Brazili

Brazil (portugalisht: Brasil), zyrtarisht Republika Federative e Brazilit (portugalisht: República Federativa do Brasil), është shteti më i madh në Amerikën e Jugut dhe gjithë Amerikën Latine. Ai është shteti i pestë më i madh në botë, si nga sipërfaqja dhe nga popullsia.[1] Ai është shteti më i madh portugalisht-folës në botë, dhe i vetmi në kontinentet amerikane.

Brazili kufizohet nga Oqeani Atlantik në lindje me një vijë bregdetare prej 7.491 km.[2] Ai kufizohet me të gjitha vendet e tjera të Amerikës së Jugut, përveç Ekuadorit dhe Kilit dhe zë 47.3 përqind të kontinentit të Amerikës së Jugut.[3] Zona e lumit Amazon përfshin një pyll të madh tropikal, që ka shumëllojshmëri kafshësh të egra, sisteme ekologjike të larmishme dhe burime të mëdha natyrore që përfshijnë zona të shumta të mbrojtura ligjërisht.

Brazili banohej nga disa fise para mbërritjes në vitin 1500 të eksploruesit Pedro Alvares Cabral, i cili e deklaroi zonën pjesë të Perandorisë Portugeze. Brazili mbeti një koloni portugeze deri në vitin 1808, kur kryeqyteti i perandorisë u transferua nga Lisbona në Rio de Janeiro. Në 1815, kolonia u ngrit në rangun e mbretërisë, pas formimit të Mbretërisë së Bashkuar të Portugalisë, Brazilit dhe Algarves. Pavarësia u arrit në vitin 1822 me krijimin e Perandorisë së Brazilit, një shtet unitar i qeverisur nën një monarki kushtetuese dhe një sistem parlamentar. Ratifikimi i kushtetutës së parë në vitin 1824 çoi në formimin e një legjislature dydhomëshe, që u quajt Kongresi Kombëtar. Vendi u bë republikë presidenciale në vitin 1889, pas një grusht shteti ushtarak. Një juntë ushtarake autoritare erdhi në pushtet në vitin 1964 dhe sundoi deri në 1985, pas të cilit qeverisja civile rifilloi. Kushtetuta e tanishme e Brazilit, e formuluar në vitin 1988, e përcakton atë si një republikë federale.[4] Federata përbëhet nga bashkimi i Qarkut Federal, 26 shteteve, dhe 5.570 bashkive. Brazili ka popullsinë më të madhe në botë të besimit katolik dhe është vendi më i populluar i botës me shumicë katolike.

Ekonomia e Brazilit në vitin 2015 ishte e nënta më e madhe në botë për nga Prodhimi i Brendshëm Bruto (PBB) dhe e teta për nga Vlera e Fuqisë Blerëse (VFB).[5] Një anëtar i grupit BRICS, Brazili deri në vitin 2010 kishte një prej ekonomive të mëdha me rritjen më të shpejtë në botë, me reforma ekonomike që i dhanë vendit ndikim dhe njohje të reja ndërkombëtare.[6] Banka e Zhvillimit Kombëtar e Brazilit luan një rol të rëndësishëm në rritjen ekonomike të vendit. Brazili është një anëtar themelues i Kombeve të Bashkuara, G20, BRICS, Unasul, Mercosul, Organizatës së Shteteve Amerikane, Organizatës së Shteteve Ibero-amerikane, CPLP dhe Bashkimit Latin. Brazili është një fuqi rajonale në Amerikën Latine dhe një fuqi e mesme në çështjet ndërkombëtare. Brazili ka qenë prodhuesi më i madh i kafes për 150 vjetët e kaluar.

Koordinatat: 10°J 52°P / 10°J 52°P

Republika Federative e Brazilit
República Federativa do Brasil (portugalisht)
Flag of Brazil Coat of arms of Brazil
Flamuri i Brazilit Stema e Brazilit
Brazil (orthographic projection)
Moto Kombëtare "Ordem e Progresso" (Rregull dhe përparim)
Himni Kombëtar "Hino Nacional Brasileiro" (Himni Kombëtar Brazilian)
Kryeqyteti Brazilia
Qyteti më i madh Sao Paulo
Gjuha zyrtare Portugalisht
Pavarësia 7 shtator 1822
Anëtarësimi në OKB 24 tetor 1945
Forma e qeverisjes Republikë federale presidenciale
President Dilma Rousseff
Nënpresident Michel Temer
Sipërfaqja
– totale
– % ujë
Vëndi i 5-të
8.515.767 km²
0,65
Popullsia (2015)
– totale
– dendësia
Vëndi i 5-të
205.338.000 banorë
23,8 banorë/km²
PBB (2016)
 PBB për banor
1,534 miliard dollarë
8.802 dollarë
Monedha Real (BRL)
Zona kohore UTC-2 deri -5)
Prefiksi telefonik +55
Kodi i internetit .br
Kodi ISO 3166-1 BR

Etimologjia

Rrënjët etimologjike të termit “Brazil” vështirë se mund të përcaktohen. Etimologët brazilianë kanë hedhur mendimin se fjala ka prejardhje kelte, por mund të jetë përfundimisht me zanafillë fenikase.[7] Gjatë epokës koloniale, kronistët e kohës filluan përdorimin e emrit “Brazil”. Sipas tyre, emri “Brazil” rrjedh nga “pema e brazilit” (pau-brasil), dru që u solli kolonizatorëve leverdi të mëdha ekonomike.[8] Në shek. XVI filloi përdorimi i demonimit “brazilian” (brasileiro) për tregtarët e pau-brasilit.[9]

Emri zyrtar portugez i vendit, në të dhënat origjinale portugeze, ishte "Toka e Kryqit të Shenjtë" (Terra da Santa Cruz), por detarët dhe tregtarët evropianë zakonisht e quanin thjesht "Toka e Brazilit" (Terra do Brasil) për shkak të tregtisë së Pemës së brazilit. Emërtimi popullor eklipsoi dhe zëvendësoi emrin zyrtar portugez. Detarët e hershëm nganjëherë e quanin edhe "Toka e Papagalëve" (Terra di Papaga).

Në gjuhën Guarani, një gjuhë zyrtare e Paraguait, Brazili quhet "Pindorama". Ky ishte emri që popullsia indigjene i dha rajonit, që do të thotë "vendi i palmave".

