Dioqeza

Dioqeza (greq. διοίκησις, dhikisis = drejtim, qeverisje) në kishën katolike dhe në kisha të tjera është një pjesë e kufizuar trojesh e bashkësisë së krishterë që i është besuar qeverisjes baritore të një ipeshkvi. Meqë dioqeza drejtohet nga një ipeshkv, ajo quhet edhe Ipeshkëvi. Në Shqipërinë e mesjetës dioqezat apo ipeshkëvitë quheshin peshkopata. Në kishën katolike një dioqezë e rëndësishme quhet kryedioqezë apo kryipeshkvi (zakonisht për shkak të madhësisë dhe rëndësisë historike, apo edhe të dyja), dhe drejtohet nga kryipeshkvi. Kryipeshkvitë katolike shqiptare janë ajo e Shkodër-Pultit me Ipeshkëvinë e Lezhës, Ipeshkëvinë e Sapës, Ipeshkëvinë e Rrëshenit dhe Ipeshkëvinë e Pultit, dhe Kryeipeshkëvinë e Tiranë-Durrësit e cila ka nën administrim apostolik jugun e Shqipërisë. Në vitin 2003, në botë numëroheshin rreth 569 kryipeshkvi katolike romake dhe 2014 dioqeza (ipeshkëvi).

Doktrina dhe ushtresa katolike

Organizmat dioqezane

Artikuj ndërlidhës

  • Ipeshkëvia
  • Lista e dioqezave shqiptare
  • Kryedioqezat shqiptare

Lidhje të jashtme

15 Korrik

15 korriku është dita e 196-të e kalendarit gregorian (dita e 197-t në vitin e brishtë) - kështu që deri në fund të vitit kanë mbetur edhe 169 ditë.

Diokleciani

Gaius Aurelius Valerius Diocletianus (Spalato, rreth 243 - rreth 313), lindur nën emrin Diokle, ishte një perandor romak nga 20 nëntor 284 deri me 1 maj 305.

Diokleciani lindi në Iliri, bir i një shkruesi të senatorit Anulino, ai u ngrit shpejt në gradat e ushtrisë romake. Prijësi i ushtrisë romake, u zgjodh me 20 nëntor 284 si zëvendësues i Numerianit të vrarë nga Piraro, dhe pas vrasjes së Karinos, në korrik 285, ai u bë perandori i vetëm, duke ndryshuar emrin në Dioklecian.

Dioqeza e Dakisë

Dioqeza e Dakisë (Latin: Dioecesis Daciae) ishte një dioqezë e vonë e Perandorisë Romake, në zonën e Shqipërisë Veriore, Kosovës, Maqedonisë, Malit të Zi dhe Serbisë së sotshme. Ishte mvartëse e Illyricum-it. Qëndra ishte Serdica (Sofia e sotme).

Dioqeza e Shasit

Dioqeza e Shasit (në latinisht: Dioecesis Suacinensis) është një dioqezë e Kishës katolike. Selia e saj është në Shas, Mali i Zi dhe sot ekziston si dioqezë titullare dhe peshkopi tituallar aktual është Bernardito Cleopas Auza.

Dioqeza e Ulqinit

Dioqeza e Ulqinit (në latinisht: Dioecesis Dulcinensis ose Ulciniensis) është një dioqezë e Kishës katolike. Selia e saj është në Ulqin, Mali i Zi.

Peshkopi i parë, të cilit nuk i dihet emri, u vendos në krye të dioqezës në vitin 877. Pasi Ulqini u pushtua nga Perandoria osmane në vitin 1571, dioqeza pushoi së ekzistuari. Që nga viti 1933 ekziston si dioqezë titullare. Peshkopi aktual titullar është Józef Pazdur, isht peshkopi ndihmës i Vrocllavit.

