Kreta

Crete integrated map-en

Crete integrated map-en
Knossos - 09
Die Palast fon Knossos.
Matala Kreta
Matala fon do Woonhöölen uut blouked
Lasithi plateau
Ju Lasithi Hoochieuwene

Kreta is n groot Oailound fon Griechenlound. Dät häd ne Laangte fon 260 Km un ne Bratte fon 15 bit 60 Km. Me kon goud fäile dät me fier in dät Suude is. Suuderstoarme brange al Sound fon ju Sahara-Wöiste, wan uk wied in de Foarjier die Bierich Ida sien sneebedäkte Spitse in de Luft stat. An ju Noudkuste rakt dät fuul Strand. Apfaalend is wo littik ju Unnerskeed twiske Äbbe un Floud is, hier in dät Middelmeer. Ju Suudkuste is moor stail un fälsich. Noch fuul Lound lait wüüld un wäd beweeded fon Säägen, do fon eene Hööchte ap ju uur springe, uumroat fon blöiende Oleandere.

Samaria2r
Ju Samaria-Slucht

Kreta häd ne gans oolde Geskichte, wierfon sik nu fuul Spuuren fiende. Ju ooldste Spuur äntstamt ju Minoiske Kultuur, dät is ju Doodenstääd Knossos, juust suudaastelk fon dän Haudstääd Heraklion. Fääre ätter dät Suudwääste fint sik dät uk minoiske Phaistos un deerbie in de Naite dät roomske Gortyn. Loangs ju Noudkuste fiert me uur ne Sträite mäd Mimosa-Boome ätter dät middeloalerlike Rethymnon un noch fääre ju Stääd Chania. Dan ätter dät Suude lait ju groote Samaria-Slucht, wiertruch me bloot tou Fout ätter ju Suudkuste gunge kon.

Deerfon kon me mäd n Boot aastelk ätter Chora Sfakion, wier do Ljuude noch stolt sunt ap hiere doriske Foarfoaren. Noch fääre kumt me an dän Golf fon Messara mäd sien Jierhunnerte oolde Woonhöölen bie Matala. Al aastelk fon Heraklion lait ju Lasithi Hoochieuwene mäd aal Wiendmäälnen ap do Bierge deeruumetou. Noch fääre ätter dät Aaste fint sik ju flugge Fiskerstääd Agios Nikolaios. Gans ap Eende kumt me ap Koap Plaka, wier do Poolmboome ap de Strand stounde.

Domínikos Theotokópoulos

Domínikos Theotokópoulos (In griechiske Skrift "Δομήνικος Θεοτοκόπουλος", uk bekoand as "El Greco"; bädden uum 1541 ap Kreta, stuurwen 1614 in Toledo, Spanien), waas aan Moaler. Hie moalde toufäärme in dän Stil fon ju Skoule fon Kreta, ju dän oolde Ikonen-Stil mäd ju Renaissance fermiskede, leeter, as hie in Venedig un Rom waas, moalde hie in ju Renaissance, in Spanien moalde hie in dän Manierismus un ap't lääste is hie gjucht oainwillich wuden.

Griechenlound

Griechenlound is n Lound in Suudaast-Europa. Ju Haudstääd is Athene.

Kristianisierenge

Ju Kristianisierenge is ju historiske Bekiersoarbaid weerbie dät Kristendum fon nit-kristelke Moanskene (maast Heedene) annuumen wäd.

An dät Eende fon dät 3. Jierhunnert heerden ju modärne Turkäi, Zypern, Kreta, dät Nildelta un do Gebiete uum Kartago un Kyrene tou do stäärk kristianisierte Regione. N groot Deel fon do europäiske Foulke wuuden eerst in dät Middeloaler kristianisiert. An dät Eende fon dät 7. Jierhunnert waas Europa suudelk un wäästelk fon ju Donau un de Rhien kristianisiert. In dät 8. un 9. Jierhunnert foulgeden do Lounde twisken dän Rhien, ju Donau un ju Oder.