Në shek. XIX vendi u quajt zyrtarisht Perandoria e Brazilit e më pas Shtetet e Bashkuara të Brazilit.[10]

Historia

Popujt indigjenë në Brazil dhe Brazili kolonial

Kur arriti në prill 1500 në brigjet e asaj që më vonë do të njihet si Brazili, flota portugeze e komanduar nga Álvares Pedro Cabral gjeti njerëz primitivë që banonin aty. Ata ishin të ndarë në disa fise të dallueshme, që luftonin midis tyre dhe që kishin të njëjtën familje gjuhësore, Tupi-Guarani. Burrat ishin gjuetarë, peshkatarë dhe mbledhës ushqimi dhe gratë kryenin aktivitete të reduktuara bujqësore. Disa prej fiseve ishin endacakë dhe të tjerët të ngulur. Ata përdornin zjarrin, por nuk njihnin metalin dhe disa ishin kanibalë. Administrimi u fillua në mënyrë efektive në 1534, kur Mbreti Dom João III e ndau territorin brazilian në dymbëdhjetë kapiteneri të trashëguara që qeveriseshin nga anëtarët e fisnikërisë më të vogël apo nga familjet e arsimuara. përvojë zbuluar vetë të jetë një fatkeqësi nxjerr, dhe në 1549, mbretit të caktuar një guvernator të përgjithshëm për të administruar koloni e tërë.

Rreth 1530, Tupiniquim (fisit të njëjta që u takua Cabral) dhe armiqtë e tyre e hidhur Tupinambá, fiset më të mëdha dhe më të rëndësishme në Brazil, aleate veten me portugalisht dhe frëngjisht, përkatësisht.[27] Në mes të Portugalisë dhe Tupiniquim "ndodhi një ndër disa intermittently qetë-asimilimit racor". Ndërsa Tupinambás, megjithatë, u shfarosën kryesisht në luftërat e gjata dhe kryesisht nga sëmundje evropiane në të cilën ata nuk kishin imunitet. ato që mbijetuar janë skllavëruar nga fiset e tjera ose nga portugalisht ose u larguan drejt fshat. Nga mesi i shekullit të 16, sheqeri ishte bërë pika më e rëndësishme e eksportimet braziliane. Kështu, portugalisht u kthye me format e tjera të pushtetit për të trajtuar njeri me kërkesa në rritje ndërkombëtar. skllavëruar afrikanë u importuan dhe u bë "shtyllë bazë e ekonomisë" në zonat më të populluara të kolonisë.

Zgjerimi territorial

Përmes luftërave kundër francezve, portugezet ngadalë zgjeruar territorin e tyre për Evropën, duke Rio de Janeiro ne 1567, dhe në veriperëndim, São Luís në vitin 1615. Ata pësoi një pengesë me dyndjet holandeze që filloi në vitin 1630 dhe që arriti të pushtuar pjesë të madhe të bregdetit verilindor braziliane. Domain holandez nuk ka kaluar kohë dhe ata u dëbuan përfundimisht në vitin 1649. Portugalia dërgoi ekspedita ushtarake në Amazon që mundi dhe pushtuan kështjellat britanike dhe holandeze. Uruguai zgjidhje portugalisht në rajon filluar në vitin 1669, me themelet e fshatrave dhe kalatë. Në vitin 1680 ata arritën në jug të Sacramento dhe themeluar në anën e rajonit Rio de la Plata në Rripin e Lindore (korente). Në fund të eksporteve të sheqerit të shekullit 17 ka hyrë në rënie për shkak të konkurrencës me kolonitë britanike dhe holandeze në Karaibe dhe gjithashtu për shkak të tatimeve të larta. Zbulimi i artë nga hulumtuesit në rajon që do të më vonë të quhet Minas Gerais (General Miniera) ndërmjet 1693 dhe 1695 kolonia e shpëtoi nga rënia e saj të afërt. Nga të gjithë Brazil, si edhe nga Portugalia, mijëra emigrantë, nga të gjitha etnitë, u nis drejt minierave. Në dekadave në vijim miniera të tjera ari u zbuluan në Mato Grosso aktuale dhe Goiás, në Qendrore Brazilian-West .

Spanjisht provuar për të parandaluar zgjerimin portugalisht në territorin që u përkasin atyre sipas Traktatit të Tordesillas të 1494 dhe arriti në pushtues strip Lindore në 1777. Të gjitha më kot si Traktati i Shën Ildefonso nënshkruar në të njëjtin vit konfirmuar domain portugalisht mbi të gjitha tokat e procedurës nga zgjerimin e saj territoriale, duke krijuar kështu shumica e kufijve të tanishëm braziliane. Në 1808, portugalisht Royal Family, ikin nga trupat e se frëngjisht perandorit Napoleon I u pushtimin e Portugali dhe shumica e Evropës Qendrore, e themeluar në vetë qytetin e Rio de Janeiro, Cila Kështu u bë selia e Perandorisë gjithë portugalisht. Në 1815 Mbreti Dom João VI, pas regjent në emër të nënën e tij të paaftë, Brazil ngritur nga koloni të sovrane Mbretëria e Bashkuar me Portugalinë. Pushtuan French Guiana portugalisht në 1809 (që u kthye në Francë në 1817) dhe Rripin e Lindore në 1816 që ishte riemëruar pas Cisplatin.

Periudha parakoloniale

Fillimisht e banuar nga amerindët (afro 5 milion frymë), treva që i përket sot Brazilit, si dhe viset tjera të Amerikës Jugore, u nda mes dy fuqive evropiane, Portugalisë dhe Spanjës me rastin e njohjes së evropianëve me hemisferën perëndimore. Traktati i Tordesilhas, nënshkruar më 1494, ishte marrëveshje e rëndësishme në përcaktimin e kufijve të Brazilit, që ndante kontinentin veri-jug nga shteti i sotëm i Parasë deri në qytetin e Lagunas (Santa Catarina), i ndryshuar më pas me zgjerimin portugez drejt lindjes.

Periudha e kolonizimit

Non-Native American Nations Control over South America 1700 and on
Krijimi i shtetit brazilian (në të gjelbër të mbyllët) dhe vendeve të Amerikës Jugore nga 1700

Kolonizimi nuk i shkonte përshtat pikëpamjeve të ndërmarrjeve tregtare që nxitën lundrimet drejt perëndimit, ndërsa ekonomia portugeze mbetej e orientuar në tregtimin e prodhimeve të vendeve aziatike. Duke filluar nga viti 1500, në Brazil u themeluan kapiteni të pasuksesshme portugeze, të cilat u vunë nën kontrollin e mbretit Gjon III kah mesi i shek. XV. Themelimi i qyteteve Salvador dhe Rio de Janeiro i hapi rrugë përngurtësimit të sundimit portugez dhe kolonizimit të vendit. Përpunimi i sheqerit ishte veprimtaria kryesore e kolonisë deri në shek. XVIII, ndonëse konkurrenca ndërkombëtare shkaktoi kriza të herëpashershme.

Politika

Artikulli kryesor Sistemi shtetëror

Federata braziliane është e bazuar në bashkimin e tre njësive autonome politike : Shteteve, komunave dhe qarkut Federal. Një njësi e katërt filloi në shoqatë të lartpërmendura : Bashkimi.[13] Nuk ka hierarki midis subjekteve politike. Federata është e vendosur në gjashtë principeve fondamentale :[13] sovranitetit, shtetësinë, dinjitetin e popullit, vlera shoqërore e punës, lirinë e ndërmarrjes, dhe pluralizmit politik. Degët klasik tre-paleshe të qeverisë (ekzekutiv, legjislativ, gjyqësor dhe të kontrollit dhe balancimit sipas sistemit), është themeluar zyrtarisht nga Kushtetuta.[13] Ekzekutiv dhe legjislativ janë të organizuara në mënyrë të pavarur në të gjitha katër subjekteve politike, ndërkohë që gjyqësori është i organizuar vetëm në nivelet federale dhe shtetërore.