Kalaja e Drishtit

Kalaja e Drishtit gjendet në një distancë prej 6 km nga Ura e Mesit mbi lumin Kir. Fshati i sotëm ndodhet poshtë vendgërmimit të Drivastumit të lashtë. Ai u ngrit në periudhën romake si një vendbanim në rrugën Shkodër–Kosovë dhe në antikitetin e vonë ishte njëra prej fortesave zinxhir, të cilat mbronin Shkodrën. Në shek IX, Drishti u kthye në një fortifikim të rëndësishëm të Mbretërise së Zetës dhe varej nga Dioqeza e Tivarit. Kalaja e Drishtit u ngrit në shek XIII si një fortesë bizantine. Gjate shekujve XIV-XV kalaja se bashku me qytetin kaloi nga njeri sundues tek tjetri, derisa me 1478 bie ne duart e osmaneve, te cilet u perpoqen ta meremetonin.

Karlstad

Karlstad është një qytet në krahinën Värmland, e vendosur në bregun veri të liqenit të Vänern. Karlstad është qendra e komunës së Karlstad, të qytetit e qarkut të qarkut Värmland dhe qytetin dioqeza e dioqezës Karlstad dhe në universitet që nga viti 1999. Karlstad, qyteti 18 të Suedisë më të madh me 60 000 banorë në qytet.

Karlstad, ose Tingvalla siç u quajt atëherë, ishte një qytet i rëndësishëm tregtar në Viking herë. 1584 qyteti mori drejtat qytetin e Charles IX, i cili gjithashtu i dha qytetit emrin e tij të tashme. Karlstad është e vendosur në anën e sipërme të bregut të liqenit, në një delta ku lumi ndahet në degë të qarta shumë para se të derdhet në Liqenin e Vänern. Värmland është i njohur si peizazhin e poetit dhe në Karlstad, disa prej tyre ka punuar. Një nga më të njohura janë poetë Gustaf. Karlstad simbol është një diell i lumtur, i njohur nga "Sola i Karlstad". Ajo ishte një kameriere popullor në qytetin utvärdshus dhe tani se statuja jashtë hotelit qytetit.

Katolicizmi në Shqipëri

Kisha katolike romake në Shqipëri është pjesë e Kishës në mbarë botën katolike, nën udhëheqjen shpirtërore të Papas në Romë.

Rreth 10-15 % e popullsisë fetare shqiptare është katolike - komuniteti i dyte më i madh fetarë pas Islamit dhe i treti eshte Ortodoksia.

Ka pesë dioqeza në vend, duke përfshirë dy arkidioqeza plus një Administratë Apostolike që mbulon Shqipërinë jugore.

Për katër shekuj, Katolikët Shqiptarë kanë mbrojtur besimin e tyre me ndihmën e :

Misionarëve Franceskan, veçanërisht që nga mesi i shekullit të 17, kur persekutimet nga princat myslimanë vendosën në lëvizje braktisjen e shumë fshatrave shqiptar, veçanërisht midis grekëve.

Kolegjit i Propagandës në Romë, i shquar sidomos në mbështetje fetare dhe morale të katolikëve shqiptar. Gjatë shekujve 17 dhe 18, veçanërisht klerikë, të arsimuar për shërbimin e tyre në misionet shqiptar, kontribuuan më pas si tani për mbështetjen e tyre dhe me atë të kishave.

Qeverisë Austriake, e cila dha rreth pesë mijë dollarë në vit për misionet shqiptar, në rolin e saj mbrojtës i komunitetit të krishterë nën sundimin turk. Për këtë qëllim të interesit austriak në Shqipëri, kjo mund të thuhet se është ambasadori austriak i cili merr nga Sulltani Beratin, ose dokumentin civil të institucionit, për peshkopët katolikë të Shqipërisë.Legjislacioni Kishtar i shqiptarëve u reformua nga Papa Klementi XI, që ndikojë në një vizitë të përgjithshme kishtare (1763) nga Kryepeshkopi i Tivarit, që mbajti një këshill kombëtar. Dekretet e saj u shtypën nga Propaganda (1705), dhe u rinovuan në 1803. Në 1872, Papa Piu mbajti një sinod të dytë kombëtar që u mbajt në Shkodër, për rinovimin e jetës popullore dhe kishtare.

