůna bez czelodka nůn-profit Fůndacyjo Wikimedja. Wikipedyjo mo nade 10,2 milyjůnůw artiklůw we wszyjstkych godkowych edycyjach, wrachowujůnc do tygo nade 3 mln artiklůw we wersyji angelskij a nade 0,7 mln parolůw we wersyji polskij. Je nade 200 godkowych edycyjůw Wikipedyje, we tymu 32 mo nade 50 tys. parolůw. Wikipedyje polsko a mjymjecko uostały tyż zrychtowane na plaće DVD-ROM. Usůndzo śe tyż zrychtowańe angelski Wikipedyje na plaće DVD abo we wersyji kśůnżkowyj. Uod anfanga istńyńo Wikipedyjo je corozki barzi hyrsko, a Fůndacyjo kero ńům szafarzi wprawjůła we ruch tyż roztoliczne szwesterplana. Wikipedyjo je jydnům s nojczyńśći nawjedzanych neczajtůw, a wjela zajtůw uruchůmjůło jeji mirrory abo forki.

Wspůłzałożyćel Wikipedyje Jimmy Wales nazwoł jům "průbům stworzyńo i rozpowszychńańo wjelojgodkowy swobodny yncyklopedyje uo nojwyrszym możebnym urowńu lů kożdyj uosoby na Źymi w jeji włosny godce". Spůrne je dowańy wjary Wikipedyji skiż możebnośće půńywjyrańo treśćůma parolůw, ńyjednaki ich jakośći i co ńy sům uůne lite. S drůgi strůny możebnoś swobodny dystrybucyje jeji zawartośće, ćyngjym poprowjany, srogi zaśyng a nůmera edycyjůw godkowych sprawjůły, iże Wikipedyjo je jydnym s nojczyńśći podowanych zdrzůdeł we Internecu.

Ślůnsko Wikipedyjo

Ślůnsko Wikipedyjo – yncyklopedyjo internecowo ze familije Wikipedyje, kero je tworzůno we ślůnskij godce.

We inkszych jynzykach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.