Të gjithë anëtarët e degëve ekzekutive dhe legjislative janë të zgjedhur direkt.[153][154][155] Gjykatësit dhe zyrtarë të tjerë të gjyqësorit janë të emëruar pas kalojnë provimet e hyrjes.[153] Votimi është i detyrueshëm për ata midis 18 dhe 65 vjeç.[13] Katër partitë politike shquhen ndër ato të vogla: Partia e Punëtorëve (PT), Brazilian Social Democracy Party (PSDB), Brazilian Demokratike Partia Lëvizja (PMDB) dhe demokratët (ish-Frontit Liberal Party - PFL). Pothuajse të gjitha funksionet qeveritare dhe administrative janë ushtruar nga ana e autoriteteve dhe agjencive të anëtarësuara në Ekzekutiv.

Formën e qeverisjes është ai i një republikë demokratike, me një sistem presidencial.[13] Presidenti është njëkohësisht kreu i shtetit dhe kreu i qeverisë së Bashkimit dhe është zgjedhur për një mandat katër-vjeçar,[13] me mundësinë e Re-zgjedhor për një mandat të dytë të njëpasnjëshme. Presidenti aktual është Luiz Inácio Lula da Silva. Ai u zgjodh më 27 tetor, 2002, [156] dhe u rizgjodh më 29 tetor, 2006.[157]Presidenti emëron ministrat e Shtetit, të cilët të ndihmuar në qeverisjen.[13] Shtëpitë legjislativ në çdo njësi politike kryesore burim i ligjeve në Brazil. Kongresi Kombëtar është legjislatura dy-dhomëshe Federatës, të përbërë nga Dhoma e Deputetëve dhe Senatit Federale. Autoritetet gjyqësore ushtrojnë detyrat e kompetencës pothuajse ekskluzivisht.

Ligj

Ligjit Brazilian është i bazuar në Roman-traditat gjermanike. [158] Pra, konceptet e ligjit civil të mbizotërojë mbi praktikat e të drejtës zakonore. Shumica e ligjit Brazilian është kodifikuar, edhe pse jo-kodifikuar statutet gjithashtu përfaqësojnë një pjesë të konsiderueshme të sistemit, luajnë një rol plotësues. Vendimeve të Gjykatës në shtator nga udhëzimet e interpretues, por ata nuk janë të detyrueshme për raste të tjera specifike, përveç në disa situata. Punon Doktrinar dhe veprat e juristëve akademik kanë ndikim të madh në krijimin e ligjit dhe në rastet e ligjit. Sistemi ligjor është i bazuar në Kushtetutën Federative, e cila ishte shpallur më 5 tetor 1988, dhe është ligji themelor i Brazilit. Të gjitha ligjet e tjera dhe vendimet e gjykatave duhet të jenë në përputhje me rregullat e tij.[159] Në prill 2007, ka pasur 53 amendamente. Shtetet kanë kushtetutat e tyre, të cilat nuk duhet të kundërshtojnë Kushtetutën Federale.[160] komunave dhe qarkut Federale nuk kanë kushtetutat e tyre, në vend të kësaj, ata kanë "ligjeve organike" (leis orgânicas).[13][161] legjislative Entitetet janë burimi kryesor i statutit, edhe pse në disa çështje të gjyqësisë dhe organeve ekzekutive mund të futë normat ligjore.[13]

Juridiksioni administrohet nga njësitë e gjyqësorit, megjithëse në raste të rralla Kushtetutës Federale lejon Senatit Federale për të kaluar në gjykimet ligjore.[13] Ka edhe të specializuar ushtarak, të punës, dhe gjykatat zgjedhore.[13] Gjykata më e lartë është Federale e Lartë Tribunalit. Ky sistem është kritikuar gjatë dekadave të fundit për shkak të paqes i ngadalshëm në të cilën vendimet përfundimtare janë të lëshuara. Padi në ankesë mund të marrë disa vjet për të zgjidhur, dhe në disa raste më shumë se një dekadë më parë elapses vendimeve përfundimtare janë bërë.[162] Megjithatë, Gjykata Supreme Federale është gjykata e parë në botë për sezonin e tij të transmetuar në televizion, dhe më shumë kohët e fundit edhe ne Youtube.[163][164] Më së fundi, në dhjetor 2009, Gjykata e Lartë miratoi Twitter për të shfaqur artikuj në projektues ditën e ministrave, për të informuar veprimet që çdo ditë arrijnë të Gjykatës, dhe vendimet më të rëndësishme bërë nga ata.

Marrëdhëniet e jashtme

Brazili është një udhëheqës politik dhe ekonomik në Amerikën Latine.[166][167] Megjithatë, problemet sociale dhe ekonomike të parandaluar atë për t'u bërë një fuqi globale efektive.[168] Në mes të Luftës së Dytë Botërore dhe në vitin 1990, të dyja qeveritë demokratike dhe ushtarake kërkuar që të zgjerohet Brazil ndikim në botë, duke ndjekur një shteti të udhëhequr politikën industriale dhe një politikë të jashtme të pavarur. Kohët e fundit, vendi ka për qëllim të forcojë lidhjet me vendet e tjera të Jugut amerikanë, të angazhohet në diplomacinë shumëpalëshe nëpërmjet Kombeve të Bashkuara dhe Organizata e Shteteve Amerikane. Brazil të politikës së jashtme aktuale është e bazuar në pozicionin e vendit si një fuqi rajonale në latinisht Amerikë, një udhëheqës në mesin e vendeve në zhvillim, si dhe një fuqi të botës në zhvillim. Në përgjithësi shumanshmëria braziliane e Jashtëm të tanishëm reflekton Politika, zgjidhjen paqësore të kontesteve, dhe nonintervencion në punët e vendeve të tjera. Gjithashtu përcakton Kushtetuta Brazilian vend do të kërkojë integrimit ekonomik, politik, social dhe kulturor të vendeve të Amerikës Latine.