Kisha Katolike Romake

Kisha Katolike Romake, e njohur edhe si Kisha Katolike, është kisha e krishterë e udhëhequr nga Papa i Romës. Kisha katolike pretendon të jetë kisha e themeluar nga Jezus Krishti, të cilës i përkasin të gjithë të krishterët e pagëzuar katolikë, si dhe anëtarëte kishave që janë në bashkim të plotë me kishën katolike dhe kishat e tjera të ndara prej saj.

Emërtimi katolik rrjedh nga greqisht καθολικός, që do të thotë gjithësinor, botëror, universal.

Midis kishave të krishtera është më e madhja për nga numri i besimtarëve në nivel botëror, me një përqindje të lartë në Evropë dhe në Amerikën jugore. Sipas Librit Vjetor Statistikor të Kishës, Kisha Katolike në vitin 2005 kishte 1,114,966,000 besimtarë, që përbëjnë 1/6 e popullsisë botërore.

Kisha e Qytetit Umeå

Kisha e Qytetit Umeå (Suedisht: Umeå stads kyrka) është një kishë e cila ndodhet në qytetitn Umeå, Suedi ndërmjet Vänortsparken dhe bregut verior të lumit Ume. Kisha është inauguruar në vitin 1894.

Kisha është projektuar nga arkitekti i qytetit Fredrik Olaus Lindström nga tulla me bazë guri. Kisha është ndërtuar ndërmjet viteve 1892 dhe 1894, dhe është e treta në serinë e kishave në të njëjtin vend. Tri restaurime me shtesa të ndërtimit kanë ndryshuar pjesërisht pamjen origjinale të kishës. Kisha administrohet nga Dioqeza e Luleås.

Qyteti është shpallur Kryeqytet Evropian i Kulturës për vitin 2014.

Kosturi (Greqi)

Kostur (greqisht: Καστοριά/Kastoria; maqedonisht: Костур/Kostur; turqisht: Kesrie) është një qytet në pjesën veriperëndimore të Maqedonisë, Greqi. Qyteti është qendra e administratës në Maqedoninë Perëndimore, dhe Dioqeza e Kosturit të kishës greke. Kosturi është i famshëm për vendndodhjen e saj të bukur dhe kishat e shumta të saj mesjetare. Qyteti ka qenë një qendër gëzofpunues nga kohët bizantine deri më sot. Sipas regjistrimit të vitit 2001 popullsia e Kosturit është 14.813 njerëz.

Luleå

Luleå është një qytet në Norrbotten dhe qytetin kryesor të komunës Luleå, qytetin e qarkut të Qarkut dhe Qyteti dioqeza e dioqezës Luleå. Luleå është qyteti më i madh dhe 22 Norrland e Suedisë katërt më i madh me 46 000 banorë të përgjithshëm të komunës së 74 083 banorë.

Lulea, porti më i madh i shtatë i Suedisë për mallra. Lulea është një qendër metalurgjik me një industri çeliku të madhe dhe të kërkimit të avancuar. Universiteti i parë Suedisë teknike, Luleå University of Technology, është edhe këtu.

Lund

Lund është një qytet në krahinën e Skåne. Nga një total prej 119,015 banor. Ajo është selia e Komunës Lundit. Qyteti besohet të ketë qenë themeluar rreth vitit 990,-kur Skåne përkiste Danimarkë. Ajo shpejt u bë një qendër e madhe të krishterë të rajonit të Detit Baltik, në një kohë-kur zona ishte ende një zonë kufitare për të misionit të krishterë, dhe Brenda Skandinavi dhe Danimarka, sidomos nëpërmjet të Mesjetës. Nga 1103 ai ishte selia e një kryepeshkopi. Në qendër të qytetit qëndron Katedralja, e ndërtuar rreth 1090-1145.

Universiteti i Lundit, themeluar në vitin 1666, është sot një nga më të madhe Skandinavi Departamentit të Arsimit dhe Kërkimit.

Provinca e Agrixhentos

Provinca e Agrixhentos (italisht: Agrigento) është një provincë në Rajonin e Sicilisë në Itali. Ajo kufizohet në perëndim nga Provinca e Trapanit, në veri nga Provinca e Palermos, në lindje nga Provinca e Kaltanisetës dhe në jug nga Kanali i Sicilisë.