Ju Kristianisierenge wuude truch europäiske Stoate bruukt uum dät Kristendum uur Europa uut tou spreeden, tou n grooten Deel bekierden do kristelke Missionare un hiere Soldoaten do heedenske Ljuude gewaltsoam. N Biespil deerfon is dän Stried twisken de heedensken Köönich Radbod un do kristelke Köönige fon dät Frankiske Riek in dät leete 6. Jierhunnert un fröie 7. Jierhunnert.

Weer ju Kristianisierenge neen Ärfoulch waas, fersoachten do Missionare do oolde heedenske Fäste un Bruuke tou ärhoolden un tou ferknätten mäd kristelke Fäste un Bruuke. Ap oolde heedenske Steeden wuuden litje Säärken baud un do heedenske Fierdeege wuuden mäd do kristelke Fierdeege kombiniert. Uk heedenske Rituale wuuden uurnuumen in ju Säärke, man disse Rituale sunt leeter in ju Reformation wier uutband.

Een fon do lääste europäiske Foulke, do kristianisiert wuuden sunt, wieren do Finnen in dät 12. un 13 Jierhunnert. Do Litauer sunt as lääste Befoulkengsgruppe kristianisiert wuuden in dät 14. un 15. Jierhunnert. Deer wuude ju Region Samogitia as lääste europäiske Gebiet kristianisiert in dät Jier 1413. Eerst in dät Jier 1416 wuude deer ju eerste Säärke baud, 1417 wuude dät eerste Bisdum apgjuchtet.

Middelmeer

Dät Middelmeer lait twiske Europa, Afrika un Deele fon Asien (Deele fon Faanderasien, t.B. die Deel Littik Asien). Truch juu Sträite fon Gribraltar is dät Middelmeer mäd n Atlantisken Ozean ferbuunen, uur dät Marmarameer uk mäd juu Swotte See un truch dän kunstelk bauden Suez-Kanoal uk mäd dät Roode Meer, dät ja n Uutlooper fon n Indisken Ozean is.

Wichtige Äien, do deer oane fljoote, sunt

Nil,

Eb­ro,

Tiber,

Rhone,

Cheliff

un Po.Daach is apgruunde fon ju hooge Ferdampenge die Soalt-Oundeel mäd 3,8 % wät haager as in dän Atlantik, die bloot 3,5% Soalt änthoaldt.

Uum't Middelmeer tou häd sik uum't Middelmeer een heele Riege fon äddere Hoochkultuuren äntwikkeld, biespilswiese do oolde Ägyptere, do Hethitere do Minoere, do Oolde Griechen, do Phöniziere, do Oolde Roomske. Dät Middelmeer liech in't Säntrum fon't Roomske Riek un wuude deeruum ap Latiensk al Mare Mediterraneum ("Middelloundske See") of eenfach Mare Nostrum ("Uus See") naamd.

Däälich is dät Middelmeer waareldwied deerfoar bekoand, dät älk Jier groote Massen oun Ljuude deer oane ferdrinke, do in'e Hoopenge ap'n beeter Lieuwend fersäike, fon Afrikoa ätter Europa tou kuumen.

Rhinolophus ferrumequinum

Rhinolophus ferrumequinum is ju grootste europäiske Oard uut dän Fläddermuus-Sleek Rhinolophus. Afwäil ju IUCN ju Oard as „Least concern“ (Nit in Gefoar) ap hiere Roode Lieste häd, is ju in fuul Gebiete uutstuurwen, toun Biespiel in do Niederlounde un in Belgien, fielicht uk ap Malta. In Düütsklound rakt dät uk bloot noch een Gebuurtsstoowe in Bayern, wierbie uum Trier tou uk wäkke uut Luxembuurich fljooge.

Taks

Die Taks (Meles meles) is ne Oard fon Modder. Hie is, wät oawers striedich is, fielicht ju eensichste Oard fon dän Sleek Meles. In ju Fäksproake naamt me sun Taxon, dät der bloot een Unnertaxon häd, n monotypisk Taxon. Buute ju Nominatfoarm rakt dät ook ju Unneroard Meles meles anakuma uut Deele fon Japan. Wan disse Unneroard nu, as moonige Wietenskuppere leeuwe, daach ne oaine Oard is, is die Sleek daach nit monotypisk.

Uur Sproaken

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.