Forcat Speciale të Ushtrisë braziliane

Forcat e Armatosura i Brazilit përbëhet nga ushtrisë brazilian, marinës braziliane, dhe Brazilian Air Force. Numrat Brazilian ushtarak rreth 300.000 burra dhe gra dhe ka një buxhet prej 2,6 për qind të ekonomisë kombëtare në vitin 2009, ose rreth 52 miliardë dollarë amerikanë.[13] Policia Ushtarake e policisë ushtarake (Shtetet') është përshkruar si një forcë ndihmëse të ushtrisë nga Kushtetuta, por është nën kontrollin e guvernatorit të çdo shtetit.[13] Brazilian forcat e armatosura janë më të mëdha në Amerikën Latine. Brazilian Air Force është degë luftës ajrore të Forcave të Armatosura braziliane, forca më e madhe ajrore në Amerikën Latine, me rreth 700 avionë drejtuar në shërbim.[175] Marinës brazilian është përgjegjës për operacionet detare dhe për ruajtjen e ujërave territoriale braziliane. Është i vjetër i Forcave të Armatosura dhe braziliane marina vetëm në Amerikën Latine për të vepruar një aeroplanmbajtëse, Ñåé São Paulo (formerly FS Foch të Marinës në frëngjisht).[176] Ushtria brazilian është përgjegjës për të tokës bazuar në operacionet ushtarake, me një forcë prej rreth 190.000 ushtarë. Në vitin 2008 ministër i mbrojtjes Brazilian ka formuluar "Estratégia de Defesa Nacional" (Strategjia e Mbrojtjes Kombëtare), që pretendon për të ndërtuar një industri të fuqishme kombëtare dhe të partneritetit strategjik me vendet aleate për zhvillimin e teknologjisë së bashku.[177] Aircraft Carrier Shko São Paulo e Marinës braziliane.

Kohët e fundit, Brazil ka filluar të shfaqet si një fuqi kryesore botërore dhe një superfuqi potenciale ; Kështu Brazili ka filluar të zhvillohet si një fuqi e madhe ushtarake. Në vitin 2008, Brazil ka nënshkruar një partneritet strategjik me Francën dhe Rusinë për të tregtisë së teknologjisë ushtarake. Brazili gjithashtu ka filluar negociatat me Francën për të ndërtuar Brazil të 120 avionët zjarr i vrullshëm në nivel lokal nga Embraer. Gjithashtu në 2008 kompani braziliane Embraer ekspozuar avionëve braziliane e transportit, Embraer KC-390, dhe disa vende kanë treguar tashmë interes në aeroplan, me Francën edhe vendosjen e urdhrave.[179][180] Në 2009 nëndetëseve Brazil 4 Scorpene blerë për USD 9,9 miliard një marrëveshje transferimi masiv teknologjisë. Në një marrëveshje të dytë, Franca do të sigurojë ndihmë teknike në mënyrë që të Brazil Brazil mund të projektimit dhe të prodhojë indigjene mundësuar nëndetëse bërthamore, që do të ndërtohet krejtësisht në Brazil.[181] Qeveria braziliane ka njoftuar se një fabrikë në Helibras Itajubá, Minas Gerais, do të fillimisht prodhon 50 njësi të KE-së 725 dhe deri në 1.300 helikopterë të reja për ushtarak braziliane. Helibras tani do të prodhon përputhje të plotë Eurocopter e produkteve, me njësitë e parë të vihet në funksionim në vitin 2010.

Departamenti i Mbrojtjes i Brazilit, në vitin 2009 i kërkoi gjithashtu të marinës brazilian për të zhvilluar një plan për 30 vitet e ardhshme. Për të kryer planet e projektimit pushtetit që Brazili do të kandidojë, shpenzimet do të kushtojë më shumë se $ 138 miliardë dollarë amerikanë, në kuadër të marinës vetëm. Programi quhet PEAMB[183] është strategji për të blerë apo ndërtuar 2 transportuesit e avionit (40 000 ton), 4 anije amfibe luftarake (20 000 tonë), 30 anije shoqërimi, 15 nëndetëse, 5 dhe 62 nëndetëse bërthamore (anije patrullimi).[184] Në korrik 2009, ministri i mbrojtjes, Jobim Nelson, tha se Brazili do të shpenzoj rreth 0,7 % (13 miliard USD) të GDP në vit për të modernizuar forcat përveç 2,6 % e buxhetit vjetor të mbrojtjes. Ai deklaroi, "Ne jemi ngritjen e një studimi të bërë plan financiar i gjithë projekti. Kjo do të jetë një plani 20 vjeçar, duke përfshirë modernizimin dhe zgjerimin e elementeve për mbrojtjen e territorit braziliane.

Njësit administrative

Artikulli kryesor Njësit administrative

Gjeografia

Brazil Labelled Map
Artikulli kryesor Gjeografia e Brazilit

Brazili shtrihet në dy anët e ekuatorit. Në pjesën jugore ka kufij ujor dhe tokësor në veri. Është shteti më i madh për nga sipërfaqja në Amerikën latine. Dhe i pesti në botë. Brazili zë 8.511.965 km² dhe ka rreth 186.112.794 banor me dendësi prej 22b/km². Ai zë pjesën më të madhe të Amerikës së Jugut, dhe shteti i pesti me madhësi në bot.

Relievi

Relievi i Brazilit është shum karakteristik. Përbëhet prej fushës së gjerë të lumit Amazon, maleve të larta të Andeve dhe Pllajës së Brazilit.

Pika më e lartë : Pico da Neblina 2.994 m

Klima

Klima e Brazilit eshte e ndryshme.Ultesira e Amazones ka klime ekuatoriale,te nxehte dhe te lagesht gjate gjithe vitit.Pjesa me veriore e vendit ka klime tropikale te thate.Ne rajonet jugore mbizoterojne klimat tropikale e subtropikale,me reshje te bollshme stinoee pergjate brigjeve oqeanike.

Hidrografia

Brazili nuk ka liqene të mëdha, por është i pasur me lumenj. Lumi më i madh është Amazoni që ka mbi 2oo degë të mëdha lumore. Ky sistem lumor i degëzuar ka potencial të madh hidroenergjetik e njëkohësisht paraqet lidhjen më të mirë komunikuese në territoret e paarritshme të pyjeve tropikale.

Lumi Amazon dhe degëzimet e tij përmbajnë 20 % të tepricave botërore të ujërave për të pirë. Ky lumë i madh çdo orë hedh në Oqeanin Atlantik 773 miliarda litra ujë.

Bimësia

Pyjet tropikale me shira mbulojnë pothuajse 60 % të sipërfaqes se Brazilit. Xhungla e Amazonës është një nder pyjet më të pasura me bimësi ku në 5 km² ka rreth 500 lloje të drunjve. Amazona shtrihet në ekuator. Në këtë mjedis të ngrohtë dhe të lagësht, gjendet pylli tropikal me shi, e cila nga sipërfaqja është 12 herë më e madhe se Franca.

Ekonomia

Artikulli kryesor Ekonomia e Brazilit

Kafe-vendin e par ne bot ,bananet -vendin e dyt ne bot ,misri-vendin e tret ne bot ,qumesht-vendin e katert ,gjedhe-te dytin ,derra-te tretin ,dele dhe shpend -te tretin ...Ka vendin e par per borxhe ndaj bankas kombetare .