Kryeqyteti i saj Girgenti ndryshoi emrin e tij në Agrigento, në vitin 1929, pikërisht në periudhën fashiste. Konsiderohet toka simbol e kolonizimit grek në Itali. Përveç kësaj, lugina e saj është një nga tërheqjet turistike të më mëdha në Sicili.

Ajo shtrihet nga lindja në perëndim, nga deti i Licatës në plazhet e Menfit, pranë rrënojave greke të Selinuntes, ndërsa nga veriu në jug nga malet e Sikanit tek Kanali i Sicilisë. Një pjesë sipërfaqes së provincës, që korrespondon me arkipelagun e Pelaxhies (Lampeduza, Linoza dhe Lampione), i takon gjeologjikisht kontinentit afrikan.

Territori i saj përkon saktësisht me Kryedioqezën e Agrixhentos, dioqeza më e madhe katolike e Sicilisë.

Shasi

Shasi (malazisht: Šas/Шас, në kohën mesjetare: Svač/Свач) është vendbanim rural në Anën e Malit, Komuna e Ulqinit. Në literaturë ndeshet me emra të ndryshëm, si: Suatio, Suaço, Sovacci, Svacio, Scaç, Fshas, Saffazi etj.

Siçilia

Siçilia është një trevë autonome me status special, që bën pjesë në shtetin e Italisë. Shtrihet në vazhdim të Kalabrisë. E ndan ngushtica e Mesinës 3 km e gjerë dhe 100 m e thellë. Me sipërfaqe 25.710 km2, është ishulli më i madh i Italisë dhe një nga ishujt më të mëdhenj të Detit Mesdhe. Popullsia e saj është 5 milionë banorë dhe dendësia e popullsisë 193 banorë për km2.

Kryeqyteti i Siçilisë është Palermo (686.722 banorë), ndërsa qytetet më të rëndësishme janë : Katania (313.110 banorë), Mesina (252.026 banorë), Sirakuza (123.657 banorë), Gela (72.774 banorë), Trapani (68.346 banorë), Kaltaniseta (61.438 banorë), Agrixhento (54.619 banorë), Raguza (68.956 banorë), Marsala (50.000 banorë) dhe Ena (28.983 banorë).

Visby

Visby është një qytetë në Gotland dhe qytet kryesor në komunën e Gotland, selia qarkun e qarkut Gotland dhe qytetin dioqeza e Visby Dioqeza. qytet mesjetar Hanseatic e Visby është që nga viti 1995 një Trashëgimisë Botërore të UNESKO Site. Visby, qyteti më i madh Gotland-së dhe është e vendosur në bregun perëndimor. Visby është selia e Universitetit të Gotland.

Emri vjen nga ne, "(pagane), kurbani vendin e caktuar", dhe në fshat, "qytetit" (në kuptimin origjinal të fjalës fundit ka qenë i humbur në gjuhën suedeze, por mbeten në daneze, norvegjeze dhe Gutnish). Në vendin e quajtur Gutasagan vetëm ne.

Västerås

Västerås është një qytet në komunen Västerås, vend qarkun e Värmland dhe të qytetit dioqeza e dioqezës Västerås. Västerås është qyteti i pestë i Suedisë i madh me 109 000 banorë në qytet.

Västerås është quajtur edhe Mälarstaden dhe shaka për Gurkstaden pas kultivimit të gjerë të ashtuquajturat Västerås kastravec e cila filloi pas një zjarri të qytetit 1714.

Växjö

Växjö është një qytet në krahinën Småland të Suedisë. Qyteti i ka 65 887 banorë.

Växjö është një qytet dhe vendin e Växjö Komunës, Provincen Kronoberg, Suedia me 65 887 banorë në vitin 2010. Ajo është qendra administrative, kulturore dhe industriale të Provinces Kronoberg. Për më tepër ajo është e peshkopale të parë të Dioqeza e Växjö. Ajo ka një popullsi prej rreth 60 887, nga një total prej 89.710 banorëve të komunës. qyteti është shtëpia e Linnaeus University.

Në gjuhë të tjera

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.