Demografia

Artikulli kryesor Demografia e Brazilit

Kultura

Artikulli kryesor Kultura e Brazili
  • Telekomunikacioni
  • Transporti
  • Ushtria
  • Pushime

Burimet

  1. ^ S. George Philander (2012). Encyclopedia of Global Warming and Climate Change, Second Edition. Princeton University. f. 148.  978-1-4129-9261-9.
  2. ^ "Geography of Brazil". The World Factbook. Central Intelligence Agency. 2016. Marrë më 17 prill 2016.
  3. ^ "BRAZIL – Land". Arkivuar nga origjinali më 23 October 2014.
  4. ^ "Brazilian Federal Constitution". Presidency of the Republic. 1988. Marrë më 3 June 2008.
  5. ^ "CIA – The World Factbook – Country Comparisons – GDP (purchasing power parity)". Cia.gov. Marrë më 17 prill 2016.
  6. ^ Clendenning, Alan (17 April 2008). "Booming Brazil could be world power soon". USA Today – The Associated Press. f. 2. Marrë më 2008-12-12.
  7. ^ "BRASIL - Origem do nome". Enciclopedia.com.pt.
  8. ^ "A Cruzada do Descobrimento". PasseiWeb.
  9. ^ A construção do Brasil. Editora Vera Cruz Archived 10 January 2007[Date mismatch] at the Wayback Machine..
  10. ^ 1824 — A Primeira Constituição Brasileira Constituição Política do Império do Brasil.

Lidhje të jashtme

1962

Viti 1962 (MCMLXII) ishte një vit që nisi ditën e hënë sipas Kalendarit gregorian, viti i 1962-të i erës së re, viti i 962-të i i mijëvjeçarit të dytë, viti i 62-të i Shekullit XX-të dhe viti i tretë i Viteve 1960-të.

2002 FIFA Kupa e Botës

Për herën e 17 Kampionati Botëror i Futbollit u mbajt me 31 maj deri 30 qershor 2002 në Korea Jugore dhe në Japoni. Ishte hera e parë që një Botërorë u mbajt në një shtet të Azisë. Brazili u shpall fituese e turnamentit pasi mundi në finale Gjermaninë me rezultatin 2–0 me 2 Gola të Ronaldos. Turqia mundi me rezultatin 3–2 Korenë e Jugut në finalen për vendin e tretë. Franca që ishte kampionja në fuqi u eleminua që në fazën e grupeve pasi arritën të merrnin vetëm 1 pikë.

2006 FIFA Kupa e Botës

Kupa e botës në vitin 2006 ishte organizimi i 18të i turneut ndërkombëtar të futbollit, i cili u mbajt në Gjermani. Gjermania u përzgjodh si vendi organizator në muajin korrik të vitit 2000, dhe turneu zgjati një muaj,nga data 9 qershor 2006 deri më 9 korrik 2006.Ndeshjet kualifikuese për fazën finale nisën në shtator të 2003, me pjesëmarrjen e 198 ekipeve kombëtare nga 6 kontinente. Ekipi gjerman u kualifikua automatikisht si vendi pritës, ndërsa 31 ekipe të tjera fituan të drejtën për të qënë pjesëmarrëse në turne. Kjo ishte hera e parë në turnetë e Kupës së Botës ku ekipi kampion në fuqi (Brazili në këtë rast) nuk kualifikohej direkt.Motoja e reklamimit dhe e raundit final ishte: Bota si mik tek shokët.

Italia u shpall ekipi kampion i turneut; hera e katërt në historinë e saj. Në ndeshjen finale, ata mundën ekipin e Francës pas gjuajtjes së penalltive 5-3, pasi koha e rregullt dhe shtesat përfunduan në barazim 1-1.Kupa e fituesit iu dorëzua kapitenit italian Fabio Cannavaro nga zv/presidenti i FIFA-s Lennart Johansson, dhe jo nga presidenti Joseph Blatter.Në ndeshjen për vendin e 3të, Gjermania mposhti Portugalinë me rezultatin 3-1.

2010 FIFA Kupa e Botës

Kampionati Botëror i Futbollit 2010 është mbajtur në Afrikë të Jugut, ku marrin pjesë 32 shtete të cilat si gjithmonë njëher u janë nënshtruar një faze kualifikuese. Kampionati zgjat një muaj (11 qershor-11 korrik), ku do të zhvillohen gjithsej 64 ndeshje. Tema kryesore ka qenë nese Afrika e Jugut mundet ta organizoj kete Kampionat (me shume per qeshtje sigurie), pasi dihet qe është shteti i parë Afrikan që organizon një garë të tillë. Afrika e Jugut në fazen e fundit te perzgjedhjes, se kush ku do te mbahet kampionati boteror ajo mori 12 vota duke i lërë prapa 2 shtete tjera Afrikane. Ndeshjet do te zhvillohen ne 10-të stadiume te Afrikes se Jugut, prej tyre kryesori është SOCCER CITY STADIUM i cili gjendet ne kryeqytetin e Afrikes se Jugut Johannesbourg, ne te cilin do te mbahet edhe Finalja e madhe e 11 korrikut.

2014 FIFA Kupa e Botës

2014 FIFA Kupa e Botës ishte edicioni i 20 i Kupës së Botës, një turne botëror që u zhvillua në Brazil nga data 12 qershor deri në datën 13 korrik 2014 . Kjo është hera e dytë që ky turne u zhvillua në Brazil, pas edicionit 1950. Brazili u zgjodh si mikpritësi i Kupës së Botës në 2007 pasi federata ndërkombëtare e futbollit, FIFA deklaroi se turneu do të zhvillohet në Amerikën Jugore për herë të parë që pas edicionit 1978 ku ky turne u zhvillua në Argjentinë, dhe për herë të pestë në total. Brazili u bë shteti i pestë që është mikpritës i dyfishtë i një Kupe Bote pas: Meksikës, Italisë, Francës dhe Gjermanisë.

Kombëtaret e 31 shteteve përparuan për në Kupën e Botës pasi luajtën në kompedicione kualifikuese që filluan në qershor 2011 për t'u kualifikuar në Kupën e Botës sëbashku me vendin mikpritës. Gjithsej u luajtën 64 ndeshje në qytete të ndryshme rreth e qark Brazilit në secilin prej stadiumeve të rindërtuar apo të ri. Për herë të parë në historinë e Kupës së Botës, zyrtarët e ndeshjes përdorën teknologjinë e vijës fatale, dhe spraj me shkumë në goditjet e dënimit .

Sëbashku me vendin mikpritës, të gjitha kombëtaret fituese që nga Kupa a Botës 1930: Argjentina, Anglia, Franca, Gjermania (e cila e ka fituar turnamentin 3 herë si Gjermania Perëndimore), Italia, Spanja dhe Uruguaji, janë kualifikuar për këtë kompeticion. Spanja ishte kampionia në fuqi, e cila mposhti Hollandën 1–0 në finalen e 2010 për të fituar Kupën e saj të parë të Botës. Të katërt turnetë e mëparshme të zhvilluara në Amerikën Jugore ishin fituar nga kombëtare Amerikano-Jugore .

Argjentina

Argentina, zyrtarisht Republika Argjentine (Spanjisht: República Argentina), është një republikë federale që ndodhet në juglindje të Amerikës së Jugut. Ajo kufizohet nga Bolivia dhe Paraguai në veri, Brazili në verilindje, Uruguai dhe Oqeani Atlantik në lindje, Kili në perëndim dhe Ngushtica e Drakes në jug.

Me një sipërfaqe prej 2.780.400 km², Argjentina është vendi i tetë më i madh në botë, i dyti i madh në Amerikën Latine, dhe më i madhi shtet spanjisht-folës. Argjentina pretendon sovranitetin mbi pjesë të Antarktidës, Ishujt Falkland (spanjisht: Islas Malvinas), Ishujt Gjeorgjia Jugore dhe Sanduiçi jugor. Vendi është i ndarë në njëzet e tre provinca dhe një qytet autonom, Buenos Aires, i cili është kryeqyteti federal i vendit, siç u vendos nga Kongresi. Provincat dhe kryeqyteti kanë kushtetutat e tyre, por ekzistojnë nën një sistem federal.

Prania e hershme e regjistruar e njerëzimit në zonën e sotme të Argjentinës daton që në periudhën paleolitike. Vendi i ka rrënjët e tij në kolonizimin spanjoll të rajonit gjatë shekullit të 16-të. Argentina rrit si shtet pasardhës i nënmbretërisë Rio de la Plata, një nënmbretëri spanjolle e përtej detit themeluar në vitin 1776. Deklarata dhe lufa për pavarësi (1810-1818), u pasua nga një luftë civile e gjatë që zgjati deri në vitin 1861, duke arritur kulmin në riorganizimin e vendit si një federatë e krahinave me Buenos Aires si kryeqytetin e tij. Vendi gëzoi pas kësaj një paqe dhe stabilitet relativ, me valë masive të emigracionit evropian duke riformësuar radikalisht pamjen e saj kulturore dhe demografike. Rritja pothuajse-pashembullt në prosperitet e bëri Argjentinën vendin e shtatë më të pasur, e të zhvilluar në botë në fillim të shekullit të 20-të.

Pas vitit 1930 Argentina ra në paqëndrueshmëri politike dhe kriza periodike ekonomike që e cuan atë në moszhvillim, edhe pse ajo mbeti ndër pesëmbëdhjetë vendet më të pasura deri në mesin e shekullit të 20-të. Argentina ruan statusin e saj historik si një fuqi e mesme në çështjet ndërkombëtare, dhe është një fuqi rajonale shquar në Amerikën Latine.

Argjentina ka ekonominë e dytë më të madhe në Amerikën e Jugut, të tretën më të madhe në Amerikën Latine dhe është anëtare e Grupi-15 (G-15) dhe Grupit-20 (G-20) të ekonomive më të mëdha. Ajo është gjithashtu anëtare themeluese e Kombeve të Bashkuara, Bankës Botërore, Organizatës Botërore të Tregtisë, Mercosur-it, Unionit të Kombeve të Amerikës së Jugut, Komunitetit të Shteteve të Amerikës Latine dhe të Karaibeve dhe të Organizatës së Shteteve Ibero-Amerikane. Ajo është vendi me Indeksin e lartë Zhvillimit Njerëzor në Amerikën Latine me një vlerësim të "shumë i lartë". Për shkak të stabilitetit, madhësinë e saj të tregut dhe rritjes së sektorit të teknologjisë së lartë, Argentina klasifikohet si ekonomi me të ardhura të larta.

FIFA Kupa e Botës

Kampionati Botëror i Futbollit (orig: FIFA-Worldcup/sq: FIFA-Kupa Botërore mbahet nga Fifa nga viti 1930 qe u mbajt ne berat dhe ata u shpallen kampion ne vitin 1934 u mbajt ne Itali dhe ata u shpallen kampion ne vitin 1938 u mbajt ne Francë ku aty fitoi përseri Italia.

Ne vitin 1950 u mbajt kampionati sepse ne vitin 1942 dhe 1946 u anuluan pershkak luftës se dytë botrore ne 1950 u mbajt ne Brazil dhe kampion u shpall Uruguay ne vitin 1954 u mbajt ne Zvicërr dhe kampion u shpall Gjermania Përndimore ne vitin 1958 u mbajt ne Suedi ku fitues ishte Brazili ne 1962 u mbajt ne Kili ku fitues perseri ishte Brazili kurse ne vitin 1966 u mbajt ne vendin e lindjes se futbollit ne Angli ku fitues ishin vet Anglia ne vitin 1970 umbajt ne Meksike ku fitues ishin per te treten herë Brazili

1974 u mbajt ne Gjermaninë perendimore ku fituan pikerisht ata per herë te dytë 1978 u mbajt ne Argjentinë ku pikerisht ata fituan me nje ekipë perfekte ne krye me Dieego Armando Maradona ne vitin 1982 u mbajt ne Spanje ku fitoi për herë te tretë Italia

kurse ne vitin 1986 u mbajt perseri ne Meksikë ku fitoi perseri Argjentina 1990 u mbajt perseri ne Itali ku Gjermania Perndimore fitoi titullin e Tretë ne 1994 u mbajt ne Shba ku kampion per te katerten herë u shpall Brazili ne 1998 u mbajt ne Francë ku ajo fitoi edhe titullin kampion per herë te parë ne 2002 u mbajt ne Kore te Jugut dhe Japoni ku fitues per te pesten herë ishin Brazili 2006 u mbajt ne Gjermani ku fitues ishte Itali per te treten her ne vitin 2010 u mbajt ne Afrikë te Jugut ku kampion u shpallën Spanja ne vitin 2014 u mbajt ne Brazil fitues ishte Gjermania dhe tani ne vitin 2018 u mbajt ne Rusi ku fitues u zgjodhen nje super ekipë e Francës

FIFA Kupa e Konfederatave

FIFA Kupa e Konfederatave është një turnament për kombëtaret e futbollit që zhvillohet 1 herë në 4 vite nga FIFA. Në këtë turnament mund të marrin pjesë skuadra nga 6 kontinente të ndryshme (UEFA, CONMEBOL, CONCACAF, CAF, AFC, OFC), sëbashku me mikpritësin e Kupës së Botës që kualifikohet automatikisht, duke e bërë numrin e skuadrave 8.

Që nga viti 2005, mikpritësi i Kupës së Konfederatave ka qënë mikpritësi edhe i Kupës së Botës. Brazili ka qënë mikpritësi i edicionit të vitit 2013 nga data 15 qershor e deri në datën 30 qershor, arriti deri në finale ku mundi Spanjën me rezultatin 3–0.

Guajana

Republika Ko-operative e Guajanës ose Guajana është një shtet në veriun e Amerikës Jugore. Kufizohet në veri nga Oqeani Atlantik, në lindje nga Surinami, në jug dhe jugperëndim nga Brazili dhe në perëndim nga Venezuela.

Ajo është vendi i tretë më i vogël në Amerikën Jugore edhe është një nga katër territoret jo-spanjishte në kontinent me Brazilin, Surinamin dhe Guajanën Franceze. Para pavarësisë në vitin 1966 ishte quajtur Guajana Britanike.

Kombëtarja braziliane e futbollit

Kombëtarja braziliane e futbollit (Portugalisht: Seleção Brasileira) përfaqëson Brazilin në futbollin ndërkombëtarë për meshkuj. Kjo kombëtare është e administruar nga Confederação Brasileira de Futebol (CBF), si organi drejtues i futbollit në Brazil. Ata kanë qënë një pjesëtare e Fedetarës Ndërkombëtare të Shoqatës së Futbollit (FIFA) që nga viti 1923 dhe një pjesëtar i Kondefetarës Amerikano Jugore të Futbollit (CONMEBOL) që nga viti 1916.

Brazili është kombëtarja më e suksesshme në historinë e Kupës së Botës, duke e fituar atë pesë herë: 1958, 1962, 1970, 1994 dhe 2002. Brazili gjithashtu është kombëtarja me performancën më të mirë në përgjithësi në historinë e Kupës së Botës, duke arritur një rekord pasi në 104 ndeshje ka fituar 70 prej tyre, me 119 diferencë Golash, me 227 pikë dhe vetëm 17 pikë. Brazili është kombëtarja e vetme që ka luajtur në të gjitha edicionet e Kupës së Botës pa pasur nevojë për të luajtur ndeshje play-off. Seleção është gjithashtu skuadra më e suksesshme në Kupën e Konfederatave me katër tituj: 1997, 2005, 2009 dhe 2013, duke qënë edhe vendi mikpritës i edicionit të vitit 2013. Arritjet e saj kanë bërë që CONMEBOL ta konsideroj atë si Skuadra më e lavdishme dhe e suksesshme e të gjitha kombëtareve në Amerikën e Jugut dhe në Botë .

Brazili është kombëtarja me mestaren më të madhe të pikëve të arritur në renditjen Elo me 2013.3, dhe e treta në renditjen e përgjithshme të renditjes botërore me 2.153 në vitin 1962, vetëm mbrapa skuadrës së artë të Hungarisë së vitit 1954 dhe Gjermanisë në vitin 2014. Brazili ka fituar gjithsej 62 tituj zyrtarë ndërkombëtarë, gjë që është një rekord botërorë. Shumë komentator të shquar e kanë konsideruar skuadrën braziliane të viteve 70' si skuadra më e madhe e të gjitha kohërave, edhe pse ka disa të tjerë që thonë se kombëtarja e vitit 1962 dhe 1958 mund të krahasohet me atë kombëtare.Pas mbarimit të Kupës së Botës 2014, Brazili është e renditur e gjashta në renditjen botërore, dhe e shtata në renditjen botërore të FIFA-s. Brazili është e vetmja kombëtare që e ka fituar Kupën e Botës në katër kontinente të ndryshme: Europë (1958 Suedi), Amerikë të Jugut (1962 Kili), Amerikë të Veriut (1970 Meksikë, 1994 Shtetet e Bashkuara) dhe Azi (2002 Kore/Japoni). Ata gjithashtu ndajë me Spanjën një rekord prej 35 ndeshje zyrtare pa humbje.

Paraguaji

Paraguaji ose Paraguaj (spanjisht Paraguay; zyrtarisht Republika e Paraguajit, spanj. República del Paraguay, në gjuhën indiane Guaraní Tetã Paraguái) është një shtet pa dalje në det në Amerikën Jugore, i cili në lindje kufizohet nga Brazili, në jug dhe në perëndim nga Argjentina dhe në veri dhe në perëndim nga Bolivia. Asunción është kryeqyteti.

Portugalia

Republika Portugeze apo Portugalia (Portugalisht: República Portuguesa) është shtet i ndodhur në pjesën jug-perëndimore të Evropës, me dalje në Oqeanin Atlantik. Portugalia kufizohet në perëndim dhe jug nga Oqeani Atlantik dhe në lindje dhe veri nga Spanja. Në përbërje të shtetit Portugez hyjnë edhe disa ishuj në Oqeanin Atlantik, si: ishujt e Açores dhe Madajra.

Kryeqytet i Portugalisë është Lisbona.

Vendi në të cilën është krijuar kjo republikë, ka pasur një lulëzim konstant po thuaj gjatë 3100 viteve të dominimit të perandorive dhe kulturave të ndryshme që nga iberianët, tartesonët, keltët, fenikasit, kartagjenasit, grekët, romakët, fiset gjermane dhe murishtë. Të gjitha kulturat e këtyre perandorive, mbretërive e popujve të njohur, kanë lënë gjurmë në këtë vend.

Vetë emri i Republikës "Portugali" duket se vjen nga vendi i lashtë sipas emrit romak "Portus Cale", që mendohet të jetë një fjalë e kombinuar latino-greke me kuptimin "Porti i bukur" apo ndonjë kombinacion i fjalëve të popujve të tjerë që kanë lënë gjurmë në bërthamën e perandorisë më të njohur në shekullin e XV dhe të XVI, që shtrihej nga Brazili deri te India.

Rajonet e Francës

Franca ndahet në 18 rajone (frëngjisht: région, [ʁe.ʒjɔ̃]) administrative, duke përfshirë 13 rajone metropolitane dhe 5 rajone jashtë shtetit. 13 rajonet metropolitane (duke përfshirë 12 rajone kontinentale dhe Korsikën) janë më tej të ndara nga 2 deri 1 departamente, ndërsa rajonet jashtë shtetit përbëhen nga vetëm një departament secili dhe kështu janë referuar edhe si "departamente jashtë shtetit". Koncepti aktual ligjor i rajonit është miratuar në vitin 1982, dhe në vitin 2016 ajo kishte qenë deri tani 27 rajone u reduktua në 18.

Shqiptarët

Shqiptarët janë komb kryesisht i vendosur në Gadishullin Ballkanik: në Shqipëri, ku përbën rreth 83% të popullsisë, në Kosovë rreth 93% dhe në Maqedoni rreth 25%. Në numër më të vogël, shqiptarë ka në Serbi, Mal të Zi, Greqi, Itali, Turqi e Kroaci, si dhe në vende të ndryshme të mërgatës.

Flasin gjuhën shqipe, e cila i takon familjes së gjuhëve indo-evropiane. Sipas fesë, krysisht janë myslimanë ose të krishterë (ortodoksë ose katolikë).

Ata flasin gjuhën shqipe dhe e kanë origjinën në territoret antike të Ilirisë dhe Epirit në Ballkanin perëndimor (Evropë). Shqiptarët janë rreth 13 milionë , megjithëse sot më shumë se gjysma e shqiptarëve jetojnë jashtë Shqipërisë dhe Kosovës, ndërkohë që pjesa dërrmuese e tyre jeton në Ballkan.

Ka komunitete historike shqiptarë në Itali (Arbëreshët), Greqi (Arvanitët), Mali i Zi, Ukrainë, Serbi, Turqi, Egjipt, Bullgari, Bosnja, Kroacia, Rumania, Sllovenia, Republika e Maqedonisë, dhe më shumë kohët e fundit në Evropë në Austria, Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Suedia, Zvicra, dhe në Amerikë në Argjentina, Brazili, Kanada dhe Shtetet e Bashkuara.

Në shtetin e Maqedonise, po ashtu edhe shtetet përreth Shqiperise dhe Kosoves, si Serbia, Greqia, dhe Mali i Zi, janë munduar që ta zvogëlojne numrin e banorëve Shqiptarë, dhe shumë prej tyre janë asimiluar dhe identifikohen si Turq, Boshnjak apo kombesi të tjera.Shkaku i ndaljes së shkollimit në gjuhën Shqipe në shtetet përreth Kosoves dhe Shqipërise. Ne Maqedoni janë se paku 927,000 banorë Shqiptarë sipas një dhenie, dhe kjo do të thotë se numri me rreth 500,000 banorë në Maqedoni është genjeshter e madhe, kurse ne vitin 1981 janë regjistruar se paku 600,000 banore te etnis Shqiptare. Ne disa vende numri i Shqiptareve krejtesisht është shpallur mbi 15,000,000. Ne Turqi banojne se paku 1000,000 Shqiptare, po ashtu edhe ne Greqi, populli Arvanitas është mbi 2000,000 banore, dhe nuk kane asnje shkoll te fillore apo te mesme qe zhvillohen ne keto dy shtete për popullin Shqiptare (Arvanitasit). Po ashtu edhe ne Presheve, Bujanovc dhe Medvegje, qe janë pjese e Kosoves Lindore, ka banore me probleme te arsimit dhe te drejtave te tyre te barabarta, qe janë drejta njerëzore.

Surinami

Surinami është një shtet në verin e Amerikën jugore. Kufizohet në veri nga Oqeani Atlantik, në lindje nga Guajanën Franceze, në jug nga Brazili dhe në perëndim nga Guajana. Ajo është vendi i Dytë më i vogël në amerikën jugore edhe është një nga katër territoret jo-spanjishte në kontinent me Brazilin, Guajanën dhe Guajanën Franceze.

Shteti u bërë i pavarur me 25 nëntor 1975 nga Holanda. Kryeqyteti i saj është Paramaribo me rreth 250.000 qytetar.

I banuar gjatë nga kultura të shumta të fiseve indigjene, Surinami u eksplorua dhe u kundërshtua nga fuqitë evropiane përpara se të vinte nën sundimin hollandez në fund të shekullit të 17-të. Në vitin 1954, vendi u bë një nga vendet përbërëse të Mbretërisë së Holandës. Më 25 nëntor 1975, vendi i Surinamës u largua nga Mbretëria e Holandës për t'u bërë një shtet i pavarur, megjithatë duke ruajtur lidhje të ngushta ekonomike, diplomatike dhe kulturore me kolonizuesin e saj të mëparshëm. Popujt e saj indigjenë kanë qenë gjithnjë e më aktivë në kërkimin e të drejtave të tokës dhe duke punuar për të ruajtur tokat dhe habitatet e tyre tradicionale.

Surinami konsiderohet të jetë një vend kulturor në Karaibe dhe është anëtar i Bashkësisë Karaibeve (CARICOM). Përserisa holandishtja është gjuha zyrtare e qeverisjes, biznesit, mediave dhe arsimit, [1] Sranan, një gjuhë angleze e kreoleve, është një gjuhë e përdorur gjerësisht. Surinami është i vetmi territor jashtë Evropës, ku holandishtja flitet nga shumica e popullsisë. Njerëzit e Surinamit janë ndër më të ndryshmit në botë, që përfshijnë një numër të madh grupesh etnike, fetare dhe gjuhësore.

Telenovela

Telenovela është një format novele të ekranizuara dhe zakonisht transmetohen si filma serik. Ekranizuesit më të dalluar të Novelave janë vendet latine të Amerikës Jugore, si Argjentina, Meksika, Kolumbia, Brazili, Kili, Venezuela etj...

Veçori e TV Novelave është se përmbajtja e saj emitohet në disa seri të cilat janë paraparë gjatë ekranizimit. Telenovelat zakonisht ndahen në 150 deri 250 pjesë varësisht prej përmbajtjes së novelës. Ndër telenovelat e shqiptuara më të dalluarat janë Tele-romanet, përmbajtja e tyre lidhet nga pjesa në pjesë.

Topi i Artë

Topi i artë ose Ballon d'Or në anglisht, shpesh referohet edhe si çmimi Futbollisti Evropian i Vitit, është një çmim vjetor i shoqatës së futbollit. Çmimi i jepet lojtarit i cili konsiderohet të ketë bërë performancën më të mirë deri në fund të vitit sipas kalendarit. Çmimi u konceptua nga kryredaktori i revistës France Football - Gabriel Hanot, i cili kërkoi nga kolegët e tij për të votuar për lojtar të vitit në Evropë në vitin 1956. Fituesi i parë ishte Stanley Matthews i Blackpool.

Zona kohore

Brezi i kohës është një rajon në Tokë që ka një kohë standarde uniforme për qëllime ligjore, tregtare dhe shoqërore. Është e përshtatshme për zonat në komunikim të ngushtë tregëtar apo të tjera për të mbajtur të njëjtën kohë, kështu që zonat kohore priren të ndjekin kufijtë e vendeve dhe nënndarjet e tyre.

Shumica e zonave kohore në tokë përcaktohen nga Koha Universale e Koordinuar (UTC) me një numër të plotë ore (UTC-12 UTC +14), por disa përcaktohen edhe 30 30 ose 45 minuta.

Çmimi i madh i Brazilit 2007

F1 Brazili për vitin 2007 ishte Formula 1 gara e shtattëmbëdhjetë (e fundit) e sezonit F1 2007. Kjo garë u zhvillua në fundjavën mes 19-21 tetorit në

Autódromo José Carlos Pace në São Paulo. Kjo garë ishte vendimtare për përcaktimin e kampionit të ri në garën e pilotëve të cilën arriti të e fitojë Kimi Räikkönen me vetm 1 pikë përpara pilotit anglez Lewis Hamilton dhe pilotit spanjoll Fernando Alonso.

Flag of Brazil.svg Artikuj të lidhur me Brazilin
Historia
Gjiegrafia
Qeverisja
Politika
Ekonomia
Shoqëria
Kultura
Amerika Jugore
Shtete
Territore të tjera

Në gjuhë të tjera

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.